장음표시 사용
41쪽
manorum Iurisconsultorum prudentia, quam canonum disciplinae amicam, Ita dixerim, manum praebere constabat, Praesertim ubi uomocanones fieri coeperunt auctoribus Photio, Balsamone, Se Armenopulo , quos dein recentiores Latini. imitati fuerunt: Tunc nimirum etiam juris civilis capita sacris canonibus Collectorum industria assui coeperunt, ac sic paullatim canonicae, civilisque jurisprudentiae itudia jungi, ut, ubi nil aliud obsisteret, communia utriusque principia haberentur. Quamobrem relicto Platonicorum adagio illud addidicerunt ex vetere philosophia Iurisconsultorum Viri ecclesiastici, momentum mortis vitae potius tribuendum fore, atque ea ratione non improbandam consuetudinem esse dixerunt, qua Clerici pose . sent in piis caussis testari, in quas ecclesiasticas obventiones impendere, dum viverent, potuissent. Sic reor, me veterem Prudentiam canonum cum recentiore conciliasse.
Est alia ad Marinianum epistola 79. lib. r. in vulgari editione, quae ad caussam can. s. pertinet Μaximi Salonitani, de qua jam aliqua animadverti initio hujus sectionis
v, 3. ad canonem 8. cau. a. qu. f., quae huc etiam reserre juvabit. Utrobique Gregos 'i' mus, sive ad Castorium Notarium, sive ad Μarinianum scribens voluit, ut si Μaximus se jurejurando ante Martyrum sepulcra purgasset, ab accusationibus prorsus absolveretur. Quae sane reos purgandi ratio tempore Gregorii recepta erat, cum persuasum tunc esset, eos, qui periuri ad sepulcra Μartyrum accessissent, Divinam ultionem experturos. Hinc Gregorius idem homil. 32. in Evangelianum. 6. ait: Ad extincta eorum scilicet Martyrum corpora viventes aegri veniunt, ta sanantur , perjuri veniunt, edi a Daemonio vexantur . Ex hac epistola depromtus est ca-
Ia Ravennatensi Urbe quidam anonymus scriptum evulgaverat contra Castorium can. Diaconum in eadem Urbe degentem, de pluribus criminibus eundem redarguens, aliqua etiam adjiciens adversus Gregorium Pontificem Maximum de pace, de qua stabilienda idem Pontifex studio gravi curabat inter Imperatorem, ac Principes Longobardorum Italiae fere universae minitantes. Hunc Calumniatorem anonymum anathemate perculit Gregorius in epistola juxta vulgarem editionem 3 o. lib. s. , juxta Maurinam 3 t. lib. 6. , quae hanc habet inscriptionem : Gregorius Mariniano Episcopo Ravennatens eam ceteris Fratribus, M' Coepiscopis , Sacerdotibus , Levitis , Claro, Nobilibus, Populo, Militibus Civitate Ravenna cons sentibus, vel ex ea foris degentibus. Haec sane inscriptio indicat, quantum Gregorio insideret imo corde , damnationis sententiam publicam esse, & per omnium ora traduci, ut qui publice aliis injuriam inferre non dubitaverat gravissimam, publice etiam damnaretur. Integra sere epistola legitur iti can. 2. Cau. s. qu. I., cujus verba cum Optimis exemplaribus consonant, dummodo dematur vox illa publico, uti animadverterunt Correctores Romani; dummodo etiam pro illis verbis; non valet, s tanti mali cox-scius etiam probibitus, legatur; non valet tanti conscius , cd jam trohibitus; & pro illis,
percussus si, ut fallax tac., legatur I percussus sit, est ut sallax tae.
Canon I 3. cau. 7. D. I. legitur in alia ad Μarinianum epistola, quae in vulgari editione est 4s. lib. 7. , in Maurina est xy. lib. 7. Ibi abdicante Ariminensis. 4',. Ecclesiae Antistite episcopatu suo caussa infirmitatis, mandat Gregorius alium eligiqu. 3. Antistitem . In memorato canone, sicut in ipsa epistola describenda, non consonant omnino codices universi : etenim in primis pro illis Gratiani verbis: Corporis, qua
42쪽
De Gregorio Magyo . 3 3nosis , legendum esse potius capitis, quam corporis suadent posteriora illa verbarde eaIem capitis, qua detinebatur, molestia. Deinde pro illis verbis precibus urgentium , in aliquibus editis codicibus legitur: precibus arguentium; itidem pro voce compuls legendum est compul , pro voce revocari legendum evocari, & pro illis verbis vobis quoque vita piacuerit legendum est vobis quidem vita placuerit. De nomine Heptatheuci jam animadverterunt Romani Correctores, apud Gregorium legi Eptatici, quam vocem exhibet etiam epistola 3 a. lib. 2. in Μaurina editione. Ea . significantur septem priores libri veteris teitamenti, Genesis, Exodi, Levitici, Numerorum , Deuteronomii, Iosue, de Iudicum, eodem modo , quo quinque Prio' res Pentat heuci nomine designantur . Non absimilis caussa eii, quam tractavit Gregorius in alia epistola ad Μarinianum in vulgari editione 39. lib. 6., in Μaurina 42. lib. . , ubi nimirum mandat Mariniano, ut in Corneliensi Ecclesia in locum lapii Episcopi curet alium a populo eligi, electumque consecret. Cornelientis Ecclesia ea elt, quae olim Urbs dicebatur forum Cornelii, vulgo Imola , nunc Romandiola dicta inter Bononiam, Se Ravennam, & quidem sub Ravennatensi Archiepiscopatu . Ex hac epiliola depromtus eit, eisdemque omnino verbis consonat canon D. diit. so.
