장음표시 사용
401쪽
tia mea tanquam nihilum ante te.Isa. O .Ecce gentes quasi stillae stulae. Magnitudo itaque virtutis & dulcedinis Christi inissa exiguo & humili cordi nostro,vincit illud,& a se deficere faciens in illam conuertit, ut iam non mundanis hominibus non nobis ipsis, sed Christo in volutate sermone, bona conuersatione similes simus. Psal. 118. Defecit in salutare tuum anima. Tortia similitudo ad ide sumitur de virtute rami arboris . Haec est enim proprietas surculi boo Oor ,s trunco inseratur etiam sylvestri, suod naturali virtute erae ualens illius amaritudinem dulcedinem &. nostr itatem conuertit, & similem sibiIona fructum proferre tacit.Sic corpuζ Chtillifinis inhium defectus nostros euacuat,& in tuam nos bonitatem trahit, vequales ipse frondes,flores,& fructus iustitiae facit, tales αnos per eum iaciamus. Hinc Spiritussanctus dicit Ezec. i Sumam de medulla cedri sublimis, & de vertice ramorum eius,& plantabo in motcm excelsum,& rumpet in germe, ae faciet fiuctum. Cedrus sublimis est Deus pater,rami eminentiores antiqui patres, vertex ramorum beata Virgo medulla cedri aeterna Dei sapientia, pars de ramorum vertice, caro sumpta de Virgine. Spiritus ergo sanctus medullam cedri, & partem de suum ramo sumpsit, quia Christi incarnationem fecit,& hunc quasi surculum nobilissimum plantat in montem excelsum, cum fidelibus a terrenis des deriis ad caelestia eleuatis Dominici corporis tribuit sacramentum. Hinc fructus erupit, quia cor fidele propria amaritudine relicta vitiorum virtute corporis Domini similes Christo spirituales frondes, flores, fructus virtutum , α bonorum operum facit. Hinc dictum est Augustino. Cis
ne stam grandium. a. Trahe me post te, me sciscet mutando in te violentia meae dilectionis mapnitudine
tuae dirinionis , virtvia Crinae ina eritὀnis i ut non maneat in me radix amaritullinis : sed praeualeat operando in me virtus & dulcedo tuae bonitatis. Gal.6. Vivo ego, iam non ego &c.
402쪽
C A P. X XI. De decim senibus , siue fructibus eorporis chri π α
tra nostros duodecim languores, o primo de quatuor primis.
V enite, comedite &c. Thema speciale.Pater meus unque modo operatur &c. Ioan . s. Aliud. Altissimus de terra medicinam plasmauit. Eccl. 78. Thema pro 2 ium. Benediatis fructus ventris tui. Luc. i. A scendam in palmam, radelsin crucem, & apprehendam seu us eius. ant. . be-xtum principaliter ima ni tamentum nominici corporis notandum, est essectus bonitatis suae siue virtus spiritualis. Nam quia parentes primi per vetiti a Deo pomi gustum .corrupti multas insudere miserias suo generi, necessarium fuit medicamelo Salua oris miseri s subueniti. Circa quod sciendum,quod nostrae miseriae sunt tres renerales, scilicet vincula culpae, desectus gratiae, mortis plagae. De primo, psal .i i 8. Funes peccatorum circumplexi sunt me. 2. Parali. 36. in oratione Manasse. Incuruatus sum multo vinculo serri, id est, peccati. De secundo, psal i38. Imperfectum mea viderunt &c. Ite psal i et . Anima mea sicut terra sine aqua tibi, id est, sterilis sine fluentia gratiarum & germine virtutum. De tertio, psal .i 7. Circundederunt me dolores ino tis. Item psal ῖ8. Amove a me plagas tuas. Iob. 16. Inimicus meus irruit in me, quasi gigas concidit me vulnere super vulnus: In qualibet istarum trium miseriarum pGneralium intel liguntur quatuor mala specialia, quasi xii. laguores speciales, ad quos curandos ordinantur xii.dominici corporis essectus, siue fructus. Aroca. ΣΣ. Ostendit mihis ne elus lignum vitae asserens fructus xii. per tingulos men-ys. Lad curandos noli ros xii deiectus, liuzlar dies. IV. ior. VeneZie anIma mea Doliunum , qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis &c. Prima quatuor mala nostra, sine laniores sunt quasi vincula culpae, quibus stringutur anilii . caemonis tentatio,semitis repugnatio, cordis macula, creatoris offensa. C5tra haec valet fructus Virginis. c. corpus Salvatori .De primo languore,ad Ephe. 6. Induite uos armaturam Dei
