Commentarius in titulum iuris canonici de iniuriis, et damno dato, accommodatus vsui studiosorum tam theologiae, quam vtriusque iuris. Auctore Petro Binsfeldio, suffraganeo Treuirensi doctore theologo. ..

211쪽

i i CAPUT I. DE INIVR. creto animi patientia cum beneuolentia, ge' Latius ibid. de hac materia, & D. August. ubi

Secunda Conclusio. Iἡterdum laudabile, Chri si humilitati conformius, ct Christiauacharitate, δε-gnum, illatas iniuriassi nere, o de verbis contumelio-fisfalse nobis impositis in Dominogaudere. Hanc docent S. Thomas, quodlibeto IO. artim s. An t0nin. loco cit. & ex recentioribus docte Mar. tinus Nauarr. iii comi fietit. cap. Inter verba. 'II. q. I. concl. 2. & communiter D D. alibi, &probatur ex sacris literis. Psal. 37. Q a i in quia rebant mala mihi locuti sunt vani'ates, & sub ditur: Ego autem tahquam surdus non audiebam ς de sicut mutus non aperiens os suum. Matth. o Cum maledixerint vobis homines mentientes propter me, gaudete & exultate :quoniam merces Vestra copiosa est in coelis, &Lucas inach. s. cap. de Apostolis. Ibant gaudentes a conspectu concilii: quoniam digni fuerunt pro nomine Iesu contumeliam pati, & in multis canon ib. de hac re sun eluculenta testimonia, inter quae maximum est illud D. Gregorij, lib. 8. Epistolarum,cap. s. relaturn Grasiano in d. cap. Inter verba. inter Verba, ait, laudantium, siue vituperanti 'm ad mentem semper recurrendum est: & ii in ea non inuenitur bonum . quod de nobis dicitur: magnina tristitiam generare debet: &rursum si in eahon inuenitur malum, quod de nobis homines loquuntur, in magnam laetitiam de-ί bemus

212쪽

DAMNO D a T b. 19ssemus prosi ire. Quid enim si homines laudent, & conscientia nos accuset aut si a te de bet esse tristitia, si omnes accusent &s id conscientia liberos nos esse demonstret ' Habeamus Paulum dicente Gloria nostra hic est,t stimonium conscientiae nostrae) iob quoque dicit Ecce in civio testis meus) Si ergo est notabis testis in coel6, testis iii corde: dimittamus stultos soris loqui, quod volunt,&c. Ibidε eap. Senti: Sc Augustitio ad Secundi hum Minichaeum; senti ; de Augustino quicquid lita

Dei. Sola me in oculis Dei conscientia non a cuset & c. Iri cunctis &23. q; q. cap. Quod Christus. Potest. Dominus autem volens eos iniuriam propriae personae cum patientiari gaudio tolerare: iniuriam vero serii itu ti, Diuitiae non inultam relinquere ait: Nesciti, euilis spiritus estis: Hinc etiam Petrusci ut cuni alijs audierati Beati eritis cuni maledixerint . vobis homines, &persecuti vos suerint,& diaxerint omne malum aduersus vos: gaudete ih illa die & exuitate, &c. Cliosost. hom.9 in opere impersecto super Matthc Si autem verum est quoniam qui calicem aquae porre sterit, merces eius noti perit: consequenter qui vel unius leuissimi verbi iniuriam fuerit passiis vacuus non erit a mercede, & ibidem pr6pes hem et quantum aliquis laetatur de laude hominum. tantum de vituperatione tristatur. i vero gloriam concupiscit in cael o, oppr bria ἡon timet in terris,& in hom. s. in eodeni

N capite:

