장음표시 사용
81쪽
icorum tamen in othieis ampleoli do et rinam eandemque noriter propugnare et Supra Celera S eXtollere: ita eviden S QSi atque ne eossario demon Stratum, Horatium quoque praeeeptu Stoi eorum moralia posteriore aetate prorSUS adamaSSe Singularique Studio pro Sed tum eSSe. Nam persuasissimum habebat, mentem Suam animumque eo magi SeXeoli set ad persectionem 0Xoptatam quo tranquillitat0m et beatitudinem perduci p088e, quo impen Si HS diligenti usque ad eadem poreipienda Se contulisset penitusque iis So dedidis sol. III. Iam si Cioeronis ParadoXa Stoicorum eum floratii Stoloismo Satiris Epistulisque eius eomprehen So ContulerimuS, non multu sepe riemus, in quibus altor ab altero dissentit, at permulta, in quae ambo inolinant atque eon Sentiunt. Et primum quidem, Si Cioero, quod ad illud Paradoxon attinet οτι μονον TO καλον αγαθον, in en persint Sontentia, ut dient, , Si quod recto sit set honest0 01 cum virtutu, id bene si ori vere dicitur, quod reotum et honestum et eum virtute est, id Solum opinor bonum, Τ, et veritatem huius ParadoXi 0X0mpiis se vita laetisque potiti S eonfirmet etiam Horatium dogmati huius userit alis Solido assentiri videmus.
Cum Sineere atque eX animo profitentur Vilii S argentum est auro, VirtutibuS nurum. )porro
Quid Verum usque deeens, euro, et rogo et omni S in hoe 8um. δὶ0t alio lo eo
Nil conseiro sibi nulla palleseere culpa. Α)0mne templa S poetae, quod non in vera do utrina ad virtutem du- Cente CODSumpserit, perditum videtur Sio mihi tarda fluunt ingrataque tempora ne Spem ConSiliumque morantur agendi naviter id, quod Aeque pauperibus prodest, loeupletibHS neque, Aeque neglectum pueris Senibusque noeebit. β)Poeta virtutem adeo supra omnia alia extollit, ut aperte enuntiet, qui illa Sit d0stitutus, ei colora bona pro deSSe nihil Sincerum est nisi vas, quo deumque insundis aeeSeit. 'i
') Parad. I. I, 9. Cir. pari. Ι. h. libelli Pag. 9
82쪽
Hine Iovio leiades seximias impertit ae persuadet, nihil ui duos soO0SSe, quin eontentuS Sit atque laeto animo beatusque vivat, cum inter contagiosum Suabiem tueri Sublimia euran S euneta putet una virtute minora 'Et quamvis non pavea inveniuntur, quibuS exaggerata illius ParadoXi Sententia mitigatur et deprimitur In Sani SapienS nomen ferat, nequia S iniqui, Ultra quam Satis est virtutem Si potat ipsam )et
Nil admirari prope reS QSt lana, Numi Ci Solaque, quae pOSSit facere et Sorvare beatum δ)nihilominus tamqn obtinentur nocesse ost illud, quod enuntiat poeta Oderunt poeuaro boni virtuti S amore. )Parad OXon: διι αυταρκrὶς η ἀρετ η Irρ0ς ευβαιμονίαν, Cicero adeo pro vero habet, ut dient, vitam viri boni et sortis et Sapientis, qui
Sit lotia S aptu S eX SeSe quique in Se uno Sua ponat Omnia, mi Seram QSSe non pOSSe, imo bonum atque Uniee eXOptandum. β)Hoo idem Horatium quoque Sentire appuret Vis reoto vivere: qui S non γSi virtus hoo una potest dare, forti S Omi S Si SHoc ago deliciis. Afirmat praeterea, arma perdidisse eum, qui virtuti S viam deseruerit, y) atqu0 0Xhibet beatitudinem nisi in sapientia et virtute inveniri nuSquam
- ne Qui de te plus quam tibi credas, Neve puteS alium Sapiente bonoque beatum.')Paradoaeon: μι isa τα clμαρτνηματα καὶ τὰ κατορθῶματα reSpi- eientes, Horatium in risum illud vertere legimus