403쪽
turam Dei, ur possitis stare aduersus in sidias diaboli. Ecclesixi. Multae sunt insidiae dolosi. s. de diuersis vitiis, & multis
odis tetat. Primae Petris. V gilate, quia aduersarius vester &c. Glos circuit tanu hostis, clausos obsides muros, explorat ra sit aliqua pars muroru minus stabilis, cuius aditu ad interiora penetri r Offert oculis larma illes la Huptat Cur destruat castitate, aures per canora tetat, ut Christianu molliat rigore, lingua couitio prouocat, manus iniuriis lacestentibus ad caede instigat, honores te renos promittit ut caelestes adimat Psal. t 2. Persecutus est inimicus anima mea. De secudo, Gal. s. Caro cocupiscit aduersus spiriisi. Ad Roma. . Video alia legε in me biis meis repugnante legi mentis meae.Αug. Video aliam lege. i. somatem peccati in membris meis, ut in oculo ad concupiscen- du, in lingua ad maledicendum, in manu a malefacie dum, S sic de aliis: repugnantem legi mentis meae. i. legi Dei. De
tertio, Hi erem. 2. Si Iaueris te nitro, in maculata eis in iniquitatibus tuis coram me Prouerb.ro. Quis potest dicere, mundum est cor meum, purus sum a peccato Eccles . Noest homo iustus in terra qui faciat bonum,& no peccet. De quarto, Deuter. 9. Memento ne obliviscaris quomodo ad iracundiam prouocaue iis dominii Deum tuum. Et quato maior culpa, tanto maior contra peccatorem ira diuina. Zach. r. Ego iratus sum parum,ipsi autem adiuuerunt in malum.
August Iustitia Dei non sinit esse dedecus culpae sine decore vindictae. Contra haee quatuor mala ordinantur quatuor dominici corporis fructus primi, qui nos liberant a vinculis culpam daemonem fugat, fomitem refrigerat, macula cor
dis mudat, iram Dei placat. De primo fructu Tob 6. Si cordis particula super carbones posue is, fumus eius extricae omne genus d*monu. Flumen, in quo pisces sunt, significae mundum: omnes pisces eius, diuersa genera hominu piscis ille magnus, gente Iudaeorum: cor pisces, quasi membrum nobili minii,& ex quo vita procedit, beatam Virginem: particula cordis significat corpus Saluatoris de Virgine sumptum. Hoc debet super carbones poni, id est, s delibus accensis igne amoris donari: tunc sumus eius. i. virtus spiritualis,
404쪽
pentur inimici eius &αDe fccundo fructu, psa.eod. Selinon mons Dei, mons pinguis. Mos Dei est Christus. Selmon interpretatur umbra: Christus igitur est umbra nostri refrigerii, quia ut dicit lo. De corpore Christi manat umbra gratiae, quae nobis defensaculum est contra incentiva vitiorii,& carnalis concupiscentiae:vnde dictum est de Virgine bea
ac virtus alismuni obu in bra C tibi. i.ymbram aciet tibi. Vmbra enim sTde Jo rex lumine Jume est verbii Lei,
corpus caro Christi. Accessit lumen corpori.Lvcrbum carni. Verbum enim caro factum est. Dum ergo fidelis corpus
Christi sumit, spirituale refrigerium percipit quasi de umbra gratiae, i de ipso fluit. Osee i . Ego quasi ros, & Israel germinabit quas lilium. De tertio fructu, Isa.6. Volauit ad
me unus de Seraphim,& in manu eius calculus quem sorcipe tulit de altari,& dixit. Ecce tetigi labia tua,& aufer tur iniquitas tua,& peccatum tuum inudabitur. Lapis iste praecisus sumptus de altari, signiscat corpus Christi, & dueo os cordis tangitur, peccatum veniale mundatur. Grego.
