장음표시 사용
421쪽
LIB. II. CAP.VII. CUR THECAE CALAMARIAE
7ociota tam reconditae eruditionis mysteriis, & divitiis carere quisque novit, ct ad mores potius consormandos exemplo martyrum apta, quam ut ingenii nostri vires exerceant. Demum ita conqueritur de his octorum ver
his male distinctis in Ruinario Mazochius: Non licet, prodi: Ied ν-ο- menda es meo periculo distinctio ante illud Prodi, ne videatur esse imperativus a prodeo, quod ineptissimum fuerix ἰ ae Iundiim pronuntiamdum, Non licet prodi, a Prodo scilicet; erium librarii error est in Ruinario , & Bollandiani ante Maetochium illam importunam jam eraserant, vid. Febr. I. pag. a. edit. Ven. Md a semita in viam ; videstum ab Clementis Alex. verbis , tum ex actis S. Theoduli etiam Christianos in annulis ἰδα signa scalpsisse , queis a gentibus distinguerentur; dc ad ethnicorum vascula, unde dilapsus sum, redeundum est. Annulis addam lucernas, & rogatum te cupio, ut iterato , non semel lectites opus Passerit viri docti stimi , & comitatis pleni aeternali r more dignum de Lucernis fictilibus, qui ex tenui re antiquitatem omnem miro aptoque ordine commonstravit, ac digessit, atque in Proles . c dro dignis docet p. xx II. veteres habuisse in lucernis domesicis insculpta ornamenta, Deorum imagines, o c. pro super tione , G .insituro privatorum. Neque abs remea alienum putarem converrere veterum utriusque linguae Scriptorum testimonia , qui diu docemur vel assi xa , vel insculpta sepulcris symbola studiorum, sive επι et δε ιτυν defuncti, nimirum arma militibus , nautis remum & tubam . sphaeram Sc lindrum mathematicis, canem Cynicis; verum isthaec sat protrita , & Κirchmannus in lib. 3. c. I 8. de sineri id genus sepulcrorum emblemata hene multa congestit. Idipsum veteres in ceteris vasculis, veluti in poculis, quod & adhucdum viget, fecisse teneo a Cic. lib. s. de fila. cujus verba mox opportunius proferam . .
III. Quae cum ita se revera habeant, ut tandem prolixus sermo, quo tendat & collineet, scias, ipse, postquam omnigena exemplorum vi praestiti veteres assixisse cuivis vasculo, atque instrumento sui , vel artis symbola, vel imagines, ne Christianis ipsis exceptis, haud in animum induco meum quemquam mihi molestissimum fore, si edicam Regium hoc nostrum atramentarium septem hebdomaticis planetis splendidum Um-ugi vasculum fuisse, quae ars, & deliramenta omnino in planetarum ratis ne versabantur, meritoque hujus fructuosissimae facultatis. instrumenta astris condecorabantur; eodem prorsus modo, quo Epicuri familiares, ejusque hinresim sectantes in quavis supellectile magistri sui,imaginem apponebant, ita Cicero superne laudatus: Nee tamen Enicuri licet oblivisci, cujus imaginum non modo in tabulis nosiri familiares , sed etiam in poculis , O ἡu anellis habent: vides jam quis ardor, sive καιολεια inerat unicuique suae prosessionis signa σκευα is assingendi. Ne autem credas me adeo irato Apolline natum, ut pressius d Fumentum, ac veluti si ipse mihi aptassem , quo hanc thecam calamariam
422쪽
Porastronomici muneris suisse adseverem, minime scrutatus sim, eum Graecorum Scriptorum ditii lima penus sit : ab Philostrato in vit. Apollonii Tyanensiis lib. 3. c. l. appositissime narratur hunc astrologorum, sive magorum omnium principem toto orbe ab Iarcha septem annulos dono accepisse septem planetarum nominibus insignes, eosque singulos g
stat se Apollonium , ut dies hebdomadis id serrent : δἐ ο Δαμις
nil fuisse acceptius astrologis, atque hujus sursuris hominibus , quam V scula,& instrumenta planetis distincta, queis deinde imponerent limplici ribus, ut crederent quemque ex iis Diis dierum praesidem ae dominum eis vimque suam exserere . Nil mirum igitur posthac, si vasculis etiam atramentariis septena haec astra ex argento aflixerint, quo majorem arti suae ope hujus pretiosioris metalli facerent secum: atque reor in deliramentis suis scriptitandis illum Deum atramentarium sibi adversum apposuisse, qui diei d seninio fruebatur, uti Apollonius diales anellos permutabat. Porro, antequam ab Philostrato discedam, cui nihil non debeo h jus septem astri serorum annulorum monumenti gratia , miror Κirchma num illud fugisse, quod certe opus suum ampliore luce perfudisset , licet tot alia exempla annulorum non sit ne fructu collegerit; verum non omnia tigimus omnes , nedum meminimus , ut doctiss. D' Orvillii verbis utar
