장음표시 사용
111쪽
Soluta pec . cred. L. 3. h, t. Pignoris obl. ext. est. J Soluta pecunia ete ditori pignoris jus evanescit, perit, extingui tur, I. . C. de remisspign. I. lex 3I. D. de pignori. sicut 8. D quib. amod. pign. vel hypoth. sotu. l. cum ex causa 9. C . de remis. pign. Finitusque usus. J Usus enim commodarae rei in temporaliter 2 Caelij Aureliani verbum est sive intempestive, praematuriuS, imp
tune auferri non potest, i. in commodato ID F, 3. D. eod.
Di recta. J Rectum judicium, l. in rebus r8.
g. vlt. D. eod. id est, actio directa, quae principalis dicitur , d. l. I . f. i. datur & certi condictio, si dolum malum admiserit, & commodatum inficietur : renctur enim condictione quas sur, l. si quis I 3. D. depos. Et vicissim tibi colat. Contraria , ἀντωμm, id est, quae principalis non est, sed ea contrario in eum datur, cui principalis actio ,Aαμώ competit: geritur enim negotium in vi. cem , & ideo invicem propositi sunt actiones. Denique ultro citroque nasci dicitur obligatio propter mutuas praestationes, d. l. I7. g. 3. Sic Paul. 1. Sent. tit. I. actorem ait reo jusiurandum deferre ; contrarium autem de calum ni a jusiurandum reo competere, id est, ex com
Impensis majoribus. Commodatarius mamjores impensas recipit: veluti quas propter in valetudinena, vel fugam servi commodati fecerit: modicae autem pertinent ad commodatarium, si cur & cibariorum impense, d. l. in rebus 6. 1. & l si servus χΙ. eod. Modestiti. iid Licin. Ruffin. tit. Io.
112쪽
De pigneralitia actione. TIT. XXIV.
V. tit. CEquitur alius contractus quod pignus vel inpignori aceptum dicitur, I. contractus, D. de reg. jur. l. I. g. ult. D. de pact. id scilicet quod traditione constituitur. Nam hypotheca quae nudo pacto consistit, non est contractus , S tamen iure praetorio non minus de ea est quam de pignore , non tantum actio hypothecaria , quae in rem actio est , verum etiam in personam actio, sicut ex pisnore, quae pigneralitia dicitur, soluta omni pecunia, si forte hypotheca ad creditorem pervenerit. Compeiarit enim debitori qui pecuniam omnem linuvit actio pigneraticia directa de pignore veIhypothecareeipienda, vel ejus pretiO,aut quan-ri interest , L fidejussor , D. de ne g. 8es. l. pen. D. eod. pigneratici a judicium l. Lucius M. rogatus, D ad Treb. Creditori autem datur conia cratia, si quid in rem pigneratam impenderit, vel si res aliena ei pignerata sit. Nam etsi rei
aliene pignus non valeat , tamen eX ea causa
pigne itiae actiones non sunt inutiles. Pigisnus autem est alterius contractus fides & ac-eessio & solvendae rei vinculum , l. legata g. ult. D. de supel. leg. Vel conventio quae rem debitoris creditori obligar. in crediti vicem. Vel est contractus quo debitor rem suam deponit nectitque credito i, quo magis ei in tuto sit creditum suum.
113쪽
Ignori acceptum. - , Scholiast.
It Harm. ad d. l. a3. lib. 6. tit. 2. 3.ss.& Hei mopolites: pignus enim ad creditorem transitie; - nmpi, R ideo Graeci magistri ἀέκυεμ dictum putant et ρος το ἴχιν , τον- κρατεην, quod est tenere, possidere. Traditione constit. 2 Pignus enim vel traditione constituitur , vel nuda conventione, ψιλώ συμφωνα , nudo pacto , l. I. D. eod. l. non solum 3 i. f. qui pignori, D. de usurpat. &usucap. Non est contractus. J Hypotheca est pactum pignoris , & alterius obligationis accessio, l. 4.D. de pignor. l. in omnibus43.D.de solui. Jure praetorio. J Ex nudo pacto jure civili
non nascitur actio , Paul. 2. Sent. tit. Iq. g. I. l.