Cum Secundo Ravennate, qui in pluribus vulgatis codicibus Secundinus adpellatur , fuit arctiisima Gregorio Papae necessitudo , qui illi, laico quidem viro , gravillima etiam negotia peragenda commiserat. Hujus rei argumento est epistola 29. lib. s. in vulgari editione, seu 3 o. lib. 6. in Μaurina, in qua Sanctus Pontifex Secundo commisit instituendae pacis leges cum Agilulpho, ut scilicet ejus animum cum Imperatore conciliaret . Nimirum id sibi quodammodo proprium Gregorius fecerat, ut paci inter Principes sanciendae studeret, quemadmodum conitat ex epistola ad Severum Scholasticum , lib. s. num. 3 6. in Μaurina editione , Sr alibi pluries . Item eidem Secundo commisit, ut Pontificio nomine Marinianum Ravennatensem Episcopum in rebus ecclesiasticis, muneribusque episcopalibus quodammodo obdormientem expergefaceret, praecipue excitaret ad eleemosynam pauperibus elargiendam . Huc pertinet canon 6. diit. 86. eisdem omnibus verbis ex epistola in codicem Gratiani relatus.
. De Disiolis per Samnium directis. .
De epist. ad Barbarum Beneventanum.
Ex illis epistolis, quas Gratianus commemoravit, una est per Samnium directa, quae videlicet ad Barbarum Beneventanum Episcopum scripta fertur. Ibi Gregorius Barbarum constituit Panormitanae tune vacantis Ecclesiae Vilitatorem . Μ Ιεm. III. E enim
43쪽
enim erat sexto Ecclesiae Leculo, ut quoties vacarent Ecclesiae, designaretur Epl. scopus , qui interea sacra perageret, & curaret , ut quantocius successor eligeretur. Haec epistola, quae est in vulgari editiove 16. lib. in ., integra describitur in can. 16. diit. 61. In aliquibus codicibus pro verbo commonemus legitur commonentes item pro verbis illis lateae personae adspirare praejumant, legitur e laicam personam a pirare permittas. In versic. monasteris Lyc. admonent Μonachi Μaurini, illum in ΜSs.
Codicibus plerisque non reperiri , ac consequenter suspectae fidei esse. Quispiam forte suspicabitur, a Μonachis has epistolas describentibus aut omissum, aut abrasum fuisse , ubi coeperunt exemtiones monasteriorum , & privilegia vires habere . Quaerunt tiliqui, quisnam fuerit Barbarus ille Episcopus, qui visitatoris munere fungi debuit. Dubium moverunt codicum diversa exemplaria ; etsi enim in plurimis , iisdemque vulgaribus dicatur fuisse Beneventanus Episcopus, alibi tamen hae inest epistolae inscriptio : Gregorius Barbaro Episcopo Carinis . Carinensis Urbs fuit olim apud Brutios non procul a Regio. Sunt, qui putent intelligendam esse inscriptionem de Episcopo alius Urbis Urbi Panormitanae proximioris, forte ex ruinis Hyccaris oppidi constructae, ea ratione, quod verosimile non videatur, Gregorium voluisse constituere Panormitanae Ecclesiae Visitatorem eum, qui pro P ab Urbe Panormitana Episcopatum teneret. Quoties major non urget ratio, non ubdeo , cur a vulgatis codicibus sit recedendum, quin dissiti loci ratio obsittat: forte enim contingere potuit Barbarum Beneventanae Ecclesiae Episcopum necessariis quihusdam curis fuisse distentum prope Urbem Panormitanam, quod facile contingere potuit illis temporibus ob publicas turbationes Provinciarum, proindeque ea occasione Panormitanae Ecclesiae visitationem perficere potuisse , praesertim cum haec visitatio non diu protraherctur , sed uno , aut altero mense finem acciperet. Μ orvis his accedit ex eo, quod Barbarus lite jam fuerit Gregorio acceptissimus, &invisitandis vacantibus Ecclesiis alias probatus, cui jam demandata fuerat Ecclesiae Hortonensis visitatio, ut liquet ex epistola Gregorii in vulgari editione 3'. lib. 3, . &ia murina 4 r. lib. q.