in Charitonem p. ar. Neque dubites, o uin Apollonius Tyanensis in astr nomica re satis operae luserit, cum nos doceat Philostratus ibid. illum qu tuor libros de ea divinationis disciplina scriptitasse : Κα ξυγγράψω μνἐκῶθεν πιυ ρου θρίας με ν εἱ8 ους πιτταρας, ων Μοιραγενει μεμνώσθη. Et adverte, quantum. etiam atramenti hoc Regium vasculum his astronomicis
stri bliginibus scribillandis suffeceriti Inducendam prorsus reor adnotatiun- eulam cl. Olearii in hunc Philostrati de septem annulis Tyanensis imum, qui απροσδιο-ος interpretatur illorum nomina fuisse scripturas Tati anicas averruncandi mali , vel procurandi boni scalptas , quando aevo Apollonii Talismanorum usum nondum invaluisse constat; vide dissertati Passerit in opere de gem. astris qui ea de re nova omnia , & eruditissima procudit, atque ipse summa voluptate,& senore iterato perlegi. Adi- sis, quae multa etiam de his Apollonii annulis a me cap. I. lib. 2. pag. 3IO.
Teneo praeterea, qui aeque uberior testis est , ae Philostratus Diogenem Laertium narrantem Menedemum sive philosophum, sive magum, ruo artis suae s ρατειασὶ signa praeserret, adnexuisse pileo duodena Z iaci adeo id genus homines ope siderum non tantum vasculis suis, sed vestimentis etiam adfixorum smplicioribus imponebant : sed Laertii verba, quo brevis sm, adnectam, jucunda enim lectu sunt: pag.
423쪽
discipulus e Dic , ut ait Hinobotus , tanta prodigiosae superstitionis vi agitatus es, ur sumpto furiae habitu circumcursaret dicens speculatorem ab inferis emerue iis, qui scelera patrarent, ut rursus descendens Medaemonibus illic detentibus narraret . Erat autem iis id indumenti, pulla tunica talaris, ad icta punisa una , pileus Arcadicus in eois te habens intexta duodecim elementa, cothurni tragici, barba promi , hactilus in manu fraxineus. Ne dubites, quin hic δωδεκα τοιχεια suit Zodiaci Ura, adeas adnotationes summi viri Menagii, qui, corrogatis tot Scriptorum exemplis, id firmat ; sicuti etiam vocem elementum valere Urum ostendit apud Latinos,& provocat etiam ad Salmasium de annis Climactericis, rejicitque quorundam sententiam δώδε; in Godenos characteres interpretantium; quare suspicio mihi subit πισσαρα τοι ἰα in annulo S. Theoduli fuisse etiam quatuor afra , vid. sup. - . interea advertas astrologos & magos sideribus adeo studuisse, ut & privatim,&publice ea ostentarent, ut admirationi populo ei sent, ac deciperent. Quae cum ita se haberent, & asstri ogi ubique sidera creparent , R Gyαὐ- , & vestibus etiam affigerent, haud inlicitandum atramentarium hoc Regium cujusdam suisse in hac arte magistri . Et nollem , ut quis mihi iniustus vivat , objiciatque , si artifex hujus thecae calamariae Neapolitanus exstiterit, ut superius inultis praestare adnisus sum, senusquam veterum Scriptorum legisse Neapolitanos in piamiarum divinatimne , ac γος ἰ3 otium trivisse . Attamen ego id objectanti laetissimus reponam veteres meos cives, eo quod Graecanicam omnimodam , ac elegantem vitam viverent, uti sat multis in cap. z. par. 2.hujus lib. a. ostensum
est, & nunc aperte vides, an probe factum , si tantum membranarum impetaerim, ut Neapolitanum Hellenis mum, quem doctissimi viri clam& cunicusis impetierunt, tutarer, in tempus omne lusisse in siderum arte, eique enixe studuit se. Et quis adeo hospes est in historia, ut ignoret ab Graecanicis unis civitatibus Romam praesertim astrologos ab impp. accitos ρ Scipsa id genus hominum nomina statim vides Graecam διαγνωσιν praeserre; notum est Tiberium ad Rhodios navigasse, atque otium lusisse apud Thrassitum, ejus artis magistrum, quem deinde utpote siderum callentissimum Romam abduxit, ac inter intimorum censum esse voluit, Tac. ann. Lo. c. ao. 2I. sed adeas, quae de isto Thrasillo, A de eius arte adnotavit in Dion. magnus Reimarus pag. 783. & p.86r. Et quotquot hariolos, Chaldaeos, mathematicos, astrologos, γόντας, reserunt Suet. Tac. Dion. ceterique hist. Aug. Scriptores, Graecos omnes suisse reperies: vide l. q. Cod.
