De statu hominis, veteris simul ac nouæ ecclesiæ, et infidelium conuersione. Libri tres Liber secundus De virtutibus requisitis in concionatore euangelico, et ad quos spectet, præcipue infidelibus euangelij prædicandi prouincia. Authore Dauide Camera

51쪽

3 8 Def. tu hominis, veterissimul ac nouae Eeelsae, ritum tibi attestari quae credis, Sc ego sanctum Spiritum mihi attestari, ergo necessario dandus est aliquis iudex, cuius sententiae standum est. Alias daretur occasio ut unusquisque eligat dc sequatur propriam sententiam in fide: & sic tot essent fides quot capit quod proh dolori inter

haereticos verum esse quotidie cernimus.

Secundum argumentum principale quod detur iudex infallibilis in Ecclesia sic probatur. quare credis huic, Deus est homo: si dicas ex illo Ioannis: Verbum caro factum ea Quaero unde scis hoc esse verum Euangelium Ioannis: non a te quia fides ex auditur ergo aliquis tibi dixit: ergo vel potuit ille errare de te decipere vel non, ii primum: unde scis quod non te deceperit , ut in primo argumento. Si dicas illud te scire ex traditione Apostolorum: unde scis quod ita tradiderint Non habent quod respondeant nisi quia sic docet Ecclesia. Iam sic arguitur. Tu credis quatuor Euangelia esse vera, quia sic docet Ecclesia: ergo a tacetium est &de fide credendum quod docet Ecclesia circa fidem,

sicua certum est quatuor Euangelia esse vera cum ex illa veritate sequatur: Ista ergo Ecclesia proponendo ea quae sunt fidei non potest enare, aut errare posset proponendo liqc Euangelia tanquam vera. Tertium argumentum. Tu dicis me esse harieticum, & ego dico te

esse haereticum, vel ille qui ex nobis haereticus est, potest conuincide haeresi, vel non: si non, laborat ergo ignorantia inuincibill, & sic non peccabit quamuis sit haereticus, neque via relinquitur qua posset cognosci haereticus . si potest conuinci, ergo datur aliquis iudex a quo est conuincendus, de cuius sententiae est standum, qui non est alius, quam Ecclesia.

DE INSTITUENDIS SEMINARIII AD HAERETICORUM CONVERSIONEM . ET

Nullum efficacius medium ad haereses de medio tollendas excogitari potest , quam Seminatiorum institutio ad idoneos Euangelii

ministros efformandos, qui voto deinde obligarentur statuto a luperio tibus tempore, in vineam Domini excurrere. Et certe hanc rationem inijlse diuinam sapientiam videmus cum carnem nostra causa aia

sumeret ac humani genus Patri reconciliare vellet. Duo enim Se

52쪽

--ninu Ieatia, Liber fecundus. is minaria instituit; quorum unum non plus duodecim: alterum septuaginta alumnis constabat. Alumnorum autem utriusque tantam curam suscepit, ut ad mortem usque semper illos excoluerit, ac post mortem spiritum miserit. Optime enim sciebat Dominus qua virtute praeditieise debent qui munus praedicandi Euangelium sulcipiunt, unde ad Apostolos Ach. a. dici rar, ut sedeant in ciuitate quoadusqile induan tur virtute ex alto, ne videlicet quis diuinae ac coelestis praedicationis onus assumeIe audeat, donec vires roburque conceperit ad illud Spii i-tus sancti ope atque dono sustinendum. Dei filium in erigendis Seminariis imitati sunt alij, praesertim eius in terra Vicarij, inter quos duo eminent Glegorius 13. 5 lemens 8. Et ille quidem adeo sui ossici j memor erat, ac religionis Uatholicae promouendae desiderio ardens, ut maximo aere tria iupra viginti collegia & Seminaria in hunc finem in diuersis orbis partibus erexerit ac reditibus annuis locupletauerit. Nota sunt Seminaria de Collegia Romae ab eo erecta, Collegium Roma num Societatis Iesu, Collegium Germanicum, Collegia Graecorum, Anglorum, Maronitarum, ac Neophytorum. Nota sunt etiam Collegia alibi ιb eo erecta. Hic vero nempe Clemens 8.) ut alia omittam, Brunsbergae de Utinae reditus in hunc finem ad Scotos nostros alendos assignatiit: ac Romae Collegij Scotorum, quod in hodiernum dieme stat, fundamenta iecit. adid ad Prae politos horum Semisiariorum attinet, quinam nempe illis praefici ac praeponi debeant: Certum mihi videtur inter omnium

