장음표시 사용
61쪽
tricula ad se se per ramum illum rapit
succum,nonnumquam semicoctum, omnino crudum 3 caeteris vero temporibus, nequaquam. At ab intcstinis ora dine trahit iecur, & per Misaraicas v catas venas, dum alimento eget, citra urgentem illam necessitatem enarrata.
S: quidem Chylus ipse diutius i intesti norit anfractibus permanes , eo coctior reddi soleat . Hucusque dictum sit de materia, quS alimentum nuncupatur, ac nutrit. Superest de sorma Humani corporis nutritionem efficiente dicen
Forma Corporis Humani, essiciens nutritionis cause,quq sit. Cap. V I.
UI sunt Aristotelis dogmata perpetuo sequuti hi ex illis prompte cognouerint actionem agentis in patiente probe disposito consistere, qua quidem accept* positione; nos facile non omnino mente captis decla rare poterimus, quod ad exactam h
62쪽
mani corporis nutritionem conficiendac cuius cause efficiens est Anima ipsa, eiusdem corporis forma nuncupata ut antea declarauimus requiritur corpuri seu membrum rite dispositum, necnon alimentaris materia ad nutriendum idonea,vi die in est superius. At quae sint leges perfectum Nutribile constitue tes , enarrauimus; dum diximus eas ab influetibus spiritibus, quos vel influentem calorem dicas desumi: Itidem de ab optima eiusdem temperatura: a partium copositione:atq; ab ipsarum continuitate emanare. De materiae aptitudiane, partim verba fecimus, partim faciemus et id manifestabitur quum de C ctione , caeterisq; naturalibus sacultatibus sermonem habuerim us. Partim manifestauimus, dum de actionibus Assia milationem praecedentibus ( Appo tione inquam & Agglutinatione loquuti fuimus. Eiusmodi materiam igitur, quam halitus speciem Galenus appel- S eudodosim lat, poris seu corporis meatibus imbi- μ.causis,c.f. bita informat Anima, quam informando, adsimilat illam materiae quq eidem Animae subhcitur; utputa alimentum carni; quae quidem mutatio, substa
63쪽
rialis est.Testatur hoc, eiusdem Philosophi sententia in secudo de anima tex. q. sub hac locutionis formula. Est a tem esse aliud Alimento, & Augmentativo: Secundum enim quod quantum quoddam est augmentativum est:Secti dum autem quod hoc aliquid, & substae tia , alimentum. Itaque tali pacto nutricto consequitur, & corporis conse uatio ; Itixta dictum Aristotelis ibide Conseruat enim substantiam , & eou
que est,quousque alitur: Id quod exemplo quoque poterit explicari de igne, qui licet impropria nutritione alatur, si tame ei combustibile aliquod pro sui pabulo supponatur, dummodo praeuia dispositione paratum sit, ac idoneum, in illud confestim ignis sui formam imprimit, vel de illivsimateriae potentia, sinuque eam deducit; & ita illa demum assimilat, materiae, quae eidem igni an tea subiecta erat; unde Set ignis conseruationem fieri sensibus patet . Anima , tres subiectivas partes, quae species di
cuntur, in se comprehenditi; quarum una est in plantis & vegetativa nomin tur , quum eaedemmet Plantae aucti
up dumtaxat indigeant, ut ab Aristo,
64쪽
tele conscriptum esti cuius verba sunt et ' . haec. Asensitivo autem separatur ve- Seeundo dagetatiuum in Plantis . Altera sensitiva m. in Brutis, quae in ipsis sensationem auctionemque parit: hoc idem Arist. f tetur . In sensitivo autem vegetatiuum est . Postrema, intellectitia est, quae in Homine reperitur. Ab hac omnes in Homine prodeunt operationes. Huius; i. 'modi Anima secundum speciem unica in Humanum genus uniuersum illustrat: lex multiplex vero sit ac numerosa, pro sin 'gularium hominum numero atq; mu titudine. Vegetatiua ergo & sensititia
in Humano genere ab intellectu (specie ) minime disserunt a quod hisce verbis comprobat Arist. Quibus enim inest ratiocinatio corruptibilium, his &reliqua omniat. Sed eadem rationalis Anima pro varijs functionum generibus , quas ex diuersis eiusdem cultatibus edit , variam adipiscitur nome claturami adeo P quatenus ipsa auget, vegetativa nominatur, quatenus sens tione parit, dicitur sensititia; quatenus vero ab illa emanat intellectio , nomen intellectus sortiri solet.Nemo in inficiatur existimans nostrum hoc decretum
65쪽
breui,Atistotelis sermonem haud esse de Animarum essentiae ordine sumet dum; sed de eiusdem animae operationum serie Quare talis siti verborum sensus. Non eodem tempore idem fit Ania mal & Homo ; hoc est prius operatur Anima intellectiva in embrione sensi tionem efficiendo, mox intellectione , tunc scilicet, quum distincta membra ad intellectionem idonea facta fuerint. Alioqui, si in huiusin i Embrione sensitiva anima, absque intellectiva per aliquod temporis spatium existeret, Humanus Embrio neutiquam a Brutis dissideret, sed esset eiusdem speciei cum illis. Nec est alicuius momenti respo sum dicentium, quod embrio tunc temporis potentia quadam differt a Brutis , qua dispositus est ad rationalem anima recipiendam; Quoniam potentia illa, quid specie diuersum efficere minimi valet,quum ipsa rei forma non sit. Vel si velimus asserere sensitivam Brutorua sensitiua Hominis, specie distinctam esse quia ab agente specie distincto emanat , licet ambae sensitiuae dicantur sNecnon coacti fuerimus fateri veget uuam sensitivam* Animam in Hum
66쪽