de males Sc mathem. Sc Cod. Theod. eod. tit. a quid de his legib. dispu-
424쪽
tat Gothostedus; Sc si tibi otium est, & pectus patientissimum , evolvas
rv. Sed millis iis, uuae ad reliquas Graeciae gentes spectant de astroruni scientia, mei pensi est, ut patefaciam , quod antehac ignotissimum erat,
Neapolitanos prae ceteris civitatibus longe ardentius Chaldaeam artem excoluisse, corrasis undique ab antiquis Scriptoribus documentis, quae plurima & maxima miror tot nostrates viros, qui res patrias magnis voluminibus honestare adnisi sunt, licet ob oculos vertarentur, minime advertisse;& spondeo me bonam lucem tum exteris, tum nostratibus memis branis, ouae ab veteribus de Neapolitanis moribus conscriptae sunt, acquisiturum; M licet priscas civium meorum nugas, sive deliramenta lectites, ita eadem exornare in animo est, ut nec taedio tibi, nec 1 atietati sutura sperandum mihi est . Ab Horatio lyricorum principe mihi carissimo incipiam, qui epod. s. v. z. canit tantum hanc artem amasse Neapolitanos, ut etiam advenis mulierculis hanc altronomicam fatuitatem profitentibus
fidem dederint, imo sortasse in urbem invitarim: Quare poeta jucundi Isi. mus civibus meis iratus id otium tanquam illiberale exprobat , & quod Foliae seminae Ariminensi, Canidiae anus comiti planetariam artem ac mais cam jactanti, ac siitira Thessalis versibus excantanti crediderint:
μου defuisse masculae libidinis
Ariminensem Foliam, . Et otiosa credidit Neapolis, Et omue vicinum oppidum: suae sidera excantara voce Thessala, Lunamque caelo deripit. Si i itur Neapolitani tanto studio sagas & divinatrices colerent, quas a longinquis urbibus etiam accitas vides, quanto majori 'divinatores quorum ministeriis nisi apprime vacarent una cum toto vicino oppido, quod Herculaneum fuisse in serius dicam,) nec Foliam excepissent benigne, nec
Horatius eorum stupori adversaretur. Neque ex uno tantum Horatii testimonio confiat Neapolitanos astria
nomicae arti, & praestigiis aflatim, ne dicam perdite indullisse, quo probem in vasculis,& ubique instrumentorum sidera apposuitie; sed &bene multa me collegisse gratulor ex Petronio . Et quidem si mens animi tibi si lectitandi cap. 3 ρ. longus satis est hic auctor in describendis Zodiaci signis, deque eorundem potestate & vi in hominum genituram , cum lepide Trimalchionis coenam describit, quam Neapoli suisse instrui tam Sc totius
orationis contextu ς,& frequentissimi interpretes ostendunt: ipseque etiam mox huic opinioni gravius pondus addam. Praeterea in ejusdem Satyrico nihil aliud occurrunt , nisi vetulae maleficiis famosae, veluti capp. I . &I8. Quartilla, ejusque ancilla operto capite incedentes, quae cum ostium impellerent, tandem occulta arte sera sponte sua delapsa cecidit , reclusaeque sunt subito fores . Non mihi obliviscendus duplex locus cap. I 29. V v v v qui
425쪽
qui cum Horatio conjurat, dum de Folia Ariminensi masa, an de Neapolitana saga dicat, dubium mihi Lunamque caelo deripit Hota locus Petronii est : Glent fieri ετ praecipue in hac HUtate , tu qua muli
res etiam Lunam deducunx: & cap. I 3 s. etiam Enothea anus oratione
