Vitae jurisconsultorum quorum in Pandectis : extant nomina conscriptae

181쪽

L I II IX. I facta sunt, atque ita inter Christianorum seripta locum invenire non possunt; quod suadere videtur hic Mus de Pallio locus, fingo nihi oro, nihil campo, ni sis f. EB Icuriae debeo, nihil officio advigilo, nulla nosba praeoc Pall. c. s.cvo, nullapraetoria oofervo, Cancellos non adoro subfuia non contundo jura non conturbo, causas non elatro, non judico, sec. loquitur enim ibi de se jam Christiano facto, ostenditque se iisjam non insudare, quibus antea solebat Qu*d vero ex aetate Pomponii cujus aJurisconsulto nostro mentionem fieri dicit x L 3o. 3.

adducitur, argumentum levissimum est ac nulliu Spon',ε , , deris meminit certe ibi Tertullianus Sexti Pompo M ed. nii, verum antiqui id ius, cujus memoria etiam apud ipsumJulianum extat , Denique ut demus Iuniorem ab eo Pomponium allegari, quid obstat quominus illum utputa aequalem aut etiam Majorem natu referat Tertuli ianus sed nimirum imposuit Bertrando Lampridii locus supra memoratus, unde Pomponium istum

sub Alexandro vixisse, Papiniani fuim discipulum

credidit Conjectura quoque Bertrandi qua nobis ex quodam Tertulliani loco h amnem et Jurisconsultum blib. de subjicit, qui quidem hic noster sit, levicula est, nemo λ μ ν enim ex verbis istis potest colligere eum aut Tertullianum nomine autJurisconsultum fuisse , Non tractabo pluribus quae ad vitam octoris nostri Christiani pertinent, ne actum agam, sunt enim ea a Pammelio aliisque diligenti cura tradita Caeterum scripsit hic, Jurisconsultus ut ex indice liquet quaestis num libros quatuor de Castrensi peculio unum memini ejusdem Imperator ustinianus, eumque Puris antiqui inter .

182쪽

1 o C. perator noster Severus Augusus Antonini vero etiam meminit, in verbis Imperatores nostri SeCerus B Anto. sis ninus, i quae sunt sub eorum Imperio viventis, ut XC multis .ejus generis locis palam fit. Videtur sane, si Lampridio credimus , ad Alexandri aetatem vitam produxiss quod ego, quanquam isti loco parum fidens facile admitto, os modicam quae inter Alexandrum&Severum intercessit temporis intercapedinem duodecim vel circiter annorum. Hic Jurisconsultus ab aliis non citatur, scripsit autem de cognitionibus libros ex Edicti Monitorii totidem: de Iure Fisci quatuor institutionum tres quaestionum duos. Claudius Tryphoninus, vixit sub Severo & Antonino, nam in Consilio Imperatoris cum Papiniano

m .so. de Messio fuisse ostenditur m quod ad Severum omnino j referri debet ubi obiter notandum verbum Pronuntiavit, quod in dicto loco occurrit, non ad uris consul tum sed ad Imperatorem Severum referri debere, cum

ex inscriptione constet de Decreto Imperatoris illic agi Vixit tamen etiam hic noster Jurisconsultus sub

Antonino Caracalla, sic enim est Imperator se cumia L. 44 4ς vivo Patre suo. Extat Malibi Imperatoris Anto,' 'I ' mini ad hunc nostrum Jurisconsultum rescriptum: Capti unde colligi certe non potest, quod Bertrandus vult

.. eum tunc temporis Synae praefuisse melius aliunde infe-

L. 1. C. aemu Seum Fisci Advocationem exercuisse: p memi--ων ἐν nil ipse auditorii in quo suam de controversia uua -

. de)ur. do clam Pinionem declaraverat, quod ego de audito-

AE rio Papiniani, cujus alibi sit mentio, intelligendum s L. V. Puto. Procul Hanum appellat Bertandus, sed argu-6m, mento parum valido. Ciceronem ab eo studiose

l. ' lectitatum ipsius scripta testantur Hic ille estJuri consultus Claudiusqu1 ad Cerbidium Scaevolam multis

183쪽

L II IX. 17 Itis in locis notavit, ut ex eorum collatione elicio u ὸ- O. unde patet ratio cur Scaevolam suum appellet x ut supra monuimus Reliquit autem disputationum libros G

Viginti& ie X, 1n quibus multa perple Xa Juris quae si iones explanavit, citatur a Paulo, semel, y nequeam y . o. de plius jure Pisci.

et Elius Marcianus, ita hunc Iurisconsultum nomi--

natum tu ille Giscimus, et Videtur ad haec quoque tem- autem Σ.Lust.

