Vitae jurisconsultorum quorum in Pandectis : extant nomina conscriptae

151쪽

L II V. 39t Juliani coaetaneo, aut certe discipulo, his verbis, id que etiam Proculo lacuisse . Servilius refert Quo circa ei alias ignobili circa Trajani tempora locum da bimus: forte is fuerit qui ininastis sub Trajani exces

sum Consul reperitur. Nisi malumus eum dicere que ni ait Tacitus summis honoribu & multa eloquentia e Tarit. lib. viguisse , δε tradendis rebus Romanis foroque cele ymi

brem nominat, sedcis M. Servilius Nonianus dictus 1 f. hue

fuit. s Plis. Lib. Minicius Natalis, ad quem Julianus notas scripsit R' ς' ut ex Indice Pandectis praefixo aliunde palam g r. desit, ante Hadrianum vixerit necesse est . Quare nihil t obstat quo minus, eundem es e dicamus ad quem D. Trajanus rescripsit, ii unde non absurde Proconsu- L. f. delem fuiste colligit Bertrandus. Scripsis e hunc nostrum, ut, ad hominem sibi amicissimum Plinius videtur, i nisi i liis Ap. forte is alius est Minutius Fundantis cujus alibi me mi 'I nil Citat autem Pomponius nos rum Jurisconsul. i. se .'

tum ut Sabini responsa referentem l L. 6. 3. .

Campanus quoque Iurisconsultus sub eadem tempo '' ra floruis deprehenditur, ex eo quod non tantum

Pomponius, in sed Valens etiam mentionem ju fa-m L 3 . liciunt. Errat enim Bertrandus qui eum sub Severo &μ ς---- Antonino collocat ambiguitate nomini deceptus. Vixit certe tunc quidam Cocceius Campanus, O ve '. adrum is a no1tro quem Valens citat diversus, Magno

annorum intorstitio distinctus est. Octa nus Jurisconsultus sub quo Imperatore vixerit expedire id vero difficilis negotii fatetur Bertrandus, conjecturis tamen quibusdam si fieri potest, hoc consequi speramus, ut quod simillimum est vero a nobis statuatur. Videtur autem paulo ante Hadriani tempora floruish, largumento est locus quidam Ualen-

152쪽

I Q. τλ. . tis P qui eum Octaveni sententiam adsensu suo probasse demonstrat, non sine aliqua honoris praefatione. Praeterea eundem Pomponius cum Aristone, o Paulus cum Proculo conjunuunt, sed ita ut utrobique ejus nomen postponatur: quae res occasionem nobis dedit cogitandi hunc nostrum&Proculo inrisione Iunio rem fuisse, quod eo probabilius dicitur, quia nulla in contrarium argumenta asserri posse existimo. Caeterum meminit ractave ni praeter supradicto Ulpianus saepiuscule, Martianus item, & Terentius ClemenS: videtur autem quaedam ad Edictum, quaedam ad leges Juliam V Papiam annotasse. Vivianus quo tempore claruerit in obscuro est Ce s t. t . de te Sabini, Cassii, Proculi scriptis usum satis constat: jure Cod cit rursus Scaevolai Pomponio antiquiorem fuisse varii indicant loci, nam lomponius ad ipsum notasse vi- L. 1 . 3. . detur x Quare neces est ipsum intermedite assagne- qm β mus aetati sub Trajano aut Hadriano rescripsisse statuamus. Fit autem crebra hujus Jurisconsulti mentio

ab Ulpiano&Paulo videturque qu: edam ad Edictum

Praetoris pertinentia scriptis mandas e Putabam ali-ur. 1. de quando hunc eum sis qui a Pomponio μ corrupte orig-jβr.iηJ Tuscianus appelletur, sed nihil certi definire audeo, quare lectori id examinandum relinquo.