ligata,& prorsa, dum vim maleficiorum suorum commendat canit: Lv-nae descendit imago Carminibus deducta meis : videtur ex Horatio, ScPetronio Neapolitanarum vetularum proprium suisse in Lunam imperium. Praeterea in variis capitibus circa Satyrici finem describit venuste ac lepide Petronius Enotheae sagae praestigia , interque cetera scorteum fascinum ; opportune igitur Folia ejusdem artis improbae scientissima a Neapolitanis ambus amice excepta fuit. Et, si lubet , consule cap. a 3 r. inibi legere est Chrysidem sagam cum licio varii coloris filis intorto ad cervicem vinciend m, & circa sexcentas veneficas nocendi artes sollertem , quas hodie- dum a nostratibus mulierculis etiam apparari audio. Ceterum ea erat semquentia Neapoli seminarum sacro ac magico huic ministerio addictarum, ut prope criptam, qua Puteolos itur, sacellum Priapi exstiterit, ubi nocturnae quaedam caeremoniae celebrabantur profanis interdictae r quare nam rat Petronius Quartillae ancillam conquestam fuisse , quod advenae ea sacra inspexerint , ac turbarim, cum non licuisset inspicere , sibique spem esse Deos poenam sumpturos, dum sua r ios Neapolitana in tam praesentibus plena esi numinibus, ut facilius inveniatur Deus, quam homo. Rogaris,
ne credas Bur manno pag. 232. de Iove καπῆατη, dum magnus vir hunc locum Petronii male exten)it ad terram omnem , cum de una Neapoli
intelligendus sit; ait enim, ut mihi praestes fidem : Et aliquando etiam deferrum fuisse caelum , ut omnibus fere in terra versantibus Diis , fPetronio fides cap. II. terra tam plena praesentibus nu1 finibus, ut facilius Deum quam hominem possis reperire, haec Burmannus contra fidem Satyrici . Demum ancilla rogat supinis manibus , ne illa sacra , & nocturnas relisiones jocum & risum faciant , neque tot annorum secreta traducant: haec ex Petronii cap. I7. I 8. excerpta sunt. Et nunc primum novimus, cur Statius apponit urbi nostrae ἐπιθετον secretam, dum eleganti carm.8. libM. Silv. v.6. laudat Menecraten ob novam prolem: Nee solum fe-sas fecreta Neapolis aras ambiar, C c. respicit poeta arcanas hasce, Rnocturnas coitiones, ac initia, quae ab his mulierculis celebrabantur. Hic autem animadvertendum iubeo me collegisse ex Petroniana lectione Neapolim nostram fuisse plenam jocis , & quarumcumque supersitionum stri bligine ; omne genus Deorum ita cultum , ut plura essent
numinum statuae, quam homines: exstitisse elures sagarum centurias, quarum magicae hilaritatis frequens comitium in Priapi sacello indictum lego , ceteraque sexcenta id genus sacra , quae ab ea civitate excoli solerent, quae inter pacis artes innutriebatur, atque gymnasiia, theatra & sp ctacula semper meditabatur, nec unquam bellorum tumultus concoquie '
nec armorum strepitus, vel saltem sori jurgia. Non mirum igitur, si etiam
426쪽
Neapolitani , eorumque praesertim uxores norint caelo Lunam deducere, Scin astronomicae artis disciplina, & siderum μορφώσει diligentissimi audiant apud Petronium, ac si non una vascula sideribus ornata fabrefecerint , &nuper bina atramentaria reperta sint.