213쪽

xapite. Illius discamus exemplo nostras qui uiniurias magnanimiter sustinere, Mei autem iniuriis, neque usque ad auditum sufferreu quoniam in proprijs iniurijs esse quem pati- .entem laudabile est: iniurias autem Dei minis impium est dissimulare. D. Gregorius' ho m. p. super Ezechielem. Q ijd autem p terit obesse, si homines vobis derogeni &sola vos conscientia defendati sed tan enliti . ssuas detrahentium sicut nostio studio: non debemus excitare , ne ipsi peti eant i ita ob

suam malitiam excitatas debemus aequaniam iter tolerare ue ut nobis meritum c escat,

de Liberius Ponti sex in cap. suggestum; 7. q. I. Non vos a piae mentis proposito asma et ionis amaritudo coerceat fecedere , considerantes quanta creator Dominus pro vobis pertulerit : quibusve contumeliis asilaien durii tradiderit pro vestra liberatione. P stremo ut ait S Thomas in d. arto I3. In vitis Pa. triun legitur de multis sanctis qui proprias in Dinias sust i nebant eas non repellentes.. Tertia Conclusio. Quindos homo debet eomiumeliam illata repellere maximepropter duo. Mimo propter bonum eius qui contumelia inseri, ut eius audacia reprimatur, ne de caetero simit ita attentet, & secundum hunc tensuri procedit illud P interb. 27.l esponde stulto iuxta stubtiliam suam, ne sibi videatur sapiens. Alio modo ob bonu mustoru; quorum profectus impeditur propter cintumelias iuraras. Hinc Grego ,

214쪽

Eregor. hom. 9sia per Eetech. Hi quorum vita in exemplo imitationis est posita, debent si possunt detrahentium sibi verba copescere, ne

eorum praedicatio ne n on aud la n i, qui a v d i re poterant,& ita in prauis moribus remanentes, bene vivere cotemnanti De hac re D.Thomas

narr. loc;s cit. Sol. lib. . de iustit.&iure. q. 9.art. r. Hin insertur cum Nauarro ind. coit. 2. Euhi .is. quod cocio nato res, Doctores & praelati peccant, qui modeste non respondent iniuriis N detractionibus quae probabiliter frit δε tim dodi rinae,couersationis & regiminis co scisintur impediturae. Vnde & D. G egor. ind. homil subiungit:Linguas detrahet tu op tet aliqua do copescere, ne d ti m de n ob is in alaidisse mitiant, eoru qui nos audire ad bona p3terat cordis inno. Etia corrumpatur Nin hune sinsumetia intellii genduiliud Augiis . in cap. Non sunt audiendi. sa. q. t Duae res sunt coscieritia&faina,conscientia necessaria est sibi: sama proximo suo; qui confidens conscientiae negligit famam, crudelis est. Quod verissimuest in eis, qui praestant alijs: tum enim proficia endi occasio tollitur. Atque idem dicendum test quando infamia alicuius redundaret in infamiam,aut damnum aliorum. Privatus enim quando scandalum abest, patienter ferre potest contumelias& detractiones.

in pi mere,

215쪽

capvT I. DE INIVI . primere, ne Ibi videatur sipiens: non tameu dorsi se lacerbis,ne es esciatur simulis. Hanc docent S.Tho. in sol. ad primum Sot. &Nauarr. locis citi l probatur ex illis duobus locis scripturae quae

contraria sonare videntur, & secundum hane conclusionem conciliantur. Quorum unum est Responde stulto iuxta stultitiam suam, ne iei similis efficiaris :& aliud eiusdem: Sapiet tis. Ne respondeas stulto iuxta stultithim suam, ne ei similis efficiaris. Quae postreina verba in hunc sensum accipienda, ut respondens stulto&iniurianti, non ita immoderath , de Imprudenter metas rationis excededo respo-deat, ut etiam stultus & iniurfans e sciatur Aduertendum autem pulchrum documen tum D. Thomes in d. art. s. ad Vltimum,quoapost eum S. Antonin. Nauarr. Solus & alii re centiores in memoriam reducunt: Si quis co- uiciantem eo animo de quasi dolo tacendo a diat, utobmutescendo eum ad maiorem ir cundiam prouocet, peccat: quia hoc ad vim

dictam spectas. At si at i quis taceat, ut det i cum irae iuxta Apostolicam doctrinani Iaud tale est, unde illud Eccles 8. Nonlitiges cum

homine linguato,& non struas in ignem illitatis ligna Quinta Concsusio. In iuriam verti veIfacto pastu, tenetur ex animo ct corde remittere iniurianti. rancorem, o odia mst quod erga illum concep si ob iniuriam illatam. Hanc tradunt S.I hom .r. a. q. io Lah i. S. Antoni in tapart. tit. 8. cap 3. . 6.

