Dissertatio de idolo Hallensi, Iusti Lipsi mangonio & phaleris exornato atque producto

51쪽

, 6 Dissertatis Lipsius se,suamque penna virgini Hallensi stet imis ritibus cori

secremustHic est enim Diuinitati, Delsi expressus incendum est, Dei rati debitus cultus.undeLactantius quoque, factnm esse Lib ς adferere viventem vi defunctorum monumentisseruias:qui nec vis Aa Rivit sc rucem 44re Uu m possunt,qua ipsi carent. & Hieronymus, do ,.sue autem, non duo martrrum reliquiassed ne Solem quidem o Luaam

non Angelos, non Archangelos,non Seraphta non Cherubim, o omne nomen quod nominatur siue igitur Virginem dicas,sive Diuam aut Mariam, aut Statuam,aut Numen Tutelamque Hallentem ct in radii saeculo,o in futuro Colimus ct adoramus, ne serviamur Creaturae potius quam creat stri,qui in benedictus inscula. Nomina m. .l sim autem de B .virgine Maria Epiphanius dicere non dubitauith y 7η Ireuera sanctam erat corpus Maria non tamen Deus. Revera virgo erat,er honorata sed non ad adorationem nobis data, sita ipse adoro eram, qui ex ipsa,carne genitus est. & mox, vero scriptura de Hinarrauit' 'ii Prophetarum praecepit Hominem adorari, ned Mulierem)ltennes enim Angelos adorari non muli,quanto magis ' qua lenita es ab Onna: quae ex Ioachim donata eis cinnae Et gene De imag. Ialiter Carolus M.Non mediocris est error,cum aliud adoratur Reli lib.2. - gionis Gaim,quam is qui dixis,Dominum Deum tuum adorabis, oes Soli strvies.vique eo fixum & immotum stetit omnibus, illud Cap. 2.3. apud Esaia Ego Domism,hoc in nomen meum.gloriam meam d teri non dabo nec laudem meumsculptilibus.& apud Hostam, P* CF- 3 δ' absique me nescies,or Saluator non est praeter me. Deinde ut ad Idola atque imagines,qua de ret agitur , deisa damus,Quid in tota sacra scriptura frequetius occurrit, atque ia culcatur singulis ferme paginis, quam ne adorentur,colanini, finganturin abeant Religionis ergo pietatisve obtentu:& en ii . . . hi locos ex infinitis perpaucos,

Exo. 2o. Non facies tibi sculptile,neque omnem iiDuaenem, qua est is per,cta in terra deorsum cereum qua sunt in aquis sub ictriinon adorabis ea eque Coles.

Deae. .i s Dite igitur lollicite animis vestras non vidi is aliquam frilitudinemin dis qua locut est vobis Dominus in Hore de meabo igηχ

52쪽

Δ Iduti Rassolet frvi fine derepti fariatis vobis sim tam similitudinem,aut imaginem.

Non facietis vobis Idolu oe siculptile,nec titulos erigeris,necinsignem sibi lapidem ponetis in torra vestra, ut adoretis eum. Ego enim sum Dominus Deus vester. Diripate aras earum ereponootestat serta 'η serietis ita D/- Deuti l . smino Deovestro.

Cave ne requiras caeremonias earum, dicens,Sicut coluerunt gentes Ibid. v. so.

ista Deoi suos ita o ego colam. Non faciessimiliter Domino Deo tuo. Vasau dicis ligno, Expergisicer Surge lapidi tacenti. Numquid Vse H b3.ι-ipiscere parerit 'Ecce iste cooperius es auro ct argento, er innis Diritus non est in visceribus ems.

s,id prodect Sol iis, quia sicut it illud IMσμαι conflatile o k i s. imaginem salsamὶ