De episeolis directis per Lagium, O Campaniam.
De epist. ad Agnellum Episcopum Terracinae.
Agnellus quidam Episcopus Ecclesiae de Fundis in Latio exclusus a sua Ecclesia
Mn. s. fuerat improbitate hostium , qui urbem occupaverant, ita ut nec ad illam sacrae o 6 ministeria celebraturus accedere posset, nec episcopales reditus ex illa percipere,
' proptereaque non tam ipse Ecclesiae, quam Ecclesia ipsi deesset, .vir caeteroquin Episcopatu dignissimus, & diu probatus. vacaverat interea Tarracinensis Ecclesia etiam in Latio constituta, cujus Populus, & Clerus electione facta in Agnellum Fundensem consenserunt. Postulatum hinc a Gregorio , ut factam Agnelli electionem confirmaret. Annuit Sanctus Pontifex, rescribens, ut Agnellus Tarraci
nectem quidem Ecclesiam regendam susciperet, sed Iundensis Ecclesiae Pontifex esse
44쪽
non defineret, nec curam , gubernationemque ejus praeteriret. Epistolae hujus , quae in Maurina editione est i 3. lib. 3. , in vulgata I 3. lib. a. indict. it., exemplar perhibet Gratianus in can. s. & 6. cau. a I. qu. I., apud quem lamen nonnulla desiderantur, quae hoc loco exhibebo. Relatio Clerismul, hic est canon s. Populi I arracinensis nos valde laetiscat. Et quia defuncto Petro Pontifice suo Ibi Cardianalem posulam constitui te Sacerdotem, eorum vota necessario complenda esse praevidimus: quatenus edi siti se gaudeant impetrastie , quod postulant, ta nos concessisse , quod expedit , videamur. Quia igitur ob cladem helilitatis nec in Civitate , neu in Ecclesa tua escuiquam habitandi licentia, ideo te auctoritate nostra Tarracinens Ecesesiae Cardinalem fiosi uimus Sacerdotem , admonentes , υρ ita de animabus populorum illic cin entium . Deo protegente , debeas este sollicitus, qsatenus callidi, perversque bosis io diae commisso ιibi gregi qualibet arte nocere non valeant , sed sollicitudinis tuae grex circuminseptus custodia, digni se Pastoris gaudeat meruisse tutamina . In tuis actibus plabi exempla bene vivendi existant . -aritia in te vires non habeat. Tua praedicatione qui literas nesciunt, quid divinitus praecipiatur , agnoscant. In Dei timore populam quemadmodum vivere possit, tui mores instituant. operibus exerce, quod subjectos doces, ta praedicos . Actus tui in aliorum correptionem proficiant , in adjutorium sbi vitae tuae imitationem assumant. Sicque te in cunctis operibus exbibere festina, ut scripturam, constructionemque in te habeat, quicumque aut negligit , aut non potes lactione sormari . Totastitsr mentis intentione modis omnibus sacultatem. Illud quoque fratemitatem tuam e c., quemadmodum in canone 6. Singularis sane disciplina ex hac epistola dignoscitur, & adversus generales juris ecclesiastici regulas, quae monent, neminem in duabus' Ecclesiis Episcopum posse constitui. Fuit in Agnello ratio singu- Iaeris ; ipse enim licet vigilantillimus ad Ecclesiam suam accedere non sinebatur improbitate hostium, ut diximus, ac propterea, ne improbis indulgeretur , non erat ab Episcopatu Fundensi Pontificia auctoritate transferendus. Alias Vero ne Agnellus idem sine Ecclesia esse videretur, neve necessariis subsidiis destitueretur, rectae oeconomiae ratio pollulabat, ut alteri Ecclesiae regendae praeficeretur . Iure igitur Gratianus ante eos canones scribere potuit: Potes etiam utrique Ecclesiae tamquam titulatae praeesse, sed jure speciali, non communi . Non video autem , cur Romani Correctores hinc occasionem arripuerint arguendi Gratianum, subjicientes: Adia est sententia B. Gregerit, ac Gratianus putare videatur. Hunc enim Agnellum, qui antea fundorum erat Episcopus, quod ea Civitas ab hoste esset vastata, Tarracinae Cardinalem consiluit Sacerdotem . Verum, venia dixerim gravissimorum Virorum,
idem & ipsi cum Gratiano adstruunt, & quidem optime. Quid enim aliud est, ideo Agnellum duplici Episcopatu frui potuisse, quod Fundensis Ecclesia ab hoste vastaretur, quam duplici Episcopatu frui potuisse ex jure singulari ' Illud ego sin. gulare jus dixerim, quod singularia vel locorum, vel temporum, vel Personarum adjuncta inducere possunt ; neque, ut arbitror, alia stat Gratiani sententia . De voce CardinaIis, quae in hac epistola occurrit, nihil dixero. Iam de illa satis loquuti sunt , de optime Romani Correctores iidem ad cap. Fraternitatem dist. ra.
