Fr. Thomae Mariae Cerboni ordinis praedicatorum ... De jure, et legum disciplina tomus primus quartus, et ultimus

11쪽

vus,

si videbitur Reverendissimo Patri Saeri Palatii Apostolici Magistro .F. A. Marcueri Dise. Montgvi VicesvIMPRIMATUR. D. Thomas Augustinus Ricchinius , Ordinis Praedicatorum,

Sacri Palatii Apostolici Magister. DE

12쪽

DE IURE, ET LEGUM

DISCIPLINA

DE HIs , QUAE IN LEGE EVANGELICA CONwLUNTUR . UAMvIs etiam in Veteri Lege non desu rint, qui, inspirante Deo, ea, quae nune in Lege Evangesica consuluntur, suo opere compleverint; quum tamen Lex Vetus, &terrenis promissis alliceret homines ad o servationem praeceptorum, & non esset Ieae filiorum, atque perfectorum , sed imperfectorum , aliqua in ea consilia proposita non erant, per quae homines e rum observatione ad ultimi finis consequutionem facilius,& expeditius possent pervenire. Novae iraque Legi , quo avocati a terrenis ad coelestia elevamur, & quae filiorum, atque perfectorum lex dicitur, hoc reservatum erat; indeoque est , ut Christus quaedam etiam consilia proposuerit , quorum observatione melius de facilius homo salutem aeteris nam consequi posset. Omni tempore fuerunt, qui consilia Evangelica impugnarunt, nec desunt qui nunc etiam ea im-

13쪽

a DE IURE, ET LEGUM DIICIPLINA pugnent. Itaque omita errore illorum, qui, uti resere sanactus Epiphanius Haeror 6 r. num. I. , & S. Augustinus de Hae resibus Itires o. , consilia Evangelica non secus ac praecepta ab omnibus servari oportere dicebant: hoc, inquam, misso errore, qui sua ipsa falsitate iam a multo tempor in obsolevit; alii fuerunt, qui nullum singulare praemium repositum esse observationi consiliorum effutierunt. Ita de castitate sensi Iovinianus, uti a S. Hieronymo traditur, i lib. I. contra eumdem num. 3. , & S. Augustino De Hae einbus Haros 8 a. de paupertate Vigilantius, uti in lib. contra eum num. I. tradit S. Hieronymus, millelmus a Sancto Amo . re, teste S. Thoma opusculo I 6. cap. 6. , & de obedientia Lampetiani, sicut scribit S. Ioannes Damascenus De Haeres bus num. 8. Alii autem consilia damnarunt, non solum uti rem inutilem, sed etiam humanae societati perniciosam.

Nam ut omittam veteres, aliosque perpaucos non valde antiquos, Lutherus in caput 7. I. epistolae ad Corinthios statum . eorum , qui tria vota obedientiae, paupertatis, atque castitatis profitentur, vocat inutilem , ethnicum, terrenum , s rutarem , luteum. Calvinus lib. . Institui. cap. I 3. monasteria

retia Diana , Monachos omnes Sophistas eucullatos , ct di bolo consecratos appellat. Philippus Mclancton in Apologia pro Confessione Augusana vota, ac opera Monachorum obse vationes fatuas, simulationes hypocriticas , traditiones Pharisa eas , O Mahumeticas osse dicit. Tandem , ut alios omittam, Magdeburgenses Centuriatores in Io. cap. Centu Ha q. hunc dicendi finem faciunt: μ Quis non haec hominum monstrais execratur, ut inimicos humanae societatis, & contra i se tam secundam tabulam delinquentes μ 8 Horum vestigia etiam quidam recentiores nostri temporis sequunturi nam nonnulli statum illorum hominum , qui tribus votis obedientiae , paupertatis , atque castitatis singulariter se Deo devoverunt, uti reipublicae bono contrarium traducunt I r

i Talem se prodit Auctor opusculi inscr*pti: Examen de Ia MILI 'n ch. δ ., tale in Apologii a Spiritus Letis in opusculo: Mite de iadefiense de Praprit des Mix, tales alii recentiores