Dominus dedit nobis sacramentum salutis, ut qui quotidie peccamus,& ille iam mori pro peccato non potest, per hoc remissionem consequamur. De quarto fructu, Prou.ar . Iuniis absconditum extinguit iras. Leui. 2. Si de craticula suerit oblatio sit ulla conspersa oleo, tollet memoriale de ipso, S adolebit super altare in odorem suauitatis Domino. Panis in craticula coetus,& oblatus,& aspersus oleo, Claritus est in cruce pro nobis past us, et totus unctus Spiritu sancto. Huius sacrificii memoriale est hostia , quae offertur in in moriam passionis dominicae. Haec debet et super alcari adoleri. i. accendi, quia in corde si teli cum seruore desiderii Scdeuotionis suscipi Hic odor suauitatis est Domino.Lia gratus Deo,ut ob eius gratiam remittat iram suam, et nos ubi reconciliet,et ad aeternam pacem perducat. Amen.
. De quatuor fructibus secundis. V rnite, comedite Stasecunda quatuor mala nostra, siaue languores, sunt quatuor desectus gratiae , quibus
405쪽
multae laborant animae, scilicet desectus in cognitione sui, in dilectione proximi,in sapore spirituali,in consummatione boni.Contra haec valet fructus ventris Virginis,corpus Saluatoris. De primo languore. Genec I.Tenebrae erant suis per faciem aby sti:quia ab antiquo cor hominis obuolutum tuit ignorantia sui. Hierem. I Prauum est cor hominis, Rinscrutabile, quis cognoscet illud Psal 1 8.Delicta quis intelligit &c. quibus.f. vel alios peccare seci, vel alioru peccatis cosensi. Mati. . Quid vides festuca in oeulo fratris tui, ει trabe in oculo tuo no vides De secudo, Matth. 2 I. Qinsuperabundauit iniquitas , refrigescet charitas multorum. Eccleia'. Frigidus ventus Aquilo nauit,& gelauit crystallus ex aqua. Desectus amoris probatur ab exterioribus signis. I. Ioan . I. Qui habuerit substantiam huius mundi, &viderit fratrem suum necessitatem patientem, & clauserit viscera sua ab eo,quomodo charitas Dei manet in eo Hi re. 9.Vnusquisq; a proximo suo se custodiat, Zc in omni statre suo non habeat fiduciam: quia omnis frater supplantas supplantabit,& omnis amicus fraudulenter incedet,& vir fratrem deridebit, u veritatem non loquetur. Prouerbioruio. Pondus & pondus, mensura & mensura utrumque abominabile est apud Deum. Glos Diuersum pondus, & diuersam mensuram habet in domo sua , ut aliter sibi, aliter proximo metiatur,qui in suis semper actibus quae laudentur,in proximi quae vituperentur quaerit: sed qui in temporalibus sibi maiorem pro .imo minorem mensuram dare
studet, quia defectum dilectionis habet, Deo displicet. Similiter est de eo qui malo verbo, vel facto proximum contri statur,ledit:vel damnificat. De tertio, Hiere. yr. Omnis qui comederit uuam acerbam, obstupescet dentes eius. Grego. Quid est uua acerba, nisi peccatum Vita quippe acerba,est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae dii elationibus satiari deiiderat, quasi fructus ante tempus co medere festinat. Sed qui uuam acerbam comedit, detes eius obstit pescunt: quia qui praesentis vitς,& mundi delectationibus pascitur, interni sensus eius ligantur,ut iam spiritualia tapete nequeant. Hoc figuratum est. Numeri I x. In po
pulo istaei qui in Aegypto' carnibus cum alio & cepis la
406쪽
tiatus fuerat,& post in deserto talia concupiscens, panem caeli stem , scilicet manna dulcissimum cum nausea respuebat. I. Corinth. 2. Animalis homo non percipit ea quq su ne Dei. August. Animalis dicitur carnalis homo qui fertur dissoluta lasciuia animae suae. De quarto, Gal. 3 Sic sulti sa-cti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini. Prouerbiorum 2. Relinquunt iter rectum,& ambulae
