장음표시 사용
21쪽
epinio es a deoru in quibus philosopbis suis seqs. v de dicit
Aro . quod omnes qui opinantur deos se: ut tribuunt bune locum dijs tanquam lmmortali coaptatum. Itemsecundum opum esse us Cr infinities iteratas antiquorum dicitur ex antiquo in calo non esse translatum aliquid. Adbue idem dicit commen . quos Arat . innuit caelum esse ligamentum inter generabilia σ ιngenerabilia: π corruptibilia π ina
corruptibilia ut se stantias separatas: ita quod ipso transimutato sens in lora remanete su satia si fiant mutationes in his inferioribus necessarium est enim ut inter principia aeterna cirres generabiles sit ens tilis modi, c si non est ita, impe bile esset, qμod aprincipijs aeternis proueniret alia
actio temperatis actio enim cierni non est nisi aeterna. Dic ENDUM ergo secundum intentaenem Arit t. quod secundum naturam caelum est ingenerabile σ incorruptibiis te. Adhuc Iuppcnit Anti. qaod motui circulari nihil est contrariam nec secundum totum nec secvnsum partes. Me sup. ponit, e demon iratiis in quodam capitulo postea. supponit etiam Arist. quo si coirpora sint cotraria: er motus eorum
sunt contrarq, ut Ignis contrariatura ac,ergo habent motus contrarios. Ex hoe arguitur illud qπω non habet contrum
risi nec secundi7 e nee fecuniumsuas dispositiones non est generabile, π contani te, quia omne e qIod generatur ex quodam ubiecto permanente contrario non permanenteae neratur. ut escitur quinto phi eorum sed caelam non tabet contrarium' sicut nee motus eius ut dictum est. unle eonesu. dit Aristo. natura recte operata est intendens enim eaelum in generabile, cr incorruptibile exemit is um a eo trarijs. Et sciendum quoi licet caelum secundum naturam non ligenerabile π corruptibile trans' itatione umuoca. tamen alio modo est proluctam a creatore e fine motu per creatronem
bie est fides erueritis: sed illum morum ignorauerunt philost; hi qui a len bilibus probauerant productionem sed
ista pro uel io alicuius a nihilo a sensibilibus co nuici Gp int quia est supra naturam. hoc capcre vcn potuerunt. PER HOC ad rationes. Asprimam cum dicitur. Pinnaequces habet uirtutem π c. frater Thomas restoniet sic. quos Merion est. suum essest, quantu i per accidens secuntum durationem sed si non u qiantum secundum accidens σ durationem succe tuam non oportet se lubet uirtutem finitam quod fit corruptibile et generabile 'sed sic est in pro 1ito quod iιirtas cali eli finita et suam esse non est quantum peraeciden quia notub citur transmutat ι π tempori. ergo
est ingenerabile π incorruptibile: sicut esse inferiorum est
per accidens quantum. per accidens ergo sum generabilia σcorruptibilia ideo caelum ut fit perpetuum non requirit uiris tutem infinitam. Sed illa reston o non ualet quia dicit eaelum cr se ceti non esses flectum transmutationi π temporari immo caelum G esse caeli est primo subiectum motui σ te. pori quia tempus secundum eum non babet esse nict in motuprum mobilis subiective ergo male dicit. quare aliter est diiscendum quod ma or vera est fi habet virtut finitum in duratione est curruptibile sed habet uirilitem finitam in magni vitudine non oportet. qma materra prinia est finita in magnitu dine υ tamen cit ingenerabilis π incorruptibilis prima lx corum. Et cum dicitur caelum me. dicendum quod est nitam secundum magnitudinem: er habet determinatam extensionem. sed tamen habet uirtutent infinitam in durati M. unde debuit De improbare Ioannes grammaticus, sed nos erit. Aliter dicitur ad mutorem. uerum est: si babet virtutem finitam, quae est ex parte materiae, q est pars fui. sed
istam non babet. unde dieit Commentator.quos crium est suo
biectum simplex sed bene est psibile eitum se esse:quia non est impossibile ipsum esse sed non babet potentiam quae sit ex
parte materie ad se, sed bene babet potentiam ad motum erad quantitatem motus ut determinatim velocitatem, quia moidires eorum babent determinatam proportionem ad mouendi; in tali uelocitate: ersia deretur utia jtella non posset inouem re, unde si taberet materiam Cr forma in materia' tunc est corra ἐbile quia Me est operatio materiae. aliter esset octosaut dicit. Ad fecundum eum dicit uir.quos habet contrari ἄCre. concedatur. Et eum dieit*r.caelum babet σe. eleendsiqnod non babet contrarium secundum stilitantiam nec secun dum dilestiones. Et cum dicitur raritas c c. dicentum, quod ista in ecla non sunt contraria, quia contraria babent feri circa Hem fel pars dens ineaelo non fit rara nec econmisso licet ista in inferioribus sint contraria. unde non dicunmtur secundum unam rationem, sed equivoce. ut patet in de substantia orbis. Notan sum rarum π densum alio modo demtemrnantur in coelo: σ inferioribus. in inferioribus enim determinantur secuntum materiam c formam,quia densura bubet plus de materi minus uero deforma σ econuerso de raro sed in eoelo determinantur penes prohibere usum est
