장음표시 사용
281쪽
Ceterum cum saepe adhibuerit, Vid. to. I. p. 237. lin. I . & p.3o lin.24. ratum est nunquam adjecisse τὸ γῆς. I x. Quoniam autem mentio incidit de theatro Herculanei pag. s I. copia paullo liberior mihi sit tum de eo aedificio, tum de urbe Duca indicans , quam rem scio nunc esse plenam desiderii; cum haec ad aeternale Regis D. N. munificentiae decus commendandum apprime conspirent; &magis firmatur, quod a me assertum est pans I. statuas iacile ruere, reliquam vero theatri molem solidam stare servarique. Itaque Rex, rejectis ruderibus, infinita paene impensa Herculanense theatrum universo orbi jam pernotum nobis visendum obtulit, cujus sedilia duodevicena e silice praeter tema supra porticum, nec non graduum ordines septeni ab vomitoriis rem ad arenam tendentes, calamitatem nullam passi sunt, ita ut quisque adhucdum ascendere , assidere, & per porticum ambulare libere queat. Ad haec binae largiores scalae, dextrae altera, altera sinistrae theatri adhaerescunt, quae ad porticum ducunt; superius aestiores exstructae ad tria sedilia supra porticum erecta tendunt; quare tandem novimus ordinem scalarum id genus aedificii , de quibus aeterna lis fuit apud archae logos. Diameter sedilis infimi est palm. Neap. 62. eumque ipsa theatri
subsellia sint 2 r. lata palm. 3. & uncias s. alta autem palm. I. cum dimidio Diqitigeo by Corale
282쪽
INΤERPRETA MENTUM EXPENDITUR. sol
midio, si per diametri rationes ad circuli περ ut , calculum ineas, invenies theatrum insideri posse ab circiter 3soo. hominibus: cui non parvo numero si eos , qui arenam occupabant , addas , hic grandior increscet . Quam quidem theatri structuram ne exiguam. reputes In oppido Herculaneo , cum hodiedum id genus aedificia vel in principibus urbibus tantae magnitudinis haud exstrui videas . Et tibi juratus edico hanc elegantissimae artis molem mihi, quoties intuitus sum , nescio quid pilicae majestatis, atque magnificentiae ingessit. Si a me quaeras, quo architectonices ordine fabrefactum sit, non aberrem , si Corinthium ajo. Quo autem te oblecter , apposui unius pilarum , quae grandem hanc molem imserne 3c regunt, & ab exteriore parte cingunt , ichnographiam , qua licuit sollicitudine, & veluti furtim extractam: ipsas quidem lateritio ope
re compactas cernimus , calce rubro colore tincta contectas , quarum
princeps facies striis elegantibus exornatur : vide schema pag. anterioris. Exactam hujus theatri orthographiam patientissime exspectamus ab doctissimo Herculanensium antiquitatum praesecto , ne nos haec rudia atque nil incocta frusta exteris fame jam enectis projiciamus ..Verum praeterquam quod & elegantiae plenum est, & paene hoc ingens theatri opus, pretium ejus mire commendatur , quod hujus aedificii Cassius magni nominis historicus commeminit , licet ejus verba nostrates Scriptores haud sordidos, & longe θentium natos eo usque to serint, ut ρητα, sed multo magis ἄρρνα libris alleverint, quos si hic recitem, longum eorum nominum πυακα appenderem : ipse autem p cis rem absolvam , atque in ingenitam sorte lucem restituam . Itaque inter ειροἰs, θαυμασάς excidiones adjicit: Καὶ προσελι τψρα-
THΣ καθηλεμ, pag. Ioys. v. 3 ρ. quae mecum sine periculo sic Vertas : praererea s ineffabilis copia cineris in ambas urbes Herculaneum , Pompeios , populo ILLIVS sedente in theatro, undique obruit: vides
