Liber de curandis hominum morbis

231쪽

Morbi venerei,

raro prius vocatur. Contin'anda vero ratio ante praecepta, cum tenso doloresque aegrum eXercent.

Protinus ut desiit maximam saltem partem inflammatio, purulento humore continuo fluente, diu reticis subveniendum. Egregie autem e Xpediunt balsamica, maXime terebinthina, caute tamen exhibenda, cum inflammationem vel augere, vel novum testiculorum tumorem provocare, vel stibmulo suo peculiari blennorrhoeas gignere possint s cunuarias. Initio igitur terebinthinae coctae, cum nitro et gummi arabica mistae exiguae portiunculae devorandae, quae progressu temporis sensim augentur.

Iniectionibus varii medici utuntur, quae vero si irritant, inflammationem aggravare, si adstringunt, urinae difficultates efficere diuturnas possunt. Commodissima sane PLENRI 1 solutio esset, dummodo

mercurii efficaciam in virus exploratam haberemus, dum ne praeterea mera iniectio viri resor-btionem promoVeret.

Purgantia , quae medicorum vulgus in blennor- Thoeis amat, neque usui sunt ulli, neque innocentia, cum stimulo et inflammare testiculos, glandu'lasque inguinales et acrimoniae resorbendae OCCasionem possint praebere. Expediunt solummodo, ubi primarum viarum sordes urinam reddunt acrem,

232쪽

Morbi veneret.

sive inflammationem augent. Ibi vero conveniunt manna, tamari iacti et Cremor tartari. Pervicaciam biennorrho earum, quae indicata remedia eludunt, calor nimius et mala potissimum methodus pro JUCUnt. Ibine mercurialia utiliter conferrent Θ - Equiisdem nihil certi circa eorum in his Casibris usum eX- pertus sum, neque ea aliquid per se efficere ad versus eos affectus posse persuasum habeo. Cautela se, quas aeger plerumque adhibet, dum mercurialia sibi exhiberi scit, potissimam complectuntur rationem, praecipue cum guaia cum decoctum simul ingestum fuerit. Nocere autem posse mercurium hic imperatum, haudquaquam cresibile est. Certissime praeterea vel mea constat eXperientia, acrimoniam biennorrhoicam resorberi posse, atque tum artuum dolores , tum Cuti S vilia generare, ubi mitiora quidem mercurialia nihil, caustica vero praeparata C'inmodissime et optime Conferunt. In diuturnas nullam mercario esse efficaciam, experientia me, quod doleo, docuit, ingenueque fateor me nullum fere peculiare remedium taedio si eius assectus cognoscere, licet tinctura antimonii

Iacobi quandoque opitullari visa sit.

Veritati tamen haudquaquam contrarium videtur, omnes eo S asse CtUS, Vere Venere OS, Deque

mercurio vincendoS, oriri acrimonia biennorrhoica, quae

233쪽

Iosquae a viro carolorum differt tum mobilitate mi- Nore, tum adstringente magiS facultate. Ibi omnino optum expedire potest, mollitis partibus, quas

acrimonia irritatae Contrahuntur, Pt Omotaque acrimoniae solutione ac eXcretione. Blennorrhoeae praeterea secundariae omnibus saepius adstringentibus resistunt remediis, tempore duntaxat interdum Curatae. Exspectandum nonnunquam auxilium ab usu diureticorum, e. g. tiacturae cantharidum. Symplomatica biennorrho ea, quae Carolorum virus supponit, mercurio indiget. Fltior albias UfΠerctu S.

Inter eum et benignum diScrimen interest, quod contagium solum excipiat, ardoreque in initio partium affectarum iunctus sit. A blennorrhoea dinfert, quod feminas tantum exercent. Uaginam solam haec corripit inflammatio, raro ad urethram usque progrediens: ob laXiorem vaginae compagem dolores itaque haud adeo atroces initio infert, atque propter eandem rationem primum saepe stadium non percipitia T. Curatio quoque eius fluoris multo plura lacessit negotia, quam biennorrhoeae medela. Sola diu retica nihil iuvant: mercurialia et interne et externe adhibita, inveterato hoc plerum H

234쪽

Morbi venet et. que affectu, qui vel dissimulatur, vel plane non agnoscitur, irrita saepius fuerunt. Fluoris albi indoles ex toto nos perinde latet aetblennorrhoeae natura.