216쪽

Turrecrem. in cap. Si quis contristatus d. 9o. Panormit. in cap. I. de maledict. Antonius a Butrio in cap. Quod quidem de poenit. &r inisse. Ioan. Lup. intract. de confoederatione principum. Antequam veniam ad aliud.

uarr. lib. 2. variarum resblui. cap. IO num. T. Nauarr. in manuali conses . cap. 1 numeroas. &alii alibi, & haec est communissima opinio tam Theologorii quam Iurisperitorum. Haec conclusio probatur ex Orations Dominica Matth. 6. Dimitte nobis debita nostra, si cut& nos dimittimus. & ibidem. Si non .dia miseritis hominibus, nec pater vester dimit tet vobis peccata vestra, & Matth. s. Ego ait tem dico vobis diligite inimicos vestros. Marc. Ir. Cum stabitis ad orandum, dimittite, si quid labetis aduersius aliquem , ut& pater vester qui in coelis est, dimittat vobispeccata Vestra. Roman. ia. Nulli malum pro malo reddentes: & iterum ibidem: Noli vinci malo , sed vince in bono malum. Ad Coloss. s. Nunc autem deponite & vos omnem iram,in d ignatio nem, &c. sup porta n tes in ii i-cem & donantes vobismetipsis, & ad Ephes . . Estote inuicem benigni, misericordes, dona0-

217쪽

t es inuicem, ii ut es Deus4n Christo donauit vobis. Ecclesiastici 28. Q ri vindicari vult, Domino inueniet vindictam , & peccata illi IS seruans seruabit. Relin lux proximi us

non habet miseericordiam, & de peccatis tuis nitentia,cum poenitens ab osticio,&c: aut lio diu in corde gesserit: aut si offenso cuilibet noctis faciat: aut si offensus offendeti non indui geat : Praeterea caim si praeceptu hoc negatiuu, hem per lio m o dep o n cre tenetur ex corde odium & rancore erga proximia. Sed multis prae ceptu de dilemone inimicorti obseruatui in possibile videtur. Sed S. Patres optime tradudi on lore dis scite. I sit. in ii. de institutis M'-riachoru, cap. 77. &in antiquiorib. 82, Augustin. serm.6s. de tempore Hieronym .in cap. LRlatth. iri illa verba: Diligite inimicos vesta ori The0philaei. ibid. & alij. Conclusio est intelligenda , quod iniuriatus teneatur deponere nocenti ter & tu nc deprecanti tibi peccata sol

rancorem

218쪽

ι incorem & ostium erga offendentem, sue ii

petat siue non, ut D. Bonaventu faind d. 3o.

superli itera Magistri, Gabr. loco est. Sylvest. in Verb. charitasq 6. numero 4. 'GlόII. in docip. Si quis contristatus. Coauri loco cit alii recte intelligunt. Q iam uis Bartol in L Si tibi,' i ff. de paci &in L. Non olui. LIniuriaru. ff. de iniurijs dubitet motus, ut ipse putat auctoritate Magistri in d. d. 'o. qui tamen nihil ad propositum ait, sed unam au ctoritatem Augustini in Enchridio allegat,

quam S. Bo n a u entu ra sol iiit, an a nte petitio nem iniuriantis, iniuriatus teneatur remi tere rancorem odium, sed tandem bene se