nodum omnem inesse in vocula αυπὶς, quae cuinam ex binis urbibus r serenda sit , tandiu dubitatum est e verum tum ratio reciproci αμης postulat , ut ad Herculaneum reseratur; nam si de Pompejorum urbe se mo esset, Dio illevisset ταυτης, non autem ut tiro Graecanicus noscitat: tum etiam , quia jam oculis nostris theatrum in Herculanei .o pido se obtulit; neque audias, qui importune adscripsere αυ ν , ut notat Reimarus in vari lection. etenim ea in re eum ἡoctissimum Assem nium consuluissem , amice reposuit in omnibus membranis Vat. bibl. se το αυτῆς reeerisse . Id unum miratus sum tantum virum Reimarunt in Latiari suo interpretamento veritatis ac fidei pleno voculam αυΠs, nescio,
qua religione ductum, posthabuisse, sat sibi me ratum nostratium Scriptorum Peregrinil & Lasenae sententias in doctiss. adnotat. reserre, de quinnam theatro Dio id narret, quos pigere oportuisset in re certa tot membran a frustra exarasse,& rixas celebrasse. His addas Tillemontium a jea
283쪽
tem in M. arti c. 4. in Tito, theatrum in urbe Pompejis cecidisse Ner nis aevo, inde iterum excitatum; postea sub Tito cineribus Vesuvii oppletum, civibus Pompejanis insidentibus, atque provocat ad Dionem, qui quidem id haud refert; Sc piget Tillemontium virum sollertissimum omnia turbasse. Neque quis in animum inducat me aufugere , quod obiiciunt quidam, haud evinci locum, ubi theatrum nunc 'isitur, fuit se Herculaneum; attamen, qui ita sentiunt , rerum antiquarum , 3c litterarum Graecarum esse , & hospites se facile probant οῦ ursent enim contra bina marmorum tenimonia , in queis nuper a Rege fortunati illimo inibi r pertis incisum est HERCvLAMENfEs, quae omnibus prostant. Verum scio, quid tale genus homines obganniunt, nimirum Strabonem adserere hoc oppidum in promontorio in mare exporrecto situm ; e contrario aedifici bipatrum, statuas, Sc cetera, quae nunc, rejectis ruderibus, reperiuntur, esse in longe diverso positu, namque sere ad marinarum aquarum libellam intum
mur, non vero εν τῆ . Sed antequam Strabonis verba expendam, hosce suavissimos homines rogatos pervellem, ut nos doceant, quo nomine saluta-hatur urbs, sive locus, unde tot enormes aeneae, & marmoreae statuae, tot
picturae, & cujusvis artis instrumenta, tot codices, theatrum ipsum , &publica auctoritate tot litterati lapides extrahuntur; ipse certe haec omnia inter Pompejos, & Nea lim jacere intueor, ubi & Strabo, & Dion. Halicari
Herculaneum figunt. porro ne otium teramus, Strabonem potius audia
miras in mare porrigitur , er Africo mirifice peristratur , ut salutaris isde fax ibi habitario. me, quod proxime sequitur, renuerunt Osci. Sane nisi Graeca verba interpolata dicas, dormitantem incuses necesse est
Strabonem; etenim oblitus omnino urbis, de minima ejus. parte, nempede τν ακρα sermonem inllituit, quae quidem ακ is, sive sit rem natos, sive
fummitas , sive promontorium, dicitur in mare porrigi , affiari ab Africo , & multae salubritatis esse: de ς esse, sive de oppido ne verbum quidem; imo salsum arcessam geographum, cum omnis Herculanei plaga Africo opposita sit, neque ακρα ipsa solum salubris erat, sed omnis illius regionis ora: quare merito inquit Plin. in famosa ep.26.ad Tac.lib.6. de morte avunculi: Erat enim frequens amoenitas orae . Atque huc reserendum, quod contra Rullum ad populum tanta animorum vi disputavit Tullius cap. I 4. Accedet eo mons Gaurus, accedent fatim ad Minturnas ς adsumgetur etiam illa via vendibilis Herculanea mkoartim deliciarum, mmox pecuniae ἰ permulta alia, quae senatus propter angustas aerarii vendenda censuit, eo ιιles Di vaer inmidiam non Uendirirunt ἰ vides jam viam ipsam, quae ad id oppidum ducebat tot deliciarum ubertate asiluentem;
284쪽
INTERPRETA MENTUM EXPENDITUR. so
tem ἰ non igitur tantum ἡ ἀκρα amoenitatis 3c salubritatis plena ς hane viam ex puto Neapoli Herculaneum usque pertinuisse , inde longius processisse ad Pompejos, 3cc.
