장음표시 사용
181쪽
itum contingenteo tam in aegris, quam in sanis secundum colorem, consistentiam, de sedimentum. Quo enim plus participant de aquea substantia, &minus de cet si , sunt minus coloratae parum consistentes, &cum minimo sedimunto , Ubi vero maior quantitas salis, de
terrae cum paruo sero coniungitur, color in urina est magis intensii , cum crassitie substantiar, dc sedimento copioso, dc cum hoc principio explicantur omnes differentis urinarum tam secundum colorem, quam secundum substantiana, de sed i mentum, pro quibus recte concipiendis videndus, cutatus auctor, qui ingeniosissime bas omnes disserentias e
Plicat. Descriptas partes, seu substantias suscipit serum urin
sum a massa sanguinea, & a toto, diun circulando, cum hoc omnes partes irrigat, de perluit, particulas silinas suurhureas excrcmentitias in illis quiestentes abstergendo, imbibendo, de secum vilitas rapiendo. A massa sanguinea terram absorbet, quae nihil aliud est, quam tartarinia sen-guinis, huic enim euenire puto, quod vino contingit in stia sermentatione, per quam partes tartareas in sendo dolii deponit modo mox declarando, sic tinguis ab alimentis ingestis licet sermentatis, de depuratis partes terreas, &Tartarcas virtutem fermenti depurantis, vel fugientes, vel spernentes suo sinu colligit, de has assiaria fermentatione tandem deponit, oc sero excrementitio pro e rurgatione consignat,& huic tartaro singuinis applicanda sint ea omnia, quae dicuntur de Tartaro vini, de sicut Tartari portio in vino generatur ex congressit athalicarum, S acidarum articularum, quae post efferuestentiam indicto congressiusceptam simul coagulantur, de in Tartarum abeunt, ita in singuine ex congressii, dc effervescentia particularum in
suis visceribus latentium, per coagulationem earumdem post innatam esseruestentiam tartarum sanguinis resultat, quod legregatum a singuine, eo modo quo tartarum segre-patur a vino,&serositati inutili commixtum, una ciun istarer Vrinam LXcernitur, tartaro terra unitur in singuine exi-
182쪽
8e qtiae tota cum tacibus praecipitari renuit, sed sanguinis confortium retinuit, uti etiam debitum, quia ut mixtum Et menta componentia in sic retinere debet, & quamuis hic modus explicandi compositionem urinae, & sui Tartari videatur nouus, nec Antiquis usitatus, non destritit, nec est contrarius suis assertis stabilitis in declaranda urinae generatione, immo ab eis est admittendus persuadente experientia urinae sal inesse, a quo salsedinem satis manifestam nanciscitur, qui magis fit conspicuus in istius destillatione,& silphur inani atum ab odore talido urinae s substantia enim odorosa a Chimicis rulphur dicitur, & tartarum quod ostendit crusta illa, quae sundo, & lateribus vasis in
quo conseruatur adhaeret, tartaro vini correspondens. Tastarum urinae gerierari eo modo, quo generatur Tartarum
vini, non video, quid absurda contineat, immo modus gens rationis Tartari multam lucem communicat ad indagandum,& cxplicandum modum generationis Tartari in urina, prout colligitur a superius dictis, & in tartaro vini adesse unione particularum acidarum, & alhalicarum deinonstratur, quia in tartaro vini adest acidum, & saIstim, acidum gustii percipitur, Sc si incineretur tartarum, & mim aqua fiat lixi- ilium , facta istius euapo ratione sal lixiviosi in manifestatur.& ab organo gustus taIe distinguitur,& percipitur: Si ergo in tartaro est acidum, & salsum, necesse est, ut ista duo
simul concurrant effervescendo, ut coeant in unum progeneratione tartari, cum experientia habeamus acida, &falsa
eskalica simul mixta effervescere, pari pacto discurrendii
est de tartaro urinae,& sicur ea, quae dicuntur de tartaro vini vera experimentis probantur, ita vera censenda sunt, quae de Tartaro urinae dicentur. Sedimentum constat ex particulis alimenti residuis anutritione omnium partium, in hoc enim opere quaelibet pars inuenit in materia aIimentali aliquam portionem impropor-rionatam ad suscipiendas conditiones suae naturae propria Dido ; rei icitur, & intra porositates dictae partis tam tuam
183쪽