Pora referendus esse, nam D. Severum saepissime nomi P nat, Antonini magni meminit, a id est Antonini Ca reg. rei t. c. racallae, assumserat enim nomen magni it aliunde l. Iul. constat: b ipse quoque Antoniuus ad Marcianum re-bl. s. scripsisse legitur Quin in Marcianus Antonino eteram L

supervixit, nam eum aliquoties Divum vocat, d un-ὰ - Τ de Alexandri tempora attigista colligitur, quod & con se firmat Lampridi locus supra citatus, inscriptio cu

hanc sententiam stabiliendam a Bertrando afferuntur Ix

alii loci, ubi de principalibus Constitutionibu Sser e L. . C. moest quod enim ibi dicitur reum delatum etiam antel iiij. sententiam honores gerere prohiberi, id de constitu bl p. ittionibus Severi Antonini aliorumque Principum ac dem . Crcipere nihil vetat, prτsertim cum eos de hac materia μ' rescripsis satis constet g Fallitur autem cum Politia- L. 1. C leno, Rutilio. Rivallio, Bertrandus, qui Marcianum p . hunc nostrum a Juliano Imperatore occidi jussum asserit, nusquam enim id in historiis reperitur sed nimirum omnes in errorem induxit hic Spartiani h locus, i Spart. iis sed Julianussperans L Humfautorem Severi, cum per δ'/ eum Commodi manus evasisset, ingratus tanto beneflcio

jussit eum occidi: Iussit etiam Martiam interfici supclcum de concubina Commodi intelligendum sit, quae

184쪽

tra auctoris mentem ad hunc urisconsultum adaptatur Perperam quoque idem Bertrandus hunc no- strum cum Macro confundit, dum ex loco quodam eatimuis. Macrio infert Marcianum Ulpiani auctoritate uti: pe peram item quod Mauritian est huic nostro tri-ris luit perperam etiam Rutilius Maecianum antiquiorem Jurii consultum a Juniore Marciano distinxisse, non fatis videtur. Rectius a Bertrando annotatum est hunc nostrum Jurisconsultum alium-esse ab eo cive Romano ejusdem nominis, cujus alibi sit mentio, quod& temporum intervalla vincunt Habuit autem hicis noster auditorium aut certe in auditorio publico sen-M MVὸ tentiam suam dixit Marcelli auctoritate subnixam mpq f a Citat porro etiam Scaevolam n lapinianum, V ad M. E. hunc etiam notavit. Scripsit Marcianus institutio- L 8 denum libros sexdecim, ut ex indice liquet, sed eos pery . , j. l. capita distinctos fuisse non usquequaque pro comper- ritu pi to habeo, neque enim id probat locus a Bertrando ad- qu δ' it ductus sed magis cinnuere videtur Marcianum

tractantem in libro institutionum decimo texto materiam legis Juliae, ad trigesimum quintum ima temer-trandus legit quinquagesimum tertium ejus legis caput annotasse quae illic referuntur fuisse enim legisJui. r. . . liae diversa capita varia ostendunt loca. x Libro insib s. d. t. tutionum tertio ea fere scripsit, quae Justinianus lib. 2.