') Epist. I. 6. v. I sq. Nam non impedita quacumque alia interpretatione equidem hunc locum ita intellegendum putaverim, ut, si quis illi extra modum elatae Virtuti, qua gloriabantur Stoici, obstupefactus inhiaverit, beatus eSSe non POSSit, Cum eam Supra naturam eSSO Suam ConSPicienS, Spe ad summum eiusdem perveniendi oeiectuS, Consilio quoque atque Conatu eam assequendi decidat necesse sit. Virtus igitur, cum nihil aliust sit nisi ad summum perduCta natura, naturae terminos ne transgrediatur oportet. Cfr. Cic. Leg I, 8, 25. ibid. I 6 45. De In Vent II, 33, Ι 80. Virtus est animi habitus naturae modo atque rationi ConSen
83쪽
Quis paria esse sere pineuit pesteat', laborant,
Atque ipsa utilita S. iusti prope mater et aequi.')Et rurSUS Non vincet ratio hoe, tantundem ut poestet idemque, Qui teneros caules alieni fregerit horti Et qui nouturnus saera divum legerit. )Neque aliter Cioero, cum ridi Cula eomparatione adhibita in eo dum cavilletur: Omnia poclea in s Zenoni S Sententi ni QSSe purin: Omne delictum Soelia S QSSe nefarium; nee minuS delinquere eum, qui gallum gallinaceum, eum OpuS non fuerit, quum eum, qui patrem Susi-CRVerit.))Verumtamon ut Cicero id ipsum Serio illustrat ot commode apteque defendit dioens in quo peeuatur, id potest aliud alio maius QSSe aut minus, io Sum quidem illud peccare, quoquo VerteriS. UnumeSt nuri navem evertat gubernator an palene, in re aliquantum in gubernatoris ins ritia nihil interest 4 ε) Slo Horatius, quamviS illud, quod ad vitam Civilem rerumque usum attinet, Si in poenis videlioet ad d0liota Seolora quo pleotenda sine ullo discrimine adhibitis valeret, irrideat, β) tamen vim et naturam ipsius dogmati S Certe agno Seit et probat, eum uiat Νam do millo sabae modiiS eum SurripiS Unum, Damnum eSt. non fastinuS, mihi paulo lenius isto.')Ac ne a ParadoXo quidem, quod eSt apud Cloeronem IV: οειπῆς αφρων μαίνεται, RSSen Sum cohiberi a poetu ConStat. Nam multiformem multifariamque hominum Stultitiam, perVerSn eorum Sentiendi, agendi atque appetendi ratione eon Spicuam, nihil aliud nisi insaniam esse, tota libri II, 3 Satira demonstratur et compluribusto eis Verum esse dogma ipsum confirmatur O bone, ne te Frustrere: insanis et tu, Stultique prope omneS. y)deinde: Quem mala Stultitia et quenaeumque inscitia veri Caecum agit, insanum Chrysippi porticus et grex
84쪽
Autumat. Hae e populo S, lineo mugnOS formula reges, ΕXeepto Sapiente tenet.' jium ' - ubi pravaritullitia, hio summa est inSania; qui SeeleratuS, Et furiosus erit: quom cepit Vitrea stamn, Huno uiroumtonuit gaudens Bellona eruentis. )denique utSnam igitur Sanus 3 - Qui non Stultus. δ)Id0m sest hoe igitur atque illud, quod apud Ciceronem legimus nomon insaniae Signi sient monti S Bogrolutionem et morbum. - Omni S autem perfurbationes animi morbo S philo Sophi appellant negant que stultum quemquam hi S morbiS Vaea re qui nutem in morbo Sunt, sani non sunt, et Omnium in Sipientium animi in morbo Sunt: Omne Sinsipientes igitur insaniunt. εὶ - Quod diligenter Stolei rotinuserunt omni S insipientes e880 non SADOS β) Ad sapientium ergo nequirendam morbumque illum, quae QStStultitia, Sanandum sorio monet hortaturque HoratiuS OStendenS, Studium hoo esse gravissimum ma Ximeque homini neceSSarium atque ad aegrotationes animi oXStirpandas tollenda Sque uni eo essio a X Ut iuguloni hominem, surgunt de noele latrones Ut te ipSum Serve S, non eXpergi Soeris 3 Atqui Si nolis Sanus. Cure S hydropieuS; et nil os eos ante diem librum eum lumine, Si non Intendes animum Studiis et robus hono Stis, Invidia vol amore vigil torquebere.' Et alio lo eo Invidus, iraeundUS, inerS. VinOSUS, B mator, Nemo a deo ferus e St, ut non miteSCere pOSSit, Si modo uulturae pretientsem Commodet aurem.')
