장음표시 사용
631쪽
Is si quadr. paup. fec. asperitas canis, quam Graeci τραχυτῆα D. Confra. verterunt, usurpatur, quos ad custodiam alebant Romae, ut in .sside Vulcani, ubi aedituos agebant, neminem allatrantes nisi sacrilegos. In Daunia Achaiae, Mineruae delubro, atque in Creta, Dictaeae matris aede, canes nutriti Graecis subblan- diebantur, barbaros vero insectabantur. ALEXANDER ab ALEX. I. 3. Sed Romae in cella Ianitoris- serui vinctum habere canem solebant, cum inscriptione: CAVE CAVE CANEM, ne ingredientes incautius in canem inciderent, & ut edicti nostri euitarent poenam. Quare & pictos ita in pariete canes habebant, credo, quo vivum citius euitarent ingredientes. Neo hac solum parte aediles canum, sedet in redhibitoria & quanto minoris curam agebant. Testis est vARRO L. II. de R. R. e. p. De sanitate es noxa, ait, canum stipulationes flunt eaedem, quae in pecore, nis quid hic utiliter exceptum est. Alii pretium Diaciunt in singula capita eanum: Alii, ut catuli siequantur matrem: Alii vi bini catuli unius canis numerum obιineant, plerique vi a cedanι canes, qui confiseuerunt esse una. Aufidio etiam Pontiano, cum greges ovium in Vmbria emerit, canes accessisse sine
III. Conuenit etiam ius Saxoni eum. Lanis. lib. I. art. Dre Sax.
D. Ner hae δε einen se Aichen mia, der is besset, oder einen quid cautum. Ghmen molis, oder einen Hirschen, Baeren, oder Asen, vas die Srhaden thun, dasDE der gesten, der sie haesi. Addit Glossa idem esse de caeteris, uti sint Euchsi, Laetoen, Leoparden, Meerhateten, Luchsi, Panterthier. Et in fine: meretesiae Thiere hegenti HI, auses rhoib in Bannforsi, der sol e halten in finen beettis Ien G GArien. Id est, intra septa & munitas possessiones, ut Latinus habet textus.. IV. Porro recensentur canum in iure veteri Germani- α νεηε.
eo complures species. In legibus Baioaricis Tit. υ. . r. huaec ε θ' scio habentur: Si quis eanem Seucem quem levissunt voeant. Et g. et '' a. Si Seucem doctum, quem trip-hunt vocant. Et g. g. A Saucem qui in ligamine vestigium tenet, quem Spur-hunt dicunt, furaserit. Aliter Mucis, scribitur, Seucis sugius, & in legibus Salicia tit. 6. Segusiva. Apparet eX hio locis de cane aprario, apros.
632쪽
venari docto, accipiendum esse. Vbi GOTHO PREDus wE DELixus in glossario Salico ait: Soch, & in plurali Seuum nobis Hasbanis&Taxandris snotat. In iisdem Salicis occurrit& Setusius-magister, maior canis, sorte qui Gallice Masin. In Iegibus Alemannorum fit mentio de cane Seuso primo cursali, & exponitur, qui primus currit. tit. ya. Et f. a. de ductore, qui hominem sequentem ducit. In notis TvLLii TYRoxis hahetur Heltraga, pro Quo apud GRATIVM Cynegetico, V traha, In Lege Salica & additamentis Burgundiorum dicitur canis V iris. Glossarium Latino-Theodi lcum: Inhraa, inmae Inde Gallicum Hautro, & Italorum Vestro. Est origine vox Germanica, unde Latini Scriptores secere suum Vertragum, Vertagum. Martialis apophor. Canis Vertragus: Non sibi sed domino ve=iatur Vertragus acer. Vbi vulgo, Vertagus: Sed illud ex MSCto Lei densi defendi. tur. Et Fist Micvs L V. c. g. Similiter es nutritores canum Molos siorum, Hertragoram, O qui sunt ad venationes accommodati. Viis de iANun v Li Tium ad Gratii Cyneg. versaos. ubi prolixe de hac re. pag. m. Is . Plura canum nomina & genera vide in Legibus Baioaricis d. loc. V. Succedit verres, non ille bipes, in quem Cicero invectus: sed quadrupes Ahχm, animal quidem domesticum,