rius penetrare. π visere pure quae sunt post densum in caeloquiastella que est densi imposit usum ση eties in biles uideri π penetrare que sunt m 'stellas sed raerae partes non
prohibent uisionem c e. ergo uon sunt e traria. Ad tertium . illus quos potest deficere Cre. concedat ars ab operatione propria, quia in mi iuum quo deficit ab operatione propria est corruptibile. Et cum dicitur. caelum π c. dicen ἄquod caelamposse quiescere potest intelligi dupliciteri uel aeripiendo tactum ima σφ non quies it . esto modo qxod qui
stat ab Me circulatione π ab illa. modo commemator non intelligit primo modo sed secundo moto quia adueniente una circulatione OSit alia prior: sed inferiora cessant a totam tu. ideo non ualet. Aliter dicitur as maiorem quos uerum
est. si simpliciter a motu deficere potest. Et cum scitur, cor tum c. dicendum quod caelum potest quiescere ex prete sui
quia ex se non babet perpetuitatem motus, Cr ex parte momtoram propriorum etiam non habet perpetuitatem motus, ta men babet perpetuitatem ex motore communi intranseat
bili ut deo. unde Ic Conmentator in te rexit qui primum di xit quod uirtutes in eorporibus emper possunt mouere: σnon semper mouere possunt. subdit semper mavere possunt. si idus propter quoi mouent fit intromatabile, uult dicere. sed finis propter qsem mouent ut deus e t intransmutabilis: ideo femper possunt mouere: quia leus mouet in ratione amoti Cr desiderati Cr principi . Cr propter hoc mouent propri
motores. uti in optima istositionesunt cm mallent. ut diiscit commentator ιMdem. Ad quartum. quod habet materiam e c. uerum est quae est in potentia ad esse: π μbi citur formae inberenti. sed habet materiam quae s in potentia ad ubi non oportet qaias in actu,licet si in potentia respectu ubi quia si haberet materiam baberet contrarium CT es t generabile ex corruptibilesta De est alsum: quia est subiectas inplex in acta. ut dicit commentator, et hoc idem vult.
22쪽
Aristoteles Mauo et duodecimo metu Uce. celum tiant habet talem materiam mobilem secundum lacu quae est in potentia unde cr quo, et hoc non arguit corrAptionem.
Si utirem nihil conerarium contingit ese: eo quod cir lutioni alitat non esἷ contrarius m tus: recte uidetur naturam futuram ingenuu incorari tibile exemisse a contrari s Inter
contraria em recrat io Er corruptis.
JQ si Pe ter queritur. Vt tu caelum
dependeat ab aliquo tanquam a causa agente et Ociente proprio. Arzurtur
i pes': quia st caelum non dependeret
ab aliquo tanquam abesciente et agente tunc sequeretur, quod forma feret perse: sed hoc est iram; ibile:ut patet. γ. metaphr. aforma non uel nisi per accidens. consequentia probatur quia motus caeli' ab aliquo esciente, ut omnes di cunt,quia inseparatis est idem fecundum agens ex finem, ut dicit commen. a. me apb. π cum motus celisit forma: et scaelam non fit ab aliquo Ociente, tunc motus caeli feret
perse:quod est contra Arist. primo pis coia .ubi dicit quod
tantum empositumst. OPPOSITUM erguitur celam dependeret ab aliis quo tanquam a proprio esciente. tum caelam esset genearabile:conuptibile, sed boeni imposi bit ut putet prima buri ius. quia est o tensum quod caelum est ingenerabile: CT incoris ruptolle. conseqηentia probatur. sicere nihil cliud οἱ quam generare aliquid de potentia ad actum. ergo st dependet ildliquo stat ab sciente: tunc generatur . nam si utiquid do pendet a causa Ociente simpliciter: tunc generatur simplicister, Crscsubstantiae generantur,uris dependet ab aliquo effective secundam quid tunc generatur secundum quid ut
sci EN Dura est una est opinio. ut recitat.Comen. l . metapM. quod unum agens agit omnia corp a quia proditi est mones entium omnium in uno instanti Cr illus agens causa omnia immediate. unde isti negabant ignem ex aquam c. concurrere ad generationem, ut aquam humidam: σ3gnem siccum, π illud agens facit immesae hominem: cromnia entia non mediantibus aliss mnino, Cr omnes actionesentium unde non oportet ignem calefacere nec quam iam
elare. unde etiam Hiit commen.quod si aliquis mouet baculam manu non pra ciens uel mouens est causa manus sed illa into a primo agente est ne omni medio: π hre facit omnia ex tanto σ natura nihil facit nec eris naturale habet diis quam actionem, CT boc modo caelum est factum π dependet abbae principio efectu; e: Cr de novi est fialum. Sed commmtator contra i iam opinionem inuehitur in nono meta . in illo capite sunt autem quidam ut magarici σc. π dicis commentator vi commento. T. st esset tale agens tam ratiano haberent proprias operationes nec qiastates proprias: sed