14쪽

LI AER XIV. CAPUT I. 3 alii vero nulla in Evangelio consilia de bonis operibus constituta esse tradunt, sed solummodo de quibusdam , quae indifferentia in se sunt i cujus ut dicunt generis est Pauli

consilium de usu vini Timotheo datum , uti constat ex I. epistola cjus ad Timotheum cap. s. v. r . Ita censent nonnulli sugonis Grotii commentatores , uti Gulielmus Uander Mu Ien in Comment. ad S. o. Prolegomenorum Grotii ad libros De Iure belli, O pacis, & Osander Observatione 2 I. in ea.dem Grotii Prologomena. Horum ergo omnium errores ut refellamus, rem istam totam in plura capita distribuemus a primo de eo discrimine disputabimus , quod inter praec pia, atque consilia intercedit e secundo de consiliis Novae Legis generatim , atque univcrser tertio de tribus consiliis, quae proprie talia sunt, distincte, atque singulariter : quarto de ea meriti ratione, quam sibi comparant, qui haec consilia sequuntur, sive omnia simul, sive aliquod tantum eorum sequanturi quinto utilitatem ab hujusmodi personis derivare in humanam societatem Ostendemus.

DE EO DIsCRIMINE, QUOD INTER PRAECEPTA, ATQUE CONsILIA INTERCEDIT .

g. I. T Raecepta, & consilia, illorum habita ratione, quMI bus dantur, in hoc inter se differunt, ut illa obligationem imponant, ista vero relinquantur arbitrio homi

num a

μ En tibi distantia inquit S. Ambrosius lib. unico Dem Viduis cap. I a. num. 73. praecepti atque consilii, si illum se recorderis, cui in Evangelio ante praescribitur , ne ho- ω micidium faciat, ne adulterium admittat, ne falsum t se stimonium dicati praeceptum enim ibi est, ubi est poena se peccati. At vero quum se praecepta Legis memorasset imis plesse, consilium ei datur, ut vendat omnia , & sequa se tur Dominum: haec enim non praecepto imperantur, scaeis pro consilio deseruntur. Duplex namque forma mandati

15쪽

4 DE IURE, ET LEGUM DIs CIPLINA se est: una praeceptiva, altera voluntaria M. S. Hieronymus Advers. Dυinianum num. ra. Quia inquit ubi consilium se datur, offerentis arbitrium est: ubi praeceptum , neccssu se ias est servientis . Et S. Augustinus lib. unico De sancta Virginis. num. I s. ita habet: Praeceptum est enim hoc, se cui non obedire peccatum est; non consilium, quo si uti se nolueris, minus boni adipisceris , non mali aliquid pe se petrabis. Propterea quum dixissiet i : Solutus es ab ux

se re, ne quaesieris v orem, quia non praecipiebat, ne m

is tum fieret , sed consulebat, ut melius fieret r continuo se subjunxit: Et si acceperis uxorem, non peccasi; ct onus se rit virgo , non peccat M. Praecepta ergo atque consilia , illorum habita ratione, quibus dantur, in hoc differunt inter se, ut illa obligationem imponant, ista vero relinquantur arbitrio

hominum.

g. II. Si ad ea attendatur, quae praecepta, & consilia in se complectuntur, differunt praecepta a consiliis, quia illa sunt de iis, quae necessario requiruntur ad consequutionem aeternae salutis, ista autem de aliis, quibus aeterna salus magis facile, atque expedite obtinetur. Quae nobis in Divina Lege praecipiuntur, ad illud unum sunt instituta, ut eorumdem observatione, Deum , prout debemus, in hac vita diligamus, atque colamus, in altera autem illo perfruamur. Inde vero est, ut nobis illud omnυno interdicatur, quo ab hujusmodi proposito avocaremur; praecipiatur vero id, quo ad illud assequendum inducimur. Consilia autem ideo relicta sunt arbitrio hominum, quia etiam sine illis & nune ii Deum diligere, & colere, & in futura vita beatitudine ejus perfrui possunt. μ Oportet igi, is tur inquit S. Thomas I. a. qu. Io 8. art. q. quod prinis cepta Novae Legis intelligantur esse data de his, quae suntis necessaria ad consequendum finem aeternae beatitudinis, se in quem Lex Nova immediate introducite consilia vero