per vias tenebrosas. Luc. 8. Qui supra petram, hi sunt qui cum audiunt verbum, cum gaudio suscipiunt, sed radicem non habent, scilicet stabilitatem firmae voluntatis, quia ad tempus credunt &e. Cat.7. Mane surgamus, 3c videamus si floruerit vinea,nores fructum pariunt, Glo. Non est intuendum si vinea floret,sed si fores ad partum fructuum conualescunt, quia scilicet non est mirum si quis bona inchoat, sed valde mirabile est si in tetione bona in bono opere perseuerat. Contra haec quatuor mala ordinatur quatuor secadi fructus corpolis Domini, qui nos hic in gratia persciuta Intellectum enim ad se cognoscendum illuminat, voluntatem siue affectum in dilectione Dei inflammat,memoriam spirituali dulcedine delectat, totum hominem in bono confirmat. De primo fructu. Prouerbiotu. a . Comede fili mei, quia bonum est. Mel est sapietia Dei increata in cibum dulcem nobis praeparata. Hoc bonum est ad spiritualem medecinam,quia illuminat metem. i. Regum decimoquarto. Vidistis quia illuminati sunt.oculi mei, eo quod gustaverint paululum de melle Isa. . Butyrum,& mei maducabit om nis qui relictus fuerit, & sciat reprobare malum & eligere bonum. Psalm .a6. Dominus illuminatio mea: accedite ad eum,& illuminamini, scilicet ad cognitionem vestri. De secundo fructu dicitur Isa.6.quda angelus tulit calculum de altari,S tetigit os Isaiae. Calculus est carbunculus sic dicturi quia ignitus ut carbo, & significat corpus,Domini de altari sumptum, di charitate inflammatum, quia: ccendit amore corda fidelium. De tertio, piatio. 33. Gustate, & videte, quoniam suauis &c. Ecclesi. 9. Memoria Iosiae in corninpositione odoris facta opus pigmentarii in omni ore, qua si et indulcabitur. Iollas qui interpretatur sortitudo Do
mini , significat Elitiuum, dicit Glosa.Memoria Christi,
407쪽
idest secrametum corporis eius, quod in memoriam sui auciit consecrari, opus est odoriserum veri pigmentarii, id est, Spiritu si ancti, qui illud composuit de preciosi stimis speci . bus, scilicet de carne virginali,& sapientia Dei. Hic quasi mel in ore cordis indulcoratur , si virtus eius in lalutem humani generis pie cogitatur. Canti z. Sub umbra il-dius quem desiderabam sedi. Primo, fidelis anima Chri-- .stum desiderat, aestuat spiritu & sti. Secundo,umbram desiderii in spe fructum obtinendi sentit. Tertio, sedet, expectat, orat ut se totum ad ipsam reficiendam & uiuificand fructus iussin dat. Quarto, infusam eius dulcedinem suauiter gustat. Nota. Sed dieeret aliquis. Ecce saepius ut possumme praeparo, corpus Domini sumo, sed nihil sentio sola tispiritualis dulcedinis .Respodeo. Cibus iste, siue fructus m qdicina est hominis: unde scut medicus peritus quandoque
ruibusdam dat medicinam dulcem palato corporis & quioque non sic, sed dulcem palato mentis, quae quamuis no gutturi,tamen bene sapit rationi, pro eo qu5d sanam mentem delectat. Sie Dominus dat suis fidelibus dulce sempet corpus: sed dulcedinem sua alio modo istis, alio istis prout cuilibet expedire nouit. Hinc est, quod quidam dulcedinem istam sapiunt per affectum, & ardentiori delectratur deuotione , & alii eandem dulcedinem sapiunt per pium intellectum, & susscienti reficiuntur utilitate in eo quod credunt,& intelligunt per hunc cibum tinctum ueram uitam obtinere. Igitur qua uis non sapis dulcedinem Domini primo modo,idest,per affectum firmae deuotionis, lapis