45쪽
De epistolis ad Anthemium Subdiaconum in Campania.
e Fuit Anthemius unus ex Subdiaconis Regionariis, quibus Pontifices Μaximi certis de mulsis vices suas demandare aliquando consueverant, ut vel quid gestum esset, ipsi renunciarent, vel, si forte levior caussa videretur, judicio suo dirimerent. Plures ad eum sunt Gregorii epistolae . Ex his est epistola 31. lib. 11. in vulgari editione, & 26. lib. 13. in Μaurina , ex qua depromtus est canon I. dist. 84., cujus verba ita exigenda sunt ad vulgatos Gregorii codices, cum apud Gratianum nonnulla desiderentur. Pervenit ad nos Fratrem . . . . sve Mii Ecclesae hanc vocem Ecclesae , monent Μ1urini Μonachi in aliquot ΜSS. Codicibus desiderari vel oppressi pauperes .... pessi addiscere I sed rebus, quae ad Pastoris curam pertinent , praetermissi, ad fabrieandum naves toro se studio inutiliter oceupare . inde,scut fertur , contigit, quadringentos illum , aut amplius jam solidos perdidisse. Hoe quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie despectus cum uno, aut duobas Clericis dicitur ad mare descendere, ut M apud suos in fabula st, extraneis se vilis , ae despicabilis videatur, ut nihiI habere Episcopalis vel genii, vel reverentiae judicetur . 2uod sita est . . . . debeas, ac hortari, ut vitio roiporis excusso, deses esse non debeat ' sed in Ecclesae suae, ac Monasteriorum cura si vigilans , paternam sitis suis caritatem exhibeat, in defensonem pauperum cum discretione, in quibus justitia suaserit, si exessus, consita sapientum libenter suscipiat , quatenua eae Civisas illa ejus queat sollicitudine tonsolari, ipse desiliae suae culpas valeat operire. Si vero, quod non credimus Uc. Paschasius, de quo hic sermo instituitur , erat Episcopus Neapolitanus. Jungatur Can. a. dist. 89. Huic argumento proxima est epistola ad eundem Anthemium in vulgari editio-Can z. ne 33. lib. II. , in Μaurina a T. lib. I 3., ex qua dePromtus est canon a. dist. 84. lis ' Priora epistolae verba haec sunt, quae a Gratiano omissa fuerunt: Quoties illa de Fea stibus Coepiscopisque nostris audimus, quae ed illos reprehensbiles ostendere, ta nobis
tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatione non mediocriter cogit necessitas cogitare . Quia ergo nuntiatum nobis es, Campaniae Episcopos ita negIigentes existere, ut immemores honoris sui, geniique neque tac. Vocem illam geniique, quae Ze in Gratiano , & in plurimis editis exemplaribus desideratur , asserunt Maurini in ΜM. codicibus vetustis reperiri. Eadem formula usus est Gregorius in epistola supra memorata ad Anthemium , sive in can. i. dist. 84. ibi: Nihil haber Epis opalis mei genii, vel reverentiae . Observandum etiam est, ubi Gratianus legit: Convocatis, s nostro illas mandato, in editis epistolae exemplaribus ita legi : Convocatis ex nostra illos mandato. Episcopo minus dignam sollicitudinem suisse , quam habebat Paschasius Neapoli - tanus Antistes, observavimus ad can. i. dist. 8*. Aliud ejusdem rei argumentum Hs δ' ' suppeditat canon α. dist. 89. ex epistola Gregorii ad Anthemium in vulgata edi tione 66. lib. f., in Μaurina i. lib. 11. Ait ibidem Gregorius: Hortandus praeterea idem Frater ex nostro mandato est, ut se in omnibus vigilantem exhibeat, ta Ee-eIesae suae amplius disciplinam non negligat, ne edi peccatum de his, qui ei commisssunt, sustineat, edi nos contra se vehemerter stimulet, s in oscii sui cuνa , quod non optamui, incalitvr, vel Ieηtvό extiteris. V limra autem, ut memoratus Frater noster Pasita.