Tit, . Inst prosequitur, inter alia&hoc addidit, Ce-Vef. Di, notaPhium esse locum religiosum L Quae res Tribo- L. γ, niano occasionem dedit subjungendi Ulpiani locum, in quo divos Fratrcs contra rescripsisses ostenditur, L. c. de quem tamen integrum alibi legere est ii Quare au- Rru diendus non est Bertrandus dum M. l. 6. de rer diu emendat,&l. 7. sequentem Ulpiani esta negat, neque

mirum videri debet Marcianum post emissum a Divis

185쪽

fratribus reseriptum, existimasse Cenotaphii locum esse religiosum auctore Virgilio, potuit enim Mar Tacianus sine sacrilegio illud rescriptum ignorare, quodi' quidem postea ab Ulpiano alicubi fuerit repertum:

nam omnium talium rescriptorum, quae plerunque a privatis impetrabantur, scientiam habere Jurisconsulti non quibant, antequam in unum Corpus esssent collecta, scripsit praeterea Jurisconsultus hic regularum libros quinque appellationum duos sublicorum Judiciorum item duos, unde desumta l. 8. C. ad leg.Jul. Maj. singulares quoque libros fecit de Delatoribus ad hypothecariam formulam, is S RI Turpilianum. Deniqueis Digestorum libros septem aut amplius composuisse probatur ex inscriptione quadam, nisii fuisὰ dicere malimus locum stum ex Marcelli libro septimo Digestorum excerptum, quae conjectura eo magisse mihi probat, quod Marcellum isto libro dotalem materiam pertractasse aliunde apparet. Y Videtur j. D. u. Iurisconsultus noster Constitutiones Divi Severi in s. r. l. ue .l

unum Corpus redegisse , ut ex Constitutione qua Idam colligimus Citatur autem ab Ulpiano iis, '

Paulo. L. C. de

Arrius Menander, fuit temporibus Antonini Cara. ' 'i' se calta Consiliarius Principis, ideoque a Tutela excusa rimeruit etiam suscepta . ut ex his verbis discimus, b L. H. 3. fusceptam tutelam, noui lent deponere quam qui trans ' mare eis causa absunt, vel hi qui circa Principem

sunt occupati, ut in Consiliarii Menandri Arrii perfo-na es indultum Neque enim accedo Bertrando qui eum Consiliarium Alexandri facit, cum quod Ulpianus libros ad Edictum ex quibus iste locus desumtus est, sub Imperio Antonini scripsisse Colligatur aliun de ρ tum quod Macer, qui sub Alexandro scripsit, ψ

186쪽

1 4. DE VITIS IURIS C. Di ii ii Menandri hujus semel iterumque meminerit ejusque

semihi. ii auctoritatem Ut auctori probati adducat. 4 Itaque de vel cum Menander Imperatoris sui mentionem facit de L. . ., Antonino Caracalla loqui intelligendus est, . Scrip-l 3. . . de sit autem de re militari libros quatuor. Certe alium

ab hunc esse ab eo quem Pomponius is Cicero in Bal-Capi. biana nominant, recte notat Bertrandus.

Domitius Ulpianus ejus origo, exilium, honores, ad librius parere quid pologum Ulpiani errores circa eum Bertrandi ejus rudentia, mors, scripta, ct an scripserit de ossicio Proctis librosseptem disceptatum, an tantus Christianorum hostis: Pulius Paulus, ejus sudia, honores, elogium, scripta.

STatui hoc Capito duos tantum Jurisconsultos enumerare, sed nobilissimos, quorum opera praecipue adjuti sunt Pandectarum compilatores, ita ut ii quidem in magno isto opere utramque paginam facere videantur, eorum primu esto

Domitius inpianus, ortum duxit ex civitate Tyriorum, quae in Syria Phoenice sita est, ut ipse de se testa-aL-I tur Sub Severo& Antonino assessor Papiniani cum ς Paulo fuit sub Antonino post obitum Severi pleraque sua scripta emisit, haec enim saepissime verba usurpat, Imperator nose cum Diso patre suo rescripsit, ubi cum hic verum Divum latrem Imperatoris sui vocat, necesta est eum tunc inter vivos esse desisse, Antoninum Vero imperas edicamus: meminit etiam alibi so- , , 'iu Antonini eumque Imperatorem suum vocat. b Ab uὸdo i Heliogabal in omnes bonos crudeliter saeviente in 'ter Vir exilium missus videtur, ex hoc loco, Removit planum

