장음표시 사용
431쪽
considerationesanguinis Christiseeundo modo, scilieet ut in sacra mento sum/tur.
I B t T E ex hoc omnes, Hic est sanguis meus. Matth 26. Sanguis Chri iti tribus modis potest coliderari. Primo, ut in muce ab infidelibus sunditur: secundo, ut in sacramento a fidelibus sum uul: tertio, ut praeter sacramentum a saluandis spiritua-lnerbibitur. Primo modo consideratus, commendatur ab inaessimabili pretiositate. Secundo modo, a multiplici utilitate. Tertio modo, a spirituali strauitate. Quantum ad primum modum, semper est memorabilis:quantum ad secundiim, Venerabilis'.quantum ad tertium , desiderabilis. De primo. A pocal. s. Dgnus es domine quoniam occisus es,& redemissi nos in sanguine tuo. De secundo, Matth. q. Hic est sanguis meus noui testamenti. De tertio. I. Corin. ro. Omnes patres nostri eundem potum spiritualem bibe runt. De primo modo considerationis iam supra dictum est in duobus sermonibus: secundo itaque modo consderat ut sanguis Christi, ut in sacramento a fidelibus sumitur, S circa hoc tria requiruntur. Primo , quare sacramentum
datur sub specie duplici: secundo, quare populus non sumit sanguinem sicut sacerdos sub specie vini: tertio , quaesit utilitas languinis Chiisti,ut in sacramento a fidelibus sumitur. Primo, quaeritur quare sacramentum sumitur sub specie duplici cibi & potus. siue panis & vini: huius triplex est ratio. Prima ad regalis conuiuii perfectionem: secunda,
ad redemptionis corporum nostrorum,& animarum simul saginationem' tertia,ad memoriam passionis dominicae maiorem repraesentationem. De primo, Hester. I. Rex Aia
suerus tertio anno imperii sui secit grande conuiuium cunctis principibus et pueris suis. Cibi inserebantur, vinum quoque ut magnificentia Regia dignum erat. Rex iste si-rnificat Christum, cui non primo, vel secundo anno, idest,ante legem, uel lub lege, sed tertio, id est, tempore gra
tiae facit conuiuium magnis et pueris fidelibus cibi &. - CC a potus.
432쪽
potus.Vt enim ornatum & perfectionem conuiuii sui aemensis demonstraret, sub specie panis & uini simul sacramentum altatis administrat. Nam ubi alterum deesset, multum laudabile conuiuium non ess et. De secundo, psal. Io Τu es sacerdos in aeternum,secundum ordinem Melchisedech, qui scilicet obtulit in signum panem & uinum. In pane significans suturam nostrorum corporum redemptionem, in uino animarum. Magister . Sententiarum. Quare sub duplici specie sumitur sacramentum altaris, cum sub altera totus sit Christus Ideo, scilicet ut ostendatur totam humanam naturam, idest, corpus & animam assumpsisse, ct totam simul redemisse. Panis enim ad carnem resertur, quam scilicet nutrit: vinum ad animam , quia uinum sanguinem operatur, in quo sedes est animae, secundum physicos . Vnde si sub alterius. specie tantum sumeretur, ad alterius tantum, id est, corporis, uel animae, no ad utriusque pariter liberationem valere significaretur. De tertio. r. Corinth. t i. Hic est calix noui testamenti in meo sanguine. hoc facite quotiescumque sumitis in meam commemorationem, id est, sanguinem meum bibetis in memoriam megpassionis. Ex prestius enim Christi passio ad memoriam reducitur per considerationem sanguinis quam corporis. Exod. ra. Erit sanguis uobis in signum in aedibus, in quibus eritis. In signum. Sicut enim agnus sine macula occisus est in liberationem Israel de Aegypto: sic sanguis Christi proprium & expressum memoriale est suae passionis
Regum I. Viderunt Moabitae aquas rubeas quasi sanguinem,& dixerunt. Sanguis est gladii, pugnauerunt reges contra se,& caeli sunt mutuo: reges,scilicet Christus & diabolus, ille humilium, hie superborum, pugnantes in passione Domini, ut quis eorum hominem ad suum sei uitium obtineret, ambo sunt grauiter vulnerati. De primo, Iob. 36. Hostis meus irruit in me,quasi gigas, concidit me vulnere super vulnus. De secundo,Esaiae s r. Nuni quid non tu Domine percussilli superbum, vulnerasti draconem λ Vulnerauit itaque vulnere graui, qui cum Christi carnem innocentem mordere praesumpsit, Iatens aculeus diuinitatis Potentiam malitiae eius perserando ener irauit. Secundo quaeritur