v. Hinc si mihi mens non laeva sit, επιθεταν illud famosum nostrae urbia non uno vate saepe adjectum otiosa ex puto valere superstitiosamque Virgilius otium Neapolitanum ignobiis traducit in extremis Georg. IV. carminibus, Me dulcis alebat Parrhenope . . sudiis forentem ignobilis ob; non ut vulgus interpretum ratus est, cui de litterarum, ac poeseaes studio vatem loqui adstruit , cum damnandus esset Maro , si humaniO-
res disciplinae lenobiles sibi forent ; praesertim cum ipsum Neapoli Graecas artes , & Homericas addidicisse dubio procul putandum sit:
neque t vexet vocula forentem, nam notionis est , uti vocabulum plena , & ubique legimus forentes aere catervas et & Graece tenes Γρα is , vid. sup. pag. Ist . Hinc posthac haud miror , cur apud inferioris aevi nostrates Scriptores inveniam Virgilium magicae artis callentissimum audire , ita ut , ouae admiranda in nostra urbe visuntur, ab eo constructa sint , uti Neapolitana immensi operis crypta , &c. sortasse majorum documento . Mitto , quae de urbis nostrae N esis emgie in olla vitrea inclusa , & Virgilii magi opera fabricata memorat Arnoldus Abbas Lubecensis in histor. Si avorum lib.4. cap. 39. Id autem hic haud praetereundum est fortasse ideo veteres , uti Hadrianum hist. Aug. to. I.
p. I9. in captandis sortibus Virgilii carminibus usos, quippe qui noverant nunc vatem Neapoli & Graecas litteras didicisse . & divinandi artem hausisse, hinc tanquam a Sibyllinis soliis scrutari sutura sibi blandiebantur . Ceterum quis ignorat Maronem rerum ad sidera iseisiantium gnarissimum fuisse, ejusque scientiae grande specimen praebuisse in Georgicis, Scpraesertim in primo, subi caeli partes omnes, ac planetarum Orbes enumerat, & vel honam, vel tristem eorum vim lectissimis carminibus portendit:) & magica quaeque etiam per bene calluisse , dum in ecl. 8. pharm ceutria inscripta pane eadem hujus artis deliramenta, quae Petronius describit , graphice enumerat ρ quae omnia quis in Neapolitano otio eum didicisse posthac inficiaturus est, cum ipse in nostrae Parthenopes sinu altum, atque excultum lubens canat λHuic interpretationi facem tulit Horatius, cujus verbis inest υλοκgratia, Sc eavius est in iis ferendis de Art. Poet. etenim tunc dicit Neapolim otiosam, cum illa excepit lubentissime magam Foliam, omnemque ei fidem praestitit : Digeret enim sententia, si dum magicis inantia Foliae Neapolis ardenter studet, doctam appellaret Horatius. sed belle s hi constat, dum supersitiosam traducit. Porro optares, ut hujus notionis vocabulorum orium , Scoriosus non priva Horatii auctoritate, sed utpote prorsus antehac ignotam,& insistentem alio Scriptoris exemplo sulciam: & siquidem, nisi egregie saltar, me eam etiam in Tacito scrutatum esse animus V v v v et blan-
427쪽
7os LIB. II. CAP.VII. CUR THECE CALAMARIAE
blanditur An n. lib. I 3. c. ro. licet hujus verba tot doctiss. interpretes In super habuerint : ne taedio tibi sit longiusculum ejus κεἰαεmν perlegere, quanquam circa triplex Neronis sceleribus marcidi facinus versetur: Cet rum abolitos paullatim patrios mores , funditus everti per accitam lmsciviam, ut quod usquam corrumpi, o corrumpere queas, in Drbe vi- fatur , rigeneretque studiis externis iuventus , omnasia , OT1A, xurpes amores exercendo, principe, o senatu auctoribus, qui non modo
licentiam vitiis permiserini , Ita vim adhibeant . Proceres Romani specie orationum, carminum scaena polluantur , quid Iuperesse , nistit corpora quoque nudent, er caesus assumant, easque Prenas 'o militia, armis meditentur iustitiam augurii, o decurias equitum
egregium judicandi munus expleturos , si fractos sonos , o dulcedinem vocum perire audisent' Noctes quoque dedecori adjectas, ne quod tempus pudori relinquatur, sed coetu Iromiscuo , qtiod perditissimus quisque
per dies concupiverit , per tenebras audeat . Igitur Tacitus terna istius imp. scelera enumerat, atque describit: immutatas scit . bellicas exercitationes in Vmvasa poetarum : auguriorum sanctitatem , queis bellorum exitus praedicebantur, in otia, sive divinorum mendacia Romani pudoris decus in perditiis mos ac nocturnos amores. Sane nisi otia hic pro sutili divinandi arte accipias, cui notum est totum se devovisse Neronem, historici
triplex κόμμα languesceret, eaque vox nec vim ullam, nec decorem praeserret.