46쪽
De Gregorio Magn/. 3Trisebasus N Mee-Dominum fuc., quae legimus in dicto canone 2. Iungendus idem
Canon erit cum can. I. dist. 84., ex eo enim liquebit facile, quae suerit praecipua Paschasii cura, nimirum a negotiis Ecclesiasticis aliena, quamobrem a Gregorio debuerit admoneri, imo etiam reprehendi; quamquam tamen ex eadem epistola liqueat, parum Gregorii monita apud ipsum potuisse, cum iteratis praeceptis , & comminationibus opus fuerit. De Vice-Dominis, quorum officium hoc in canone memoratur , mentionem etiam secit Cassiodorus in lib. s. variarum epist. a 4., item Gregorius idem in Can. 3. dist. ους. Sane olim ex can. 27. Concilii Chalcedonensis disciplinam fuisse constat, ut Episcopi cssiconomum, quem etiam Vice-Dominum dicebant, haberent in pecuIio ecclesiastico administrando, ne sine testibus ipsi . Pro voluntate eodem peculio uterentur. Paschasius receptae sui temporis disciplinae non servierat, sed spreto cujuscumque σconomi officio, ipse per se suae Ecclesiae reditibus utebatur, ut voluptatibus suis indulgeret, praesertim in navibus instruendis,
quemadmodum constat ex canone x. jam pluries memorato.
Ad redarguendam quoque Pigmenti Amalphitani Episcopi erat olim Amalphia c... , Urbs Episcopalis in Campania , nunc Archiepiscopalis in Regno Neapolitano ne- eou.
gligentiam pertinet Gregorii epistola alia ad Anthemium, quae est 23. lib. s. inis P. 1. vulgari, & lib. 6. in Maurina editione. Fere integra refertur in can. 2 . Cau. T.
qu. I., si quae autem apud Gratianum desunt, ex his facile quisquam supplebit, Pervenit ad nos Pimentum Iegunt alii Pigmentum Amalphitanae Ciuitatis Episcopum . . . vagari, quod videntes alii nec is si in castro se retinent, sed ipsius exemplum seqυentes, foris magis eligunt halitare . Et quia hec agentes ibi potius ad suam hoses
depraedationem invitant, idcirco hae sibi auctoritate praecipimus Uc. Alia est ad Anthemium epistola in vulgari editione 4 o. , in Maurina 42. lib. I., qua Gregorius inhibet Monachis, nequis ex ipsis e monasterio egrediatur, nec ad cstn-3 saecularis vitae genus transeat, imo nec ad Clericatus officia facile adspiret . En 'μ '' Priora epistolae verba, ex quibus facilius explicabitur canon 32. au. I 6. qu. I. ex
eadem epistola depromtus . Johannes Frater, episcopus noster diresso per Ius mClericum suum capitulari , inter alia plura hoc nobis noscitur intimasse , aliquos Monachos monaseriorum in Arretina Diarces pistorum, de monasterio in m. onocrium , prout eis libuerit, transmigrare , hi a proprii Abbatis regula des.serio rei saecularis abscedere, sed L , quod non licere notum est, petuliaritati eorum singulos sudere . Si quos autem
qualibet oceasione a Clericatu tac. Sunt haec verba memorati canonis 32. , quem a Gratiano corruptum emendaverunt jam in suis adnotationibus Correctores Romani. Post pauca sequuntur, quae Gratianus edidit in canone 39. Cau. 27. qu. I. eisdem Gn. I9.
Omnino verbis. Aliqua in hisce canonibus digna sunt singulari animadversione . In ς- I primis novi, ibidem agi peculiari sermone de Monachis Surretinae tantummodo ' Dioeceseos . Porro Urbs Surretina Urbs erat Episcopalis in Campania, nunc Archiepiscopalis . Deinde sunt, qui putant, verba illa qualitet occasone , quae habentur in dicto can. 32. juxta ea , quae nuper describebam quidquid Romani Correctores ex suis exemplaribus scripserint falso esse inserta in vulgaribus editionibus :hinc Thomas Iamesius in vindiciis Gregorianis ait : Verba haec qualibet occasione. ad ampli candum Monachorum ordinem spectant, a jesia sunt , atque assuta texItii ab
aliquo tenebrione, in membranis non comparent. Quae sane si vera sunt, Romanorum.
Correctorum codex aliis codicibus praestabit. Demum quod spectat interdictum ,
ne passim Monachii ad Clericatum adspireat, suis sane rationum momentis innistebatur.
47쪽
38 . Pars secunda. Caput L ETrebatur, quae egregie expendens Severus Sulpitius dialogo I. cap. 14. ita de m-nachis eisdem scribebat. Siquis Clericus fuerit essectus, dilatat continuo Imbrias suas, ea det salutationibus, instatur occursonibus , ipse etiam ubique discurris, ta qui ante pedibus , aut asello ire consura erat, spumante equo superbus invebitur . Parva prius, ac vili cellula contentus habitare, erigit celsa laquearis , construit multa conclavia, scuI-pit Psia , pingit armaria , vestem respuit grosiorem , indumentum molle doderat, atquo
hinc caris viduis, ac familiaribus mandat tributa virginibus, illa ut brrum rigentem , haec ut fluentem texat lacernam.