433쪽
luaeritur,quare populus non accipit sanguinem sub specie vivi sicut sacerdos: huius triplex est ratio. Prima est ad habendum vas congruum huius sanguinis contentivum. Sicut enim vinum vas specialius & diligentius pia par tum, in quo seruetur, exigit quam panis, sic sub specie vini sanguis Christi sumendum solum sacerdotibus conceditur, tamquam uasis Domini ad hoc specialiter cosecratis, S lacra religione constrictis, & uirtutum pulchritudine
excellentius praeornatis, hinc triplici vasi electo comparantur in scripturis. l. altari consecrato, cratere ligatae, aureo
scypho. De primo, De uti in Carnibus hostiam ipse vesceris: sanguinem landes in altari, id est, committes sacerdoti, qui debet esse vas specialiter consecratum, & sanctum , &altare dignum ad suscipiendum sanguinem Domini. Glo. Exod. ro. Altare holocausti seniscat vitam iustorum , qui
carnem suam quotidie crucifigunt cum vitiis & concupiscentii , atque in hostiam Deo viventem o flerunt. Ad Romanos Ix. Altare holocaustorum est fides pura, doctrina recta,& conuersario bona Christi ministrorum. psalm. 83. Altaria tua Domine virtutum &c. quasi dicat. O qui sancta, quam ornata,quam dilecta debent esse sanguinis Christi vasa. De secundo. Exod. 2 .Tulit Moy les dimidia parte sanguinis uictimamu,& misit in crateras . Cratera est Iasvinariu multis circulis circunligatum, significans religiosorum sacerdotu uita virtutibus custoditam, ad Christi sαguinem suscipiendum aptam. Eccle. 6. Iniice pedem tuum an compedes sapientiae, & collum tuum in torques illius. Decor enim virae est in illa,& vincula illius alligatura salutaris. Item infra. Τi mor Domini scientiae religiositas. Religiositas custodit & iusti scabit cor,iucunditatE atq; gaudiu dabit. De tertio, Ecc. o. Sacerdos quasi vas auri solida, ornatu omni lapide pretioso, id est omni genere uirtutum.
dicit Glo. Tale itaque vas exigitur speciale & electum , ad suscipiendum sub specie uini sanguinem Christi. Secunda ratio est vitandi periculu effusionis propter multitudine, quae se circa altare comprimiti Hinc est quod Dominus incarna Apostolis paucis,& ut suis sacerdotibus non solum
corpus in specie panis,sed di sapa uinem in stecie xini: -
434쪽
dit. Multitudini hominum in deserto panem sine potu gusti buit. Tertia ratio est ad praecauendum erroris pςriculu..Si enim populus rudis acciperet fanguinem sub specie vini, uix crederet illum esse sub specie panis,cum tamen' veraciter sit sub utraque specie. Nam sicut sub speste vini cosecrati Christi est sanguis per transubstantiationem,ita ibi est corpus per annexionem r& sicut sub specie panis est corpus Christi per transubstantiationem, ita ibi est sanguis eius veraciter per annexionem. Hic enim duo,corpus Chriali es sanguis,immo haec quatuor corpus,Gnguis , anima,& deitas am ultra non possunt separari: unde sicut sumit
sacerdos sanguinem Christi sacramentaliter de calice, sic populus sumit eum intellectualiter sub specie panis dei io corpore Christi,& est eis tam utilis,& tam dulcis, ut uicerdotibus qui sumunt eum sub specie vini de calicα Can-
.lico. I.Botrus Cypri dilectus meus mihi,duo sumo in botro, uuam scilicet corpus Domini in cibum, & ex uua sogodulcem sanguinem in potum. Deuteronom. II. Constituit eum Dominus ut sanguinem uvae biberet meracissimum. Per hunc potum rectificat Dominus animam, donec perducat ad vitam aeternam. Ioan. 6. Qui bibit meum sanguinem habet vitam aeternam . De dulcedine huius sanguini habetur infra sermone 32.circa medium.