non magis tamen, quam canis innoxium. Graecis κάπρος. Ita enim Philoxeni glossae: Herres κα ρος. Et GraecΟ- Latinae, κα- α c Herris. Et ARISTOPHANES Grammaticus apud EusTATHivsit τῶν συων όι μι, τελειοι Gis γορχαι, καί θι οι σε πιονες άυτων mαλοι. Dicitur quidem Verres tam de porco fero testiculato, quam de domestico eιορχω, Sexus enim nomen est, &l καπρος, τό άιδοιοι τῶ ανδρος, exponitur Suidae. Hic tamen dei domestico agitur,' & Basilica legem δo..h. t. Graece vertendo, Verrem κάπρον reddunt. Sed & Synopsis Bassilicorum eodem modo io κυνα ἄγωον η καπρον. Et HARΜENOPOLVS : ὀ Gον αγνιν ἔλα- π ικον, οιον κυνα, κα ρον : λεοντα, λυκον &c. Verrem καἰωρον reddunt. Et salsum est, quod LEONCLAvius in notis ad Syno. psin, cui AClum notans. ait, aduersas omittentes haec verba, nempe: minorem aprum, Graecorumstare auctoritatem, qui
633쪽
se Prerem ct aprum habeant, illam quidem κώ ν, hum συα R. ueis, vim γενν. Sed άυτοψta refutat: Nihil ergo de apro minore, & una d. isti. . . litura delendum. Nec dubito haec Verba svel minorem a pr- pro, irrepιia scioli manu irrepsisse, hanc glossam appingentis, cum quid φω- verres inter feras faciat, non caperet, cuiAcius ad I. D. Ingsi quadr. paup fec. . Tum quia in Institutis d. g. nihil de apro, tum quod neque THEOPIIlia paraphrasis, neoue Basilica agnoscunt. Et loquuntur itaque aediles deverre domestico, quemadmodum de cane itidem domestico, sed ferocibus. VI. Proximum est, triste illud stabulis, lupus, quem Lapas. proscribunt e publico sediles. Sed ea edicti pars ad Angliam non pertineret, si quod tradunt naturae historici, in Anglia nulli
reperirentur. Nisi dixeris, quo rariores ibi, eo magis conquiri. Et superioribus annis intrasse credebantur, nempe a Min/dia ea. quibus rex fuit trucidatus. Possunt autem Cauere incolae, quo lupos.
minus agros eorum accedant, si capti unius pedibus infractis oultroque adacto paulatim sanguis circa fines agri spargatur, atque i ple defodiatur in eo loco, ex quo coeperat trahi: aut si vomerem, quo primus sulcus eo anno in agro ductus sit, excussit maratro, focus Larium, quo familia conuenit, absumat, ac lupum nulli animalium nociturum in eo agro, quamdiu id fiat, ut tradit PLisivs LXXIIX Cap. ao. Sed & in Olympo, Macedoniae monte Sc Creta insula non esse lupos idem tradit plavius L. VIII. e.s . Saxo in suo Laiar. de cicurato tantum loquitur, Di Sisae. 'Uer eine chesichen Hanae, Merzahmen mo*fhaeli. Q auri tapNum quia omnes seras, quas domi quis coercet, δε eri einenbetarc ten Getaehren haesi, pro cicuratis habet8 VII. Sequitur ursus, quales in Africa non esse PLINIUstra- VUM. dii: Sed idem eodem L IIX e. 3 f. Domitium AEnobarbum aedilem curulem ursos Numidicos centum dedisse ait. Et est Numidia Africae regio Ptolemaeo, quae Biledulgerid hodie, Da- ictylorum regio. Lipsius, ut auctoritatem Plinii tueatur, suam Lipsim nota. propemodum perdit, dum ait leones primum visos Romanum φη .vulgus ursos Numidicos notiori nomine vocitasse. Quasi de sede Romuli aliquis loquatur, non Plinius. Cuius tempore non ita rari Romae leones ut Proprio nomine nescirentur appellari.