Pariter insipientes o fatui probabunt-. doctrina vanitatis eorum Ierem. Io. Bgnum in. Ne acies tibi atque constituesstatua qua odit Dominus Deus tuus. Dςui Nbe Idololatra estotes ut quidam eorum. CDilecti mei fugite ab Idololatria. Ibid. v i . Filiab coete vobis as Idolis. I .IOh. 1 .a1 In quibus Iocis similibusque aliis primum notandum, scripturam promistae uti vocabulis, quae dolum, Imagine siluestulptam seu picta & quodlibet denique simulachrum, quod proponitur colendum,designant. Deinde Dominu vetare adorari, non Magines duntaxat,Iouis verbi gratia,autMercurii;sed & eas quae insui cultum eriguntur.cum ait,Non faciessimiliterDomino DEo tuo. Ac ne in verbis cauillandi occasio aut latebrae quaerantur, inclinationem cultumque omnem diserte prohibet: quemadmo-eu ait de his,qui in cultus sui puritate perstiterant, Eos non incum

53쪽

dissertatis . ess

ma, quae Usint aut intuitus lupis aut materia infirmis δ' rudis nisi fuissent ab bmmormata.Similiter Agobardus, Ceriὸ si adorandi fuissent homiπes: viri mag. s quampicti d est, ubi simiutudinem habent in pictile. Dei noο ubi pecorum,uel quod verius es, lapidum De lignorum vitana ione sensu carentium. Haec tu Lipsi audisρ & ad te pertinere sentis qui ante ligneam Hallis statuam pronus prostratusque, &supinas manus ad Idoli genua protendens,illa ora quae non Vident, salutare, illisque auribus,quae non audiunt, surdas occinere versa prosaque naenias,ac te denique & adsectus & pennam suspendere

stipiti,idque ipsum ultro testatum facere & vulgare ad fines terrae sustinuisistAt Non saxa nudis siurdiora nauius Neptunus alto tundit 'bemus Alo,

qu1m vel illam tu votis, vel te nos monitis nostris obtundimus frustra & fatigamus, Si tamen non adgnoscis;adgnosco ego veritatem Oracul i 'Simulacris simiusfieri tam eos qui faciunt, quam omnes qui confidunt in eis, Et nihilominus sentiet concludetque cum omnes,quorum iudicium satalis vitio non corrupit, quosque Deus non dedit in reprobum sensum miracula tua, quae

ad tam foedam idolatria;pudendamque 1 vero Deo desectionem

deducunt,ex ipsa tua Nota,nec vera esse nec Diuina, sed ut suprad ui,aut hominum figmenta, aut Daemonum malas fraudes&frustrationes,aut sit quid maxime insit nonprorsus ab omni veri specie alienu, idipsum permittente ita Deo & conleptim hab, tum suum verbum iuste vindicante, a Diabolo conflatum esse, ad homines in errorum abyssum, perniciemque aeternam coniiciendos,&constabiliendum regnum magnae Meretricis. - Pap. Negare non possum, cum in ea intueor, quae ex sacris

54쪽

lis semperque multo eum stupore defixa ete semel quidem simas attollere sese altius,aut Creatore compellare, vel nominen do voceue ciere.Et forsitan modum excesserit,amore atque aia

re dei Mandi vitae suae Patronam. Sed quid obstat tamen,quo munus veri illius Dei veri adoratores, etiam beatarum animarum, quae nunc in coelis conspectu Dei praesentiaque propius fruuntur preces auxiliatrices adhibeant tamquam in subsidium & admin, eulum ad expugnandam eiusde benigni Patris misericordia, qui gaudet vel importuna flagitari assiduitate, & mutuarii internos precum auctor suasorque suilffactitatu id piis maioribus, exemplo hauddubie ducto inde ab Apostolicis primisque Ecclesiae

