장음표시 사용
181쪽
nune a Medicis vel nusio modo disiuntur, vel certe exisguo tempori Jatis.Idem Galenus libello quod optimus Medicus sit Philosophus, inter plures causas ob quas nemo aequalis Hippocrati essicitur,
tantique viti doctrinam assequitur,lianc esse precipuam scribit artis Anatomicae contemptum &ignorationem. yde naturaincorporas quam totius Medicina ordinis prancipium flat it, optime cog sceniadam esse praecepit ; at ins in ea re ita Audium ponunt, ut non modo nudius ex partibuη corporis substantiam, aut formationem, aut magnit dinem, aut nexum siue cum pruinquis communicationem,sed ne positursi quidem nasicant. Cum igitur olim tres Medicinae pariles ab uno eodemque homine exercerentur, non
mirum si Galenus Osteologiam Medico conferre dixerit ad fracturas& luxationes curandas, exemplo Hippocratis, qui monet ossium doctrinam Medico necessariam esse ad eorum fracturas& luxationes cognoscendas atque restituendas lib. a. de fracturis : & in epist. ad Thessalum talium. Porro nemo dubitat aut inficiatur Hippocratem in rebus Anatomicis & Chiturgicis apprime versatum fuisse, ut fidem faciunt diuina illius monumenta,Galenum Chirurgiam exercuisse omnibus notum est, & de se profitetur , in patria sua Pergamo curandis gladiatoribus a Pontifice praefectum fuisse; cepissime comment. in libros de articulis & defracturis operandi modos quibus uteretur exponit.
182쪽
DE Os sinus.' os ad Fra iuraue in Luxationes
Hoc dubium mouere posset aliquis ex veris bis Galeni,sed non absolute Osteologiae tilitatem fracturis & luxationibus ossium circunscripsit: latius patet illius utilitas ad vulnera,
ulcera, tumoresque curandos.Praeterea cum omnes corporis partes ossibus adnascantur& stabuliantur,ex Galeno hoc capite, formam,habitumque naturalem ab illis acquirant: quis non animaduertit summEnecessariam esse Osteologiam in curatione omnium morborum Nam quo modo situm nexsimque viscerum cognosces,ignor tis ossibus 3 quo modo musculorum cognitionem habebis absque exquisita ossium praecognitione; sed priusquam fracturas & luxationes curare incipias,ostium perfectam notitiam comparare oportet, quod Galenus praecipit comment. in lib. 3. de artic.Nemo actedat ad lectionem librorum
Hippocratis de racturis Cr luxationibu , nisi prius in scheoto qualia sint ossa singula diligenter in pexerit. Propterea iubet Hippocrates libro de officinast timinitio ut Medicus primum similia intueatur, dinde dissimilia , id est primum naturalem cuius que partis constitutionem observet, ut si quid
praeter naturam acciderit, confestim agnoscat. Nam, ut inquit Aristoteles lib. I. de anima. Rectum est index sivi & obliqui, opus est aliquo ad
183쪽
cuius normam & regulam deprauata corrigas: proinde si prauam ossium costitutionem cognoscere & emendare velis, eorum naturalis consti tutioin primis cognoscenda. Idcireo voluit Hippocrates vitiatam corporis parrem ad eam quae integra est conserri, ut quantum naturali recesserit, intelligatur,& eodem libro monet illum prius racheus naturam n psse debere, qui huius partis morbos curados suscipit. Necessum est, ait Galenus lib. 1. Meth. cap. 4. Vt in omnibus quae ad Medicinam pertinent id quod secundum naturam est primum cognoscatur.Nam cui id ignotum est, is neque ubi sua natura partes assectae distrahimtur, neque qua ratione ad id quod secundum naturam est adduci debeant intelliget.
Sunt autem ossa animantis partes durissimae & aridissimae, maximeque terrestres. Haec tanquam fundamenta quaedam ad uniuer
sam corporis substantiam sustentandam subsciuntur, hisque omnia adnascuntur& stabiliuntur.
pars corporis nostri maxime tem
184쪽
nea. Nam mox necessario sequebatur eam quoque siccissim stim si era*ccissima omnino in durishma erat cum Hippoc.de
terra elementuras si quam ροπι centro natura.