Religiosorum ordines nullos aptiores Iesultis inueniri poIIe, unde non1mmerit 6 ijsdem summi Ecclesiae Alitistites perspecta eorum virtute ac pietate Seminaria & Collegia a se fundata commiserunt: Non immerito hos alij Reges & Principes imitati Seminalia itidem a se erecta eo Tundem curae subiecerunt. Et vero hoc adeo clarum est ut neminem de eo dubitare posse existimem, praesertim cum sub ipsis florere quotidie videamus Seminaria, Bete antequam ab illis regerentur mise1 e iacebat . . Vnde facile discimus quant ina Iesultaru vite ratio Ecclesii et necessitatib sit accommodata, quantumq; eam labantem iuuet, Christianaeq; Rei Publicς usui sit. Prς ceteris enim omnib= in teneris annis pietate inser- mandis, diuino timore ac charitate, omnisq; Christiani: disciplinς prae Copti , literarumq; cognitione imbuendis acuratissime α prouidentissime inuigilant. Quapropter nunquam cessaui donec Collegium nostrorum Scotorum quod hic Romae est, ipsorum curae a Paulo quinto SQ itteretur: nec laboris me poeniret, magna enim mea & aliorum

53쪽

o De Isatu seminis , vete, Asinutae nouae Eecis voluptate ac Scoci ς nostrae bono res ab illo tempore in vineam Domini operarios misit, qua ab initio fundationis us', ad illud tempta misi et .

CAPUT SECUNDUM.

I. I.

DE CONG. EGAT NE ERECTA PIN FIDE

PROPAGANDA.

i quam congregationes aliquas erigere quartam qui in serio inuigilare & attendere ad animaru conuersionem, agendods medijs quibus iuuari possent infideles & haeretici, & de mittendis ad eorum conuersionem operarijs. Hinc est quod Rul. memori Gregori' XV. Pont. Max. statim ac hoc mediu illi aliqui suggessiissent, coniti tatione fecerit crectionis eiusmodi cog regationis, qua sut omnes videant

Romani Pontificis in fide propaganda studiu ὶ hic Lectori subijcio. q. 8. DE PI A CIPTIS RECENTIORIBVS 2 VI

SCRIPSERUNT CONTRA SECTARIOS.

OVoniam merito petere aliquis a me posset quinam libri aptiores

sint adhς reticorum insaniam conuellendam istatui subij cere prς-cipuos authores recentiores qui contra Sectarios scripterunt, ut ex ijs- qui iubsidium petere volunt, possint. Ambrosius Catharinus natione Italus, scripsit de cultu 3c adorati ne imaginum, speculumbet reticorum, de superseminatis Zizanis p. de iusta punitione l: reticorum, de fide & operibus in lib. de vera ita: tificatione de certitudine inhaerentis gratiae Dei, de veritate incruenti sacrificij noui & aeterni Testamenti S c Albertus Piphius scripsit de Mi IIa contra Lutheranos, Apologia indicti a Paulo ; Concili j contra Lutheranos, explicationem prςcipua Tain controuersivum in Comitijs Ratis bonensibus tristata Ium s C Annandus

54쪽

e a Bis Regni scotia, Uberseeundus. 34. Armendus Ioannes du PIessis Cardinalis de Richelleu, natione Ga las, scripsit librum contra ministros Carentonianos, in quo praecipuas

tractat christianae fidei controuersias. , Antonius Montiacenus Demochares Rosianaeus, Missa sacrificium prodesse mortuis. Adrianus Iungius Polonus Societatis Iesu, de imposturis noui Euan

gelij, de sectariorum dissidijs: pro sacris imaginibus.