ualem uulturam autem cogitet HoratiuS, Cicero, Si S, eXplicet Cultura nitimi philosophia est: haseo extrahit vitia radioitus et praeparat animos ad Salus assipiendos eaque mandat iis et, ut ita di eam, Serit, quae adulta fruetus uberrimos forant')
λὶ Ibid. V. 22O S l . p) Ibid. . . I 88. ε) Cic. Tuscul III, Φ, 9. h) Ibid. q. Io. Cir. Part. I, P. IO Sq.') Epist. I. 2, 32 Sqq. Cfr. Carm. II, 2, IJ Sqq. Τ) Epist. I. I. 38 Sqq. Morbidos esse hos eosdemque insanos eX superioribus, quOS rettulimuSic CiS perspicuum est. Cir. Sat. II. 3, 7 7 sqq. Epist. I, I, 33 sqq. Cic. Tuscul. IV, 37, 79. Ubi Sunt ergo isti, qui iracundiam utilem dicunt potest utilis esse insania Θ - aut naturalemΘAn quicquam est Secundum naturam, quod fit repugnante ratione Θ') Cic. Tuscul II, 8, 13. Ibid. V, 2, 5. O vitae philosophia dux, o VirtutiS indagatrix expultriXque vitiorum i quid non modo nos, sed omnino vita hominum Sine te esse potuisset Θ - tu inventrix legum, tu magistra morum et disciplinae fuisti. -- ESi autem unUS dieS bene et ex praeceptis tuis actus peccanti immortalitati anteponendus. Senec. Epist 78fin. Posidonius ait: Unus dies hominum eruditorum plus valet, quam imperiti longiS-
85쪽
ParadoXon quod e St: οτι φέ0νος o G0φος ἐλευθερ0ς, καὶ σιας αφρωνβ0υλ0ς, aggreditur quidem HoratiuS, Sed per Speuiem Satirae Solum et quod Servum philosophe Sermo ei nuntem indueit ut qui rem aueuratius pertu Strunt, eo S non latet. Veritatem huiuS plastiti Stoi eorum n0que Serio Oppugnari neque negari. Quin etiam. Si modo quam benigne lenit erque Se Se gerat poeta, Ob ServemuS, Claru qua Si Voee, alienum Se e S Se ab illa libertato, qua homo probuS pruden Sque nedum persee HS eXeselint Supiens, profitentem audimus Ouisnam igitur liber γ SapienS, Sibi qui imperio SUS, Hem neque pauperie S neque morS neque vine ulu terrentiae Spon Sare eupidinibuS, Contemnere honore S Fortis, et in Se ipSo tot S, tereS atque rotundi S. Τ)Atque hane es Se Sine eram poetae, quod ad illud attinet. Sententiam, aliis probatur lo eis animum rege: qui ni Si pari t. Imperat: huno frenis, hune tu Compesce Calena. )Item Qui molior Sservo. qui liberior Sil RVRPUS, In triviis si Xum eum Se demittit Ob RS Sem, Non video: nam qui Cupiet metuet quoque; porro ui metuens vivet, liber mihi non erit umquam. ΕX his igitur apparet, neminem vera libertate spui nisi qui sibi imporet et ab omni eupiditate ne perturbatione animi prorsu S alienuSSit. Quem Statum animi lumen SoliUS SapientiS proprium eSSe BOVimUS. At hiano ipsum 0880 virum illum; quom bonum atque Sapientem animo Concipit poeta et tamquam uni eum eXemplar ob oeul OS ponit, cuius constantia libertasque nullis neque minis neque Spoliationi-bUS bonorum quorum eunque neque ipso mortis perieulo labe saetari aut de sublimi suo gradu deici possit, eiusdem Epistulae exitu edo-
Qui virtute prasedili Sunt . ait Ciooro ad ParadoXon 0M μονος ὁ σοφος Πλουσι ος, Soli Sunt divites. Soli enim possident res et fruetu-OS IS et SempiternaS Solique, quod est proprium divitiarum. oontenti Sunt rebuS Sui S , Sati S e S Se putant quod est nihil adpetunt. nulla re egent, nihil Sibi deesse sentiunt. nihil requirunt β) Horatius, dum saS-
/ὶ Epast. I, 2, 62 sq. Cir. Plaut. Trinum. II, 2. 29. Tu si animum viciSti. potiuSquam animus te, est quod gaudeaS.
maximum cepi, quod te Lucceium) praeclare res humanas contemnentem et optime contra fortunam Paratum armatumque cognovi: quam quidem laudem sapientiae Statuo eSSe ma Ximam, non aliunde pendere nec extrinsecus aut bene aut male vivendi Suspensas habere rationes. Vid. Part. I. p. II. et I 8.