b C A P. XXX. De terris quod circa singuinem Christi quaeritur, ct δε min. tale sanguinis digne sumpti.
V A et utilitas in saguine meo,& similia ut prius. Qui bibit meum sanguinem, habet vitam aeter- nam. Tertio, quaeritur de sanguine Christi,ut in sacramento sumitur a fidelibus, quae sit utilitas, siue effectus. Ad hoc sciendum,quod se sumptum possumus considerare tribus modis, scilicet ut potum aquae vitiae, ut vinum spirituale, ut sacrosanctum mysterium E clisiae. De primo. psalm. 7. Percussit petram, & nuxeru
aquae. Sicut petra significat Christi corput , ita aquae ilis
435쪽
sanguinem illius,qui verus & viuus est potus aquae. De secundo, Prouer. 9 Venite bibite vinum,quod nus cui uobis, id est sanguinem Christi multa dul cedine conditu. De teristio, Ileb. I 3. Iesus extra portam passus est, ut per suum sans uinem sanctificaret populum. ergo sanguis Christi res sanctificans est & sacrosancta. Complenda. Quaesumus , DO-mine, ut sacrosancta mysteria praesens remedium nobis esse iacias & futurum. Iuxta conliderationem & similitudinem cuiuslibet istorum trium habet sanguis Christi triplicem effectum. Primo, potest considerari potus sanguinis Christi ut potus aquae vivae, sed potus aquae, ut dicut Physici,est humectativus aridorum,extinctiuus incesorum, delativus ad membia cibo iv.Similiter potus sanguinis Chiisti, ut significatur per aquam, ties habet effectus in anima fideli. Arida eius humectat & coniungit, male incensa refrigerat & extinguit, cibum verbi Dei ad membra uehit, ut bene possint operari De primo, Ila 4 . Estondam aqua super sitientem,& sluimia super aridam, ut scilicet anima quasi puluis arida ad sontale denua, & ad malum prona potu sanguinis Chiisti peltasa, coniungatur, conglutinetur,&roboretur ad bona. psal m. i. Non scimpii non se, sella quam puluis quem proiicit vetus a facie terrae, quia tentatio diaboli spa igit cogitationes, eorumque desideria, locutiones & opera per diueis a vitia. Exod. Dispersas est populus per uniuersam terram Aegypti ad congrega
das paleas, scilicet mundi vanitates. E contra. Ioan .i I. Iesus
moriturus erat, supple, &sanguinem suum daturus, non
tantum pro gente, sed ut filios Dei qui dispersi erant, congregaret in unum,1 cilicet per cordis unionem, linguae refraenationem, sensuum & morum disciplinam, uitae relis gionem.' fraternam dilectionem. i. Corinth. s. Sitis noua consperso , sicut estis azymi, id est, per baptismum a vitiis
sinceri facti, ita sitis aspersione sanguinis Christi quasi pasta in noua uita & bona compacti. De secundo effectu. psalm. 7. Percussir petram,& fluxerunt aquae *d refrige. randum, scilicet, prauae sitis ardorem. Ecclesiastic. 3. Ignem ardentem extinguit aqua,quia sanguis signatus per aquam
destrim servoniniri auaritiae, Oc praui amoris & concupj-
436쪽