Arnoldus Mermannius Belga scripsit iancta cruce,&eius adoratione, de Agienda consuetudine haereticorum, de . plaustris haereticorum. Archibaldus Hammiltonius natione Scoicis, scripsit demonstrationem confusionis Caluinianae sectae apud scolos, de cum mine stelli scotiae respondisset scripsit fusiorem demonstrationem in qua multas controuersias praeclare tractat & praedicantibus respondit. Adamus Tannerus Germanus. Societatis Iesu de colloquio Ratisbonensi, de verbo Dei scripto & non scripto e de meritis operum. &c. Albertus Laskus aduersus nouos in Polonia ministros, Andreas eudemoIoannesCydoniusSocietatisIesu scripsit contra Lambertum Danaeu, contra Anglicanos miuistros, & IsaacuCasa ubotiu &c. Alphonsus de Herrera, contra Luteranos, de bonis operibus. Arnoldus Albertinus,de agnoscedis assertionibus catolicis &hereticis. Antonius Flori bellus scripsit de authoritate Ecclesiae. Bartholomeus Camerarius scripsit gisputationem cum Caluino de gratia & libro arbitrio dialogos quatuor de ieiunio, oratione & Ele mosyna depraedestinatione dialogos. 3.

Baltaetar Chauassius S ietatis Iesu scripsit iustum volumen de notis verae Religionis. Barthalo meus Latomus,scripsit de inuentione sanctorum, de Eucharistia sacrificio. &C. C irolus Scribanius Societatis Iesu Belga scripsit de fidei controuer-sjs libros sex'I. descriptura, iudice, & traditionibus. I i. de Apostolicae fidei germanis denunciatoribus iii. de reliquijs sanctorum. Iv. de miraculis. V. de s 1nctorum inuocatione. V l. de cultu imaginum. Claudius deSainctes nationeGallus scripsit melodum contra sectans

de Eucharistia maguum volumen. &c. ' σColoniensium antididagma seu christianain Catholicae religionis

propugnaculum.

Claudius Espensaetis scripsit Apologiam aduersus extra ordinarios naimstros sectarum Galliae, tractatum de publica dc priuata missa. &c-

55쪽

4m sis in s Regni Libersecunduι Hieronymus Osorius scriptit de religione. lib. s. Hieronymus Hangest de christifera eiicharistia aduersus nugiseros symbolistas. Henricus Helmesius scripsit de iusti sicatione.

Henricus Lance totius ord. diui Augustini, scripsit haereticum quare per catholicum quia. Hieronimus Torres Societatis Icta scripsit confessionem Augustinia anam oppositam meneacijs confestionis Augustinae. Ioannes Duraeus Societatis Iesu theologus, natione scotus scripsit eloquentissime simul ac doctissime contra vvllita Rerum ubi optime defendit rationes Campiani. Ioannes Coluillas natione scotus seripsit epistolam ad ministros sco tiae, &.habetur ante Paraenesim ipsius, quam scripsit ad suos ciues. Ioannes Hammyltonius, doctor sorbonicus natione scotus scripsiteontra sectarios librum de sacramentis. Iacobus Gordomus Hunthaeus Societatis Iesu theologus nati iescotus: quinquaginta annos tum in germania, tum in Gallia theologi am alisque scientias: docuit,magna ubiqueSocietatis & sua laude scripsit doctissime tres tomos controuersiarum: in primo agitur de verbo Dei scripto & non scripto, de vera ecclesia, de iudice controuersiarum,

de summo Pontifice &c. In 1. de psentia reali Christi in sanctissimo

eucharistia sacramento. In 3. Sacrificio missae. Ioannes Dauyus Cardinalis Perronius natione gallus scripsit doctissime de traditionibus apostolicis, de satisfactione, de purgatorio, dei uocatione sanctorum, de ecolesia, de eucharistia. &c.

t Ioannes Aayus Societatis Iesu theologus natione scotus scripsit lati ne iustum volume disputationum contra ministros galliae, scripsit praeterea scotice de gallice interrogationes ad sectat ios praedicantes scotiae. Ioannes Gunterius Societatis Iesu, taurinensis scripsit de eueharistia baptismo, & limbo: de imaginibus de regno crucis.