86쪽
tuosos illos Stoicos, harum divitiarum Sibi admodum eonSeios ridet, hoc idem paradoXon pervellere videtur Si divos, qui SapienS QSt, Et sutor bonus et solus formosus et eSt reX
Attamen poeta neque hie verum huius paradOXi SenSum negatot aliis lovis aperto ait, solum Sapientem esse divitem. Etenim tantum abesse, ut ille divitias eupiat, ut ea S dem etiam pOSSidere non Curet. QuodSi ita eSt, oerte dives est, qui illis omnibuS non indiget quae alii S Opus Sunt quaeque Cupidissimo appetunt. ) Quare mallesu dicit splendidiorem esse dominum Contemptae rei, quam magna Sinter Ope S inopem, δ) etenim multa potentibus DeSunt multa: bene ost, oui deus obtulit Parea quod Satis est manu. ε)Quemadmodum ergo Cio ero Suam ad Stoicorum doctrinam propenSionem atque adeo omnem in eiuSdem moralia dogmata eo Sen sum in Seriptis suis philosophi eis Comprobat, quin etiam haec is SaeorUm paradOXn, quae a Vitu quotidiana hominumque eaptu alienaeSSe videbantur, singulari libello OX animo defendit et arroganda Commendat β) sio etiam Horatius, tametsi in Satiris tantum a Stoleis
alienus esse videtur quantum illi a vera ratione vitaeque usu abhorrent et modum omnem eXcedunt, tamen adeo in eorruptus iudeX Stoicae disciplinae exsistit, ut non Solum eum ei S in OmnibUS, quae eum iudieio sano congruunt neque eXtra humanae vitae USum egrediuntur, eon Sentiat, verum etiam parad OXOrum aliis plauSyam det, eX aliis veri aliquid oliuere studeat atque puleliras et praeelaruS SententiaS eorum in usum suum convertat aliisque, tamquam Unice Salubres et ad animum exeolendum Sublimeque erigendum idonea S, intime
Neque tamen Horatius magis sibi in diiudicanda Stoicorum doctrina repugnat, quam Cicero ipse. Nam iuvenili quidem aetate, quae tota hae Stoicorum disciplina maxime quo in assectatoribu S eiUS OXRggerata atque ridicula apparebant, haec ille carpere et Vellicare non deSinebat, provectiore vero aetate praestantiam dignitatemque et US atque adeo utilitatem in vitam publieam ipsam privatamque inde
profluentem agnOSCens, non Solum eundem laudat et praedicat atque eri animo amplectitur, verum etiam universam paene vivetidi agendique rationem Stoicorum praeceptis St9biliendam esse censet et haec
Solet, bonae mentis usurpatio nullum tristioris fortunae recipit incursum.
87쪽
eadem, eum Cieerone prorSUS CODSentienS, OX Sui animi Sententia commendat. Etenim Cicero ipSe, etiamSi, quod Suo loco eXpOSUimuS, quodammodo contra Stoico S agere Videtur,') tamen, quaecumque ei ad univorsam moralis phil OSOphiae di Sciplinam eXStruendam OpuS erant, ex Stoicorum penetralibus deprompsit et Sibi Sincere prbata et adamata ceteris Sumenda utendaque praebuit. Proinde qui veri iuStique amore imbutus eSt, quique Vitam tranquillam, aequabilem, a cupiditatibUS liberam et Super Veram Sapientiam exstruetam agere deSiderat, hiate et Scripta Cieeronis, quibus moralis philosophia continetur, diligenter Sunt evolvenda simulque cum paradOXis Stoicorum ab eodem eXimie laudatis mente animoque haurienda, et Satirae atque EpiStulae Horatii ante diem cum lumine poseendae et nocturna VerSandae manu, VerSandae diurna. Namque Satiris, quae praeeipue Vitanda fugiendaque Sint, ud monemur, illis utrisque autem, Via Videlicet ad Stoicorum penetralia, ubi vera sapientia perlaetaque VirtuS Obtinetur, mon Stratu atque eXRequata, quae maXime ad hane et illam assequendam itaque beatam vitam in tuto collocandam ne eeSSaria Sint, edoeemur.
89쪽
, libenteria adnot a linea 6 ab imo pro misero Sesse lege miseros esses 3 linea 19 ab imo pro eadem lege eodem Iψ s 6 lini et pag. 22 lin. I 6 med. deorsum ) delendum
18 adnot. 2 linea 3 ab imo pro ubertas lege libertas 22 D 2 - ' homniS , hominis a9 pro Porad. lege Parad. 3o linea 6 ab imo pro a deo lege adeo