ximi. De tertio,psalm. Io I. Vinum laetificat eoi hdminis. Ecclesiast. 3t. Exultatio animae & eordis vinum moderata potatum, id est, sanguis Christi cum mensura fidei. Canti. a .Botrus Cypri dilectus meus mihil , quia scilicet sumo cum suo sanguine dulcedinem spiritualis laetitiae ad obliuiscendum dolorem praesentis mi seriae , Prouexb. 33, Patesiceram metrentibus , & vinum his qui amaro sunt animo, bibant & obliuiscantur egestatis suae. Tertio potest consaderari sanguis Christi ut sacrosanctum mysterium Eces sae,idest, ut res lacra & secreta , in qua magna virtus Dei est abstondita,& secundum hoc habet tres effectus su per naturales. Daemones enim triumphat , gratiam impetrat . in bona vita conseruat donec ad vitam aeternam perducat. De primo , Exod. o. Cum videret Dominii . sanguinem
agni in superliminatio,id est, in mente iideli,non sinet per
cussorem ingredi domus vestras,α laedere. Chrysosto. Hie sanguis abigit daemones, S longe facit esse. r. Machab. s. Ostenderunt elephantis sanguine uuae, & mori ad acuen dos eos in praelium. Multo magis ergo per sumptum san- .guinem Chrisi vi untur spirituales inimici. Apocal. I 24 Factum est praelium &e. Et post. Ipsi vicet unt eum pro pter verbum testamenti,& propter sanguinem agni. De se. cundo. l . Pet. . In aspersione sanguinis Iesu Christi gratia vc bis ad Heb. ia. Accessistis ad montem Dej, & sanguinisias pertionem meliui loquentem qu m Abel, quia scilicet sanguis Abel clamat ad Deum vindictam, i nguis Chri- si postulat & impetrat gratiam. Bernardus. O canguinem Christi summe reuerendum , in altari poculum , in cruco pretium,in ello pro nobis ad patrem M uocarum. De tet-tio, Io. 6. Nili manducaueritis carnem stilli minis, di biberitis eius sanguinem, nQn habebitis vitam in vobismesip sis,u, si biberius bona vitam habebitit I euior Anima omnis carnis in sanguine est,anima. i. vita. Philoso. corrupti
& senectus non nisi paucitas sanguinis. est , & postquam
corpus caruerit,corrumpitur corpus r him multi morian Iur propter v*cuitatem sanguinis. Sicut itaque in sanguine nostro vita est corporalis , sic in sanguine, Christ i conseruatio vitae stititualis . di perdustio. distatum . itae im- ri. CC s mortalis.
437쪽
i Αρκt synostri omnes eundem potum similitualem biberunt, Cor Ita Aug. Biberunt potu eun dem spiritualem quem, de nox , corporale vero alterum: quia aqua quae fluxit de pitta, fuit Gl gnum sanguinis Chiisti, quem nos etiam initieualiter bibimus.Tertio modo, conlideratur sanguis Chri .m Vt pnt hacramentum a saluandis spiritualiter bibitus. Et citea hoc poliant tria inquiri. Primo ,locus ubi ille po .etus inuehitur: secundo usus,ad quem quaerituruertio, sua- Elias grati quae de usu eius exotitur. Primo quaeritur quis si loeu Vbi potus spiti tualis sangui in inuenitur. Ad lide dicendum.quod tot sunt loca,quot Christi vulnera psalm. ν .Perei sit peltam, di fluxerunt aquae: sicut ex soraminiabus petrae: luam Iudaei . sic fideles ex vulneribus Christi Euriunt spiritualem eius sanguinem. Zach. 3 Quid sunt plagae istae in medio manuum tuarum Responsio, utis fugamus ex eis sanguinem spiritualem. lsa. 12. Haurietis