r i. quia pestet esset illud agens: cuius essent omnes actiones Eentium immediatae, tune non essent propriae actiones alijs enatibus quia actio est illius propria a quo immediate procedis: Cr per consequens entia non baberent proprias qlliditates, quia operationes non diuersificantur in si per essentias pro prius' et tunc adit commenta. verba pluris Hasemiae. ista opinio remota est a naturalibus er a natura quia naturalibus principijs repugnat Er illi qui recipiunt eam non babent corebrum habile ad bonum ses magis ad malum. Alia est opinis: r dicunt isti quod fit secundum opimonem Cr intemtionem Aristo. π comen.quod celam dependet ab eficiem te ut a motore primo: CT dicunt.quod licet erium non fit generabile de Guo,tamen dependet ab aliquo agente aeterno: et hoc probant rationibus er auctoritatibus. Prima ratio est quia lerium non dependet ab aliquo immisit une non esset primat scierased e est i sibile. In quolibet enim genem recasse rit deue rure ad primam causam omnium illius gene ris ut docitur a. met baphν. consequentia probatur, a psqvam caelum non esset ab aliquo Ociente: non esset primum sciens qiud primam csciens debet omnia iscere. Item cum D una causa iscios in omni genere causae escientis: ves escit immediate motam cili vel si stantiam eriι σει patet perdiu si embusticientem sed non potest immediate producere motum crit, quia cum ut tantia producit accisces, oportet quod habeat urbe con; inde decidens, metiante quo producat dilatat ignis immediate producit ealiditateformaliter ergo habet eam formaliter inse sed primresciens noemit incisi eri mediate accidete, quod i in ipso, quia omninoni intro mutabile et sublitus: ne omni accidente: ut dicunt omnes ergo Hediate no escit motu caeli per accides ιn eo existens. ergo res nastur quod pias tantiam caeli csciat immediate. Item si substantiae caeli repugnat esci a causa ridiciente vel Me est inquantum stantia: vel inquantum eterna. per Udiuisione iocientemsed non repugnat ei inquantum aeterna quia tunc repugnaret omni aetemo ut est motus erii Podssessum nec inquantum substantia quia tune omni substanatis repetraret: quod est falsum.quia malle sui stantiae is isciuntur: ut illa quaesunt inhbera actiuortιm c pa duorum. Ite illud: quod emtimpropriae naturae esset noras videtur dependere ab H quo Usciete sed eaea est. bmoi ideo quaecun ubstanti praeter princi si derelinquitur propriae Mima. tunc redigeretur in nila quia si remoueretur primum principium permnsibile tune omnia is nota, redigerentur Item quod dependet ab aliquo in esse dependet ab ipso tamquam ubi sciente, er non Ascra quo ad operationem,quia ius est gratia curus operatur,er non gratia cuius e sed e Iam nonsolam dependet apram principio quo ad operatiorun sed etiam. νο adesse quid ab ipso denuarum qi omni bus esse his quidem clarius bis xtero obscurius:at patet prima tihkius T.c. loo. e primum principiam est causa esse omnium
ut patet primo metaphsi. Item quod dependet ab aliquo propter aliquid dependet ab ipso effecti e quia quia deperadet ab aliquo propter aliquiduitur esse ab ingente.quid esse ab eliquo propter aliquid vel ara Hem, uessant Liui ea non sunt unum: quia uine omne quod esct ab aliquo: esset propter allat se hoc est Ialam quia animal est a permaterer non proser sim . ergosuit suena: qπia ecte propter c ait dicit circ*s iam cu asina . sed Ga ἱκοίαι
23쪽
. I errauitantiam eiusae efficienti sed caelum dependet a primo prisclio. quia ab De principio depenset caelum Cr tota nai tura σ etia propter ipsam est. quia deus est totaliter optis in mu in natura: π deterius. i. minus bon; hi propter melius. ν scilicet Mazis bonum,ut dicitur T. politico. A vigoritates etianisunt ad ij am partem confirmandam: quia Aristo. dicit T. e , i. prino b ius. quod seus CT natura nibit faciunt fristra ergoctus non solum s ais caelestiumsed etiam faciens. Item
Υ.ciis. dicit in octauopb ccrum. xternorum nihilprilibet esse alteram causam. Et confirmatur auctoritatibus commentato
Cap.r. ris. primo, inde sui tantia orbis: quod celum non tant 77 misdiget uirtute mouente ipsum in locosed etiam induet virtute laurente sibi perimanentiam eternam insubstantiasta Meno ,, ,. 4 6set tis dependeret G aliquaeselliae. Item ibidem dicit quod Hi di terentia inter in agentiam uirtutis asiluae, in
simplici corpore uel composito. quia corpus simplex me sit
errenumsiue Senerabile Cr compositum in i ferenter inimget uirtute actu . Item dicit quod movens totum est agens toti sed primum principium et totum mouens caela m. I s. ergo est agens totum caelam. Dem scit in la. metapis R.