quamdam, per quam vel colorem mutat , vel leuitatem a quirit, vel teXturam dissimilcm ab ea, quam in sanguine recipiebat suscipit. Pari pacto ctiam si materia utilis ad partes deseratur plusquam conueniat pro reparando deperdito , superfnium alteratum ab influxu partis intra eius po-xositates modo dicto remanet, hae alimenti reliquiae tam quae simi inutiles ad nutritionem , quam quae sepersunt in ea, constant serὰ omnes ex materia crassa una cum se- Iina mixta , nam si alimentum sit superabundans seligunt illud, quod suae naturae est magis colaueniens relicto eo quod
Serum una cum sanguine motu circulationis omnes par tes irrigando dictas particulas in eis commorantes dis luit,& secum rapit, & ratione conditionis salinae ficillime sibivnit. Idcirco etiam una cum eo in renibus separantur dietae Particular,. S per vesicam cxcernuntur, & quia sero sint grauiores post aliquod tempus ab urinae C rotione separantur, & inuicem sibi cohaerentes sedimentum componunt,& hoc fundum vasis petit, si grauitas particularum componentium superet grauitatem cuiuslibet partis seri, & in medio vasis consistat sedimentum, si carum grauitas sit minor grauitate partium seri fundum vasis occupantis, in sun rnitate urinae colligitur sedunentiam, quando dictae partiaculae minorem, quam serum habent grauitatem, seu sunt leuiores ipso sero respectu maioris partis illius, & sic pro dic serentia mus, qui in urina occupatur, ab his particulis sedimenti, tres disterentiar istitis resultant, quando in summititate urinae colliguntur, dicitur nubes, quando in medio hi- postasis, quasi sis in fundo sed linent ini. Materiain etiam sedimento praebere potest massa sanguinis duni martes salinas, & crassas in suo motu & fermentatione segregatas a reliquis partibus eum constituentibuς sero cYcrementitio consignat, & hoc modo fiunt sedimenta in statu naturali. - . Probabile est etiam sedimentum a materia morbosa a sanguine segregata recipere suum csse, ut superius dicebam, quod docuitHippocrates dς inter tacet.quando scripsit urina
184쪽
autem ob pituitae copiam, vel crassitudinem via egreditur. Quod siquidem depositam quoad resederit paruo tempore,
quod subsidet, crassam velut serinam videbis, ac siquidem brulis iuperauerit ipsum sibsuluim videbis si vero ex pituita
morbus album, & crassum erit. Ecce quomodo vult a materia morbose sedimenta fieri. Hinc deducitur ratio explicans, quomodo tedimenta inuri is sint signa concoctionis febre exardescente, quia OD . tendunt, vel materiam morbosim, & sementativam mas- iis sanguineae, ab hac paulatim secerni & per urinam e purgari, & talis secretio supponit concoctionem materiae, quae in morbos, constitutione consistit, in segregatione d prauati humoris, & in unione boni, & si continua sit, &copiose huius materiar sedimentalis secretio i& excretio
Per urinam, morbum cito terminaturum praelagit: Uelostendunt partes opus nutritionis modo naturali perficere cum sedimenta sanis communia in urinis appareant, & os tendunt optimam singuinis constitutionem, aptam partes nutrire, &'ab hac sanguinis constitutione concoctioilem
humorum prauorum arguimus, Vna cum virtute, & cne
gia expulsua sermcnti extranei, & secernente purum, ab Impuro, & viritiua partium totum sanguinem constituemitu in stib figura. & textura naturali, in quibus omnibus concoctio consistit. ' . . E contra sedimenta in urinis deficientia humorum cruditatem in febribus arguunt, ostendendo a masti sanguinea cXcr menta, & materiam febrilem non segregari, nec partes nutri-t ionem peragere ob deprauatas singuinis qualitates, vel ob suorum scrmentorum alterationem, dum excrementa in sitis porostat ibus a sero diluenda non relinquunt, & haec omnia
humorum,&massar. singuineae cruditatem praedicunt. Si terra in urit a contenta coniungatur cvlua materia crassa, acida, quae in renum cauitate colligatur hac cadente supera luali urinae, quo abundanter imprςgnatur, ut patet LX ciris destillatione, ita calculum induratur, quod CXpetam to 1
tis eludenti comprobat Thechenius secto in destillatione laridis a vcs i excracti, primo etiam eiicit liti luorem v cinosum,
185쪽