resoluit Bartol. i' hoc standum esse Theolo

dit. qui tamqn etiam se submittit iudi ci Ecclesiae de s hi Reuerendissim, Episcopi, &Ioannes ab Anania in capite i. de uialedicti in col. penult. qui tamen tandem cun ςludit tanquam tutius tenendum quod qui tenea tur dimittere etiam non petentibu R. Vnde clarum redditur non recte Didai um C arr. allegare loco citato. Bartol. Rurgen . & Anan. quasi simpliciter tem ni iniuriam passum noteneri dimittere rancorςm & odium , niti iniuriam in serens petierit . Cum hi DD. nihil donluerint, & Λna n. contrarium tutius iudicauerit, de bene. Optime enim Gabr. i

219쪽

d. lect. q. in lit. P. dicit, non resert an iniuries an s&offendent petat, an non petat sibi igno' sci: an quaerat reςonciliari an non; qui non Cςx eo quod petunt, nos eis ignoscerς obliga

inur: sed quia Christus praecepit dimitterς

debitoribus .nostris, & diligere inimicos noris ros. Vnde non dixit Christus; dimittite de bitoribus vestris, qui vos deprecatur,Vt igia 4catis; Diligite inimicos veilros,qui quaerunt reconcili ri vobis, sed sine adiectione dixit; Sinon dimiseritis debitoribus vestris, neque pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra. His accedit quod nullo tempore honino odium habere, di rancorem gerere erga proximum debet; cum hoc contra praecςptum D & charitatem proximi sit. Sexta Conclusio, Homo offensis, Meqvacing,

muria assectiu noη tenetur proximo qui ei muriam intulit, remittere actionem iniuriarum, ct satisfactionemipro tyiuria illata. Hanc etiam communiter D D tenent. S. Antonin. loco cit. Gabxiet. Angel. .

in veri . Iniuria. Couarr. Gloss. in d. cap. Si quis contristatus &alij ubi supra. Panormit Ant0n. de Butrio. Imol. & Feliri. in cap. De caetero. de testibus. Et ut haec ςoncluso cuM annexis melius intelligatur notandum ex Petro Tarantasio quem Sylvester in d q. allegat, & Durando quem S. Antonin. adducit ubi su- pri, ex illatione iniuriae tria frequenter, &Vt plurimum oriri, hoc ramen intellige nisi per

lectio in offenso aliqua excludat. Iri corde i-ue affectu e

220쪽

T DA M N o D a T o. to ne affectu rancor, siue ira,aut odium nastitur. hi opere & effectu signa rancoris & inimici. tiae, & in iure suescuo exteriori actio contra iniuriantem pro satisfactione. In quinta con-ςlusione actum de priori, in hac agitur de pori steriori praetermissis signis, quae ad secundum spectant, de quibus s. Thomas a. a. q. 23. ar 8. & praecipu) 9. & Commentatores eius ibita' dem, & Sylvest: in d. q. 6. & erudith Gabri si per can. missae. lect. 76. quae diligonter perspicienda co*ssario, ut intelligat quando abso Nuendi, vel non in consessione, qui remissis ancore non exhibent signa uniuersalia, aut particularia dilectionis ostendent & iniuria anti. Conςluso satis nota est ex praxi quotidiana & experientia. Deinde vindicario,& etiam acciuatio mediante auctoritate public actus virtutis iustitiae iuxta S. Thoman

Si tu m in relecti de tegeia d. R deteg. secretu in

memb. 2. q. . concl. 2. Didaci loco cit.&alios

alibi. Actus autem virtutis debitis vestitu sci

cum stantiis non est prohibitus, sed licitus. Ad haec si nop osset licitum agere pro satisfaciton.

iniuriaς apud iudices, magna confusio S pe xurbatio gener retur in republ. concordia solueretur, iustitia laederetur, A passim mali honos iniuriis impeterent, tribuereturque imp ijs incentivum delinquendi. Accusatione ergo & iniuriarum actione apud magistratu compςstenda ςst temeritas , & audacia mal