Praeterea nescio, quid hujus ignobilis fgnificationis latet in originatione hujus vocis otium, quae α σως ex Phale ica radice pullulat . . in at
scilicet, acceptio, perversitas, & , decipere, & ecclesiastice suovertere, quod proprium est sagarum , atque id faecis mulierum; a quibus conqueritur Horatius Neapolitanos facile deceptos , atque omne vicinum os pidum, quod Herculaneum interpretor; Herculanenses enim omnes ad audiendam , visendamque hanc magni nominis veneficam Neapolim magnis itineribus accurrisse reor, quippe qui sere, ac Neapolitani huic magicae disciplinae operabantur ; etenim Petronius cap. Io6. narrat in porticu Her-crelis , de quo in serne pauca addam ,) ridiculosa satis, & superstitiosa a Tr
phaena factitata, ut tutela navis placaretur, quare merito ait Horatius gentem omnem Herculanensem Neapolim adventasse, ouo de Folia ejusdem farinae muliercula benemereretur, officioseque eam coleret. Adde, nisi quid significationis peculiare, & nihil commune voces otium & otiosa Neapoli adjectae clauderent , sed in sueta notione essent, neminem satis futurum, ut praestet, cur una Neapolis ab Scriptoribus tam prorsae orationis, quam ligatae otiosa salutetur, neque unquam Athenas, Alexandriam , Berytum ,&sexcentenas aeque doctas urbes id ἐπιθετόν consecutas reperies; quare nisi ad Chaldaeam artem Neapoli omnimode cultam confugias , omne otium ludes, quo quid opportunius, ac veritati proximius vestigaveris. v I. Porro tantam Neapolitanos sideribus praestitisse fidem, eisque studuisse tra ditum est, ut etiam inter coenae hilaritatem de Zodiaco cogi
428쪽
tarent, Vid. Petronium cap. 3 ρ. sed quod pro re nata appositissimum est, inquit quoque Arbiter cap. 3α dum de ostio Trimalchionis loquitur: Duae raPulae in utroque poste defixae , quarum altera , si bene memini,
hoc habebat inscriptum, m. ET. PRIDIE. KAL. IAN. G. ΝΟΞΤER. FORAS. COENA
altera Lunae cursum, sellarumque septem imagines pictas , o qui dies boni , quique incommodi essent, bulla distinguebantur e hunc illustrem
Petronii locum admirandae lectionis vir Salmasius in suum de Ann. climacten grande opus comportat , verum nihil adnotat : Arbitri interpretes multa aggerunt, sed καρως ακα ς, apponunt etenim hic importunissimos nummos gentis Claudiae , quos pag. 343. nos jam attulimus,& late illustravimus ; & Burmannus , quae de itidem commentatuS est Spanhemius, non vidit: nodus inest in eo, quod Petronius, cum jam Lunam meminerit, inde non sex planetas, sed septem vult depictos in pinste ; quare merito verba Arbitri crucem figunt legentibus . Sane mihi vudeor, absit verbis odium, nodum solvisse, mentemque Petronii facile adsecutus : Trimalchio enim ostio appenderat kalendarium perpetuum , ut hodie vocamus, scilicet menses, & dies totius anni, ita ui cum cursum Lunae pinxerit, menses intelligas; cum septem flesiarum imagines, seu planetarum , hebdomadis dies et uti cernere nunc est in nostris fastis; quod clare eruitur ex ipsis Petronii verbis : etenim Trimalchio remis modos κατεράς , atque incommodos dies nigra, vel alba bulla
distinguebat; omnes igitur anni dies depictos oportuit in tabella per suos
menses distinctos : hinc norimus in Properi. 2. eleg. 2o. v. 63. αc. stellam salubrem, Sc commodam eandem esse, ac diem p) neque te mordeat me per Lunae cursum menses accipere , cum Romani solummodo Solarem annum noverint , Lunarem nunquam curarint ; etenim Trimalchio Neapoli in urbe Graeca degebat, Sc vel tirones norunt Graecos annum mensos fuisse per Lunae cursum,& Lunarem annum Atticum vocitari: probe igitur constat, cur Petronius dixerit Lunam, Sc septem, non vero sex siderum imagines, quod tam duriter atque immisericorditer torsit interpretes.