634쪽
Nec iuuat Lipsium MAnTiALisi .Epigr.ros.cti bicos ursosLipsius interpretatur da leonibus currui tun Elis. Quia nubum, ait, miraculum de ursis. At vero nec pro miraculo tradit Poeta; Non magnum ait spectaculum esse, Pardos , idere iugo subditos, &currum trahentes, tigres pariter subiugatos, flagelli patientes, ceruos lupata mordentes, ursos frenatos, apros capistratos, Bi-λntes adesse dum iunctos, elephantes nihil magistro negantes. Haec omnia usitatiora esse ait, praequam quae ibilequantur: Haec transit tamen ut minora quisquis enotus humiles videt leonum Quos velox leporum timor fatigat, Et quae sequuntur. Hoc ergo spectaculum leporum leones vonantium adeo mirum esse vult Poeta, ut quae antecesserunt, propterea vilescant. Sed nihil certius, quam Africam alere vr-1os. Stant enim contra Plinium & Latini veteres & Graeci, uERODOTus, STRABO, VIRGILIUS, IUvENALIS, MARTIALIS, SOLINUS
IIX. Panthera succedit. De hac vApsto. IV. de LL.ferarum vocabulo partim peregrina, ut Panthera, Laeo, utraque Graeca. Λquo etiam ct rcle quoddam Panther 9 Leaena, ct muliercula Pantheris. Et palsci Axus L. V. In multis videmin commutatione te minaiionis genera quoque esse, conuersa, ut ὀ κροτῆρ, haec cratera, ὀ άα φονευς, haec amphora, ἡ πάὐθηρ, hac panthera. Sed quae
siue quod omnium animalium amictu sit, excepto dracone, siue quia es fui generis societate gaudet, se ad eandem mititudinem, . idquid accipit reddis. Nihil ad rhombum. PLINivs videtur quodammodo indicare L. IIX. e. ry. Panthera ct tigris macularum varietate prope solae bestiarum Mantur, caeters unus ac suus cuiusque generis color est. Putant ergo sic vocari, quia pene omni- ειδε ζιὰ um in ea ferarum colores Cernantur. Idem autem genere tra-Pardalis. ditur panther & pardalis, & quOS LUCANus, IV vENALIS, PLINIUS, MARTIALIs Pardos vocarunt, AELlvs SPARTIANUS&eius seculi auctores Leo pardos vocant. Vide UOSSlUM et mologico. -
. IX. Vltimus sit leo, rex animalium, quem Arabes centum & amplius nominibus decorant, praeter attributa, ut docet
635쪽
SA AS. deprimat. p. 3I. Hos venari priuatis seu prouincialibus propterea non licebat ad voluptatem, quia principis recreationi seruabantur Lun. C. de venat.fer. Exceptis limitum ducibus, quibus bestias, quas ad comitatum principis solenniter tranS- uec.ῖν. rat. 'mittebant, venari ius erat. Sic tamen , ut eas transducentes, pendit. neque caueas a ciuitatibus exigere possent, neque plus, quam septem aut octo diebus in ciuitatibus agere La. C. T. de venat. fer. Horum ergo venatio in circo vel amphitheatro edebatur,
iam inde, ex quo eius initium fecit QUMutius P. F. Scaevola in curuli aedilitate: sed debebant magistratus, si qui leones ludis
suis exhibere vellent indulgentia principis impetrare, ut tradit sYMMAciivsLII. Epist. o. lib. II inst. Irr.Occidere tamen priuatis salutis suae causa licebat. d. LMU. C. Th. de venat. fer. Sed dubitari video cur promiscue id aeuo Iustiniani permisium fuerit priuatis, leones occidere, etiam extra salutis luae necessitatem quam tamen praesupponit lex Theodosiana.7PAMELlus ad Pom/litis mTERTvLLiAN. de pectaculis id ea ratione affirmat, quod' iam aeuo fusa ιη Iuliani voluptas spectaculorum sublata fuerit. Quod tamen falsum esse Novella Iustiniani II1. c. s. causin, 9 Nou. Ita. re uincit. Gui succinit c Assi ODORus L IX. Har. 3F. 9 L. V. c. a. ut bene obseruat AMAYA ad Lun. C. de venat.fer. Verius igitur