Christianae temporibus. Nec crediderimfacile alia Lipsiti mente sensiumque m isse. Ac video in ipsius B. virginis sinu brachiisque infantulum Christum, eiusdem cum matre honoris cultusque perpetuo & praecipuo iure participem. Chr. At mihi quidem primum spem Ic fiduciam in B. virgine ponere, eam pro servatrice unice habere,desensionem a fallaci serpente,& salutem vitamque aeternam prece non obliqua inrare, haud paullo excedere fastigium videntur simplicis pro iuuandis coniungendisve precibus compellationis. &velim scire quid amplius maiusiae deserri Domino possit,si talia compeium in seruos 3 quidve hinc excipi, quod Deo seruetur extra sortemὶ Deinde ut haec ita senserit Lipsius attamen iam supra confectum nobis scripturae locis omni luce clarioribus,Sanctos,qui coelo ea

his aerumnis recepit int, nec scire omnino quid hic rem geratur nec in corda cogitationesque tacitas penetrare, nec in consordudiuini cultus adsumptos,quin signater etiam exclusos esse ab eo, qui negauit, gloriam se suam cessurum alteri minime vero omnibum,i ntercessoru mediator uve munere deiungi pro nobis posse,

qui honos unius sit Christi peculiaris & proprius Ipsum audi, Nemo venit ad Patrem nisi per m & Apostolum, is per Usum babemm aditum per unum sipi ii-,ad Parrem.

. in In ipso habemus libertatem se audisum cum fiducia per fidem ipset, M si quu peccauerit, aduocatam apud Patrem habemus Iesium

christum

55쪽

Chri sis indiui mortuas est movero etiam φῶ excitatas ea, quiratam es addexteram Deiri etiam postulat pro nobis. Rom. S. 3 3Vis & adstipulatores Patreflaccipe Augustinum, . t Sa sator tuus, ri; est quo ein nisi Ad me:ηos qua eas. is Per me& ru siis,D -bus orationibus suis de UnoMediatore securi sim me Vnus Conti. ep.

pro omnibus inter ἰω-Vnus verasque es mediato .adde ChrPl. x. 8.sostomum, Ninus ecum essectus, κω quas Dominus Deo Patri co- . . mendat. Nam de Imaginibus atque Idolis ubique magna cum ex- 'ecratione interdictis a Deo detestatisque dicere iam & priora repetere piget. Nisi puod placet tamen argutia tua, qua ex Idolo fimplici geminum effecisti, & partem honoris materni derivasti in prolem, Consimili enim ratione Equus Georgii vn cum insessore suo adorabitur, & Antonii candelas participabit Porcus,

venerationique erit Leo cuin Marco, Vitulus cum Luca. Bos &Asinus cum imaginibus Iosephi & Mariae, ipse denique Diabo- Ius cum Michaele.Porro de intimo Lipsit sensu quid ipse sentiam, superius explicaui: Videri ipsum virginem matre, Christumque filium,ac lignu Hallense haud magno in discrimine ponere, nec

dubitaturu,si res serat ,his omnibus praelarae sacrorum omnium principem patremque Papam. Verba quidem quae audiuisti,nihil habent obscuritatis,h.e. sunt aperid prophana & impia. Semel in toto opere metio ei excidit orationis Dominicae,sed ita ut in G. Cap ariti nenii Saluiatione Angelia vim eius dilueret & enervaret,quasi hcc vero vel quidquam commune cu precatione haberet, vel ea mente sintque pronunciata Bret,ut per eam precantic m atr&tio sumaminaretur. Et quid porro utramque vult recitari hon ri B.virginis.absque hoc condimento,quod ristus per obliui ost

56쪽

ca PMertatio didulsit Caesar queis claudiu omnia quorum

Paruit imperiis uxorem occidere iussus. usurpata sibi dominationis uniuersae vi & potestate, nomen litis Iumque inanem penes herum reliquerunt, Augustum & rerum Dominum dici haud aegst passi : sic ipse B. Mariam Caeli, terrae,m ris Reginam ac Dominam, non iure optimo maximo, sed veluti l ge quadam clientela ri, neficiariam & obuoxiam constituerit: quae mundi gubernatione iurisdictionemque demandatam publice priuatimque per se obiret,causasque dc postulata singulorucognosceret &poenas ac praemia pro arbitrio nutuque decerne rei caeterum Dei numen aliquod supra se adgnosceret, atque eius maiestatem comiter conseruaret.