In separatis idem est ei ciens Cr finis : sed caelum dependet avrctore primo tanet a fine. ergo et ab ipsi qua ab ejiciente. Item dicit ibidem. intelligentiae Astractae sunt duobus modis d uersis principia. secundum agens Et secundum nem. ergo intelligentia prima. cumsit principium caelorum σβnis ι cap. a. cient. Item dicit in desubitantia orbis. sinissignificat ages signi sitatione ii conaria sint motum significat movens sed celum babet primam motorem: er intelligentiam pro Ane igitur er habebit eausam dissicientem. Sed contra tam opinionem AEt dab:tatrones. im caelam non ridetur depende re ab sciente. quia dicit commen. q. bulas. res eternae non' habent eati fas agentes quia de quatuor est stant m habeηt finem O formam sed caelum est res et erra. Item scit coismentator. la. meta. ς oi mos qui iam ni inter mireris in ς' ηεν producendo entia non est veru in abstractis 1 quia non sunt agentia vera quia ab agente uero non procedit nisi extra αre idest producere illud quod in potentia ad actum Ied in caelancn est potentia ad esse eum non babeat materiam p irrem sui
Et confirmatur quia agens aerum non aggregas inter diuersa sed educit illud quod eli inpotentia ad actum ut dicit commentator ibidem sed caelum rum eis in petentia adesse: ut diactura est. Item De hs c tra. Ar o. ubicunq; loquitur de imiente: quia defribit ipsum per principium. unis motus: re,22. ut patet a. bsic. σε. meta. Item ratio, quos dependet '' ab aliquo effectute De eis per motum uel per mutationem v dupeties uisibilis immiat usum sed caelum non depenset ab aliquoi sciente per malum quia est aeternum ut patet primo τ . Q -c . a. ' M. nec lepentit ab aliquo per racitationem,' ' quia mutatis requirit mutillat sed quod mutatur est in ille rensas illud Cr u oppositum illiras ad quod mutatur . ergopali uideli qπο mutatur adesse caeli ab eiciente , tunc in m differenterse babet ad Gesse quantam est sese sed illud quod
potest non esse in subtile hi perpetuari. ex primo butus. Ta. ru Item illiciens aliquo modo est prius tepore si e pectu : utpo . tet. ia. metapbν. er ideo equitur quod moror precedat mo tum uel fecundum partem . Dices quod secundum partem
propter motum caeli quia motor non precedit totum motum
quia est ciernas sed tamen metor secun m tempus precedit
partem motus ut istam revolutionem particu irem vel illari NCre. sed Me non est . quia caelum non est post stellaum tempus quia aetereum est quod non potest esse in aliquo tempore. PER HOC ad rationes prioris uiae. ad primanis colum non dependet Cre. negatur.quia oportet.quai si aliquis non sit causa efficiens omnium: qxod non fit primum cs ciens qzia materia prima est causa materialis prima non tamen est causa Gmnium,quia tantum materialium se in ordine efficientium non oportet primum liciens esse causam omnium sed tatam effectorum sed caelum non eil effectum. unde boe deberet probare quod eriumst effectumsed boc non secerunt. Adsiecundum cum fit una eos π e. escensum quod immo diate prosuest motum celi cr non substantiar quia est aeteris num. Thoenon dependet ab aliq- esciente nisi secundum smilitudinem, ut a sine Cr conseruante ipsum Cr cum die, tu eum usantia producit accidenr CT c. dicendum, quod
non oportet quod sit 'matiter in uirtute activa, sed fulcie
virtualiter. unde non oportet quod motor habeat moturi sis Q maliter: sed tantum uirtualiter. unde oramentator in desubis stantis orbis. dicit quod non oportet quos motor moueatur σtune diceretur quod quedam accidentia habent contrarium:
Cr qxeram non babent contrarium. et quia substantia non potest fac re acci ens immediate in alius cotrarium nisi h beat illud decidens sicut rictum fuit de ignesta tamen alius accirens quod non babet contrarium potest facere ut malumeri qui non balet contrarium. unse cut non sit impossibileste non agit impostibile sed illa gins facit motum est possim bile eri per illud: quoi uirtute si in substantia. Ad ter.
tium cum dicitur. Asoriae caeci cre suendum: quod per istam rationem probaret quo prima principia non repugnat effri. I primo repugnat emi uel De esset inquantum
substantia: uel inquantum aeternum: sed neutro modo repam gnat deo fici π delucatur ut prius sed contra arguere na se soluere. Ideo dicenori quos bi non repugnat in Iudatos; stantia ab late velinquantum et ara avolare: sed in uantum simplex est ubi tantia er inmaterialis: Cr non babet contrarium, quia generatio Cr corruptio est ex quo ara subiecto permanente er materia primo huis . sesectum non τ.e. p. habet materiam nee formam in materia: quia tunc est ociosa
cum non seperaretur a materia. unde vera agens non aggreαga nili illud quod est in potentia adesse perducenso ad actura
Ad quartum cum dicitur illud quod dereli iura CN.c per tam etiam probaretur: quod deus ipse depenset ab alis quo quia illud quod non est,quando alia entia non sunt rependet ab alio sed si alia emnia eruta n sunt nee deus est quia alia entia habent nec itatem adeo, Cr fine illa nec itatemn di deus. Vnti dicendii quod non sequitur ed dependet in genere cavsaefinalis. unde non dependet a primo in esse tantum sed etiam loquam a me. Cr ex hoc non sequitur: quod dependeat esectirte a deo uere sed tanquam one . se ne nἄex lente non esent alia quia non sunt tanquam sine primo quia disinis confernans omnia. Ad quintum,cum dicitur Qquod rependet ab Arquo cre. negatur, quia nihil dependet ab diciente nicti per motum. Et cum dicit tr. Dis non hi causa
esse σ e.dicendum quod finis est eausa esse. quionis notis tum iit cutis inferi: sed etiam in esse .ut dicit Arst. T. politi. in omnibus entibus iue sint a natura sive ab arte deterius est propter nutas sed esse ceu est mnus nobile quam ' deus. Lon.