tamen secundo modo, scilicet per intellectum multae utilitatis. De primo, Isa. s s. Audite audientes me, & comedite bonum. Ambros. Panis candidissime habens omne delectamentum, & omnis sapol is suauitatem, qui nos semper re sciti, comedat cor meum & dulcedinem saporis &e. Pa. nis dulcissime sana pa. &c. ut sentiat suavitatem amoris tui Sana illud &c. De secundo est illud. Fructus eius dulcis gutturi inco, id est, pie, ct fideli menti , quae credit & intelΓgu hune cibum sanctum sibi esse utilissimum. Glos. Dulcis fructus gutturi eordis , quia in eo intelligit causam vitae,dum etia corporaliter percipit. Id c
408쪽
dulcedo valet contra tria mala quae sunt in mundo. Require supra sermone decimonono.Postmodum de quarto stu-ctu. psalm. io 3. Panis cor hominis confirmet, quia scilicet corpus Christi fideles suos in bona vita confirmat, & confortat. Finaliter, tertio.Regum decimonono. Comedit Helias panem quem angelus ministrauit &c. Horeb interpretatur mensa. Mons ergo iste est mons menset Dei, & significat satietatem caelestis gloriae . Panis itaque corporis Chri- si consertat nos in vita bona, & bono opere quadrapinia diebus & noctibus, idest, toto tempore praesentis paenitentiae usque ad montem, & mensam Dei,idest, quousque veniamus ad altitudinem securitatis,& satietatem dulcedinis aeternae gloriae. De his quatuor fructibus simul per siguram dicitur, quarto Regum A. Eliseus incubuit super puerum, posuitque os suu super os eius,& oculos super oculos eius,& manus super manus eius, & calefacta est caro pueri. Per puerum fidelis anima, per Eliseum Dominus significatur, ui sicut sigillum cerae, sic se coniungit animae, oculos suos aper oculos eius ponit, quia intellectum illuminat, carne calefacit, quia affectum charitate inflamat:os super os ponit , quia gustum memoriae dulcedine spirituali delictat: manus super manus ponit, quia in bono opere usque in finem conseruat, & sic totum hominem perficit,ut ad vitam
ENiτ r,comedite. Vel similia de effectu. Tertia
quatuor mala nostra, siue languores, sunt quasi mortis plagae,quibus multae grauantur anime, scilicet debitum mortis aeternae, defluxus bonae vitae, exilium mundanae miseriae, incineratio corporalis materiae.Contra haec valet fructus Virginis, corpus Saluatoris. De primo languore. Ad Romanos. 6. Ego carnalis homo, venundatus sub peccato. Primi enim parentes vendiderunt se & suam progeniem ad perpetuam seruitutem diaboli, quod est ad aeterna
409쪽
mortem pro modica delectatione peccati. Gene. 2. De lignoscientiae boni & mali ne comedas. In quacumque enim die comederis ex ea, morte morieris, idest, te & posteritate tui ad aeternam mortem obligabis. Ad Rom. 6. Per unum hominem peccatum in hunc mundum intrauit,& per peccatum mors. Mors,id est, certitudo mortis temporalis, & debitum aeternae mortis, nisi subueniret redemptio Saluatoris. Ephe. x. Eramus natuta filii irae, sicut & caeteri debitores aeternae mortis . De secundo psal ioi . Dies mei sicut umbra declinata erunt. Item, psal. I I. Saluum me fac Domine, quoniam defecit sanctus. Gene. q. Dies peregrinationis meae, centum triginta annorum, sunt parui & mali, & non peruenerunt ad dies patrum meoru . Item Genes 6. Sensus & cogitatio humani cordis ad malum prona sunt ab adolescentia sua. De tertio, Genes. I. Emisit Dominus Adam de paradiso vo- luptatis, ut operaretur terram. psalm. 1 I9. Heu mihi, quia incolatus meus &c. Ad Hebr. G. Iuxta fidem defuncti sunt omnes non acceptis repromissionibus, sed a longe eas aspi-- cientes, & salutantes,& constentes,quia peregrini, & hospites sunt super terram. Qui enim hoc dicunt, significant se patriam inquirere,& siquidem illius meminissent de qua