& in fundo vasis remanet reliquum lapidis spongiosum friabile, quod acido vitrioli optime dephlegmato irrora tum, & postea superaddito huic spiritu urinose per d. stillationem primo loco Vicito, tota massa illa stiabilis, es spongiosa sicut prius in lapidem durum , & minimctfriabilem coagulatur, hoc experimento ad cui lentiam coim natur illud, quod mox dicebam, ita ut nulla alia sit in daganda ratio pro comprobatione talis asserti, cuius Hi i Pocratem habemus Authorum in lib. de morbis ubi e Plicando modum quo in pueris lactantibus fit calculus , haeca icribit, atq; ubi lac minime purum . sed terrCnum GCCtC ta requisita ad generationem calculi 4 ac pituitosum fixerit c cccc materia crassa) inserius vero subiungit, pituita enim sedimento permixta in glutinem euadit, ac primum Parii , Ianugo accrescit a Petro Salio Diuerso in Com. huius sei tentiae 'nugo explicatur pro acus, & acus dicitur Dumenii
purgamentum leuissimum quod ventilabris CXtra aream ciaculatu )deinde quod accedit arcnosvin adiungitiar, citr
pituita .q tiae de lacte in vesica romanet pro glutine, sit Edincrescit , hoc est augetur, & quidquid quidem humoris in conglutinatione accesserit per urinam redditur hoc est, ut explicat cit. Diuersus quidquid humoris tenuis in , agglutinatione accesserit ciningitatae, ab hac sententia Hippocratis colligitur in generatione calculi admittere vilionein substantiae terreae arenosis, cum substantia crassa viscida pituitosa, quomodo vero istae duae substantia' ab ant in lapidem, ibi dicit per conglutinationem. inferius vero ubi explicat modum, quo fit calculus exemplo consectionis ferri ait, ipsum vero sedimentum sibsidet, condens tur, ac solidescit, velut ferrum, & per haec verba significat substantiam terream, & crassam, ultra conglutinationem condensari, & solidari, velut serrum e quomodo vero tartalis condensatio, solidatio, & induratio similis densitati soliditati, & inditrationi sim, verε non explicat Hippocrates, sed a praefato experimento mani atur, cum sal, acido vitrioli, & spirim urinoso, stiper affuso massa
calculosae setabili durities, & soliditas huic impertiatur stiabi-
186쪽
litatem tollens. Veritatem ab hoc experimento exhibitam confirmant omnia remedia pro calculi praeseruatione ab authoribus proposita, quae vel acidum extinguunt, ut sunt omnia calida, & Ammatica , vel enervant, ut deauriccntia, vesimbibunt, ut Crustacea, Terracea, & ossea. In Sale Athali uritioso esse potentiam se coagulandi, cum acido manifestatur a sequenti cxpcrimento Helmoniij. Urinae spiritus, qui est athalicus misceatum, cum spiritu vini de
acido participante, de statim hi duo spiritus in 'nam substantiam densam coagulantur.
Ab his fundamentis elicitur ratio magis probabilis demodo generationis calculi, quam sit illa Antiquorum deter
minantium calculum fieri a calore materiam crassim exsic cante '& ire lapidem indurante, cum videatur maxime improbabile humorem a calore viventis in lapidem indurari, quod certὰ non operaret ignis fornacis ardentis,praeterquam- quod himior simplex sine admixtione salis, & wrrae non videtur posse in lapidem concrescere. Quacumque vero sententia admissa necesse est statuere in renum porositatibus dilatationem, per quam humor crassiis in eorum cauitatem introducatur, & simul admittere humorem crassum tamq; materiam calculi, siue hanc crassitiem habeat ab acido si per abundanti, vel ab alia causi, unde Pro curatione indicatio resiliat stipradictis porositates dilatatas constringendi, & quia calor, & renum, & partium adiaciei lium, huic dilatationi magis concurrit, quam alia cause, nisi porositates dictis sint ex naturali constitutione, cum tali dilatatione consormatae, patet rcfrigerantia conducere ad porositatum constrictionem, & reeth Antiquos, & Recentiores agere dum unanimi consensu pro prcesseruatione a cal- eulo ad refrigerantia recurrunt. Naturalis etiam dilatatio a refrigerantibus modificationem quamdam potest recipere,
Cum sit proprium corum condensationem inducere, de cum humor crassiis ab utraq; sententia admittatur unanimi contentu hic crit attenuandus, & abstergendus' diureticis calidis, seu potius temperatis, ne illorum calore porositates renum magis dilatemuS.