aquas in gaudio de sontibus Saluatoris, id est, de vulnerib . Iesu Christi languinem spiritualem adsitim malorum ei intu dam per piam passioaia meditationem. Sed ad quid est uinui latet is lila: o. Filii tui de longe venient,& filia tu de lat esurgent. Gloss. quia perso rato in cruce latere Christi, enuffit 11nguis redemptionis. Filii ergo de longe venient ,quia electi de peccatis paenitentiam agent, & silicdeli fere largent quia deuotae animae de vulnere lateris Cli isti deuotionis Gnguinem bibent per pia pia i in ii ditatibnem Hinc in locis a dextris crucifixi dbpingitur puella hilari vultu & puIchra facie: & coronata designans Eecletiam, quae sanguinem Christi leuerenter: iii
calice suscipit , di a sinistris Unagoga oculi panno ligatis
438쪽
tri in facie inclinans caput, & corona decidente, quie ipsum sanguinem fundit,& adhuc contenit, in quo figuratur, ephaec, & omnis mortaliter peccans tria bona perdit .slum εgratiae, gaudium conscientiae,coronam gloriae. Hinc dicitur. Tre. s. Vae nobis, quia peccauimus, ideo obtenebrati sunt oculi nostri, moestum factum est cor nostrum, ceciditeorona capitis nostri. Puella in dextris sanguinem Christi in calitem suscipit, quia fidelis anima cor mundum vulneribus Christi ad plicatis sanguinem eius spiritualiter cum omni deuotione sumit, unde lumen in cordis gaudium Acaeternae gloriae coronam aequirit. Secundo quaeritur quis
sit usus, ad quem sanguis Christi quaeritur. Et sciendum, Pad animam totam cum tribus potentiis suis. s. intellectu , ohantate,memoria perfundendam liue potandam. Exod.
a. Fatae ulu hyssopi tingite in sanguine,qui est i limine, de aspergite ex eo superliminare,&utrumque postem. Fascicanum hyssopi signi fuat persectionem & integritatem fidei rlimen domus est Christus, per quem conceditur ad caelum introitus. Facsciculum autem hyssopi tingere in sanguine qui est in limine ,est per fidem rectam sanguinem pasionis Chtisti deuorare dc confirmares sed debemus eo utrumque postem & luperliminare asperege, e .i.intellectum affectori, & memoriam ita sanguine Christi perfundere,& spitiin aliter inebriare , ut intellectus huius sanguinis circa genus humanum vittutem regnoscat, affectus tam ingens erga se benefietum diligendo sapiat, & memoria tapti amoris relargitatis sacramentum numquam obliuiscendo semper teneat. Tertio quaeritur, quae sit spiritalis suauitas gratiae, quiede tali usu, siue de perfusione prςdicta sanguinis huius exbritur, & potest dici quod facit animi quasi paradisum Dei de suauitate huius gratiae. Primae Petr. i. In aspersione sanguinis Iesu Christi gra vobis S pax mul plicetur , gratia virtuti sertilitas pax,dulcedo cordis,atque serenita .Hqi suavitas gratiae per irrigationem sanguinis Christi comparatur paradiso Dei. De suauitate huius gratiae. Eces. i . Gratia sicut paradisus in benedictionib', id est,sicut hortus Dei in variis delitiarum fructibus, Hiere. Ir. Erit anima eorum
quasi hortus irriguus. Irrigata enim anima dulcedine sanguinis
439쪽
gnivis Christi profert triplicem sua ui tMem gratis , scili-
.cet, dulces flores virtutum, frondes verborum luctus ope.