exierant,habebant utique tempus reuertendi: nunc autem appetunt meliorem, ideit, caelestem. Hinc flens canit Ecclesia. salue regina misericordiar. Glosa super canonicam Iacobi. Ne indignemini,si mali in mundo florent, si vos patimi- 'ni, quia non est Christianae dignitatis in temporalibus exaltari, sed deprimi potius. Mali enim nihil habent in caelo, vos nihil in mundo. Vnde spe illius boni,ad quod tenditis,
quicquid in via cotingat,gaudere debetis. De quarto, Genc . 3. In sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec reuertaris in terram de qua assumptus es, quia puluis es,& in puluere reuerteris. Iob. . Memento, quaeso, quod sicut lutum lac ris me. Ecclesiastici i . Omnis caro inum,& se ut solium; narbore viridi. Glos. Sicut foennm in terra, & solium in arbore crescit, virescit, marcescit,arescit, & deiicitur, ita caro nostia. Contra haec quatuor mala ordinentur quatuor circunstantiae fructus Dominici corporis,quae saluam nos a plagis mortis. Ab aetςrna enim morte liberat merita bonae
410쪽
vitae multiplicat,ad patriam vitae deducit, ad aeternam vi 'tam corpus resuscitat. De primo fructu. lo. 6. Ego sum panis vitae: patres vestri maducauetunt manna,&mortui sunt.
Hic est panis de caelo descendens, ut si quis ex ipso nia duca
aerit,no moriatur, quia .s .non solu ab aeterna morte, quq est
in inferno, sed et ab illa quae fuit in limbo . virtute corporis Chtisti liberatur. Et in sup haec breuis mors eos poris in vita
aeterna, quet est in caelo, eidem commutatur. Osee i I. De manu mortis liberabo populum meti. De secundo fructu. Io. 6. Panis quem ego dabo,caio mea est pro mundi vita , quia pro multiplicandis meritis bonae vita. Sicut. n. puer paruu Ius per cibu corporalem crescit magnitudine, robore,& decore , sic fidelis per cibum spiti tualem prosilit meritis bonae vitae. Io. Io. Ego sum pastor bonus. & infra. Ego veni ut vitam habeant,& abundantius habeant,pc i 37. Multiplicabis in ala mea virtute. Io. 1 Qui manet in me,& ego in eo tac. De tertio fructu. Io. 6. Ego sum panis vivus dic. i. deducaeum de exilio praesentis miseri et ad c tu. Ambrosius. Unici corporis figura praecessit, quando Diis in deserto patribus manna pluit,quia sicut ille panis populu per desert si ad terram promissionis duxit, haec esca caelestis fideles huius saeculi desertu transeuntes in caelum subuenit. Vnde recte viaticum appellatur, quia in via reficiens in patriam usq; perducit. Hiere. 12.R educam virum ad haereditarem suam. Pro Derbiorum I. Lignum vitae est his qui apprehenderint ea. Glos sicut in paradiso fuit lignum vitae, ita per sapientiam Dei, quae est Christus,vificatur Ecclesia , cuius nunc sacramento corporis & Canguinis vitae aeternae accepit pignus. Si ergo corpus Christi sumptu ilignus est vitae aeternae, & pignus non dimmittitur donec id pro quo impignoratur accipitur, prosecto per hoc ad vita aeterna perducimur. De quarto fructu. Io. 6. Qui maducat carnem mea,&bibit mesi deci usque in nouissimo die.) Vetum. n. hominem resuscitabit. I. Corinthio. is. Sicut per unum hominem in ors.comniurita per unum hominem, scilicet Chri sum, resurrectio mortuorum. Sed hoc valde dissimiles, unde sequitur. Omnes quidem resurgemus , sed non omnes immutabimur. Ad Romanos i l. Omnes stabimus ante tribunal Christi &c. . t Primae