187쪽
Pro praeseruatione a calculis sequens remedium tem p ratum praedictis indicationibus correspondens propono D.
Lapidis Iudaici, Lyncis, Spongiae, Ocul. Cancri Succinian. dr. Sem. Milij, Solis, Lappae Maioris, Hyperici an. dr.
I. m. & cum duabus partibus Tnerebentinae, dc una ex succis Veronicae, & hederae terrestris fiat massa de qua dr. 3. sisemantur per a F. dies in Vere, & Autumno superbibendo aquam Veronicae,& praemissa leni purgatione. Vinum etiam in quo silices candentes extincti fuerint a calculo praeseruare potest , sietit etiam decoctum, vel siccus Veronicae per mensem omni Vere epotus, sed puluis Artemisiae collectae modo superius explicato, & per nouem dies cum vino bibitus praeseruat a calculo ; Dosis est dr. r. ad dr. r. & dictis remedijs utraq; sententia stabilita est utendum , pro praescritatione a calculo, licet diuersa ratio asiignetur pro explicando modo, quo dicta remedia praueruationis effectum operentur pro manifestanda, & explicanda actione, qua causam calculi arcent, & profligant ue Nam Antiqui asserunt, id fieri quia praedicta remedia humorum crassiim attenuant,& fluvibilein reddunt, quapropter non detinetur in nil,staim tia renum, sed una cum partibus fluidis urinae cursinn ad veli
in continuat, & cum ea CXcernitur, & non detento humore
in renibus, nec potest incrassari , nec in lapidem coagulari, huic rationi addunt aliam desiimplain a qualitate occulta, per quam docent praeseruationem a calculo obtineri. Recentiores vero asserunt dicta medicamenta acidum humoris absorbendo, vel corrigendu crassitiem ab hoc illatam auferre , & tenuitatem etiam conferre. ratione salis altatici quo ditantur, & in quo virtus dissolvit ita valde essicis viget, lectori relinouo ponder tionem harum rationum, &libertatem eligendi illam, quae rcete rationi magis correL pondet, & intellectum maiori energia conuincit. Vtraci; etiam sententia in hoc concurrit, quod constrictis porositatibus renum intra eas humor crassiis non admittatur, &sic a calculo praeseruatio habetur, unde etiam unanimi Consensuin usum aquarum mineralitura refrigerantium colut
188쪽
Salis copia in sedimento urinae redundans modificationem non recipiens a iubstantia aquea, sed hanc cum excessu acrem, & corrodentem reddens, Urinae ardorem,&stranguriam efficit, quas affectiones a materia acri ,&salsa corrodente oriri unanimi cosensu ab omnibus sectis stabilitum est. Cum hac solum diiserentia, quod in stranguria guttatim
cum dolore urina redditur, quia a qualibet minima quantitate huius nimis acris, moloesta vexatione cruciata vesica, ut mola'stiam excutiat, uiuae expulsioni innititur, & quia guttatim in ea recipitur, cum molaestia guttatim etiam ,
expcllitur, & stante hac molaestia , continuum meiendi desiderium adcst, cum interrupta, & guttatim facta expul- fione urinae. In ardore vero huius adest quidem dolor, sed cum continuato urine exitu,& dolor adest,quia sua acrimoniae Partes membranosas, & musculosas vesicae salinis particulis immoderate vellicat, cum ti isti sensatione, disiuncta ab illa vehementiaN us cogat ad sphyncteris contractionem,& aperitionem , unde urina detinetur, licet cum pruritu, in exitu
vero dolorem, de ardorem insert. Tolluntur hae dolorosae affectiones, acrimoniam satis vrinosi emandando, atq; causam generantem, quae vel est
bilis sola, vel succus pancreaticus, vel lympha cum bile, prout docuimus capite de succo pancreatico , corrigendo, cum remedijs ibidem propositis, quibus possint addi T rebentina, & eius spiritus, vel ad formam Iulapi rodacta uin decoctione Alchcchengi, scin. Papa u. Mai. Sebesten. Iutubarum, & puluere superius descripto de Diabete.