se oportet esse de illis, per quae melius, & expeditius p is test homo consequi finem praedictum. Est autem homo

o Apostolus I. Corint. cap. 7. Diuitiam by Cooste

16쪽

. : LIBER XIII. C A P II T I. seonstitutus inter res mundi huius , & spiritualla bona , , se in quibus aeterna beatitudo consistit; ita quod quam plusis inhaeret uni eorum , tanto plus recedit ab altero , & eis converso. Qui ergo totaliter inhaeret rebus hujus mundi, is ut in eis finem constituat, habens eas quasi rationes, &ω regulas suorum operum, totaliter excidit a spiritualibus is bonis: & ideo hujusmocli inordinatio tollitur per praece se piat sed quod homo totaliter ea, quae sunt mundi, a se jiciat , non est necessarium ad perveniendum in finem . se praedictum : quia potest homo utens rebus huius mundi, si dummodo in eis finem non constituat, ad beatitudinem se aeternam pervenire s sed expeditius perveniet totaliter bo- ω na hujus mundi abdicando e & ideo de hoc dantur comsi silia Evangelii M. Diversa ergo ratione sese habent ad Gnem ultimum beatitudinis quae in se praecepta continent, &quae ipsa consilia complectuntur. S. III. Ut quis etiam consilia servet ad salutem aeternant quandoque requiritur.

Semel ac quispiam vel solemni promissione, ad ea se

obligaverit, quae consilii sunt, vel ut illa impleat, suae conis ditionis status singularis requirat a tunc si ea attendan

tur, quae intra censum consiliorum antea ex sui natura con tinebantur praecepti obligationem induunt, & non secus, ac alia praecepta , ab illo, ut vitam aeternam consequatur,

servari debent. Nam vel propter fidem datam , vel propter singulare munus, quod sustineatur, obligatio de his quo que contrahi potest, & revera contrahitur, quae in se spe

ctata nullam praecepti rationem habent . Quandoque ta- men inquit S. Thomas a. a. qu. 3. art. 7. ad 6.ὶ consi ,, liorum observatio, & impletio operum misericordiae sunt

fi de necessitate salutis : quod patet in his , qui voveruntis consilia, & in his, quibus ex debito imminet defectibus fi aliorum subvenire, vel in temporalibus , puta pasccndiis esurientem vel in spiritualibus , puta docendo ignoran, si tem) sive hujusmodi fiant debita propter iniunctum oririn cium, ut patet in Praelatis, sive propter necessitatem in- is digen-

17쪽

S DE IURE, ET LEGUΜ DISCIPLINA se digentis: & tunc eadem ratio est de hujusmodi, sicut deis aliis, quae sunt de necessitate salutis . Illud ergo qua doque requiritur , ut quis ad aeternam salutem consequemdam consilia quoque servet. S. IV. Essentia persectionis non consistit in consiliis, sed in praeceptis, ex consiliis tamen ipsa perfectio alumentum

recipit. Quemadmodum observat S. Thomas 2. a. qu. I 86. M. 3.