24쪽
ergo no sies; pendet a leo quo ad operatione sed etiam quo ad cpe. Ad ext ἔ.quod dependet ab aliquo apteres quid σα
negaturiunti bene verοῦ est,quod dependet ab aliquo de nouo
er habet potentia adesse,sed quod non dependet ab aliquo de
nouo: er non habet potentia adesse:non oportet. Et ea moenbatur uel sunt idem uel diuersa Ge depedere ab alio: et esse propter aliud. Dicendi7 quod haec uniuersatiter non sunt Herquia in aliquibus no sunt idem De quia animes dependet ase mine. no tamen estanter semen, sed ιn MLque no babent pomtentii ad esse idem suntsed eaelum non habet potentia ad esse nee materia parte sui. ergo realiter idem sunt as aliquo esse, et propter aliud, sicut etiam intingens et intellectit non est idem in omnibus, ut in lapide est aliud quia lapis non est λαtelligens sed in deoquntide Cre. et ideo eccium de derea deo, et esse.propter dea idem sunt. et tamen d ferunt sectadia uoces. Ad auctoritates dicendi; propteroes inimi expencendas est cosiderare in ecla incise et sub estumscilicet erigmodo corpora corI 1lia indigent virtute activa quae est fina lis causabbistantiae celi. vnse nonJolum quoad motu caelam dependet a primo,ut aliqvι dicunt. unde quando dicitur, quod movens erc. intelligit quos est causa motus,et causa finalis
sui taliae,quae coseruat ipsum messe. q. uelit , sit causa efficiens distincta a fine quia tunc contradiceret sibi, quia scit. quod de quatuor eau 1is caelum habet dκas. sormam et sinem. xt dicit A. ccl. Come.pri. unde dici C. et si habuerint res aeternae aliquid quasi agens non erit nis inquatum hi sorma illis
AD RATIONEM primam in oppositum,ca dicitur. si m. scenda quod forma generari per se intestigitur duripliciter. Vno modoseorsum et diu ita exstens, et Me 6t ima
post iis,quia non exstit perse. Alio modo quod per se generuretur Uet per sui naturam in alto. tamen et hoc bene uerum est,immo nece anum est.et hoc dicit Arsto. ln. T. metapis..deo et ci
nero Er augmentatae omne augetura comaturali adueniente Er τe uto in materiam. Huic autem non cli ex quinarium Ulae . commen. H. Quaestio. NUL
Onsequenter quaeritur. Vtrum caelum fit a gis te: er diminui
bile. Arguitur quia sit dimis illis,quia illud,quod est diuis biles diminui bile,quia per cis iustonem remouetur aliquid ab illo: quod diuisiur, Cr hoc di minuitur: ut patet primo μνα scorum, sed coelum est diui ibi ἰς , quia est quantum: Cr g antitas et diuisibilis in ea.q ae infunt, quorum quodlibet hi hoc aliqui ut patet. s. me thapby. cap. de quanto. Nem Uultur quod sit augibile. illa cuius quantitati potest fieri additio, hoc eit augibile. quia augumentatio est ruitio quantitatis quantitati preexi stenti, ut patet primo de genrarationesta caela potest eri ad dati quia Ovivi linea datam cicta maior mi r illa proa
positis si gemetrica,quae dicit boeesse uerum,ut dicit Comment.I.pis sco. Item quod dependet ab agente virtutis infinitae potest augeri ab illo agente.aliter agens non esset inumite uirtutis er omnipotens sed caelum dependet a deo, qui est uirtutis infinitae, er omnipotens secundum omnes leges.