Benenatus quidam Μessenates Episcopus certam pecuniae quantitatem accepera ut castrum in Urbe, in qua residebat, aedificari curaret. Exequi tamen ipse nec , glexerat , quod spoponderat, imo susceptam pecuniam in alios, Privatosque usus convertebat . Alonuit de hac re Anthemium Gregorius epistola 33. lib. xx. in vulgari, de s l. lib. s. in Μaurina editione, cujus sententiam integram hic describam , ut commoda sit interpretatio canonis a. Cau. 17. qu. 4. Pervenit ad nas,
quendam Benenatum Mesenatem Episcopum pro construendo illic castro solidos accepisse. Ex quia pars eorum solidorum apud eum dicitur remanssse , experientia tua subtili imdagatione perquirat, θ' squid manifeste de ipso solidis cognoveris remansse, comitatio comiti praedictae Civitatis sub desuscepti illud pagina contra Jat , atque immineat, ut iri constructione ejusdem loci, sicut sunt dari, Deo adjuvante , prosciant, quia raιio nulla permittit, ut propriis cujussuum obus applicetur, quod pro communi utilitate datum . in cognoscitur. Benenatus ille, qui Μessenas hic dicitur, alibi Ilisenus, sive Μiχ-na: Civitatis Episcopus adpellatur, quem spectant Canon I 1. diit. 61. ,& canon 48.
Est alia ad Anthemium epistola 48. in vulgari, si . in alaurina editione lib. r. ,
s in qua legitur can. s. cau. 2 o. qu. i. , ubi pro voce providentia legendum est, experientia. Palmaria insula , de qua in eo canone sermo est, parva sane, & in mari Tyrreno sita contra Terracinam, fuit olim receptaculum Monachorum, quemadmodum & insula Orphiaria, sive Orphiana, de qua sermo fit in eadem epistola Gregorii; siquidem Monachi in insulis tunc degere solebant , in quibus Procul a
strepitu quietam, & qualis solitariis hominibus convenit, vitam traducebant, quemadmodum testatur Ambrosius lib. s. in I exameron cap. s. vult ibi Gregorius, neminem ante annos decem & otio in monasteriis insularum recipiendos esse, ea ratione, quia dura est in infulis congregatio Monachorum . De hac re investiganda video parum sollicitos Interpretes fuisse, & Glossographos. Ego id minime praeterinittam, novi enim, quod ibidem Gregorius statuit , non generalem disciplinam continere, sed singularem & suis tantummodo temporibus accommodatam. Erat tum Italia universa hostilibus armis concussa, Italique debiliores vel aetate , vel sexu in insulas Italiae adjacentes sese quasi in asylum recipiebant, rati eo hostium exercitus neutiquam perventuros. Id tradit ipse Gregorius initio ejusdem epistolae , ibi: Comperimus in insula Orphiana . . . . multos virorum cum mulieribus suis diversorum patrimoniorum ilIuc pro necessitate feritatis barbaricae refugisse , quod importunum judicavimus , ut dum aliorum refugiorum loca vicina snt, ibidem eum Monachis debeant mulieres habitare. En igitur apertissimam cauilam , cur ea aetate dura esset in insulis congregatis Monachorum, qui tenebantur vel ex ipso charitatis, ac miserationis ossicio integras excipere familias in monasteriis suis, in monasticae
solitudinis , quietis , orationisque divina dispendium. His accedit, puerulos metu
48쪽
De Gregorio Magno . 3 hostium in insularum monasteria adductos, facile parentum suasionibus monasticam Vitam prosessos tum fuisse, quam tutam omnino a publicis perturbationibus in insulis illis esse suismet oculis videbant; proindeque non satis maturo consilio, per- Pensaque caussa Μonachos se fieri exoptabant.
De epistolis ad Benenatum Misenuas.