Calvisius quoque etsi a nemine quod sciam in Jurisconsultorum Catalogum sit receptus, adlegi tamen posse videtur, cum eum juris scientia fuisὰ instructum Plin. lib. PliniusJunior testatum reliquerit. Rogat enim eum

'7 ut Decurionibus parce Modeste indicet, quid juris sit, quando aliquis Reip quippiam legaverit : quod ipse ait si jus adspicias irritum, si defuncti voluntatem y ratum firmumque esM. Non in verisimile est hunc Iu - , risconsultum in Praetura actionem praeposuistis quae ab ipso Calvisiana dicta sit. I Lae-

153쪽

L I II U. I ILaelius Felix Iurisconsuliorum hujus aetatis agmen claudat. Floruit 1 circa tempora Hadriani R Juri et L. 3. si consultus fuisse ostenditur Pauli testimonio. scripsit h is librum ad Q Mutium id est ut ego accipio, notaS a L. i. ἀου quo multa egregia de Comitiis citat AgelliuS, ni - mirum haec: alia, Curiata Comitia per lictorem curia tim calari, id es conυocari: Centuriata per Cornici-cem item cum exgeneribus omnium Deiragium feratur Curiata Comitia esse cum ex censu is aetate centuriata , cum ex regionibus is locis tributa c. Idem de Testamentis veterum memoriae quaedam Pro idit, e hmina iis quaeJustinianus suis Institutionibia inseruit c Testam. Ord. Est igitur hic noster nequis erret alius a Laelio Varro- 'l' nis praeceptore docto homine qui de ProloquiiScom uementatus est noster enim LabeoniSauctoritate uti 1 s. e. . . tur, ' quod in antiquiorem illum Varronis magistrum oh. . cadere non potest. Scripsit hic Laelitis quaedam ad re - δ' rum naturalium cognitionem quatenus urisconsul tum concernunt spectantia, fisam ita loquitur, i - l. 3. sicisse e in palatio mulierem liberam, quae ab Alexandria 'ρ perduecta es ut Hadriano ostenderetur cum quinque liberis, ex quibus quat uer eodem tempore enixa dicebatur quintam post diem quadragesimum Eandem historiam refert Iurisconsulius Mus, ubi uno me mulieris affert Serapiam dictam ait Caeterum in ipsa narratione a Laelio discrepat, aut certe minu Saccurate Camprosequitur, dum refert eam quinque liberos uno fae- tu enixam sed nec dicit eam a se visam, sicut Laelius noster scripssit inare nulla nos verisimilis ratio cogit, ut cum Antonio Augustino, Gajum ac Laelium Felicem confundamus, inundem hominem fu1sse suspicemur meminit inutii Felicis ut causidici aetate sua non ignos L div.

bilis Lactantius, g sed hic alius a nostro esse videtur S 3 CAP.

154쪽

Iulianus an Severus cognominatus fuerit, quos honor gesserit, quando, ejus auritoritas Epigrammatis Graeci explicatiou dictum Perpetuum , error circa conditorem ejus Aur Victioris, scripti Iuliani, se mors Sext Caecilius Africanus expositus e uia lustratus Pandectarum locus, de ejus aetati disceptatio, error Beristrandi Agellii 2 Lampridii de Pulio Africano remissive.

B solutisJurisconsultis quos ante Hadriani Imperium vi Xisse putamus, revertamur ad illos nobiles quorum lucubrationibus adjuti sunt Pandectarum compilatores, eosque ex instituti nostri ratione ordine enumeremus. Horum Princeps esto. rh- . Salvius yuisanus, qui si Lampridio a credimus, fuit vita Didii proavus Imperatoris Didii Juliani, quidem Insuber γ' - Mediolanensis habuit & cognomen Severi teste Odem dum ait Didium adscivisse sibi id cognomentum quod avi&proavi fuerit. Certe noster Jurisconsultus in Pandectis plerumque Julianus, aliquando Salvius Julianus nunquam quod mihi quidem occurrerit Se-

Verus appellatur. Honores gessis aximos nam eum Lampr. d. Lampridius b his Consulem is Praefectum urbi nomi- qς nat, ipse sicut consulatus, ita fraeturae suae & e L. ueta gyptiaci itineri meminit Deniquein consiliarius

Hadriani fuisse deprehenditur a Consulatus ejus in

tu, quos annos inciderint non facile potest expediri. Syart. Ego ut libenter dederim Julianum hunc nostrum cum Torquato consulem mise anno septjm D. Pii, nam ad illa usque tempora vixis e constat ex loco quodam L. g. ubi Imperatorem Titum Antonium nominat G ita Propter magnam ejus sub Hadriano celebritatem induci non positim ut credam hunc primum ejus fuisὰ consula -