Oppositum dicit Aristo. in littera. f. quod caelum est inua. gibile er indiminuibile, Cr insenescibile. DIC E N D V M ad quaestionem quod caelum no est a
gibile fecundum uerum augmentum G proprium, quia illud quod augumentatur ex aliquo secundum veram augmenta tionem tot generabile ex aliquo, quia quod augetur, augetur ab aliquo connaturati adueniente Cr resoluto in materiam: ut
fpanis augmentat aliquid, tunc oportet quod amittat forma panis: er resoluatur in materiam, σ transi tetur insulso ι iam aucti, ut patet primo de generationesed non scitur eloquis connaturale adueniens nisi Hysiit recipere formam aliti: sed celum non babet aliquid,ex quo generetur Cr non babet connaturale adueniens quod recipiat forma eius cui aduenit. Notandum quod triplex est augmentatio. unde augme tatio est additio quantitatis ad quantitatem, ex haec fit tribus mass. Vnde uno modo fit per accumulatione ut lapis additur lapidi: er iste modus est large acceptus, CT uulgus dicit nurimerum Iumeu lapis additur. Secundo modost per ror actionem ut ex aqua fit aer maioris quantitatis, ex se sit
addit loquantitatis.non quod deforis veniat sicut lapis adue mi murosed ex materia cuius intrinseca additiose, quia mam teria extenditur, quia quod eli in materia in potentia ad marii rem quantitatem reducitur ad actum,ut dicitur. q. 'sco. Tertio modo est augmentum uerum in uiuentibus:quodsi per ingresbum nutrimenti ab extrinseco connaturali CT cor rumpitur asia fornia cer resiluitur in mimam Cr recipit forma eius,cui aduenit. ut quando punis nutrit, tunc amittit formam panis, recipit formam aucti. Modo Arist. probateriam inaugibile tertio modo, sed de duobus primis omittit. Et causa est,quia nugis videtur,quod caelum augeatur tertio modo ut uera augmentatione quam aliis,cum sit animatumer ideo dimisit alios molos augmentali ιs, qui conueniunt
inanimatis. Et s aliquis uult probationem, quod caelum non augeatur primo Cr secundo modo potest probarisiis. βissu quod magis uidetur in be, non ι 1 , nec illud quod manus sed coelum nragis uidetur augeri tertio modo, si augetur quam a Us modis, er non augetur illo modo, ut dictum 6t: quare nec aliis modis. Itemsecum o si materia eiu moetextendi ut materia aque,tunc est corruptibile, sita boe esthlyum ex pruno huius. consequentia patet. qula quod extram ditur pol di tantum extens, quod materia eius non potest falaarisubsannia eius in illo, μι patet in aqua, quaesit ignis
vel uer,quando nurus extenditur,q ia 6i dare maximam crmininiam aquam ex primo μή icorum. π patet per comem tuto.6.μηicorum. Items cxl in extenderetur, magis inestate extenderetur: quia tunc est maior calor quam in is me, quia calor habet rarefacere er extendere sed non vide
mussum esse niatoris quantitatis in ζtate quam in Meme. PER'Hoc ad rationes in oppositum. Ad prunam. illud, quos est diu4ibile Cr c. uerum est fecundum quod bus modi. Et cum dicitur. caelum 6t ciui bile er c. dicenis dum quod celsi potest dupliciter cosiderari. Uno modo ut Drustantia implex carens coas rario: Crsu non μιαὶ duae
25쪽
Alio meso ut est quantum continuum: σse non repugnat Pt: tamen non diuisitur, quia ad Me quod aliquid diuidatur non suscit quod non repugnet: sed etiam quos sit materia apta diuisaediae non est in caelo, quia inquuntum tale est carens contrario non diuiditur, quia ste repugnat ei diuidi. Ad fecundum, O dicitur.illud, cuius quantitati potest Cre. uerum est nee duci natur Abi potest fieri alitio. illud
augetur. Et cum dicitur.caelo potest fieri cr e. dicen siquod ratione quantitatis no repugna quia propositiog Metrica qua dicit.omni linea π magnitudine data ea accipere mi rem. uera est,ut dicit. Comine. tertio pis fico. er bene repugnat ratione subiecti proprii inquantum caret contrairio, σnon babet materiarapvit Illi. Ad tertium. quod depen/det ab agente cre.uerum est sisti inrtutis inlinite in qua titate actionis Cr Dyonis. Et cu dicitur caelum. πc. Aristo. dicit, quos caelum non dependet nee ab egente finito nec infinitodum non perducatur inesse per motum. Vel dicendum quas dependet a uirtute infinita in duratione: er illa non mutest augere ipsum erium, e non dependet a uirtute vigoris
infinite quae ι omnipotens: quia ecundum Arist. talis est impossibiluseut grauitas cr brutas infinita est m sybilis, ut patet 8.HUco. Cr la. metu'. Vel aliter poteit dici,quod inquantum est 'ex parte agentis ste est possibile: q*od possit augeri sed ex parte subiem non eιὶ possib de. unde caelum inmquantum tale sinitum est in recipiendo magnitudinem non est pos)bbile recipere maiorem,quamuis post bile fit ex parte dei, quia deus etiam potest mouere caelum in instanti cum fit omnipotens,tamen caelum non mouetur in instantu quia non est aptum natum recipere motam in in latui.
CS autem elier inaugmentalide Cr incorar utile, iusdem intelligenitie Vi existimare V inalter abde esse. Est quidem enim alteruratio motus fecundum qualitatem.