vacante Cumana Ecclesia prope Μisenum Promontorium sita, quae hodie ob Cumanam dirutam Urbem Neapolitanae Ecclesiae juncta est , a Gregorio constitutus est ejus Visitator Benenatus Misenus Episcopus , ad quem directa est
apistola 19. in vulgari, & as in Μaurina editione lib. a. Ad eam referendus est canon ri. dist. 6 a. his verbis : Caritas tua ad praedictam Ecclesam ire properabit, di visiduis adboνtationibus Clerum , plebemque ejusdem Ecessae admonere te volumus, r remoto studio diversarum partium uηo, eodemque consensu talem sibi praeficiendum misperant Sacerdotem, qui ει tanto ministerio dignss valeat reperiri, G a venerandis canonibus nullatenus respuatuν. Qui dum fuerit posuimus, cum solemnitate decreti, omnium subscriptionibus roborati, eae dilectionis tu.e testimonio literarum, ad nos sacrandus ccurrat No. Si haec ita descripta perpendantur , liquebit facile, quam perperam usus fuerit Gratianus hoc fragmento. Ostensurus ipse erat discrimina, quae intercedunt inter Postulationem, atque inter electionem, tradens inter cetera, atque eo monumento comprobans, electionem quidem fieri cum solemnitate decreti omnium
subscriptionibus roborati, postulationem vero simplici petitione. At bone Deus i cum Gregorius solemnitatem decreti omnium subscriptionibus roborati exigit, postulationis utitur vocabulo, ibi: dum fuerit postulatus tac. Quomodo igitur ad eleaionem ea pertinent; aut quomodo postulatio fieri dicitur sine decreti solemnitate 7 Dixe-xit forte quispiam , apud. Gregorium nomine postulationis electionem intelligi . Et ipse id fateor, quia Gregorii tempore erant haec promiscua nomina, nec adhuc postulatio diverso ture, ac electio dicebatur. At si id verum est, quomodo ex Gregorii monumentis potuit Gratianus jura postulationis ab juribus electionis omnino sejungere, & diversam utriusque formulam tradere 'Cumanam Ecclesiam vix iure Visitatoris adivit Benenatus, non quidem cogitavit, ut electionem fieri Antistitis curaret, sed potius ut illam suae Ecclesiae jungeret , ipseque esset tum Misenae, tum Cumanae Ecclesiae Episcopus. Id obtinuit ex Gregorii rescripto, seu epistola si . in vulgari, & 4s. in Maurina editione lib. MHaec fere integra legitur in can. 48. cau. I 6. qu. r. , & quidem eisdem verbis, si conferatur cum editione vulgari. In editione Μaurina levis est scripturae varietas : nam ubi legunt alii utra lue nos Ecclesas . θ' ideo te quaecumque tibi de
earum .... perspexeris i ibi habitato . . . . Ecclesiam , cui corporaliter praesens Nn eae E e. lagunt Μaurini Μonachi: utramque nos Ecclesiam . . . ta quaeque tibi earum . . - . perspexeris, babitato . . . Ecclesam, a qua corporaliter ad praesens
49쪽
De epistolis ad Clementinam Neapolitanam.
Clementinam, ad quam scripta est epistola vi. lib. r. , Patritiam Neapolita. nam fui me Maurini Μonachi conjiciunt ex lib. 3. epistolarum Gregorii epist. i. Eam consolatur in primis Sanctus Pontifex de morte Eutherii Viri clarissimi: deinde , cum Clementina ad se mitti petiisset Anatolium 'quendam Diaconum, rescribit Gregorius, illum mitti non posse, quod Romanae Ecclesiae Uice. Dominus, sive oeconomus jam constitutus esset. Hanc posteriorem epitholae partem retulit Gratianus in can. 3. dist. 89., in quo tamen duo menda occurrunt in nonnullis Gratiani exemplaribus; ubi enim Gratianei codices habent, quem ad nos di. rigi , de austeritas fecit, in vulgatis epistolarum codicibus legitur: ad vos diνigi, &austeritas facit. De nomine Vice-Domini nihil hic dixerim, quum quaedam attigerim superius ad canonem 2. diit. 89. R
De epistolis ad Fortunatum Episcopum Neapolitanum.
Plurimae sunt, & quidem diversis in caussis, Gregorii epistoIae ad Fortunatum Neapolitanum Episcopum . Prior recensetur apud Gratianum in can. x s. dist. 14. epistola 32. lib. 6. in Μaurina, & 3 i. lib. s. in vulgari editione. Agit ibi Gregorius de servis Iudaeorum, sive Iudaei fuerint, sive Gentiles, ac scribit, eos quinti es Christiani esse maluerint, abs Iudaeis amplius possideri non posse , imo nec venditionis titulo in aliorum dominorum potestatem transferri, sed jure ad libertatem proclamare. Iam pridem id Christiani Imperatores constituerant toto tit. Codicis, ne Chri itianum mancipium: quamobrem studendum erat Gregorio, aliisque Ecclesiasticis Antistitibus, ne Imperialia privilegia sivore Religionis Christianae concessa in desuetudinem abirent. Id perspicue patet ex integra epistola, cujus initium hoc est : Fraternitati vestriae ante hoc tempus seriumus, ut hos, qui Iudaica superstitione ad Chrisianam Fidem Deo aspirante venire de iderant. dominis eorum nulla esset