est, quod AMAYA sentit, haec spectacula non statim lege lata in via esse desiisse, sed paulatim christianismo inualescente, abhorruisse laetitias publicas a cruentis his voluptatibus. Ergo etiam prohibita antehac venandi & emendi priuatis facultas, laxari coepit, & haec causa est cur Tribonianus legem I. C. de
X. Sed reuertamur ad aediles. Prohibent hi has bestias Viarum rura ibi loci habere, qua vulgo iter fit. Pertinere enim hoc ad eo--Iρ rum ossicium ex libro singulari Papiniani de officio aedili uim 'patet, L vn. f. de via pubL9 si quid in ea actum esse dicatur. Quod vitis illustribus iniunctum docemur ex Inscriptione III.p. UL
propter viam, sed sorte in abdita & remotiori aedis parte ha- Ilii a beantur Diqiligo by Cooste
636쪽
stio .. Mantur serae ibique noxam dent8 An aedilitia dabitur. Sunt qui assirment. xoEPPEN L. II. Obs. n. n. II. Cum quibus non possiimus sacere. Vide sEBASTiANvM MEDicis de calfori. P. II. 2 s. n. l . Quod probat & glossator Saxonicus Lanis. lib. a. art. Mo. n. . ibι ζ schise es aber, da eiure nichis Euthun haesere, se moechte der Herr sprechen, vas vivolis G in meinem momachen, etoaeresia draussen bheben, o miser dis das nicht vieder- fabren. Et Glossa Helchbi ld. art. Dr. n. 7. mperaber der Eundgefesseli, an einer viten, in eines Mannes Getoni en, und thaeter Sehaden, da sederfelbeschuldu a' der den Schaden e factet. Sed tamen si maxime locus sit talis, quo paterfamilias cum familia versari soleat, ne sic quidem aedilitiam Competere putem, sed L. Aquiliae actionem. Vide IOH. THOMAE, I tum emine tissimum tract de Noxia animalium C. V. n. 22. Requisitum XI. Requiritur autem, ut actio aedilitia detur, ut actu dii' ipso nocuerit hestia. I. U.Υ. de Aia. N. & quidem citra culpam laesi. cui Ac. ad Paul. sentent Lib. r. Tit. N. Est enim hic alia ratio, quam si quis quid positum suspensumve iuxta viam habeat, cuius Iapsus nocere possit, etsi nondum lapsum fuerit. f. is. r. vers. cur mitis Inst. de obl. quae ρο. exdeli. L s. q. n. Τ. de his qui dei. vel estur ubi omnino datur actio. At sola animalis detentio iuxta viam publicam non lassicit poenae aedilitiae, sed, ut dixi, ipsa noxa requiritur. Glosia ad I I. h. t. Paesta dicti XII. Circa poenam distinguitur ex re, cui nocitum fuit. variaι pro Aut enim nocitum est homini, aut rebus. Si homini, & qui- obiecti di m libero, condemnabitur dominu animalis, quanti iudici visum fuerit. I.sis Insisiqua r. v.fec. dic. l. s. J de aedi dict. ita ut impendia curationis, oc operae, quibus caruit& cariturus est laetiis, in computationem veniant. arg. . N. Nero rovivat. IV. de obl. quae qs. ex des. l. . iuncta l. r.pr. f. de his qui effud. Glossi iud. g. r. vel h. condemnetur. Aut periit liber homo,& est actio ex hoc edicto popularis competens heredi, non ut heredi, sed ut uni de populo, quamuis ceteris agere volentibus praeseratur. σrg. I. J. de his qui e d. ita ut condemnatio fiat in ducentos solidosii l. a. non pro corporis liberi aestimatione, quam nullam recipit. I .j. de his qui emae vel deieci OLL. Disiligoo by Cooste
637쪽
- . I sffi quadripav.feci dic. sed pro poena mera. d. I.