155쪽

L I II I. I 3sulatiam, Potius itaque crediderim eum sub Hadriano sussedium gessisse honorem nam ut hujus nostri sub Marco, triginta post priorem consulatum annis, fiat cum Pisone mentio, temporum ratio non admittit, sicut redhe a Bertrando animadversum est. Idem tamendum e quodam ad Sciun Tertullianum loco nititur L. r. ad demonstrare temporibus D. Pii vixisse Iulianum . sub β' 'Tς tμο- festo utitur argumento fuit enim S i R illud Impe st ἡβ. Irante Hadriano compositum, ut testatur Iustinianus: Sen. Tertuli.

neque juvat Bertrandum quod Tertullus sub D. Pio consul fuisse reperitur fuit enim Malius e nomine hish, . lib. sub Trajano Consul, b potuit ridem qui ad Pilaeta z. . O. tempervenit sub Hadriano sustectum gessis e consulatum ricto nomen suum imposuis. Quantae in jure auctoritatis fueritJulianus, non tantum ex eo apparet quod ab Hadriano ad perpetui Edicti ordinationem delectus est, unde legum s Edictiste elui sublimis D i . , .mus conditor, sublimi simus testssummae auctorita i8. C. detis homo fraetorii Edicti perpetui ordinator' dici

tu , sed etiam ex aliis quibus eum Imperatores ins k L. io C. gniunt elogiis Nam Divi Fratres his verbis utuntur, ἱρ' i

fed da ityuliani amici, ri, clarissimi iri hanc

sententiamfusis i idimus, unde tamen inferri non ' k de Potest hunc nostrum divorum fratrum Imperium alti ' ρ- ρ' gista, potuit enim illis sub Pio amicus fuisse, quod , L. 11. C. ex verbis non obscure elici videtur Et Justinianus e - summum auctorem uris scientiae, alibi Tantae .l M, qu

exsimationis virum is disertissimum Purisperitum ob rursussapienti stimum Optimum P appellat. Affert a ἡ.

etiam Bertrandus ex Epigrammatis Graecis hunc ver ad Scu.

156쪽

Sed ego ei pro . Βερο, reponenti Bερυτ' adsentiri non possum, nam hoc si fiat&elumbe, sint numeri, neque satis cohaereat sententia, imo frustra hic adfectatur emendatio cum&ipsa urbs Berytus olim Beroeat Stepb Beroe dicta fuerit, teste Stephano x Deinde nec illud F ζ h Epigramina huc spectat, neque enim id in Julianum hunc nostrum scriptum est, sed in Gabrielem, quem alterum Julianum Poeta nominat: argumento est, quod nullum lemma habet praefixum , unde eandem cum praecedente Epigrammate personam tangere colligitur. Accedit quod Berytus sub HadrianoJuris prudentium schola nondum claruit, sed multo post tempore: hanc quidem observationem summae 1gnitatis, ingenii exquisitissimi, rarissim: e erudit1onis viro Iano Rutgersio, magni Suecorum Gothorum Regio apud Foederatos ordines legato, acceptam me ferre debere libens profiteor, quem in ipso aetatis flore negotiis regni, quoties ab iiS aliquantulum vacabat litterarum studiis incumbentum , praepropera nobis

morS, magno cum patriae maerore, eripuit. Sed redeundo ad Jurisconsultum nostrum, silentio praeteriri non debet, quam is Imperante Hadriano anno ejus Is in condendo Edicto perpetuo navaverit operam, L 3 nimirum sparsa Praetorum Edicta compilando, de suo ' etiam quaedam addendo, i alia detrahendo, nonnul- rL. r. Com a corrigendo. x Denique pro dicti Siraetorum an- ά ά nuis ac proinde incertis, perpetuum&mutationi non caus Obnoxium substituendo Edictum. Minc Eutropius u β' p Samius Pulianus Rempublicam invasit nepos vel fecundum