rum. Primo ex spirituali effusione sanguinis Christi aerit ur in anima quasi in paradiso Dei dulces & varii flores virtutum. Nam sicut sanguis hominis triplicem habetaolorem, sanus rubeum,coctus colorem album habet muse tum vi lac in mamillis:& maxime coctus nigrum, sic spiria. tualis influentia languinis Christi operatur in anima qua- is in paradiso Dei nores virtutum varii cololis, scilicet rosas charitatis, lilia castitatis, violas humilitatis. De primo, Ecclesiastici. so. iustus quasi flos rosarum in diebus ve is, . quia scilicet rutilat roseo sanguine Christi virtute chalitatis. Cantico. 7. Comet capitis tui sicut purpura regis, quae scilicet tingitur sanguine cuiusdam animalis. Coinue capitis eius, id est, Christi.sunt fideles bonis. Ominioribus decorantes. Hi sunt ut purpura regis, quia spi- aut uali sanguine Christi pe su si rubenti, ut rosa virtute .charitatis. De secundo, Ecclesiastici so. Iustus quasi lilia quae sunt in trasitu aquae,quae scilicet eadet castata te, Ribene decocti in corde eius Christi sanguinis irrigatione. Apocaly. Lauerunt stolas suas,& dealbaverunt eas in sanguinearni. Cantici 1. Oculi eius , idest, s deles, in fu- turum libi prouidentes , scut columbae quae lacte sunt lotae, idest , sicut simplicium qui bene excocti in mamilliscordis eorum Christi sanguinis irrigatione dealbati sunt,
ac casti facti. Osee r . Ero quasi ros, & Israel germina- D quasi lilium . De tertio , Cantic. 2. Iam hiems transiit,imber habiit & iecesiit,flores apparuerunt in terra nostra si res primi post hyemen sunt violae n gli coloris, pubclirae boni odoris,& terre vicinae. Hi noles lignificant animas humiles ex consideratione sanguinis Christi in pasclione multum torti quasi deii gratos , id est , sbi vile, &ε0ram superbis despectos, Erechiel. II. Nigrestere faciam fellas caeli , id est, ardentes spiritu charitatis & Iucςntes verbo veritaris , nigrescere faciam sanguine Christi , verjgrM & pulchras violas virtute humilitatis . Canti . rum. i. Nigra sum Ad formosa. De his tribus generibus αxoloribus uorum paradisi Dei.Trea. . Candidior 3. Naza
440쪽
rari eius,id est floridi nive, nitidiores lacte, quia similantur lilio in castitate: rubicundiores ebore antiquo, quia similantur rosae in charitate: sapphiro pulchriores, quia similatur violae in humilitate. Secundo, ex spirituali perfusione, siue potu sanguinis oriuntur in anima quasi in paradiso Dei
frondes verborum bonorum & dulcium eloquiorum. Iob. r Lignum habet spem, si pretium fuerit, si senuerit in terra radix eius ad odorem quae germinabit, & faciet coma quas cum primum plantatum est. Ecclesi. 39. Florete flores, & frondete in gratiam: quia scilicet electi non solum flores virtutum, sed etiam verborum honorum proserunt ex potu sanguinis Christi ad ii iplicem gratiam, scilicet ad peccatorum conuersionem, ad inimicorum reconelli Qtionem, ad moestorum consolationem. Hinc arbores irrigatae triplicia proferre leguntur folia, scilicet medicinalia,pulcherrima,& viridia. De primo , Apocal. 22. Erechielis, 7.
Folia ligni paradisi Dei ad medicinam & fani atem gentium, id est, peccatorum, quia aquae eius de sanctuario egrediuntur. Aqua sanctuarii spirituali potus sanguinis Christi essicit verba sanctae praedicationis ad salutem peccat ris. Malachiae. 2. Lex veritatis fuit in ore eius , & multos auertit ab iniquitate De secundo, Danielis. q. Ecce arbor, S soliat pulcherrima,& subter eam latitabant animalia de bestiae,& in ramis volucres caeli,quasi diceret. Sub solio pulchro animalia sibi inimica, ut lupus & agnus, columba αvrsus pacificata erant, quia vel ba sapientium inimicos reconciliant. Ecclesi. o. Tibia, de psalterium suavem faciunt melodiam, id est, concordiam vocum: & super utrumque lingua suauis saciet concordiam inimicorum. Item. Verbum dulce multiplicat amicos,& mitigat inimicos,& Ii gua eucharis, id est, bonae gratiae,in bono homine abundabit. De tertio, Hiere. I . Benedictus vir qui confidit in Domino,& erit tamquam lignum, quod transplantatur super aquas,& erit solium eius viride.Viridis color inspectus maxime in herbis & foliis oculos turbatos reparat & conssit lat. Unde per huiusmodi solia bonorum verba significan tur, quae tristes& miseros consolantur. Ecclesiastic. o.