Ioannes a Gouda, ultraiectinus, belgice confutauit caluinstaru apud Hollandos cauillationes,ac nugas contra transubstantiationem allatas. Iacobus Gret erus Societatis Iesu theologus, serie sit in omnes controuemias & quidem doctissime. Ioannes Dauid Societatis Iesu edidit labyrinthum haereticorum:ar neum haereticum, & alvearum, contra Philippum marnix. Ioannes Ecxius scripsit locos communes. &c. Ioannes Hosmesterus scripsit librum cuius titulus est haereticorum

56쪽

fraudes, flosculos protestatium inter se pugnantium. Iacobus Simaca, de catolidis institutionibus aduersus haereses Ioatin es Fisclieras, natioue Anglus, contra captiuitatem Babylonics Martini Luteri. δIoannes Anthonius delphinus, scripsit opus de controuersiis inter orthodoxos & protellantes. Ioannes Cochlaeus scripsit fasciculum calumniarum 1 . lutheri de

fensionem cer moniarum ecclesiae contra morbanum. &c.

Ioannes Quintinus heduus scriptit de ecclesia. Leonardus Lessius Societatis Iesu theologus belga scripsit de Antichristo in serenissimum Iacobum Magnet britaniae Regem,quae religio capescenda sit. &C. v Ludovicus Richeomus societatis Iesu, natione gallus scripsit de eueharistin contra plessium, de idolatria hugonotica, de miraculis,sanctis& imaginibus. 6 c. Laurentius Aibertus, seripsit cur relictis haeresibus In catholicae ee-clesiae gremium se receperit. Martinus Becanus Societatis Iesu theologus,serdinandi imperateris eoia sarius, belga scripsit in omnes controuersias idque doctissime. Martinus Pistor scripsit symonachiam aduersas epithoses fidei. Matthaeus Gallenus, scripsit de missae sacrificio. Nicolaus villagag non, scripsit aduersus articulos caluinianos. . Nicolaus Sanderus natione angius, scripsit iustum volumen cui titulum praefixit de visibili monarchia, ubi optime agit de Romano non int fice, de Antichristo See. . Nicolaus Serarius Societatis Iesu theologus Ioiaringus, scripsit de ecclesia ini, de extrema unctione de legibus in symbolum Λthanasii de Lutheri cum Diabolo disputatione apol. 1. &c. Nicolaus Xylander, scripsit causas cur Luteranam haeresim. cuius

aliquando minister fuerat, deseruerit.

Petrus Liaetias scripsit pseudo euangelicos & de eoru animaduersione Petriis Tyraeus germanus Societatis Iesu scripsit de sacrorum homi num continentia, de nouo dc falso Antichi isto, de Deo in eucharistia adorando, de cultu sanctoru & imaginu,de festorii dierum institutione. Petrus Cottonus Societatis Iesu gallus, Henrici . gallorum Renis olim confessarius,scripsit de locis sacrae scripturς a Caluinitis corruptis,

ciem illae lacrincio, ae modo agendi cum haereticis.

Patricius Λnqrsonus Societatis Iesu, uatione scotus, seriqsit scotice

57쪽

Ianctis seo Le, liber secunias cliti: cuius titulus est. Quomodo unus tusque inuenire possit viam se Robertus Cardinalis Bellarminus Societatis Iesu, haereticorum no- saluandi. &c. stri temporis malleus scripsit tomos. s. in primo agit de verbo Dei de Pontifice capite eclesiae de eulestiacat golica in terris militate, quaeque in purgatolio eth: & de in caelis triumphate. In ι agit de p. ecclesiae lacramentis in s. de tuitificatione & gratia de indulgentijs & iubilaeo iatranstatione imperh. &c. Robertus Cenalis scripsit tomos tres contrae Caluinum Ruardus Tapperas belga scripsit in at ticulosLovanienses, praeterea

orationes contra haereses. Sc.