vitae christianae persectio in charitate reponi debet , primo quidem, atque praecipue in charitate Dei, deinde vero in charitate proximi. Dilectionis autem Dei, & proximi ea , ratio haberi non debet, ut consilii sit, magis diligere Deum,& proximum; minus autem, sit praecepti. Nam ut Deum toto corde, & ut proximum , sicuti nos ipsos , diligamus, Christus omnibus indixit. Toto autem corde quod diligitur , nulla alia persectiori ratione diligendum superest ι Geut etiam magis diligere alterum non possumus , dum eum non aliter, ac nos, diligimus. Dilectio ergo Dei , & pr ximi hujusmodi non est, ut in se spectata majorem , vel minorem perfectionem admittat, & illa sub consilio, sub praNeepto ista cadat. Et vel maxime, uti advertit idem S. D

ctor, Quia Finis praecepti es charitas , ut Apostolus dicitis r. ad Timol. I. In fine autem non adhibetur aliqua inenisse sura sed solum in his , quae sunt ad finem sicutis medicus non adhibet mensuram , quantum sanet , sedue, quanta medicina, vel diaeta utatur ad sanandum. Et seis patet, quod persectio essentialiter consistit in praeceptis Quia vero id ab altero juvamen recipit, a quo impedimcnta removentur, quae in exercitatione suorum actuum

sibi obesse possent; quum consilia id praestent , si ad actus

charitatis attendatur, est inde consequens, ut perfectio consiliis iuvamen recipiat. Nam prosequitur S. Thomas , citi loco praecepta alia a praeceptis charitatis ordinantur se ad removendum ea , quae sunt charitati contraria, cum se quibus scilicet charitas esse non posset : consilia autem is ordinantur ad removendum impedimenta actus charitatis, v quae Dissiligod by Gooste

18쪽

LIBER XIT CAPUT II. 7M quae tamen charitati non contrariantur , sicut est matri- ω monium, Occupatio negotiorum secularium, & alia hu-- jusnodi μῆ. Ea ergo est ratio consiliorum , ut non in illis , sed in praeceptis , essentia perfectionis consistat, licet ipsa persectio aliquod ab iisdem adjumentum recipiat.

CAPUT IL

I. I. A Pposite in Lege Nova consilia praeceptis superaddiso ta fuerunt.

Lex Nova Veteri ea etiam de causa praeeminet, quia illa est libertatis ista fuit servitutis I t praecepta vero, a que consilia inde inter se differunt, quia praecepta obligationem imponunt, consilia autem arbitrio hominum reli quuntur a : consilia itaque in ea potissimum lege locum habent, quae est libertatis r quum igitur hujusmodi sit Lex Nova , apposite consilia praeceptis in ea superaddita fuerunt. μ Haec ἡ est differentia, ait S. Thomas r. a. qu. I 8. art. q. in is ter consilium, & praeceptum , quod praeceptum importat, necessitatem, consilium autem in optione ponitur ejus, is cui datur: & ideo convenienter in Lege Nova, quae est si Lex libertatis, supra praecepta sunt addita consilia; non m autem in Veteri Lege , quae erat Lex servitutis . Dei de , uti monet S. Ambrosius lib. unico De Viduis cap. I a. num.7 a. Praeceptum in subditos fertur, consilium amicisis datur. Ubi praeceptum est, ibi Lex est, ubi consilium, ri ibi gratia est. Praeceptum, ut ad naturam revocet; con-M stium, ut ad gratiam provocet. Et ideo Lex Iudaeis la- M ta est , gratia autem electioribus reservata est . Qua propter ea etiam de causa quia Lex Nova est gratiar Lex 3 ,

quam maxime conveniebat, ut in ea praeceptis consilia superadderentur.

I Lib. II. cap. unico I. s. Q Hujus lib. cap. I. s. 1. 3 Lib. II. cap. unico s. 6.