Onsequenter quaeritur. Vtrucrisist alte. rabile. Et arguiturquodste,quia tuus: quod tran mutatur ad quatitatem alteratur,quia alteratio est transmutatio ad qualitatem,ut
patet. s. 'ifico. sed cxIum eιt huiusmodi, quia trans nutatur ad lumen,ut patet de I na, quando est ecb siis Crin oppo*tione: sed tamen est qualiatas. Item illud,quod transmutatur de minore uirtute ad
maiore est alterabile quia virtus est qualitas: π nihil transemutatur de minori virtute ad murorem nisi alteretur, sed colum est Diu moi,qui sol in estate est maioris uirtutis quam in Deme, quia magis calcfacit. Item illud: quod generat et eorrumpit inferi dira est alterabile, quia illud debet esse eonistrarium: quia generat ex aliquosed caelum generat inserio raut patet .a. degenerationes CX corrumpit ea, quia motus sorilis in obliquo circulo est causa generationis Cr corruptionisi eriorum. Oppositum uali philosophus in littera. quid dicit.quod est inalterabile Cr incorruptibile σα
DICENDUM est ad questionem,quod caelum est inest rabile simpliciter, quia sit caelum esset alterabile, tune esset augmentabile Cr diminuabile: sed hoc Ut falsum, ut patet ex Precedente irarit siquid madis uidet ar auumerum ino
gumento si augmentaretvrsed e non est, ut probatum Aesi. cessequertia patet.quia mars alteratio uera quae est ni tus:habet fieri circa primas qualitates tangibiles ' quae sunt πα- calidum frigidum e c. Ostrandum eas quae consequuntureus:ut durum molle Cre.ut dicitur.T.' γ co Q. ergo opor
tet,quia illud quod est alterabile sit calefacti Sile uelfrigestis ctibiis festae non potest esse, gura tunc esset corruptibile. Vndest alteratur secundum pruras qualitates est augumen labit quia per calidum rarefactio, per rigidum condensato est. Notandum, quod monit ratio ter quam Arist.probat quod caelum non est alterabile non directe depenset ex prima per quam probat quod non si audibile: quia medium non a
cipitur eodem modo,quia in priori demonstratione accipitur pro uero gumento, sed in secunda pro augmento comm niter dicto. ergo non sunt connexae demonstrationes sed posusunt esse connexae ille demostrariones π ex supplemeto ermediate, quonia feriano augmentatur u ro augmento nec alio. Notandir quos licet caelatio alteretur alteratione proaprie dictu,tamen aeteretur alteratione equivoce dicta, et non alteratione que procedit ex contrarietate et diuerstat ista v quae procedit ex priuatione σ receptio e lamnis. PER Hoc ad rationes. Illud.quod tra mutatura quilitates Cre,dicendum,quod non suscit quod transmutetur ad qualitatem sed oportet quod tra mutetur a qualitate in qualitatem sicut etiam est de ratione motu qui est ad terminum. tamen oportet quod Ilia termino a quo, sed calum licet transa κmutetur ad lamen no tamen ex qualitate in qua talem conmtrariam: sed ex mirati e procedit. Aistem sum. cum dicitur. Illud, quoi transmutatur σe .aliqui dicunt per i terremptionem,quod ad uirtutem no est alteratis,'e fit fensiti partis animae, fixe vegetatiue siue intellective: ut potet. T. F. unti caelum no alteratur niti accipiatur ae uoce alteratio. Et eum dicitur. caelum est huius ta e. eo estur
secunda partem. π cadicitur sol emcisco, quod sol non es
maioris uirtutis in sate quam in Deme quia ita bene culem
facit in Meme sicut m site. Eis duas, tamen fes non calefaricit nos in Deme, dicendit quos Me non est ex parte uirtutis intrinsecae, sis ex parte inferiorum,quia aliter re icit nos. a tunc radi 1 refrangμακr in sate magis ad angulos re.
ctos uel propinquos rectis.ergo magis calefacit Ad in bene enon ses alibi calefacit ubi radi j refranguntur ad angulos reactos uel propinquos.vnde illa diuersitas ' est insole: sed ex parte assectus ad inferior quia Alfe babet semper eo eramodo. Ad tertium, cum dicitur. Illud. quod generat σα ureum est fgenerat ut propinquum, quod est habens
contrariums est ut remotum generans,non oportet. Et cum dicitur. lam σc. scendum, quod caelum non generat ut propinqVum π immediatum generans,quia putre caela inmferius ni aliqVos generans properium. Vel alit re potes
dici,quod aliquid est contrarium aurei dupliciter. Vno modo forma ter vi ignis contrariatur aquae fecundum qualitates activas altera. Alio modo uirtute. modo crium non oportet Dad Me quoi generet inferiara,quod habear cotrariu formain liter: eas est uirtute ut quos habeat virtut faciendi coatrariam. Ado sic eaelum generat inferiara, quia mundus iste est colluus Ialioni assuperioriba vi o us uirtus eius inadegabernetur σe.vndesistit . eximantum igitur virtutE
26쪽
onseqxenter queritur circa istud capitulisi quod iste non sit contrarius circulari Cre. utrum motus circularis babeat cotrarium. Et arguitur quodsic. In quolibet genere si dure primam contrarietatem, ut patet primo' si. ι o. meta sed motus Ioedus .st unum genus dictum commuter de motu circulari, er remcto. ergo in illo genere est contrarietas, Cr ideo uidetur esse,
contrarietas inter motum rectum, CP circularem Cre.
Item secunso er supponitur quod ex Gerstate motus caeli amotibus inferiorum arguatur diuersias naturae caeci a nutu vis inseriorum. Ex hoc arguitur. motus caeli est diuersus a motu inferiorum,uel numero Deli cie sed non est diuersus nuri mero tant ' quia tunc conuenirent in specie . ergo specie disierunt .sed diuersitas secundum etiem ei intrar et assim cum uin stetim. ut patet. o. metapis. Er confirmatur: quia genus diuisitur per discrentias positas immediate: ut potet. F. metapis .er i . meta. Cr. a. posteri rum. Et druiditur. uel mitatiue uel relatine uel contradictorie uel contrariae.