Richarud Smitheus scripsit de missae sacrificio,altariu propugnatione. Renatus Benedictus scripsit idolatria caenae Caluinicae Raphael ve- nostrus scripsit de ecclesia.. Sebastianus Falchius scripsit suam abiurationem Luteranae harria additis causeis viginti duabus. Staminaus Groditius polonius Socie. Iesu scripsir haereticos non esie euangelicos,regula fidei narretico , S eoncioues cotrouersiaru plenas. Theodorus Pelianus Societ. Iesu belga scripsit disputationem de pu gante igne: de amicorum sedibiis, de vita functorum suffragi s. &α Thomas Ria pletonus natione angius lib. I a. demo nisationu ndeL&c Tomas Bosius eurubinus, scripsit docte de notis ecclesiae libros.

Thomas Gualentis angliis scripsit contra iconoctasta . . .

Vincetus Ron Deus scripsit flagellum sectatioIum. ernierus Rote vi K scripsit de missarum ratore.

FINIS.

58쪽

INDEX CAPITUM ET PARAGRA Fcrum huius primi secundi.

PARS PRIMA.

Caput Primum. - S. I.

De cura es solliciturune ad quam tenetur sonmus Pontifex in extirp.in HHarsibus. a. cuὸam oeselicitudinem conuere Fonis Haereticoru/n infidelium sepe- . : cineionator euanetelii adauditari capitum se accεmodare debet. :6.8. Superbia concionari euangelii

tanda.

g. . precibus oe covesonari euantelis, auditoribus concibandus est Deu ut rctare etiam ad Episcopos oe Principes' munus suum obeant. saeculares.. Caput secundum.

6 . I. De dignitate muneris praedican-ἀ Euanielium. 'F. A. stitiaiιs conperatEuangelium prsiucandi prouincia, sit examinatur opinio R. P. F. TH-niae a Iesu Carmelita ad ribentis hoc munWpracipue prae alijsMonachis in Astitiosis etia choro oec. ocupatu. g. 3. De laudabili religiosos strum in euangelio pracstando opera laboribuι. 1Ι - . Qua concionari euangelico Opus si seientia. I 6 F. F. concionares euangelis non suam sed Dei turia auditorumque spectare

debent Ῥtilitatem. a.

g. 6. conesonator euangelsel potius exempla docere debet quam Perba. 226. i . concianδ m mus ut pote per inlcile eximiam sapientiam cir virtutiponulat Authoris ad Deum pro animarum etiprecatio.

Libri secundi pars Secunda Caput primum.

para. I De mori et di cum haeretino iri tempor s. para. i. De instituendisseminaeris ad reticorum conuersionem O eorun

Praepositis. Caput secuntum.

para. I. De cougregatione erectaproJ propaganda. para. 1. De praespuis recentioribus scripserunt contra Sectorin. ,

FINIS.

60쪽

APPROBATIO.

pus istud, cui inscriptio est DE STATU NOMINIS,

VETERI s sΙMUL AC NOUAE EccLESIAE, ET INFI- . DELIUM CONVERSIONE, non modo Vel cum gene

rali Ecclesiae sententia, vel cum saluberrima fidei do- ctrina, vel cum probis moribus &vitae sanctimonia sentit & conspirat vehemenrer ; sed multa passi et nossenduntur in eo, quae ad historiae cum sacrae,iu profanae notitiam pertinent, scite erudite commemorata, & acute disceptata. Tam pius proinde labor, utilis tersus & eruditus in lucem tuto proferatur. Ita sentimus nos Doctores Theologi Parisienses. F. Stephanus ReuerdyAugustinensis. IOANNEs LAIsNE