157쪽

eundum Lampridium Pronepos Salvii Putiani qui bHadrianoperpetuum compWuit Edictum hinc is locis supra citatis Edicriperpetui conditor appellatur Errat

itaque Libergeus, qui x annua Praetorum Edicta per x Libere. i.

petua appellat certe alia Edicta urisdictionis perpe 'st j ri . tuae causa a Praetoribus sub ingressiim Magis ratus proponebantur, ut scirent cives quod jusquisque illo anno dicturus esset alia vero prout res incidit, id est pro negotii qualitate, quod apud ipsos tractabatur, cujus generis sunt Edicta commonitoria&peremtoria, IR .mquam differentiam disertis verbis inculcat Juriscon -

sultus Ulpianus. η Sed nusquam ante Hadriani tem-hri . vn.pora perpetui Edicti vox reperitur Gravius etiam la II, Habitur Aurelius Uictor qui compositionem Edicti ,κ oitu Didi perpetui DidioJuliano Pertinacis succestari adscribit, Jμ-φη his verbis qui primus Edictum quod arte inconditeque a Praetoribus promebatur in ordinem composuit. Neque audiendus hic Bertrandus praedictum locum sic emendans qui pronepos Salvii qui primus Edictum c. composuit: nam&geminatio illa pronominis relatividumuscula est, uatis ostendit Victor existimasse se Didium illum juris conditorem fuista, dum in verbis sequentibus ipsum praeceptorem&asperum quidem rectius vivendi vocat Quare magis verisimile mihi fit Victorem assinitate nominum deceptum quod Salvii erat Didio tribuis e. Fuit autem ut ioc addamus o Iulianus noster ex Sabini factione, quippe qui Javolenum habuit praeceptorem ut ipse profitetur Scripsit hisis autem Digestorum libros nonaginta . si Indicem sequimur vel 9 . si inscriptioni cuidam fidem adhibemus. Item ad Minicium libros sex ; videtur tamen I Ulpianus libri decimi ad initium meminis . Praeterea ad Ferocem libros quatuor, de ambiguitatibus T unum

158쪽

hioqu vis. Inimentio in quadam inscriptione occurrit, i nisi cum I f. Taure illisis Antonio Augustino eum vitii arguere malumus quas is locus ex ipso Juliani Edicto perpetuo de sumtus sit, non autem ex libris ad Edictum, L. . c. quod ratione non caret. Bertrandus adjicit librum de bonisqii de dotali praedio , g quem tamen ego admittendum μ' non puto potuit enim Julianus in libros Digestorum&alibi tradiatum de dotali praedio proposuisse, atque

ii ain, . . ibi notasse ea quae de uxore dicerentur ad sponsum permis Didii tinere, qui sensus es verborum in loco a Bertrando ad-Dβρη ducto. Obiit autem Iulianus sub Imperio Pii,&sepul-

MCommoti rus est VIa Lav1cana: μ 1 itaque hic noster diversus a L io S. Luliano quem sub Commodo caesum narrant historiae. o. c.- Creberrima apud omnes Iurisperitos hujus mentio oc- L. 6. de currit notas te ad eum reperitur Scaevola, itemqueri' ... a MarcelluS, iis Paulus, m forte&Mauricianus, δε est. Head Africanus, o qui eum ut statim dicemus fere pro ora- 2s L, ' Culo habuit. o L. 19. 3. Sextu Caecilius Africanus commode subjungitur

2 Ur Juliano fuit enim illi coaevus, successi r ut vult pCis .is f. Cujacius p undamentum ejus praecipuum est in loco ad ric quodam, ub1Iulianus Sexto Caecilio Africano respon- . misse dicitur 9 unde non male hic nos e discipulusci L. . de uliani fuis e convincitur. Confirmant opinionem

nostram varii Pandectarum loci in quibus Africanus

Coa.. bdeb ejus meminit, I Jurisconsultus Ulpianus, qui post- bio F quam retulit Iulianum sensisse si servus legatus in fuga ι. ii d hi sit haeredem operam praestare debere ut eum requirat, ξηρη- ct i subjicit. Nam sumptum an in hanc remfacere haeres, j. deberet, A ricanus libro Cicesimo Epipolarum apud Pulianum