Hinc multa colligo, nunc primum nos didicisse priscos Neapolitanos ad Atticum morem annum dispensasse , sicuti habuisse notum jam erat fratrias, ludos, aliasque Atheniensium instar πολιτείας atque institutiones: praeterea planetas diales non per symbola barbarica , uti in fastis nunc appingimus, sed per ipsas imagines, uti vides in regio nostro atrament,rio , & fortasse pro Sole Auroram, appositos in postibus Trimalchionis, ut sollemne erat Neapolitanis, & pag. 35 I. 3cc. ut non spernenda rationum vi probatum est : demum eleganti opere constructa id genus kalendaria, utpote pluries depictis septem morum imaginibus elegantissima ; hinc etiam Naso canit fastos fuisse pictos . Nollem autem , ut cogites Trimalchionem per septenos planetas dies mensis, atque ynni distinxisse, eo quod hujus liberti aevo illos enumerandi per sidera mos viguerit, quando plurimis a me praestitum est superiori lin. 2. cap. I. veteres solummO- do
429쪽
o8 LIB. II. CARVII. CUR THECE CALAMARI E
do dies planetis dedicasse, nunquam autem per eosdem connumerasse; ndique huic ratae jam sententiae adversantem dicas Petronium, imo mecum con-jurantem potius vides ς etenim Trimalchio per siderum ἐῆ μαδα mens s discriminavit l, ut nosceret, quinam illorum dierum planetis addictorum commodus esset ac Rinus quis incommodus & laevus ἰ sermo igitur ei est desidereorum Deorum in dies dominio, non autem qum ab iis numinibus
ea hebdomas nomen adipisceretur: ceterum id luculentissime eo cap. mulata documentorum vi ostensum est, Guod ut evolvas vellem , quo isthaeeratissima Petronii verba omnimoda donentur luce.
Nee aufugiam, quod mihi quis facile objectet: si Trimalchio in ta
bella ante ostium affixa commeminerit verba Latina, VI. ET PRID. x A L. IAN. &c. me transversum ivisse , cum ratum credam Graecanicum ka
lentarium Neapoli vigui illa , cui enim non notum est Graecam gentem kalendas ignorat te 8 Verum vel puer facillime reponeret Petronium La tiali ore Satyricon scripsisse, neque unquam Graeca usurpasse; quare quos ambos dies III. prid. Kal. Ian. Attico ritu scripserat libertus ille, ad Romanorum fastorum usum detorsit : & quem fugit sollemne esse Latinis Scriptoribus universis res Graecorum gestas enarrantibus horum dies,& menses in Romanum morem invertisse Τ Imo vel qui lapidariam disciplinam vix degustavit, didicit Latiarem gentem in Graecis urbibus saepe vocabula νωνων, ώδων, & καλωδῶν patrium institutum persequentes , Grae- eis licet peregrina, adhibuisse; & ne ad exteros lapides provocem, consulas nostratem adscriptum superne pag. si a. ab Romanis in fratria Eumeliis don scalptum, ubi vides προ ε si δων Μαρτιων. Contra adeo ratum dicas γνητἰους & αυτοχθονας veteres Neapolitanos menses , & annos Atticorum norma mensos esse , ut ipse primus elongissimo marmore nostrate, quotquot sunt, praeclarissimo, licet antehac a nemine perlecto ob eorum, qui exscripserant, randia σφαμα ι, ac quamplurima, cui ipse omnem medelam seci, invitamque restitui pag. 62 . ut isse primus, inquam, ab hoc marmore talendarium Atticum civibus meis firmarim, ex quo sane multa lux nunc Petronio est: isthaec enim nitide legere est , Tὰς δε-οι δαιειτομενοι κα ινρέm in D τῆ ἐ8δη νΠ-θεωνος μηνος , nuymnos autem , qui mutuum dare optant conferant die septima Pantheonis incipientis . Itaque Neapolitani mensem Παωθεύνα habebant inflexum, uti erant illi Atticorum Γααηλιων, &c. ac discissum vides in δεκάδας ternas ,α-ras, μεσουντος , & φθινοπος, a Ne politanis prorsus Oasthabitis nonis, idib.s, Sc kalendis, ceterisque Romanorum enumerandi dies ritibus quos uni Romanenses inquilini in Graecis urbibus adhibuisse visi sunt . Iure igitur Trimalchionem in kalendario Neapolis, urbis & Akυκης , ut vocat Philostratus, quem retuli pag. 98. &c. Lunae cursum depinxisse narrat Petronius, atque hac de re multam illi habemus gratiam. Et scias me plenum laetitiae fructum percepisse, qui, ut qirotquot a me