s tibi Σ . C. de loc. l. legem io. C. de pact. sed jure praetorio de pignore nascitur pacti actio , 'πιο, να τικτε ι, l. si tibi I7. f. de pignore , D . de pact. hoc pactum jurisdictio tuetur , Sconfirmar, Ι. major 13. C. de pignorib. id est , ex auctoritate praetoris pactum hoc efficax est ad agendum. Actio igitur hypothecaria praetoria est g. item Serviana , inst. de action. In rem actio est.J Licet proprie actio in rem, quae rei vindicatio dicitur , ad dominium vindicandum comparata sit, praetor tamen in hii ne casum eam induxit, ut creditori, quis jus habet in re, non dominii vindicatio , sed pignoris vindicatio competat, I. si landus I6. S. in vi
114쪽
dicatione , de pign. Est igitur actio in rem, I.
, αυΤῆ --οίκησί. ωι. Bas. lib. 23. t 2. am δε pignore creditori a ctio competiti ius rei vindicatio es, i. pignoris 18. ins de pignorib. S hypot. sed qualiscumque actio in rein, l. 3. g. I. D. ad exhibend. & quasi vindica -' rio, quae avocat possessionem pignoris, i. si cum venditor 66. D. de eviction. Vindicationem proprietatis Graeci directam appellant: caeterae sunt utiles , & quasi vindicationes. Vide Cui .
Sicut ex pignore. J Ex pignore quod re contrahitur in personam actio est: est enim contractu S.
Piso eraticia dicitur. J Pigneraricia duplex est, civilis & praetoria: praetor enim jus civile sequitur , & actionem debitori accommodat. atque ita ex nudo pacto jure praetorio nascuntur actiones, hypothecaria, vel pigneraticia in rem, S pigneralitia in personam, eo casu de quo mox agetui. pignus autem quod re contrahitur civile negotium est, i I. ult. D. depact. & civilis igitur actio pigneralitia, quae ex eo descendit, & in personam actio, quia ex
Si sorte hypoth. ad credit. perv. qua ratione hypotheca ad creditorem pervenit 8 Actione quasi Serviana 3 qua creditor rei obligatae possessionem avocavit. Hoc ergo casu pigneralitia in personam praetoria datur debitori soluta omni pecunia, ut pignus vel hypothccam reciῖeret, quam nullo iure creditor retia
115쪽
Pecuniam omnem. Nec enim antea nasciis eur actio pigneralitia , quam omnis pecunia exsoluta sit, i. si rem 9. g. omnis, D. de pigner. act. & hoc est , quodait Papin. in l. rem hereditariam. 64. de evict. indivisam esse pignoris causam. solutio quidem per partes fieri potest: sed pignus antea non liberatur quam impleatur
Pisneralitia iudicium. J Nisi ibi legendum,
sr. pigneralitio judicio, ut in I. 24. s. a. &l. 36. D . de pigner. act. Datur contraria. I Sunt qui putant , actiones contrarias dici utiles: qui error vetustissimus est. Petrus Cellensis epist. 4. lib. 1. Principalis profecto debitor O suus creditor ad invicem habent actiones, alius directam , aliud utilem. Via de Cui . recitationem ad hunc tit.
Si quid in rem pigner. imp. Si necessarias
impensas fecerit , I. g. eod. l. 7. h. t. Vel si res alienas J L. fi rem 9. D. eod. Rei aliens pignus non val. 2 L. 3 o. in s. D. de act. empl. l. 2s. g. si tamen, D. de pet. hered I. 6. inc si alien . res pign.. da. sit, i. 6. C. quae res pign. oblig. Pigneralitiae actiones non sunt in vi. J Rei alienae qualis qualis est obligatio, l. xescriptum I a. q. I. D. de dist. pign. quae hactenus prodest, ut dentur pigneralitiae actiones: Nam creditori ignoranti rem alienam esse, datur hypothe- earia adversus debitorem, vel posteriorem creditorem, vel quemlibet possessorem , non dominum, l. si ab eo 18. D. de pignor. l. si non dominus i4. D . qui potior. in pign. hab. Sed &Creditori ignoranti datur contraria pignerati-tia , sive sciens, sive ignora a debitor rem alic-
116쪽
vam pignori ded rit, L tutor I 6. g. I. D. de piagner. act. debitori autem soluta omni pecunia datur pigneralitia directa, d. I. si rem S. Pen. I, si pignore 21. ζ.si praedo,eod. Et accessio. J d. i. in omnibus. Nectitque creditori. J Nectere est pignox obligare . l. 3. & l. Io. h. r. hinc pignoris nexu, in l. si paters. 33. D. fana. ercisc. Glossae lat. Er .