Hic autem non tantum exteros Scripto es , & qui in Ciceronem adnotationes attexuere , neque nostrates exigui nominis , quantum quosdam ingentis famae demiror hanc viam Herculaneam ad Lucrinum lacum transtulisse, quae diverso nomine, scit. Herculea audiebat , vide L tinorum testimonia apud Cluvertim; quam sevo Tullii a marinis fluctibus quoad partem bonam disjectam non paucis a Cicerone post annis Agrippam instaurasse , ejusque viae ulum, brevitatemque narrat Strabo pag. 37s. σ
erinus lacus ad Baias usque expanditur, interclusus ab externo mari a gere longitudine octo stadiorum, latitudine pro rotabili curru : hunc amgerem fertur Hercules fecisse, dum Ger onis boves Merere cum vero tempestaribus mare agitantibus fluctus undique admitteret, ur terrefri itis nere discillime peragrari post , Agrippa instauravit . Non igitur exis stabat Tullii aetate isthaee ad Lucrinum Herculea via , quare ridendus summus orator,& Romani, cum vendibilem secerant ;& qui fieri potest, ut ab aggere unius lapidis longitudine, atque aestissimo plurimum pecuniae colligerent λ Verum haec tibi servo uberiori stilo excutienda in Puteolana chorographia. Concludam igitur Strabonem non de ipsa Herculanei ἀκρε loqui, sed aliud mente agitasse,& libris suis adscripsis te, corruptum postea temporis malignitate librariorum. Si vero quid audendum,& parum lucis geographi verbis afferendum sit, ita meticulosus illa restituerem, unius litterulae adjectione, videlicet, pro ἀκρω illinerem μακραν, quo omne ipsum promontorium huic oppido importunum funditus demolirer; quare reficias : Eχομενον δὲ φρήυον ετ,
ἐςεξῆς Πομπαίαν, Sc reddas : Statim pos Neapolim in o oppidum Nemetilaneum iuxta mare, in ipsa littoris longitudine situm, miriste ab AE Dico affatum, ita ut saluberrima habitatio reddatur ἰ hanc sedem temuere osci, , qui deinceps sequuntur, Pompeios ἰ nunc squidem omnis
Strabonis sermo circa Herculaneum versatur , atque illud describit sui Dis secundum littoris longitudinem; s id enim valet φρ γον μακραν illi, vel qui parum Graece didicere, norunt; ὶ & sane tot vetustatis gaetae in longo propter mare tractu reperiuntur a Rege , quod enixe firmat, quae facta est Straboni , medelam ; hinc sine periculo dicas Herculanenses urbem non latiorem , sed , uti sunt cetera . totius ejus sinus oppida,
longiorem sibi exstruxisse , ita ut coepta sit ab Turri octava, ut posseriores
285쪽
sis; LIB. II.CAP.RP.VI. NOVUM TITI AUG. LAPIDIS
riores Scriptores dixere, nunc Torre det sireto , ad Herculis Porticum, ut num. Io6. Petronius vocat, vulgo Portici: media interjacebat Retina villa. Porro, ne dubites, quin recte ακραν in μακραν immutarim, advertere te iubeo, praeterquam quod Strabonis operi librariorum vix numeranda incubant menda , in hac ipsa Herculanei τευοδω illitum esse pro A κερρων ' nec non Κρἐχνα pro Κ γε Diba, quae jam observarunt interpretes: ἡ ποιει, pro ἡ Ποαπ- , Pompeii, quod non vidit Casaubonus, quare non sine piaculo isthaec in adnotation. illevit vir magnus: η ποnu videmtur omnino inducenda . . . illis autem sublatis , sensus es perspicuus , c. at contra est, nam sine Ποαπέα est tenebricolissimus, eo quod mutilus. Praeterea adscriptum est, Oυισσου, eum duplici sibilo: επιο κουμενος
pro επικυκλουαενος , ut a me animadversum est supra pag. 2I. πικροιροιτ'