aureus, Ut constat exl. II. g. r.j. depecul iunct. I. r. C. comm. de I si gat. Vide DIDA Cura CovARRvvsAM, qui multis rationibus ostendit, aureum in iure pro solido, & solidum pro aureo poni. Id est pro X XU. denariis, quorum X exaequant fere ducatonem seu aureum rhenanum, aut uncialem cum quadrante. Quare ducenti solidi essicient numero rotundo 6oo. uncialeS, Vel cas. Rthir. Sin rebus nocitum, condemnatur reus in duplum damni d L. a. d. s. . Nec liberatur noxae deditione etiam imre Saxon. Lanis. L. H. Art. D. O wei clib. Art. IaI. Vid. CARPE. Prax. Crim. P. I. Q. VI. Qiuod notandum contra MATTH. C LEavM monet Dn cancellarius THOMAE Cap. ao. u. ML de noxa anim. Qui COLERus deci . G. n. v. expulsionis beneficium etiam ad hunc casum extendere videatur.
a bestia tali laeta fuerit, utrum in condemnatione cicatricum& deformitatis fieri debet testimatio 3 Ita voluit i Acogvsis aΑ-I '. HNNA ad d. l. ex hac lege R. ut testatur ALBEsticus de ROSA TE n. r. quem sequitur GoMEZ T. III. Har. ResoLe. 1 n. ra. Ratio illorum est, quia ob venustatem faciei virgo facilius reperit,cui nubat. Unde APvLEius in solog. Orat. a. Virgoformosa, inquit, etsi sit oppido pauper, tamen abunde dotata es: Si vero deformis est, difficilius se cum maiori dote inuenit maritum σν g. c. V. vers. quo post huiusmodi iuramentum. X. de iureiur. Et hanc opinionem, tanqEam aequiorem sequitur mi DERICUS PRvc AMN. in Repetit. L. p. de Mat. hom. a. parte priore. art. Io. π. a. 9 3. Sed negat Astius PivrLLvs quem virum magni ingenii & doctrinae appelIat ANTON. TESSAustus Decf. V. n. a in L. I. Para. r. num. ψ. C. debon. mat. cuius opinio de iure verior est propter d. l. . O d. t. s
Ieones, ursos, simias, cercopithecos, aut similia animalia cise '
638쪽
cum serunt, si ab illis homo interemtus sit, an teneantur pin
quiest. cos 3ω. RIPA trast. de peste, tit. de praeseruatiuis remediis. n. D. Qui hoc casu poenam extraordinariam per I. vlt. de Eritraorae Crimin. praeserunt. Verba legis ita habent: In circulatores, qui serpentes circumferunt O proponunt,s cui ob eorum narium damnum datum est, pro modo admissi actio dabitur. Et hanc posteriorem opinionem etiam amplectitur TREvHERus Vol. II. Disp a. thes. 4. lit. l C. cui adstipulamur. Neque moramur Accursum, cuius explicatio nimium quantum diuinat, quanto vult textum loqui de circulatoribus, qui propositis. subito serpentibus metum hominibus incutiunt, ut fugiant, &sua dimittant, quae ibi habebant, & alii veniant, eaque furen-NSM tur. Pron negamus quidem, & hoc in casu locum habere cratraordinariam actionem: hunc tamen solum esse, inque eo subsistere actionem extraordinariam negamus. SNEiDEvINus ad Liit. Inst. sequiar. pav. num Io. putat cum actione aedilitia insactum Concurrere extraordinariam, de qua agitur inae I rit. Paulus lib. I. sient. ιit. si quadrup. damn . intuI. U. feram bestiam.& ibi cui Ac. Cui accedit BACcuo vivs M Ta EvT. d. I. Quam sententiam & nos probamus, propter L a. h. t. verbis: Iami bonum o aequum iudici videbitur, quae verba' omnino eisciunt, ut circulatores isti teneantur etiam ex aedilitio edicto. mi puerum XVI. Eram in eo, ut finirem, sed manum iniicit mi- easrauitas hi summus Iuris Antistes cui Acius, qui docet, ad edictuma MMμ aedilitium pertinere &eum, qui puerum castrauit, etsi pretio-WNiη ρ si orem essecerit. Et quidem ex mcnte Vlpiani in L V. I. at