inuenitur in sit quouis adamante durior
quae si durisiuna est, etiam est cessima,
cum dura omnia , si modice caleant, mi omnia in nobis etluentibus dura per maneant,sintsicca. Tamen ad maiorem orationis persticuitatem Pronibus maxime necessariaasae duo,durissimae maridissimae, addidit. Bod non omnes
nouerint terreum omnesiccum esse, nec siccum omne durum, nec contra. Ossium usu communes aliquot ex-
plicantur,quodU se mutuo,'partes alias omnes sustinent, oe eas sibi adnatas affixasquefirmant, fingunt, mutant
ac muniunt: sed etiam ab alijs non modoogibus fιstinentur ossa in maridis corpo rum motibuso gurispartium: merum etiam a musiculis muniuntur contra pse
185쪽
ijsdem musculis'. ossa etiam saepesinguntur, qAod ii K in Iemore, tibia, ρ
rone Dachio, rodio, cubito, cauitas una in temporibus, triplex in omoplata osse ilium comprolat. ais cuique si propria utilita , in libros de Uuparnu, consulto a Galeno reycitur.
O Mnis ὶ ratione sinepta de re aliqua institutio E definitione proficisci debet, urintelligatur id de quo disputatur; propterea Galenus definitione ossium incipit, sunt autem durissimae M siccissimae anim/ntis partes vel uno verbo maxime terrestres, quam definitionem nonnulli abundare perperam existimant, & sussicere si dixisset,ossa corporis esse partes maxime terrestres Indε sequitur aridissimas esse & si sint aridissimae, erunt etiam durissimae. Sed Galenus in gratiam Tyronum scripsiti, quibus faxitia& intelligibilia proponenda sunt, ex Hippqc te lib. de vet. me dicina. Idcirco ossis naturam clarius expressi quando durum pronuntiauit os, quia siccum,sic'
186쪽
cum vero quia terrenum. Si quis obvetat debuis. se Galenum praemittere siccitatem duritiei, quae est enetus siccitatis, ut mollities humiditatis, ex
de duritiem nobis esse notiore siccitate. Deindecumos sit utile propter duritiem, idcirco primu duriseimum a Galeno dictum fuit, dein aridissi mum. Cum, inquit Galenus libro primo de usu
partium, cap. '- cuius uepa ticulae utilitatem inquiris, diligenter examinabis , an propter actionem stytilis, an propter ea quae temperamentum consequuntur,ut os propter duritiem.Dicerem adhuc duritiem qualitatem esse ossi magis aptam & propriam, quam sit siccitas, quae primo conuenit ex Galeno & Avicenna pilis, qui sicciores Existunt ossibus rideoque durum praemittere debuit siccitati, quia ex veris partibus nostii corporis os est durissimum, authore Galeno libro secundo de temperamentis, capite primo. Adde quod Galenus voluit explicare qua ratione os esset durum, nam aliquid durum tribus modis fieri&existere scribit libro quinto de facultat. medi cam .repletione, concretione,& siecitate: Os autem durum est siccitate.
A Ristoteles libro secundo dςgeneralsone &άα corruptione capite isecitndo. naturam dur&sicci his verbis declarat. Vt mollia, inquit,' huimidis subqciuntur, sic dura siccis: quare ut humi.
187쪽
da non sunt in in pnibus, sed in humidis mollia vicissim sicca non sunt in duris, sed dura in siccis .
Dii crimen autem ponit inter aridum S siccum, nam aridum est quod admodum sccum est, ut etiam concretum sit humoris penuria, quasi aridum quid esset stupra siccum ,cuiu simodi sunt ossaisiccissima. Praeterea durum definitid quod concretum est,& quod concretum est durum existit. Durescunt autem & coguntur corpora, inquit Aristoteles lib. . Meteorum,partim, calore,par tim a frigore. Cal*r enim hi imorem exsiccat , frigus vero calorem extrahit. At ea quibus hoc euenit humoris inopia, humore liquari solet,nisi forte ita cogantur ut introitus in eis minores quam qui aquam accipiant relinquantur, ut lateres : id circo ossa liquari non possunt, sed aduri,fumumque emittunt , ut ipse docet Aristoteles libro . Ideteorum cap. 9. Ex his praemissis.clare intellia gitur quanta sit ossis durities, quod nec.aqua diu luat ur, ut terra quae fit lutum, nec igne resoluatur: cum tamen multa urente igne fiant molliora ut cornu. Causam assignat Aristoteles libro quarto de generat . animalium, quae parum in se humoris ct caloris habent, & dum. haec evaporant indurantur, igne molliuntur, quia calorem excipiunt qui humorem liquat induratum. A t quae a calore interiore dura fiunt, ut siccescente humore instat testae excoquyntur, ea nullo igne molliri aut liquari queunt. Prioris generis est cornu,posterio-1is os. Scribit Galenus libro primo de semine cap. 1ο. ut ossa fierent aura,materiam seminalem craN
188쪽
sam & terrestrem a calore torrefactam, ac prorsus arefactam fuisse: ob eam duritiem & terrenam consistentiam Poetis ollia comparanturia, pidibus, ex quibus 1 Deucalione iactis renatos homines fingunt. Summam esse ossis duritiem satis ostendit comparatio illa quam adduxit Galenus libr. i. administ. Anatona, cap. z. quod intentorijs praestant pali, quod in aedibus parietes, id in animalibus essicit ossium substantia. His enim,ut addit hoc libro,subijciuntur ac vel uti funis damenta quaedam reliquae corporis stubstantiae subhaerescut: Q uippe omnia ossibus adnascunur, atque stabiliuntur. Durities autem non est in omnibus ossibus qqualis,quaedam enim sunt lapidosa, ut ossa temporum , alia pumicosa ut ossa spongiosa narium,alia molliora ut olla sterni,alia carti-daginosa ut ossa coccigi .