pro WκW1ροῖτ' , de quo σi et uetri mox dicam . Quare nisi molestus quis posthac abneget etiam bene appostum ακραν. pro μακρα, .X. His igitur perquam brevillime & raptim animadversis, non curandus locus Sisennae , quem recitat Nonius Marcellus de indistri generi, Quod oppidum tumulo in Meelso loco propter mare , parvis moenibus inter duas sumias, infra Vesumium collocatum p etenim Sisenna nomen oppidi haud indieat, duo flumina prope Vesuvium fuisse quis unquam scripsit, aut eredat ingentia Herculanei, urbis non Drvae vestigia , &lapides, in queis inscriptum est, HRRCvLANRNsta, non in excelso sed in infimo loco reperti sunt;praeterquamquod Marcellus hic grammaticus non audit magni nominis scriptor : imo in vocum interpretatione saepe delirare notat praeter alios Lud. Κusterus diatr. de verbo ceruo ροg.8 I. 9 I.&me docet Mazochius de Ascia pag. i col. 2. ubique a descript ribus dira palum veterem esse querelam: atque etiam ipse conqueror de civium meorum doctissimis, qui isthaec Nonii verba contra humilem Herculanei situm quem tueor, adhuc urgere adnituntur. Puis vero serat Peregrini um in Campan. pag. 32o. a jentem τῆν ακραν estormasse portum ante Herculaneum, qui naves Herculis exceperat , S: Plinii classi rios' etenim neque ego, neque Dion. Halicarnasseus , quem recitat Peregrinius, novimus , an Herculis tempestate id oppidum portu munitum suisset: si vero Dionysius aetate sua adhuc illum exstare narret, imo plures & tutos quavis tempestate, εν πα-ὶ κ υμοῦ , noclubens quisque pernegabit; nam quotquot Herculanei meminere Script
res, de portu omnino siluere ς & verendum sat est , ne hic Halicarnasset locus sublestus sit , atque ab indocto adsutus, praesertim cum de synt xi parum conquerantur Sylburgius, ceterique qui .in Dionysium breves adnotationes scripserunt, vide pag. 34. edit. oxon. I imo Plini Caecilius eam urbem portuosam Lisse videliu pallam abnuere , dum in saepius laudata epistola I s. lib. 6. scribit avuneulum litteras , sive codicillos ab Retinae classiariis accepisse , ut naves a Miseno solveret , Sceos ab imminenti Vesuvii distrimine eriperet; contra si Herculaneum
286쪽
INTERPRETA MENΤUM EXPENDITUR. sos
portum habuisset, navigiis, quae in hoc procul dubio detineri oportuisset, periculum defugissent , non exspectatis Plinii triremibus ab Milenati classe duodeviginti sere milliaribus dissita . Sed haec clariora sunt, quam
ut in iis bonam horam ludamus . Quare, quo recte collineem, Oepidum Herculaneum in loco excelso conditum, & ἄκραν, & portum habuisse in. ter sabellas quidem amandes. At si Strabo hane urbem dieat, ne credas oppidulum fuisse, vel easellum, aut vicum I nam Diodorus etiam ingentem urbem Catanam dicit , id habeo a Cluver. in Sicit. p. Ia8. I 29. quae Sc aetna audiebat: & vetustatis reliquiae, quas Rex inde
exit raxit, di statuarum plenissimul numerus , quem ad suarum therma rum celebritatem Severus avg. Romam transtulit, & via amoenissima ac dives urbem celebratissimam Herculaneum ostentant. Neque mihi imperare queo , quominus etiam quid de etymo vocis Herculaneum adnectam; ut tandem ab animo deponantur, quae & veteres
Scriptores, & nuperrimi quidam Tirinthium heroa illud exstruxit Ie jactitant, nectue tot editis voluminibus nos posthac obtundent: queis parcendum potius , quam de iisdem conquerendum , nam vereor , ne Orientis linguae opibus deserti ad vetustissima locorum nomina perscrutanda adnutantur . Porro , quin ad incolendas has nostrates plenas deliciarum oras o Phoenices accurrerint, uti pag. 48 s. dietum est, nisi studiorum serus intercedet: hae autem gentes, cum quasdam Campaniae urbes Vesuvii igne vel combustas , vel nimis obnoxias viderint, eam ob calamitatem locis nomina indidere. Arsisse vetusta aevitate hune montem praeter Diodorum