. ad L. Aquia. ubi ex Uiuiano scribit cessare aquiliam, sed in-M M v iuriarum agendum, aut ex edicto aedilium. Et FRANc. AMAYA
siaitur. quidem Vlpianum ita exponit, ac si ad primum caput edicti respexisset, puta si venditor post contractum celebratum pumrum castrauit, & ita emtori tradiderit. Sed repugnat, quod
ICtus diserie loquatur de puero, qui pretiosior factus, cui
639쪽
accedit Iustinianus L olt. in . pr. C. communi. de Legat. O l. r. q. a. C. de comm. ferv. manumisi . de quo utique nec redhibitoria nec aestimatoria competit. Et quamuis tollere hoc dubium AMAYA conetur, inde quod aedilitium edictum respiciat rei corpus, an morbo vel vitio debilius sit factum, qua ratione non ausit negare eunuchum estis morbosum. At si intendas eunuchorum ministeria & ossicia, pretiosiores utique ceteris seruis haberi. Nihil tamen apud me quidem proficit AΜAYA, , quia castratus fingitur, cum adhuc apud venditorem esset, qua sane ratione actio iniuriarum emtori aduersus venditorem, quam ICtus accommodat, minime quadrabit. Adhuc enim antequam tradat venditor aut dominus, aut pro domino est, qui re sua etiam abutendo nemini DCit iniuriam. Porro AMAYAnon potest probare, solius robustatis, aut validitatis corporis
causa redhibitoriam dari, sed & propter pretium artificii, &animi habitus, puta si fit arti sex, comoedus, mimus, Cantor,& reliqua. Quare omnino Cut A lv M sequor, Ut statuam aedi- a Cura moles non tantum de vendit lonibus actiones proposuisse, sed aliis quoque causis; ut in duplum, si quis qua vulgo iter fit, animal habeat, quod nocuerit. Et in quadruplum, si quis puerum alienum castrauerit. Et quia in quadruplum nulla actio, quam furti manifesti est', mere poenalis neque haec quidem, neque in quadruplum mixtae aliae quadrent, neque A. FA- Esto in Rationalibus ad hune textum permittendum iit, ut falcem criticam his verbis immittat, dicimus hac de re in quadruplum propriam actionem lab aedilibus suisse propositam.
fine non cepit, dum ait; Cui acium ad caput. II de bestiis a- ctionem hanc quadrupli retulisse, & ex eodem capite edicti castratorem teneri, quod Culacio in mentem non venit. XVII. Denique notandum, cum hac aedilitia in factum cinctissu concurrere etiam actionem de pauperie.l Nunquam enimctiones,praesertim poenales, de eadem re concurrentes, alia aliam ' consumit. δή. I. vers praeter has autem. Ins. si quadrup. pu p.
fee. dicI. D.f. de O.9 n. l. bo. de R. LQuod tamen de utili actione est
640쪽
est intelligendum, quia directa cessat. pr. d. t. vers. ceterum si ge- ωitatis. 9 ibi Gl a. PAcius ad d. g. l. tit. A. TREUTL. Hol. I. disp. LII. .3.tit. C. Ratio est, quia actione de Pauperie continentur pecudes, non bestiae L l. siquois paup. sec. Canes autem inter pecudes non sunt, multo minus ferae bestiae. I. a. I. vli. ML. Aquit. CuΙAc. cor d. t.squadr. damn. intui. N. Α. ΜΛTTH. in not. ad prisc. tis.si quadrupes.
I. N. S. T. A. ANsa de Acτis rusLicis praesentem inauguralem Dispuis
lationem conscribenai, quae mihi fuerit, haud mul. tis, Benevole Lector, ex me quaera , ne facile quendam vitae meae hactenus gestae gnarum admiraturum puto. Quemadmodum enim miles de bello, armisque; ne- ' .gotiator de mercibus quotidie ipsi obuenientibus verba facere consueuit; ita & me aliquot ex annis praxi deditum non inconcinne de Actis publicis, utpote re hactenus, semper mihi