licentia venumdandi, sed ex eo , quod voluntatis suae desiderium prodidissent, defendi in libertatem per omnia debuissent. Sed quia, quantum cognovimus, nec voluntatem nosνam, nec ιegum statuta subtili scientes discretione pensare, in paganis servis hae se non arbitra tur conditione constringi, Fraternitatem vestram oportet de his esse sollicitam , Fc., quae leguntur in dicto canone et f., in quo, siquae est codicum varietas, Romani jam Correctores animadverterunt. Alia epistola it. lib. 6. in Μaurina, & ix. lib. s. in vulgari editione laudatur in can. s. dist. r. in caussa Gratiani Venafranae, seu, t alii scribunt, Benefranae Ecclesiae Diaconi. Is enim cum in propria Ecclesia ministrare hoste prohibent non posset, Pontificia auctoritate, ac petente Neapolitano Episcopo Neapolitana Ecclesiae adscriptus est. Verba dicti canonis f., quae cum ipsa epistola omnino consonant, argumentum hujus rei perspicue ostendunt. Postularem hoc in loco a Romanis Correctoribus , cur non illud animadverterint, quod animadvertendum
Sollicita, & propemodum anxia in Monachos cura, qua viciebatur Gregorius,
50쪽
De Gregorio Magno. Ieundem excitavit, ut ad Fortunatum Episcopum scriberet, conquerens, quod ille cit. 8Μonachos, ac monasteria non foveret, quemadmodum decere Episcopum Vide- eau. 19.batur. Ea elt epistola 23. lib. 8. in vulgari, dc 2Φ. lib. io . in Maurina editione, qἰi ad quam reseredidus est canon 6. cau. 19. qu. 3. Primum monuit Gregorius, ne
quisquam ad tonsuram monasticam admittoretur, nisi primum per biennium mansisset in monasturio tyrocinii caussa . Id Maurini Monachi in lib. i. vitae S. Gregorii cap. 3. in tomo ultimo suae editionis ita sunt interprctati, ut singulare fui D. et constitutum in Ecclcsia Neapolitana urgentibus quibusdam loci simul, ac temporiis adiundiis; quia videlicet, ut in eadem epistola Gregorius reseri , tusic Con- rigerat in Urbe Neapolitana, quendam Mauritium praecipitanter de laico Μona- . chum faEium, nec antea probatum, sublatis monasterii rubus aufugisse . Praeterea . monuit Gregorius, ut nemo ex militibus ad monasticam pro sessionem admittere- tur, nisi prius Gregorius ipse de ea re certior fieret. Romani Correctore; recte animadverterunt, interpretes, ac Glossographos in hac epistola expendenda nonnihil a proposito aberrasse . Etenim Gregorii monitum respiciebat Constitutionem Mauritii Imperatoris, qua cavebatur, ne milites ante expletum militiae tempug ad monasticam professionem admitterentur. De hac lege disserendum erit in serius ad Canonem x. dist. 33. Unum tantum hoc loco animadvertam, nimirum ubi apud Gratianum legitur , quos a I conterfationem susceperint , & qualicumque praesumat ratione suscipere, legi in optimis codicibus, quos ad convertendum susceperint, & ρ
ubes pr.esumat ratione fuscipere . Epistola eto. lib. 6. in vulgari, & 23. lib. . in Μaurina editione , ex qua depromtus est canon 28. cau. 27. qu. a. , scripta est ad Fortunatum Neapolitanum- cia a Episcopum, simul & ad Anthemium Subdiaconum , ac Defensorem . Acceperat eou. x . Gregorius, virginem quandam sponsalia contraxisse cum Stephano, post datam au- ςrι. a.
etem fidem monasticam vitam professam fuisse. Eam ob rem Stephanus sua interesse putabat, si domum, aliasque res virginis, velut in injuriae sihi illatae com-
Pensationem , occuparet. Gregorius caussae cognitionem Fortunato simul , atque Anthemio demandavit, quorum operae commisit, ut si vera fuerint, quae narraren tur , monerent Stephanum de rebus restituendis, ea addita ratione, quia decreta
IegaIia desponsatam , s conveni voluerit, nullo omnino censiuerunt damno mutatari, quemadmodum in dicto canone 28. legitur : at si stephanus monitis non acquieverit,sbimet quid factum fuerit, renunciaretur, ut ipse Gregorius opportunis modis fa-Fiendam ex necessitate rellitutionem curaret, quam Stephanus sponte, & ex consilio facere neglexisset. Monent.Μaurini pro verbo illo mulctari, in aliquibus MSS. codicibus legi mulctare. . In canone 6. Cau. 29. qu. a. integra refertur epistola i. in vulgari editione lib. Can. s. 6., in Μaurina libro 7. Agitur ibi de caussa Clerici cujusdam Neapolitani, qui prae- cov. 39. textu servitutis, qua uxorem affemm Gebat, a se illam abjecerat. In codem ca. s none observandum est, ubi Gratianus legit cautius novit, quia scilicet maritus suus
suo eam vos conjugio reformaretis .... macula servilis . . . nos illud cognoscatis f c. in aliis codicibus ita haberit Acutius novit, quum quia maritus suus ... suo eam vos conjugi reformare Fraternitas vestra cognoscat . . . macula servitutis .... sus Ulam cognoscatis ως.