Siculum , nisi locus sit a posteriori manu, de quo dicam in Puteolana
res, abunium e sub Vesumio monte, edi' inde evomuisse circa agrossammam oe. testis vehemens & dives est Strabo pag. 378. cujus verba qua Graece, qua Latine fide laborare indolesco: Oυε ιος) εκ δἐ τῆς ο,μως
quae ita versa sunt: s Vesuυius) aspectu cinereus, cavem Que Uendens insularum plenas, O lapidum eoure fuliginoso , utpote ab igne exes Uum ' vi coniecturam facere pum isa loca quondam arsisse , v crateras sinis habuisse , deinde , materia deficiente , resinua ' e οῦ ut tetmon diu morer, scias geo raphum certo edicere Vesuvium olim ignem emisisse, non vero ex eo ectura , dum sollers enumerat Sc multo plura, quam ceteri Scriptores, ignis illius certa vestigia, a quibus vel puer lu- . lenter colligeret montem fiammas evomuisse; quare res erit integra, si ocem Πηροκοοῖτο , coniecturam faciat, minima Sc vera mutatione relli-lluas in mim ρῖ , pro certo habeat, Sc ita Strabo cum Vitruvio, & Dio
287쪽
s66 LIRILCARU.RVI. NOVUM TITI AUG. LAPIDIS
μει , eorumque derivata, tenes etiam a lexicis , & ab indicibus, praesertim ab eo, quem admirandae Dionis Callii a σει adjecit magnus Rei- mar quem cum paucis Graece doctum miratus sum hunc Strabonis locum in adnotat. pag. Ioys. recitantem in voce πικμωροιτο nihil fucati advertisse. Cum igitur constet vetustissimis temporibus Vesuvium ignem eructasse, nemo mihi prohibeat, quominus vocem educam non ab Ηρακλῆς, unde Graeculi facile trahunt, sed a bina κυμοπιτν rim mn,
quae sunt eadem elementa ac Graja, valentque, praegnans rene, sive comei ens ignem , quod apprime convenit Herculaneo , eo quod urbs vicina Vesuvio , & materiam concoctam , atque ustam monti subministrare Phoenices rati sunt ; & adhuc quid ex hac originatione. servant voces Η κλεον , & Herculaneum : nam urbes reliquas , quae ab Hercule se
lasse nomen sibi adscivere, alio pacto exeuntes legimus, ni m. Ηρακλειμ& Heracleae, unam hanc nostram, , & Herculaneum dixere veteres . Praeterea firmant hoc et mon reliqua loca circa Vesuvium , quae
etiam ab eo igne vocitata facile reperire est ; ouidem urbs Pompeii αμέσως fluxit ab ri)n dist, os faυillae, vel eineris, vel incendii ἰqirare cum in tam nativa sit haec origo, deridiculos se probant, qui a Graecis, vel a L tinis ρῆσιν Pompeii derivare student. Idipsum dicas de sabiis, nam vox ero, inundatio, vel π tuo, inundata, huic urbi nomen impertivit: ignis, aut cinerum Vesuvinorum vim , & inundationes passas olim Stabias ei monti propiores quis neget 8 Adde etymon vocis Vesuυii etiam ab igne tractum arao ra, ubi flamma , vid. pag. 424. & vox Amna , pura He-hraxi dictio est , nam saepe in Daniele legere est Narrire , fornax , quae originatio ignivomi montis ingenium explicat. Et nunc scio, cur Ortelius hunc montem Vesuvium appellet mutus , nimirum o, quod est excindere. His intellectis , nemo mihi eripiet , eo quod velutis,nte locorum circa Vesuvium nomina ab Hebraeo sente fluunt & obighem hujus montis eorumdem vocabula etarmarunt Phoenices, etiam addendum esse H ρακλειον sive Herculaneum ab mri tractum, ut dictum est: non igitvi Hercules aedificavit , quod ad ravim quidam incul- carunt ; & , quominus idipsum posthac quis praedicet, vel libris allinat,
omnino interdicendum . Adeo certum jures vocem , ac Latialem, quae inde essingitur, ei se peregrinam,& ab ρ- , quae ignem denotant, conflatam, ut adverterim hoc nomen in Campania audiri, ubi aquae ebullientes, vel ubi Olim montes flammas projecere. Hi ne habes miam Herculeam prope Lucrinum, ubi Sc calentes aquae bene multae aestuabant &superiori aetate tantum ignis exarsit, ut ingentem materiem egesserit, montemque formaverit.& cum Graeci voces Ne ,γ rviri in solo suo natas rati sint, & ad Graec nicum Hercules s) nomen accederet, hunc heroa huc aduectum po