187쪽

planum urbi reddidit, summo in honore habuit, adeo ut eum Consiliis omnibus adhiberet, Ulpianum pro tutore Babuit, primum repugnante matre, deinde gratias urgente quemfaepe a militum ira objectum arsuraesummae Chanc enim ut recte observat Bertrandus,

nemini tangere fas erat defendi , atque ideo summus Imperator fuit , quod ejus Consiliis praecipue rempublicam rexit. minc Imperatori quam familiaris fuerit 'noster Iurisconsultus vel hinc patet, quod eodem narrante eum saepissime conviviis adhibebat, ut instrueretur, sic se recreari dicens&pasci cundem quoque in Palatium ad secum praefecto praetorio solebat

admittere. Nunquam solum quenquam nisi praefectum suum vidit, quidem Ulpianum exa si ore emperoo,

causa Potitiae bingularis uum autem alterum adhibuit, Ulpianum rogari jussit, Honores porro sub ἰ ζρ π Alexandro varios gessit Ulpianus fuit enim scriniorum magister, ut hic locus docet, Negotia 2 causas prius a scriniorum Principibus is oectissimis jurisperitis ibi delibus, quorum primus tunc Ulpianus fuit, tractari ordinarique atque ita ad se referri praecepit. J. - quod forte ad libellos parere appellat Spartianus dum ait idprobant Pauli is Ulpiani praefecturae, qui Papi niano, in Consillio fuerunt ac postea cum unus ad memoriam Paulus Nimirum alter ad libesios nempe Ulpianus' paruisset statim praefecti facii funt Fuin Dare is

praefectus Annonae, cujus rei locupletissimum tes tem habemus ipsum Imperatorem Alexandrum cujus haec sunt verba, Domitius Ulpianus praefectus Annonae Purisconsultus amicus meus h Denique iraefectu li L. . C. s. r m praetorii gessit, quanquam inter auctores incer- ρη st A

188쪽

xander an ab Heliogabalo datum conservaverit. Aurelius Victor posteriori sententiae adhaeret, dum ait, Somitium Opianam quem Heliogabalus praetorianisi i si pr fecerat, eodem honore retinuit. Niphilinus e Dione vita sex narrat Ulpianum curas , Flavianum & Chrestum 1nt III, terfici, ut ipse iis in praefectura succederet sed ego

hanc Graeci hominis suspicionem vero Justitiae singulari S ut eum Lampridius vocat, facile amoveri possis confido si paulo attentius omnes rei circumstantias consideremuS, praesertim cum apud latinos scriptores hac de re altum sit silentium Lampridius sub utro Imperatore primum praefecturam gesserit in incerto relinquit, Paulum se inpianum in magno honore habuit, quospraefectos ab Heliogabalo alii dicunt actos, alii ab ipso. Nam se Consiliarius Alexandri, magiseri 14-ω. horinii Gistianus fuisse perfibetur Certe des exan- otia Al. der ipse Istianum praefectum praetorio, parentem d. suum anesiat m 1tulo ad invid1amusque glorioso.

Neque tamen propterea Bertrando concedo quae-s ionem de pignore Edicto cujus pos essionem quis a Caesiare impetras et ad Ulpianum cum Praefectus esEt L. 4 4 relatam , D nam neque illic praefecturae fit mentio psi' - satis constat ex iis quae supra adduximus, libros ad

Edictum unde is locus excerptus est sub Antonino

Caracalla scriptos, quo tempore praefectum eum fuiso I. 3. de se nemo dixit: Male etiam ex alio quodam loco cin-μοιβ 8 fert idem Ulpianum habuis e auditorium quale supra Papinianum habuiste diximus nam nulla ibi auditorii fit mentio, sed simpliciter quaestio proponitur, ad eam responsum Ulpiani subjicitur lirius etiam inde colligit Africanum meminis e Ulpiani, quia nec per aetatem potuit, ut supra demonstratum est, neque is