in tuto sit creditum. Ex I. Inst. quib-mnd. re conrr. Sen vII. de benes Rebud meis in securitatem creditoris oppositis. Etymologia
De institoria& exercitoria actione. TIT. XXV.
V. tit. I. O 3. tib I4. D. Post actionem commodati & pignerauis
clam , qtiae ex nostris contractibus nobis vel in nos dantur , proponuntur actiones quae hex iisdem vel aliis contractibus aliorum homi eum, veluti institorum quos mercaturae fa-iendae , vel magistrorum, quos navi occupandae prs posuimus, etiam si sui juris sint, similiter nobis, & in nos dantur, duae scilicet, exercitoria ex contractibus masistrorum , & Institoria ex contractibus institorum. Nec enim unius negotii sunt actiones , sed negotiorum& coiitractuum omnium , ut quae tit. seqq. De peculio , De in rem verso, Quod jussu , etiam pertinent ad contractus omnes Institor est qui
nomino inua; mercaturam, qui & ossi-
117쪽
cinator in glossis &-ς vel actor rerum ejus qui eum praeposuit r& recte l. i. D. eod. ex acta institoris eum qui praeposui teneri in solidum actione institoria, tum quod eju3 praecipue fidem sequatur qui cum institore
contrahit, tum etiam quod ad eum negotiationis quaestus omnis redeat, etsi aliter rem
suam servare non possit, vel si institor qui est sui juris non sit solvendo, quod in subsidium ei detur actio utilis in eos qui cum institore
contraxerunt, l. I. & 2. D. eod. l. s.D. de praer.
stip. contra regulam juris, quae vult per liberam personam nobis non adquiri actiones. quod & in exercitore locum habet, l. I. I. sed econtrario, D. de exerci act. Exercitor autem
est dominus vel possessor navis, qui eam per magistrum navi praepositum exercet & percipit omnes reditus & obventiones eius. Magister institor est navi pr positus 3 & similiter actio exercitoria, institoria, cum & ad similitudinem institoria comparata dicatur, l. 4. hoc tit. & rerro institoria exercitoria: nam &is qui institorem praeposuit, tabernam, officinam , mensam, negotiationem exercere dicitur l. habebat g. s duo, l. ult Do eod. l. 8. C. Th. de lust. col. nec tamen injure usquam confunduntur commutanturve haec actionum
nomina, vel magistri & institoris , ctiam ab Horatio quae separata legimus isto loco: Seu vocat insitor. Seu navis HiDanae magister. Et separationis ratio in iure consistit, quod non iisdem regulis utraque actio consistat: nec enim est actio institoria ex contractu subinstitoris, S est tamen exercitoria ex contractu
118쪽
submagistri, etiamsi exercitor qui magistrum navi praeposuit, prohibuerit alium navi praeponi. hoc extorsit utilitas & necessitas navi. gantium. eademque ratio facit, ut pater teneatur in solidum, cujus voluntate filius L exer-Cuit navem peculiarem , ex contractu filii vel
masistri a filio navi impositi, qui, si merces peculiares filius exercuit, volcnte , aut sciente se, non tenetur in solidum, sed in tributum venit una cum ceteris creditoribus peculiaribus. Institoria actio nomen habet ab eo qui praepositus est negotiationi, Exercitoria ab eo qui prq- posuit, quia a praeposito non potuit formari nomen elegans. magisterianae enim actionis nomen inelegans est. Enarratio.