neris imposuerunt. Ut hanc sat vendibilem conjecturam firmem, scias in
288쪽
INTERPRETA MENTUM EXPENDITUR. sis
Inarime insula nostrate etiam Heraclium quendam locum vocitatum, uti allevit virorum summus Mazochias Kalend. pag. 333, in adnotat. μυHeraclius . . . sed nilus Heraclium neutro genere is ticus , opinor dicebatur e nam Ηρακλειον Heraclium in Herculis templum Mn eat: ergo ea infulae Inarimes) regio, ubi S. Resiturae corpus Iepultum fuit . . . olim meabatur Heraclium ob eam causam, quod in ea regione aliquod Herculis templum fueris: sortasse is locus ita etiam audiebat ob ingentem ignis vim, qui adhue durat; Sc vide quae mira Strabo narrat de hujus insulae monte Epomeo et αβολη. Adde me advertisse tam insanabile cacoethes fuisse Phoenicibus, qui procul dubio has in regiones amoenitatis plenas appulere , nomina ab isne his locis apponendi , ut praeter ea, quae nuper dedi, habes Arimos i plos, ex qua voce Maro, ut notum est, Inarime conflavit, Homericum εν Κρ-ις adglutinans,) ab 'ri , aestus, ardor, Sc plurative α 'ri, vel π n. Miror Bochartum in Chanaan lib. r.
cap. 33. το Mi μοι a fra voce extorquere, quae sinum denotat, aitque inde Graecos secisse ex interpretamento vocem Πιθηκοῦσαι ab πεθηκος,
simiae inde Latini Enaria, vel AEuaria procuderunt, a smiis nimirum, quae simae sunt , & veluti sine naribus. In hoc Bocharti etymon jurat Mazochius ibid. pag. 33. quando inquit: Id autem nomen Vrsace , ut tendit Bochartus simiam significat, oc. verum venia tanti viri dicam ni mim haud denotare fimiam, quod brutum animal audit η γ ) neque Bochartum inibi ia asseruisse. Et sane nemo divinare satis est, cura simiis isthaec insula nomen adepta sit, praesertim cum veterrimi Script res contra sint,& a πιθοις &-dictam velint, quod inibi figlina vasa fibrefierent. ouod opificium reipsa adhucdum celebratur, vid. Plin. lib. .c. s. Sed posthabitis his Graeculorum inaniis , deduces Pithecusae ααετως ab dictionibus e re rinn , expandens ignem ἰ neque de hoc veriloquio ambigas , nam reliquis hujus insulae locis etiam ab igne nomina indita sunt , veluti nuper laudatus mons Epomeus est ab ransri , carbo, senis: & Tiphoeus ex Titanibus, qui ευ- εν Αρh is habet , ut canit Hom. Il. 8. v. 83. dictus est ab miren, decoctus ab igne . Ceterum adversus virorum maximum Bochartum mihi urgendum est , etenim cum vox Diri privo Levitici loco, scit. cap. 2I. I 8. illita sit, ejus notio sat tenebricosa est, & ita πολυση ς, ut pro interpretum ingenio versa sit, imo uni Talmudistae, Hebraeique sequioris aevi pro smo accepere ς antiquissimi interpretum refudere etiam κολοβάυωρ, &c. adeo ignotae διαγνω- σεως est Uri : neque ad Arabas confugiendum , qui plerumque ab Rabbinis suarum vocum significantiam suffuratos scimus . Quae cum ita se habeant, quisque melius fidem praestabit vocitatos Arimos ab α 'ri, ardores , quam ab zz 'ri, cujus notio, quaenam sit, adhuc indiget Hebraeo Iudice: & miror Mazochium ἐῆρα ἱ gnarissimum tam cito cum Bochamio dejerasse . Praeterea perdiu haesi , cur ipse Bochartus montem Inari
289쪽
quantae hic geographus, lectionem secutus appellet E vium, deducitque ab aliquantulum hirto vocabulo a mari , . exusto p ipse fortas ie Utius abitandri, arbo, ignis, extraxi, neque ab Strabonis digressus sum.