Nec obstat, Antiquos hanc causam mordacitatis urinae reflandere in intemperiem calidam, de qua mentionem
non faciunt Recentiores, nam citato capite demonstrauunus
quomodo salsedo a calore dependeat, nulla admissa χari tate inter Recentiorum ,& Antiquorum dogmata; Prae terquamquod, admittendo a sale lixiviali sanguinis, urinae mordacitatem impertiri, stabilitur in sanguine intemperies calida ; nam talis salis proiicatus non habetur, nisi ab excedenti effervescentia sanguinis, quae excedentem inuoluit calorem adiuuantem adustionem Particularum sanguinis in
189쪽
migna copia, a qua adustione sal lixiviale in magna copinetiam elicitur, quod si ab acido acrimonia urinae prouo niat, calor in hoc partem habere potest dum acidum exaltando , & humidum hoc attemperans resoluendo acriorem reddit aciditatem maiorique activitate, & vi miluit. Ulcera, & renum, & vesicae, ab hoc acri sale urina ex
cauantur, & in modo agendi huius acris concurrunt, &praesentis,& praeteritoruin saeculorum scriptores, sicuti etiam in modo curandi: a Recentioribus vero commendantur
herbae vulnerariae dii die, & etiam balsi mica omnia ab Antiquis pariter cognita, ut sint Terebentina, Oppobalsamus, thus, mastix, & Myrrha, inter composita balsarmina , sulphuris, Terebentinatum, & siccinatum, & spiritus vini camphoratus, & in hoc casii mihi placeret decoctionem longam parare herbis vulnerarijs, & addere spiritum vini canaphoratum, & de hac bibere pluries in diem, ab hiliusmodi enim remedij continuatione, & frequenta assumpti ne speranda esst aliqua ytilitas. Huc refertur vesicae scabies, in qua sedimenta sursuracea
apparent, cum graueolcntia urinae, cuius causa in humores acres huic mixtos communiter refertur, qui vesicam core dendo Cius membranam abradunt, unde sedimenta conditionis supradictae, quae sententia videtur maxime improb bilis, nam citissimh hac abrasione concessa vesica tota extenuissima membrana constans, perfoderetur, dc corroderetur accellerato interritu, S tainen experientia ostendit,
diu aegros in hoc morbo persevcrare, unde mihi videtur magis consonuin stabilire urinam dictis falibus ad satietatem saturatam sua mora in cauitate vcsicae huius sermei tum, vel temperamentum ad acre,& sillium immutare, ut alimentum suppeditatum adurat, & velut in cineres reducat, cum pauca illius appositione, undE quod inhabile est redditum pro appositione, in eius cauitatem praecipitattincum sedimenti furfuracei forma. Cura vero eodem modo est perficienda, quo dirigitur illa ardoris, & strangi triar; & viceris vesicae, cum scabies huius sint viceris primordia, & hoc modo etiam curata
190쪽
Si cum sale urinoso coniungatur materia crassa, & viscosa fit Ischuria , sed urinae suppressio: Obstructo a crassitie materiae orificio colli vescar exitum illi denegante . Vnde purgata prius copia praedictae materiar incidentibus
jureticis insistendum pro reseratione occlusae viae, medicamentis superius de impedita urinae excretione ser renes recensitis, & hoc nullam patitur difficultatem. Quod si contigerit hanc materiam crassam in venis aciditatem contraχisse, cum arenae, vel Tartari mixtione, &huic uniri sal aikale urinosint, coagulatur in lapidem in vesicae cauitate pro quo nec praeterita, nec praesens aetas aliud cognostit remedium, quam Ch rurgica operatio, cum utraq; artas defraudata fuerit beneficio illorum remediorum, quae ab aliquibus pro minutione lapidis decantantur, & une comiseratione humanae mis eriae occultata sum
atomicae diuisioni, & separationi humorum a Naturae
artificio pcractae subiacet,etiam spiritus animalis, quem a succo quodam nerveo dicto colligari volunt Recem tiores. Putant enim a sanguine in siibstantia corticali cerebri serositatem crassusculam spiritu turgidam 3 quam ad ignem concrescere dicunt, deponi, quae recepta a glandulis eiusdem fissistantiae corticalis intra suas porositates, a N tura excavatas ibi praeparatur, & cxaltatur in sibi ilissimam,t iis sin an, ac ipiritosissimam substantiam virtute scrines ti implantati a sagaci Natura in dictis glandulis. Hac s rositatis praeparatione peracta, benescio prcssionis membranarum cerebri constringentis totam huius substantiam expellitur a glandulis corticalis substantiae, in medullares p rositates, di per has descendcndo maiorem volatilitarem, &sPiritualitatem adipisciciu ,&hac via ad nemorum principi-