DVbitare posset aliquis, num ossa sint siccis
simae corporis partes,cum ipse Galenus lib. primo de temperamentis capite'. pilos ossibus sicciores esse tradiderit, quod etiam Avicennassen. I. doctr. 3. cap. a. asseuerat, tribusque rationibus confirmat, quae viris doctis videntur inualidae ad probandum id quod intendit. Nam Galenus de industria ossa partes animantis dixit,sorsan ut ossa distingueret a pilis, qui sunt excrementa cord oris': quippe Galenus naturam & temperiem partium, quatenus existunt in viventibus
189쪽
expendi voluit. Proind. ossa non corporis sed animalis partes esse prodidit. Deinde Galenus loco citato de temperamentis sibi non contradicit. nam eorum cutis inuolucro teguntur os siccissimum esse scribit , ut eorum quae, cute expullulant pilos esse siccissimos. De hac quaestione consilendi sunt Avicennae interpretes, Gentilis, Baptist Montanus,&Ioannes Costeus.
Cur Og, terrestria, mansentiam.
Os omne inquit Aristoteles capite secundo libit tertij de parti dilanim. & quidquid onsis speciem gerit, Terrenum est, ob id ossa sunt
grauia. Negat tamen Picolominus ossa grauissima esse ob elementi terreni abundantiam, quia cinis post ossium exustionem minus ponderat, quam cinis reliquarum partium: quod argumento est terrae minus quam caeterorum elementorum ossibus inesse, sed idcirco grauissima & terrena esse ossa , quod aer & aqua in illis sint maxime concreta & condensita, ut aqua concrescit &condensatur in gelu: At Verd in marmoribus atque lapidibus plus terrae quam caeterorum elementorum inest, quandoquidem post eorum co bunioneni plurimus remanet cinis. Veruntamen Aristoteles libro secutido de partibus animalium capite quarto, Offa maxime terrena esse prodidit,
quod elementum. terrae in eorum mixtione prae- dominatur& exilis erat: quin etiam ex terrea &pingui portiono seminis conflari scriptum est ab
190쪽
Hippocrate. Galenus autem deindustria H terrestre in definitione adiunxit, ut tacite significaret offa sensus omnis expertia esse, cum . durissimis& siccissimis, maximeque terrenis sensus abesse soleat: quod eleganter declarauit Aristoteles sabfinem libri tertij de anima. Tactum non esse te renum , sic probat: quod orinium tactilium tactus sit veluti mediocritas & sesceptiuum sensio-rium omnium qualitatum , tam primarum quam
seCundarum : propterea ossibus & pilis & huiuL. modi partibus non sentuniis, quod terrae sist, deplantae propter hoc nullum Eabent sensum quod terrae sint. Contra pertinaciterinfitiatur Columbus offa quia terrena non setitiste sc enim dentes durissimi & terreni non sentirint, sed quia per eorum substantiam nulli nerui disseminantur. Alij ossa non sentite putant, quia per eorum substantiam membranae tactus instrumeta non sparguntur': ossibus tantula circumiectae sunt, ne
quid alienum & inimicum in offa penetraret Minflueret sine sensit. Galenus varijs in locis demonstrauit ossa per se,natumue tua non sentire, sed ratione membranae circutilata, quae nuncupatur, id manifeste declarat i ibro secundo
τω τοπον capit. a. membranarum quae ossibus
circuiectae sunt dolores prosendi sunt, & ossium veluti dolentium imaginem inducunt. Hinc est quod a plurimi, ὸς iis nominantur ac si ipsa ossa sentirent. De hac quaestione legendus Scaliger exercit. 291. & Bartholomeus Eustachius libello de dentibus, cap. 24.