Quibus expensis ad Herculaneum sermo redeat: haud deneges me divinasse hoc oppidum non ab Hercule dictum, sed ab proximo Vesuvii igne, sicuti non una Campaniae loca nomen sibi peperisse ab incendiis ostensum est. Atque oppido pauca haec de Herculanensi theatro , Sc hujus urbis situ habes & etvmo; utinam id argumentum agerem , suae in schedis servo plurima, & elaborata proferrem: ceterum ab eo, cui id oneris impositum est, optima & quaesitillima perdiu depereunt universi, tumultuantur, & parum abest, quin indicant bellum : vide quae inclamat magnus Reimarus in adnotat. in Dion. Cass. pag. io s. postquam potentissimi Regis nostri
consilium,& munificentiam immensis laudibus mactaverit: quem ε πικώ--την virum ob nosti.im Neapolitanorum segnitiem , sive potius metum scribendi haec p. Io s. q. 1 8. adnotasse me piget : Pompeii, vel Pompeium colonia ibidem apud Sarnum f. inter 2 arre dei Greco , mi lici, ubi hodie stello a mare di Stabiae quae locorum a magno viro fa- .cta πιπι πασις dociis nostris civibus melius tribuenda , qlii vel nil de Hemculanensi regione scribunt, vel parum castigatum procudunt. xl. Nemo unus mihi parserit, si hic praeteream tacitus , quaenam suerit villa Retina , quam prope Herculaneum oppidum sitam suille constat , nomenque vulgo adhucdum auditur Resina . Quis autem ignorat, quot doctae ephemerides ea de re , & eruditorum membranulae, licet ἰη rech σρίν complecterentur , per orbem circumvolitarint 8 tanquam si negotium istuελλατον jam evasisset . Porro cum vox Retina in Plinii ep. 36. lib. 6. vexatissima st, atque in sexcentas detortas ac deformes ρήσεις ab librariis immutata illas in adnotat. edit. Longotii facile lectites, sp ter ceteras, quas in studiorum suorum otio vir multiplicis doctrinae, deque me benemerentissimus Tmilius Iannucius collegerat , in non unis conjecturis doctissimi quique Caeci l. Plinii verba sanare accurarunt , eisdem symbolam meam promptus atque lubens etiam addam , & si pro Retina
restitues Paetinam, res a vero nil multum abludet : praesertim cum pronum fuerit librariis litterulam a parum evanidam diphtongi ae addixissenia P, indeque formasse R. Hinc mihi nune pens est vestigare, unde omtum traxit Paetina vilia , a Papirio Paeto scilicet viro consulari, qui in Herculanei oppido plurimum vitae vixerat ac locuples & prande praedium inibi construxerat , cujus divinationis vehementes mihi suppetunt rationes. Nil haereas, quin Paetus villam habuerit inter Puteolos, Sc Pompe-jos in ora maris, tesse Cicerone ad Atti lib. I ep. I 6. suinto nonas coπ-scendens ab horris Cluvianis in phaselum ehiscopum has dedi si teras, cum Piliae no irae villam ad Lucrinum , millie que procuratores tradidissem p ipse autem eo die in Paeti nostri t rotarichtim imminebam . Ac
palicis diebus in Pompeianum : pos in hie Puteolana , o Cumana re
290쪽
INTERPRETAMEN TU Μ EXPENDITUR. s6