no Embrione dicere quid ab Anima ritionale seiunctum. Dicimus tamen nos
id non eodem tempore fieri posse: s perueniente siquidem Anima intellectiva; ambae illae, sensitiva inquam & vegetatiua desinunt esset quemadmodum forma ligni desinit in ligno, cum fue rit in eo ignis accensus. Ab anima igi tur intellectiva functiones praedicis ,
deunt omnes ; quae quidem Anima, horma est totius Humani corporis, quam uis intellectionem nec assidue nec in quacunque corporis parte producat; hoc tamen accidit non sui culpa, sed obiectorum causa; quae ei non offeratur ,
vel subiectorum culpa (in quibus agit propter illorum ineptitudinem et Hinc fit quod intellectionem haud gignit in
Bracchio, nec in quamplurimis corporis partibus, quia eae ad intellcctionem pariendam idoneae non fiunt; nec tale opus in cerebro, membro alioqui ad id idoneo perpetuo exercet, quum ei nossemper phantasmata speculanda repre sententuri Vbi neque sensatio tactus si ri omnino compertum est,quoniam est ad hanc sensationem ineptum et immo nullam interdum in aliqua corporis
67쪽
parte iunctionem edere percipitur; deo ut ne tu intellection8, sed neque alvetionem neque nutritionem ipsam producit. Non auctionem , si adsit m , teriae vel spirituum priuatio. Non semlationem, si aderit spirituum interce ptio, quamquam caeterae conditione; ad sentiendum in eadem parte reperiantur et ut exemplis rem illustrando patefacere poterimus . sit membrum
aliquod strictis laqueis obductum, id
nec sentit nec augetur; quia est error
ab alimentorum priuatione , & spi ria tuum prohibita fluxione; qui ad membrum alendum confluere debebant immo minus ad intellectione e ciedam saltem ad sensationem & auctionem Obcundam spiritibus hisce utitur Aniama ipsa ut instrumento in qualibet no stri corporis functione . Quo factum Artas AP est ut a Galeno dictum'fuerit innatum ii,
calidii omnium'actionum naturalium causam et id quoque animantium natu
ra appellauit Hippocrates. Quib. ergo si fuerit Animalimpedita,sua munia obire non poterit. Quamobrem, neq; tunc teporis nutriet:non nutriet dico, hac ra
68쪽
citur, vel dum eorum caliditas primimgenium humidum eius, pabulum (qua alimentarem substantiam dicimus consumpserit, id quod in Adultis ordine quodam ipsius naturae contingere pedispicitur:utraque spirituu substantia adhuc duplex est: vel natiua a semine deductar vel aduentitia, quae(nutritione adacta, subactaque est. His itaque de causis, & ob eandem spirituum caliditatem ab externo calore, aut ab adue
so frigore in alienam qualitatem commutata, seu quouis alio modo 1 qualiabet infensa causa diminutam , debiles facti spiritus ( adhuc alendo termin
re auctionem coguntur.Hinc cernimus
non aeque in omnibus; sed in quibusdacelerius, in 'quibusdam vero tardius rin his maiorem:in illis minorem auctionem terminari, pro validiori imbecilitioriq; causa spiritus ipsos alterante . Quamuis Aristoteles oppositum sensiose videatur, hisce verbis. Natura autεConstantium omnium terminus est, &ratio magnitudinis, & augmenti ; Haec autem animae sunt, sed non ignis, & r tionis magis qu im materiae. Nos tameconciliat eo loci magnus Commetatoria Aue
69쪽
Auermes,inquiens, a calore praedictas functiones terminari: ceu Galenus quoque in primo aphorismorum xv. asseuerat,&ait. Calidum innatum animal finxit, efformauitque, ad iustam magnitudinem perduxit, & denique ad finem usque vitae alit, atque sustentat:verum quia calor habet silpra se causam primam (dicit Averr. ) quae est Anima ipsa; Ideo attributione quada, ac dignitate primaria. Huiusmodi opa ad Aiam reseruntur ( quemadmodum nos pari , ter posuimus secundaria vero & instrumentali ratione, ad spiritus ipsos vel
calorem et Idem enim est calor & spiritus, sumendo non eorum qualitatem seorsum , neque substantiam illorum; sed quod ex eorum societate neXuque
conditum est.Sicuti spirituum substan tia bipartita est, ita &ipsorum:calidi
ditas in duas secatur partes, in natiuam scilicet, semine contractam ri&aduentitiam nutritione adeptam; ex qua fit recentiorum spirituum generatio , ac ipsorum cum natiuis confusio. Huic nostra sententiae videtur palam faue re cademinet Galeni sententia , En ibis antea relata. porro si permanens
70쪽
esset membrorum essentia, neque u nis indigerent nec arteriis, &c. ex qua rite colligimus quod proniniciauimus nempe spirituum recentium ortu seu generationem , ac illorum confusi nem cum natiuis media praeeunte n tritione duci. Nam, quum ad mem
hrorum essentiam instituti sint etiam spiritus; quae quidem essentia non per manens , indiget & venis & arteriigpro illius conseruatione ; nonne possumus asserere, & merito debemus .
quod venarum , arteriarumqhe Ca sa, tum generatio spirituiam , tum e rundem mixtio consequatur e Huic
etiam possumus ( si placet ) alteram
quae est Medicorum rationem adne eterer spiritus qui siunt imbecilliores tantam sanguinis copiam parare mi nime valent adeo ut, ex ea spematiaca quae dicuntur membra possint at geri ; quoniam sanguis qui multa in ciget commutatione pro spermaticis membris alendis ( asseuerante Gai no quo magis indigebit ad earundem partium auctionem l Hanc ob causam enarrata membra non in qua cunque augentur aetate , & auctioni