Disse minorem quod gerit,imperat. Crant.l. . Cuius rei aptius in praesentia exemplum non occurrit,quam Wandal. cloti cuiusdam Obotritorum Reguli,cuius ad Henricum Leone ς' Saxoniae Ducem eiusmodi responsum celebratur,Sis Deus ransos quoque in caelis regnare credimus Deus tuusitu vero ento Deus N.

fer os festinobis. Colera illum,qua- voles religiosissime fletos te vendimabimur. Verum enimuero in omnib. Claudianorum Liberto. rum actionibus,Caesaris,Augustique, & Claudii tremenda ubbique nomina personabat,& sacrae t ussiones praetendebatur passim neque cum servis S subditis Imperii species titulusve communi cabatur, & qui nonin propria pelle quiescerent, nominis tamen sui metas haud excedebant:hic Dei nome exauditur parcius, vir ig=Mariis cuncta perstrepunt. ut non immerito in selix Christi Sueton. in simulacrum conqueri cu M.Bibulo C. Caeseris in aedilitate Obi ςJψ lega posse videatur idem sibi euenisse quod Polluci.Nam sicut is aius cum fratre communis in soro aedes, lius Castoris vocabaetum. ita gratiam suae & Matris munificentiae ad hanc solam commigrasse. i. Hanc huius mundi regiminis formam Lipsi. libellus fabulo-xih. i.c. I us sabulosam exhibet, a qua nimium quantum abit didissidet

sententia dia Lactantii,se mundum regi a Deo,dicentis, ut a Re

57쪽

dixeris,quamuis illo simini Perio res geratur

Eihi tamen possun

o eis conditioni

itis mana Ille auιem Praesti mundi Rector umuersi,quisicit emma, cuius diomis oculis nihilsepiam est, lus habet rerum omnium eum Fblio potestat. m nec est in Angelis quid am nisiparendi necessitas. Itaque Nullum sibi Honorem iri ivolant,quorum Honor in Deo est. am ad morem maiorum exemplumque Apostoloru& pris cae primaeque Christianorum Ecclesiae quod attinet, quo tepore,

- Nec turba Deorum

Tutis,ut est hodie,contentaque fide paucis Numinibus,miserum urgetunt Atlanta minori Pondere r- Si euidentissima S. Scripturae &purioris veriorisque antiquitatis Patrum quae modo audiebas, Oracula nondum satis absterserunt ab oculis tuis eam Euam Bellis

nebula pargere candidis potuere fabulosa Lipsit & aliorum Papae mancipiorum commeta & impudentes gloriationes; adiiciemus si videtur,quq de hac re plenius perfectiusq;executus est ille, que nominaui dudum,priscae puritatis fidus illustrator & adsertor inuictus, Is vereres ainas tibi de pulmone reuessit,& in clara tranquillaque Iuce collocabit,quod ille olim de Repu. id ipsum hodie de Ecclesia Romana dici verissime posse, Eam vij. - Paullatim mutata ex pulcherrima pessumam ac flagitiesse m Catrii sectam ess . Tu moaeo da tenuis aures, nisumquesagacem, Vera repulsanti ne abfedant pectore dicta, Tu temet in culpa cum sis,ne cernere p in Pap. Eccum me autem porro & attentum & docilem. Nam

58쪽

legali controuersiam mihi mouisset,ut non tantum tabulas testamenti adire ipse & rimari cuncta, sed & peritos consulare &variorum varias sententias cognoscere cuperem, quoad de iure,'eo certo mihi liqueret, idem multo magis hic experiri, ubi domus aut fundus agitur . sed beausudo aut exitium