Nobis vel in nos Directae nobis: contra riet in nos dantur. Institorum. J Gl. gr. lar. εργατ ριάρχης tabernarius , institor. vel Onomast. inpitor πι- ρος , insit orius, . Mercaturae faciendae. 2 Mercaturam facere ex l. s. g. Labeo, D. de instit. act. alii, merces
Magistrorum. J Magister alias dicitur qui navem regit: Silius Italicus: confisus pelago celsa de puppe magi fler. -- ferturvaga gurgite puppis Ipsius in scopstos dextra impellente magiyri. Etiam si sui juris. Si quis liberum hominem praeposuerit S. eadem, vers istas, Instit. quod
119쪽
cum eo, & l. 7. g. eod. Paul. Sent. 2.tiis. 2. t. Nec enim unius negotii sunt act J Η actiones referuntur ad omnes Contractus : nam est institoria ex empto, vendito, mutuo, negotiis gestis. Denique omnibus contractibus accommodatur, d. l. s. g. proinde, & seqq. l. r. q. quid si mutuam, D . de exercitor. unde in l. nOvissime 1 s. D. de instit. ubi. de institoria , &ini. 4. I. ult. D. de exercit.ubi de exercitoria, Ul-PIanus ait, has actiones perpetuo dari. Institoriam inquam vocat actiones, ut & exercitoriam, quia pertinent ad contractus omnes, &actiones omnes complectuntur. Cujac. in recitar. ad hunc tit. in qua sententia est AZo ad i. Pen. h. t. & Ioannes, ut refert Glossa in s. ult. Instit. quod cum eo.
. . PA UU.g. ulla etiam actio ge pecuallo stimpliciter , sed cum aήjuncto, verbi grada,
actio mandati de peculio, l. 3. g. cui congruit, D. de pecul. actio depositi de peculio, l. deposui 38. eod. actio negotiorum gestorum de peculio, l. 14. D. de negot. gest. actio de pe culto aedilitia, l. 1 r. g. si servus, D de aedit. cd. Itaque Iustin. in g. actiones autem , de action. actiones de peculio vocat. De in rem verso. L. & ideo 7. V. idem ait D . De in rem vers. Instat mercaturam. Novius apud Non. Ia-yaηt mercaturam. Oiscinator. 9 Excepta ex vet. Gloss. Osci
. Ex actu ) D. Augustin. in Psalm. r xx. Nego-rratro O in graeca lingua ab actu dicitur, O in Latina negotiatio De actus, sue negotium dis- cstiatur estu sit.
120쪽
Fidem sequatur. Qui institorem praeposuit
tenetur in solidum, tum quod fidem ejus sequatur qui cum institore contrahit, tum quod aequum si , eum qui commodum sentit exactu. institoris, εα ω1ς α s-αιας ἐρρογηνα - χου incommodum quoque sentire, g. 2. Instita quod cum eo. Paul. Sent. a. tit. 8. id est, ex contractibus ejus conveniri. Denique, quod si is, qui praeposuit, rem amissurus fit, vel si institor qui liber est, solvendo non sit, ei detur utilis actio in eos , qui cum institore contraxerunt. Per Iib. pers. J g. ex his, Instit. per qu. percnob. adqu. l. & licet I s. D. de eee. const. In exercitore. Exercitori enim datur utilis actio in eos qui cum magistro contraxerunt, si rem amissurus sit, si rem aliter servare non possit, sorte proper inopiam magistri.
Exercitor autem est. I L. I. s. exercitorem. D. de exercit. act.
Magister institor est. . Magister enim instat
navi locandae ad merces, vel vectoribus conducendis , vel mercib. emendis, aut vendendis l. I. 6. magistri, eod. Graece dicitur msικος Scholiastes Synups ms - κός ἔσιν ο --ν επι - λειαν τῶ πλοίου em τραπιις. cui totius naυis
cura mandata est. Ηοναυκληρος, Graeci ad I. IE. D . de pact. Ad similitudinem instit. Ex retro mulier in stitoria tenetur exemplo exercitoriae, I. sed e si 7. S. I. D. de instit. Institoria exercitoria I Sehol. Horat. Insitores proprie sunt, qui exercent ipsam mercat
Tabernam. J Sueton. Aug. cap. Iv. unguentariam tabernam exercuisse. Gl. gr. lat. ἐργμ-