430쪽
di sunt de Lunari Neapolitanorum anno, tibi certa ac ακυδυνα redderem, ancidi, dum aliud peragerem, in Verr. z. c. s1. ubi Tullius, qui testis audit
πολων-αμων, ad severat cum Siculos, tum reliquas aetatis suae Grae-cta civitates, quas inter, nisi Atticae Neapolitanorum virtutis aemulus cives meos minime adscribet, Lunari anno usas elis: Es consuetudo Siculorum, Vrorumque Graecorum, quod suos dies , mens que congruere volunt cum
Sotis, Lunaeque ratione, ut nonnunquam , se quid discrepent, eximany Duum aliquem diem , aut summum biduum ex mense , quos illi εξ ρε-
σιν Mσs dies uominant ἰ item nonnunquam uno die longiorem mensem faciunt, aut biduo . Quae cum cognου et novus orologus verm), G c.
Atque haud scio , an majori luce Trimalchionis kalendarium adspergere quis potis esset : interea civibus meis abunde gratulandum est , eo quod In censendis diebus θύττι-- ω etiam fuisse repererim:& iratus vivo tot
doctissimis Petronii interpretibus, quod nihil pro hujus Satyrici loco as
notarint. Miraris fortasse me ad tantam exemplorum oeem aggerendam satis fvisse , sane nec ipse tot sperabam , quo veteres cives meos astrorum viribus , & magicis rebus insignem operam dedisse palam facerem; Velim tamen, ut hinc non reputes id genus studiorum tunc temporis male audivisse, praesertim in libera,& religiosissima civitate Graecanica; cum scias Caesares ipsos astrologos impense coluisse, & de sua,& filiorum genitura saepe consuluisse, licet inde ob grandem petulantiam saevissimis le-sibus ex urbe ejecti sint, & capitalis , atque invidiosi criminis rei ev serint: vide Schultingium in collat. Mosaic. & Rom. lentit. xv. Pro igitur Neapolitani , qui huic astrorum disciplinae perdite studebant, vasculis suis, Sc praesertim atramentariis vel aeneis, vel marmoreis, vid. pag. Ι7.
vi I. Scio posse in dubium vocari, an ipsa re Trimalchionis coena Neapoli celebrata sit, praesertim, cum nullius urbis expresse meminerit Petr nius in iis, quas habemus Satyrici longiores partes: verum ipse bene multa selegi, quibus omnis ambiguitas, quin Trimalchio in hac urbe degerit , di ipellatur. I. enim dicitur cap. sΣ. libertus iste habuisse Cumanum daedium , & hortos Pompejanos, & interpretes accipiunt, quos inter Heinsius , de oppido Pompejorum , qui aeque , ac Cumae non longe a Neapoli visuntur imo media inter utrumque oppidum haec urbs inte jacet, ut quando Trimalchio populosissimae urbis taedio assiceretur, ad laetiora, & non tam civium reserta oppida facile se reciperet. II. Legere est in cap. Icio. Sc Ior. amicos Trimalchionis cum Tryphaena navim Tarentinam ascendere; igitur libertus hic in urbe maritima degebat, quod contra est eos, qui coenam Capuae suilse contendunt; ex maritimis urbibus haud alia excogitari potest opportunior huic liberto ditissimo, quam Nea- Eus amoenissima , & libera urbs,& Graeca hilaritate nobilis : cum praesertim cap. 8 I. dicatur : Iu diυersorio Graecae urbis iacerem desertus, atque etiam interpretes conjurent de Neapoli accipiendum. III. Me