Forte herpetum species vaginam asscientes nauci congestionem eo nimiam provocant 3 Exploratum saltem est, meaque experientia liquet, blennorrho eas neglectas facile excipi herpeticis exanthematibus. Quod si praeterea herpetes plerumque signent scrofulosam acrimoniam , pertinentne ideo et fluor albus et hiennorrhoea ad scrofulosos affectus Cumque iis saepius egregie conferant mercuria Ita, nonne etiam in fluore albo et biennorrhoea utilia esse possunt Ouod si denique solo regimine scrofuloso saepius

minuatur acrimonia, inde forte elucet, cur adversus hiennorrho eas regimen nonnunquam solum e

Ubi contigit nobis, suorem album protinuS Ortum curare, commodissima est ratio iniicere mollientia: interna nihilominus remedia negligenda non sunt, sed, quem supra praecepimUS, eo modo adhibendI. Ubi autem iam inveteraverunt, causticis succur ratur mercurialibus, quae forma admodum diluta

iniici possunt.

235쪽

Morbi veneret.

II IBubo. Eo nomine appellatur glandularum inguinalium tumor venereus, inflammationem facile Concipiens, favensque exulcerationi, nisi arte statim tollatur. Bubones contagium vel ilico sequuntur, vel blennorrho eam, cum intensa inflammatione, aut dum valide alvus purgata est aegerque Nimis incaluit, vel vero carolos intempestive siccatos. Utrc que priori casa inflammatio per consensum Oritur, tertio autem absorbia plerumque est materies blen-Dorrido eae, unde cursus desinit etiam e X urethra. Ultimo denique casu symptoma est IutS Venereae. Consensualis inflammatio e congestione lymphatica irritamento versus glandulas pulsa, interdum oriri videtur. Eadem Donnunquam huius affectus ratio esse videtur, ac pleuritidum locum non raro mutantium. Postremus quidem casus resorptionem omnino complecti videtur, neque tamen materiei purulentae iam suppressae, sed acrimoniae potius ipsius, quae fluorem Citaverat.

Quae quomodocunque se habeant, discutientia

primum superimponenda, donec fluor iterum manare coeperit. Calida fomenta tumorem nonnunquam augent, commodiora saltem frigida esse coimsuescunt,

236쪽

Morbi veneret.

Sublata inflammatione, vel tumor, Vel, quod expeditius cor seret, interna se moris lacies qua resorbentia vasa glandirias tendunt inguinules, Unguento Neapolitano fricanda, reliquumque tempuS em plastro mercuriali Editiburgensi obtegenda. Tumor, qui facile non sedet, mollis tamen hac illacve ad suppurationem adigenduS est, Neque tamen altiuS incidenduS, quam qua non durescit.

Quo facto tanquam ulcuS venereum Curulur.

TUmor, ex consensu ortus, dum discutitur, hiennorrhoeae cursum iterum revocare solet. Uhi vero veneni humoribus admisti sequela tumor esse videtur, ubi biennorrho eam non eXCepit, sed carolos potius si vo nuglectos, sive diuturnos, sive praepostere sanatos, super eXterna remedia omnino interna etiam adhibeatur medela. T esset i culus venereus. Eaedem fere caussae, quae glandulas afficiunt inguinales, testium etiam tumores efficere possunt, qui vero obrigescunt potius quam exul Cerantur.

Inciso itaque haud facile suadenda est. Eodem

autem modo, quem in bubonibuS praecepimuS, et hic agendum, maxime vero biennorrhoea restituenda. Ambulatio prohibeatur, bursaque testiculi suspendendi.

237쪽

Insa immatio ubi e consensu orta est, semenquρ erecto frequenter pene in testiculis congestum, frigida somenta praesentissima exhibent emolumenta. Dum induruerunt testiculi, mercurialibus fricentiar, ne morbuS inveterascat.