189쪽

L I II a. I 77is locus est Africani, sed Pauli ut ex inscriptione 1Ωcimus. Caeterum ut in Rep. ordinanda aliquod prudentiae civilis in Ulpiano exhibeamu Sexemplum suta ficit narrare quod a Lampridio memoriae proditum est: habebat in animo Alexander omnibu osa icii genus Vestium proprium dare, itemque omnibuS erviS. C- quis editiosus esset, ea hoc 'iano Pauloque displicuit, dicentibus plurimum rixarum fores aciles edent homines ad injurias: in merito sane humiliores enim homine Si a tr. contem tui expositi fuissent, .servi de multitudine V cx. sua edocti facilius dominis numero longe minoribus violentas manus intulissent. Tandem Ut planus nosi ercum exosus esset militibus, ob hanc praecipue causam, quod multa ab Heliogabalo concesti derogari fecisset a Praetorianis nocte ipsum invadentibus pleno Cnim qx il. e. die nihil tale audebant Majestate tanti viri perterriti

que ramen Epagethus tantis .igitii suasor&Promo tor hanc viri optimi caedem impune diu tulit, cum ρὸf. euri j 'enim primum Praefectus in AEgyptum misit is esset, po est ea in Cretam reductus condemnationem non stugit. Trii .cdὸ Multa hujus Ulpianicin Pandectis codice extant elo quaest.

gia, nam a Modestino discipulo ut videbimus suo

inter coryphaeo Jurisconsultorum refertur, idem sub.

Egr/gius , Nabilissi us dicitur Diocletiano n. I ' vero imperatori, vir rudentissiimus, vis Iustiniano m. vir disertissimus , , iteran fummi ingenii vir, o. Nov. 97. prentissimus nominatur. η Scripsit autem Juris consu

tus hic notas ad Papinianum, ad Marcellum, b L. 7. de

non item ad Aristonem, ut Bertrandus, ex quodam fi se

Marcelli Aristonem referentis loco, male infert: c L. q. de neque etiam ad Minicium est enim inscriptio, uamjμ' R ille in argumentum trahit Jullani, non Ulpiant. 4 -υerb. siet. tatur

190쪽

tatur porro hic noster a Modestino loco jam indicato, L. 4, .dὸ Paulo ς item, tJacro fine liquit alia ingenii sui

Oct. Empto monumenta, quorum in Indice haec recensentur, ad

hi a e ' Ediciti libri Octuaginta tres ad Sabinum quinquaginta&unus ad leges Iuliam & Papiam viginti disi

purationum decem de omnibus Tribunalibus, decem. Pandectarum, ut index praefert, libri decem, aut po-S tius ut ex inscriptione quadam constat G liberun- gularis. Fidei commistarum libri seces de adulteriis quinque; ad legem Iuliam de adulteriis libri duo

h .i .ly ut ex inscriptionibus discimus h videntur enim ii a, da . . i. superioribus diversi ex collatione inscriptionum xi L. 11. 16. Item de appellationibus libri quatuor de ossicio Con- εἰ sulis tres institutionum duo de censibus sex responsorum duo: praeterea singulares his titulis, desponsalibus de ossicio Praefecti urbi de ossicio Praefecti vigilum de ossicio curatoris Reipublicae de ossi h Cio Praetori tutelaris de ossicio Quaestoris, quanquam burald. Om. y hic tradiatus in duos libros divisus fuisse videtur. mis: .. 'LΤ' adde, ex diversis Pandectarum locis, ad Edictum AEdi-m L. , o qui lium curulium libros duos i ad legem AEliam Sentiam GT Y mon libros quatuor aut plures es de officio consularium , n

ι , . ' itemque excusationum Q libros singulares. Osrit saneo . . de quis ex inscriptione quapiam suspicari Ulpianum ti-βη μμ bros Digestorum quadraginta, odio scripsis , sed recte notat Antonius 'ugustinus mendum in inscriptione subesse, Juliani nomen reponendum. Scribit Bertrandus aliique auctores ex loco quodam Lactantii male intellecto, Ulp1anum nostrum Christiano nomini fuisse 1nfensissimum, septem rescripta Principum quae contra Christianos emanaverit, libris de ollacio Proconsulis inseruisse sed ego, ut inveteratam opinionem animis eximam, id ex Lactantii loco confici