19쪽

8 DE IURE, ET LEGUM DIs CIPLINAg. II. Bona opera , in quibus esse potest exercitatio comsiliorum , ad tria capita commode reducuntur. Bona autem hujus mundi inquit S. Thomas in cita ἡ-art. quae pertinent ad usum humanae vitae , in tribus es consistunt, scilicet in divitiis exteriorum bonorum, quae is pertinent ad concusscentiam oculorum, & in deliciis carnis, is quae pertinent ad concupiscentiam carnIs, & in honoribus, se qui pertinent ad Merbiam vita, sicut patet I. Dan. a. Hinc S. Gregorius Magnus Moralium lib. I 8. num. I 6. Evangelistam Ioannem huiusnodi verbis ea omnia compleXum . fuisse tradit, quae nos avocare a Divina charitate possunt. Quapropter dum terrenarum divitiarum habita ratione, qua cumque tandem illae snt: nam omnia exteriora bona sub Carum nomine veniunt, nos ita gerimus, ut non solum ab earum cupiditate non vincamur, sed eisdem cum perfectissima moderatione utamur, aut possessione illarum nos omnino abdicemus; tunc sane quod nobis consulitur, hac in re sequimur. Simili ratione si delectationibus carnis vel omnino nobis nosmetipsi interdicamus, vel tunc etiam abstine mus, quando eis frui possemus, & hoc quidem, ut Divino cultui exquisitiorem operam demus, amplectimur an , quod uti consilium nobis hac de re proponitur. Unde semel ac quidvis ad nostri corporis mortificationem assumimus, quod nobis non praecipiatur; eam consilii rationem sequiis mur, quae ad concupiscentiam carnis in ossicio continendam , imino subigendam , atque edomandam comparata est. Tandem si quae ad nostram existimationem , honorem , dignitatem, atque praecellentiam conferrent, vel omnino, vel aliqua ex parte non curemus, quamvis citra ullam culpam curare possemus; in ea multiplici varietate consiliorum nos exercemus, quae sequenda occurrunt, dum nostra de existimatione agitur. Bona ergo opera, in quibus exercitatio consiliorum esse potest, ad tria capita commode reducuntur.

g. III. Exercitatio consiliorum locum saepissime habet in actionibus quibusdam singularibus.

20쪽

is mosynam pauperi, quando dare non tenetur, consilium M sequitur quantum ad factum illud. Similiter etiam quanis do aliquo tempore determinato a delectationibus carnisse abstinet , ut orationibus vacci , consilium sequitur pro

se tempore illo. Similiter etiam quando aliquis non sequia se tur voluntatem suam in aliquo facto, quod licite posset se facere , consilium sequitur in illo casu, puta si bene fata ciat inimicis suis , quando non tenetur, vel Offensam reis es mittat, cujus juste posset exigere vindictam Nimis pro.

fecto multae occasiones recurrunt, si ad loca, tempora , a que personas attendamus , in quibus servari hujusmodi consilia possunt, uti, nobis etiam tacentibus, nemo non videt,

simulque illud perspicere licet, exercitationi consiliorum lo. cum saepissime cise in actionibus quibusdam singularibus. S. IV. Plura consilia hu)us generis nobis proposita sunt in Lege Evangelica . Christus Dominus in praeclarissimo illo sermone , quem

in monte habuit, haec dixisse apud Matthaeum cap. . U. 39.& seqq. legimus: Ego autem dico vobis, non resister se malo r sed si quis te percusserit in dexteram maxillam is tuam , praebe illi & alteram. Et ei, qui tecum vult ji se dicio contendere, & tunicam tuam tollere, dimitte eiis pallium. Et quicumque te angariaverit mille passus, v

se de cum illo & alia duo. Qui petit a te, da ci r & v

es lenti mutuari a te, ne avertaris ... Benefacite his , qui fi Oderunt vos μ . Haec autem omnia talia sunt, ut si ad animi praeparationem attendamus , praecepti rationem habeant , consilii vero tantum , si plures singulares actiones spectemus. Nam praestare petenti, animo quidem parati esse, debemus, atque etiam opera complere, si opus fuerit, aut singularis necessitas exegerit; ceterum licet nulla necessitas singularis ad illa nos impellat, tamen si ea faciamus, tunc

sane, quod consilii est, summa cum laude , immo cum per fecti silina oblatione cordis nostri facta Deo , procul dubio sequimur. Praecepta autem patientiae inquit S. Thomas