Ρhimosis appellatur praeputii tumor non retrahendi. Paraphimosis vero dicitur, cum id attrahi versus urethrae orificium nequit. Inflammationem plerumque complectitur, blen-norrhoeariam Comes, propter ea Silem rationeS, quibus testiculorum , glandularum inguinalium tD-m OreS pro Vo Intur. Eodem etiam modo huic a se tui medemur. Tumor praegrandis, ut nulla profluere possit urina, lividus etiam, incidendus est, CuranduS autem aliorum sumpto matum venereorum more. P r ost at a vera Ercta. Biennorrho eam subinde prostatae inflammatio comitatur, facile exulcerata, indurescens, urinaeque difficultatem diuturnam et interceptum plane cursum producen S. Inflammatione praevalente contra eam agen dum. Diligenter autem circumspiciendum , ne du ra supersit pars, quae ut molliatur , externiS Tu me

238쪽

diis effici posse despero. Commendanda forsan incisio, licet tempus regimenque salubre potissimum

conferant.

Pertinent etiam huc carunculae, quae in Urethra obviae, mechanicum plerumque exspectant auxilium. condyloma e a. Ita crystallinae vocantur vesiculae ad glandem penis, labiaque vulvae pro Venientes, uvarum forma, intensamque in molem nonnunquam auctae. Ρraeter internam medulam opus est vel causticis, vel vinctura vel ferri acie. Optime etiam ex Pediunt mercurius ruber praecipitatus, sive solutio mercurii in aqua forti. Ad veritatem proxime accedere videtur ea sententia, quae caussam quaerit in acrimonia biennor- rhoeae inveterata, cum facillime recrudescant,

optimis licet exhibitis remediis.

Illae faciem praeprimis occupant, hae vero anum, mat Ucact appellatae. Praeter curationem internam inungdndus iis est mercuriuS ruber praecipitatus, aut solutus acido nitri cliIut uSque.

239쪽

Ii quoque affectus tantum abest, ut a Carolorum viro saepius oriantur, ut acrimoniam plerumque blenitorrhoicam potius supponere videantur. Morbi offitim veneret. Virus venereum in ossa delatum dolores excitat,

noctu maxime excruciantes, contrectatione tamen

non auctos. Sensim tumor ossium simul oritur, qui, ubi mollior est, toPhi seu gummis, ut vero induruit, ex to is nomine venit. Carie denique ossa, Praecipue cranii tibiarumque, penitus devastantur. Efficacissima sunt inercurialia caustica et acria vegetabilia, e . g. mercurius nitrosus, ' daphne me- Tereum, elaphorbi uin et c. Praeter internam medelam , si quid emortuum est, vel ferro, vel causticis mercurialibus praecidendum. Eludunt tamen saepius ii affectus quae Vis remedia vulgaria. Temporis autem mora, usu S llae TO horantium id saepe praestant, quod a nullo alio remedio exspectari poterat. EXostosis sequitur non raro lumorem, ubi ossa admodum fragilia plerumque sunt. Rarius vero ossa penitus mollescunt, adiudican Cla forsan ea mutatio intempestivo mercurialium usui. Equidem vidi ossa adeo mollita, ut musculorum vi cederent variiSque modis flecterentur. Pars ossium glutinosa

240쪽

Scorbutus. 216 penitus soluta, terreae vero partes admodum fragiles erant. Scorbutus.

Diuturnam hic morbus complectitur putredinem

humorum.

Ρrimordium eius notatur singulari quadam lassitudine corporis ac animi desponsione, Cute arida, prurituque gingivarum. Progressu gingivae intumescunt, sanguinem facile profundunt atque a dentibus secpdunt: dentes vacillant carieque devastantur, anima foetet, vires magis languent, spiritus Opprimuntur, tibiae inflantur, maculisque lividis et ulceribus afficiuntur, artus doloribuS exercentur, qui quidem alias caussas haud agnoscunt. Sanguis initio quidem non semper putridus, Iongiore valetudinis mora ita dissolvitur, ut nimias excitet profusiones: vires quoque ita franguntur, ut quovis vel Iovissimo motu anima deficiat; ossa denique adeo mollia fiunt et fragilia, ut cuivis cedant pressioni. Caussa vero scorbuti admodum differt ab ea, quae putridas febres excitat, quod tum ex differentia decursus, dum ex diversitate curationis patere

videtur.

Ouod superest, morbus neque contagiosus est neque hereditarius.