159쪽

L I II I. I 7lianum quaerit, putatque fumptum praestandam, i ego arbitror sequendum. Quae verba ita exponi debent, ' irlibro o epistolarum Iuliani quas tamen non habe G 'mus quaesivit Afri Canus per epistolam sicut id fieri solere ex variis locis liquet )i putat s. Julianus h L, 6'. deium Pium praestandum. Nec diluito, quin ut in illo ita in aliis Africani locis verba ait respondit de Iuliano plerumque intelligenda sint, quod ipse Africanus alibi satis aperte indicat, is cum enim in principio pro u Z os . posita quaestione subjecisset haec verba , negavit Ex ' ' 'ceptioni Sot Acum fore , non addito ejus qui id negasset nomine , postea addit . nec di similem uis propositioni exfacto agitatam, c. ubi similiter se refpondisse Pulianus ait c. non impediri eum Sm K Idem corroboratur Waliis Pandectarum locis Impri

mis iis quae Africanum ad Iulianum notas e convin empl. cunt. 1 Referuntur tamen etiam aliquando in Pan LL 30-: tdectis responsa Africani, ut cum dicit Respondi, o L . i.

putem aliquando utriusque permiXtim invenire i L. de Fui est, ut nunc Iuliani nunc Africani Verba legantur, Cu-2; 6. ἡjus rei multa adduci possunt exempla. R Non obstat, i . scit.

huic nostrae opinioni locus, ubi post allegatum respon. . , ' sum impersonale, subjungitur id convenire ei senten l. t. i. g. tiae quam Julianus probaret, Verba enim ita sunt ac 2 δ qcipienda ut utrobique de Julian sermo sit, solemus P . q. .

quippe in longa narratione loco pronominis nomen 'donmieb. ejus de quo agitur repetere. Nec cuipiam scrupulum moveant alia loca, responderi enim potest prius res i. r. deponsum esse Africani, posterius Juliani quod ab A ρτ' ' ct fricano non utique probaretur 4 vel dicendum loca; L. cr. 3.1. ista levissima manu emendanda, oro respondit lege n se V. dum respondi, vel contra, itemque in d. l. 3I. ultimam

syllabam in voce praestet es conduplicandam, quod T 1 millies

160쪽

demnem me praestet is eadem, sic totus locus erit Lu-liani atque ita verum esse comperitur, quod diximus plerumque ab Africano responsa Juliani referri, licet eum non nomine , idque Graecorum auctoritate confirmat Antonius Augustinus. Ex supra dictis fa-

: - Hadrianum, cum quaestiones quaedam ab ipso tracta-

lib. uhsd Pendeant X cxi Corum temporum quare sub D. Pio, cujus aetate, Julianum vixisse ostendimus, a nobis constituetur. Citatur porro Africanus noster

g cum Publicio semel, g an alibi ejus allegetur auctoritas mer1to ambigitur, nam quod Javo lenu S, Papinianus, Ulpianus, Paulus, aliquoties Sexti Caecilii mentionem faciunt, id recte de Sexto Caecilio antiquiore longe suris consulto&supra a nobis memorato, accipit, Agel tib potest: Apud Agellium 1 certe hujus nostri mentionem fieri puto, qui Sextum C cilium in disciplina uris atque legibus Pop. Rom. noscendis interpretandi uescientia usu auectoritateque illuseri, cum Phavorino de legibus duodecim tabularum introducit loquentem, quod ut ita credam, facit ipsum illius colloquii tempus. V1detur enim illud ad D. Pii Imperium referridebere, quia Agellium post mortem Hadriani pleraque scrip - se, indicio est, quod eum aliquoties Divum appelii. .' lat i cum igitur Phavorinus africanus ad salutandum Caesarem venista dicuntur, est id de D. Pio intelligendum, nisi quis ad Marcium, cui Pius in vita sua ' , 2 Caesaris nomen concesserat, rid referendum existi- ui met Deinde etiam Sextus Caecilius id ipsum satis aperte indicat , dum tempore istius colioqui dicit annos non longe minus septingentos, effluxisie, post leges a Decemviris 3 oo. circiter urbis Romae anno latas: atque