gna renaυigare; vides Tullium a Lucrino, sive ab Academia sua, quo iret Pompejos, invisisse in itinere Paetum suum, in ea igitur ora hunc praedia habuisse certo jures ; & adeo, quae dicimus , vera sunt, ut M
nutius Neapoli Paetum degisse ratus sit in adnot. in ep. I 8. ad fam. lib. verum contra Manutium est ipse Cicero, qui Paetum non in urbe, sed inter praedia sistit epist. 2 o. quando ep. 18. venatorem eum salutat pullorum columbinorum, atque in equitando mulo vehi asserit, quae rusticantis certe viri sunt oblectamenta; imo & ruralium ciborum saepe meminit. Advertas rogo, si littoris omnem tractum ab Puteolis Pompeios unque percurras, grandem villam Paeti , nisi Herculanei exstructam uicas, vix reperies, ubi apponas. Sed cur his utar licet bonis argumentis, cum valentiora urgeant Z Ipse Tullius Paetum Herculanei rusticari aperte docet in epistola as. contractiora apponam verba , ne longiorem . illam exscribbam : Cum M. Fabio . . . mibi Iummus usus es ... is cum ad me Laodiceam venisset. . . repente percubsus es atrocissimis litteris in quia bus Ieriptum eras fundum Herculanensem a Q. Fabio fratre prscriptum es, qui fundus cum eo communis sex . . . Nunc se me amas, m -xe , neqotium totum fuscipe, o molestia Fabium libera. . . noli pati litia gare fratres, oec. Vel puer decennis pronuntiet, nisi Paetus Herculanei
commoratus ellet, frustra Tullium negotium hoc Fabiorum fratrum tam enixe ei commendaste, cujus auctoritatem probe noverat, Sc sane rem magni momenti nemo absentium fidei concrederet; & certo scimus ab Romanorum ardentium factionum discrimine,& tumultu ad Campana littora Paetum se recepit se ad otium Sc quietem . Hoc ipsum firmat Cicero ep.2. lib. I 6. ad Att. ubi iterum dicit se a Puteolana regione cogitare in Pompeianum, inde Herculanum, nimirum ubi cum Papirio Paeto procul dubio labentis rei publicae Rom. fatum elugerent , & si quid opis eri et, afferrent. Praeterea vides Tullium laudaee panem , quo utebatur Paetus, convivisque apponebat, atque idem Cicero de se ait ep. ad iam.2o. lib. q. Inteeram famem ad ovum assero ἰ itaque ad assum virulinum opera per
ducitur . . . proinde re para , cum homine edaci tibi res est . . . do
discendae tibi sint sportellae , er artolagani tui: hinc Manutius definitariolaganos este panis genus, Sc notum est adhucdum in ora Herculanei panes confici elegantes & jucundissimos : relegas rogo, quae a me dicta sunt p. 38 I. de pane Herculanei reperto. Et plenae sunt hae epistolae ad Paetum rerum , ac nominum , quae ad illud oppidum pertinere certo dicas, veluti in ep. 2 s. legere est Paetum solitum comesie, ac combibere cum amicis Epicureis, in Rex augustisti ab ejus oppidi ruinis extraxit papyros, in queis de hac philosophorum secta sermo est;& non unas Epic
ri parvas ex aere protomas, quas carissimas servat.
His intellectis, facile colliges, cum Paetus in Herculaneo agro villam du-hio procul habuerit, ibique longiorem vitam vixerit, ab ipsius nomine P. rinam vocitari oportui:se, uti in reliquis aliorum dominorum fundis f