per suscientem diuisionem sed no diuiditur priuatiue, quia priuatio non constituit stetim, cum sit non eras. Nec relati M. quia opposita relative Mn siler, cumsteciem insubitumi
ut dicit Boetius in libro diuisionum. Similiter nec contradactorie, quia multominus constituli unam ens, cum unum controdictoriumst pure non eris,ergo relinquitur quod contrarie. Ex hoe fle. diuersias etiamfecundumspeciem constituit cenistrarietatem ex iam dactis, ut patet. io. meta sed oti motus differunt secundum speciem, ut patet ex dictis. item motus ab occidente est cotrarius motur ab oriente,et e uerso. videntur enim contrarij metus quemalinorum dextrum er snistrum:
ut dicit Arith in litteraeo illae sint diuersitates A M. π si
unum corpus caelitie mouetur olis molibus, tunc motus conistrariatur motui, sed omnes orbes praeter primum orbem moluentur hiis motibus, ut astronomi dicunt per obseruationes cenas, quia mouetur oppostiis motibus sol ab oriente in oeciis dens, π econuerso. π Aristo. idem scit .s.'Uco. π.a buri ius Et confimatur. illi motus sunt contra , quis tu c trari s terminis ad contrarios serminos. F. μγ co. sed quelimbet circulato caelictis de dies ab oriente in occidens, G de nocte econuerso. σ illi terminι sunt contraris, ut dictum ist. Item hoc patet auctoritate Commentatoris. I a. metaph. in illo capitulo loannes autem grammaticus σc. dicu. caelia
habet contrarium,quia potest quiescere ed secur est de su stantia aeterna. Item quod dependet ab alio potest non esse. Ita caelum est huiusmodi. ergo cae uin ιψ nis ese π qui fere quantum 6i de se: mota eius potest non mouere. Oppositum vult Anti .in vera. dicit quod motui circumlari non his alius motus contramus. NOTAN Dura quia contrarietas tribus modis accraritur. uno modo extensontamine ccmmuniter. Vt pro mpotione, quae est inter priuationem π habitum. sic accipi. tur primo iis corum peduo principia fiunt cviroιa ut sor m G l iriuatio. διιι modo ccciri ur proprie GDecia αter rσ illa est duplex ama est persctar illa est maxima Edistantia duarum formartim ei sem gener s in eodem futuencto uicij im existentium σμcce, siue σ mutuo se expellen ilum. q. metaph. ut caliditas π frigiditas: ita quod extrema τagant σ patiantur. Alias contrarietas diminuta qua curiκae distantia uel repugnantia duarum formarum ei semgeneris, quae non possunt mul esse in eoi subiecto e Mactivae uel potiue. Tune ducensim quod motus circularis primo modo contrarietatu habet contrarium fecundum par tes,quia illud quod non mouetur aliquo motu .quo aptum tum est maeri,illud habet contrarium, Cr priuatum es illa motu quando mouetur uel quando non mouetur: sed caelum heri non mouebatur hodierna reuolutιone: sed testerna' ertamen aptum natum est moueri illo motu,aluer mn mouere tur illo motu hodie. ergo opponitur ei aliquid priuatruesecu dum parte ut huic circulati abngulari opponitur praeceu dens circulatio. σι ta intellexit commentat . I a. metaph. Com. i.
quod caelum potest quiescere. non quod a toto motu quiescat. Ita ab hac circulatione reuolutione uesuccessiua:que est alia Pu praece ente. Secundo est dicedum: quod motus caeli et ιa habet contrarium tertio modo accipiendo contrarium pro eo trarietate inuta Cr imperfecta. π boc probant rationes predictae quod genus diuiditur per has oppo uasci ferentias ex isti motus constituuntur per dicterentias oppostas, ut moueri a medio uel ad medium uel circulariter. ex ita ba bent repugnantiam aliquam ad inuicem. Cy uideantur ra tiones postionis. Tune dicendum est tertio. quod notabet contrarium contrarietate perfecta, quae accipiebatur fecundo modo,ratio huius,contraria contrarietate perfecta et complectabunt activa π corruptiua se, sed isti motus non corrumpunt Ie,qumpotius circularis molas construat motus inferiorum. Vnde iste munius contiguus est lationibus superioribus,ut tota uirtus eius inde gubernetur sed quo gubernat aliud non corrumpit ipsum. Item potest probari rati nibus iaters mccxs circia is haberet contrariam: uelsibi motus rectus esset contrarius, uel circularis .perfudicientem diuisionemsed neuteΥ.ldeo CP c. non rectus. nam duplex est rectus a medio et ad med um. ergo circulari motui cineroriaretur rectus, tunc duo lini essent contraria. smiliter nec scircularis cura uel secundu tota uelsecunda partes .per foruciente diuisone. non secundii partes, quias motus circularis haberet cotrariuscundu parte hoc nomis imagirari nili tribus modis, uel quod partes motus circularis snt super eundem semicirculum ab . a. m.b. Gomerso uel inter diuersas paritones inter duo puncta uel gna, uel fecundum diuersos semicirculos sed primo modo non potes esse quia maxima di stantia non mensuratur secundum circulumbe fecundum lineam rectam quia contrarietas eoi maxima distitiarer superrectam lineam est maxima distantia et nonsuper circulum. Ex hoc arguitur. Illi motus non sunt contrarit: qui sunt super magnitudinem per quam non mensuratur maxima diastantia sed maxima distantιa non mensuratursuper cιrculum uquia maxima et stantia et super extrema diametri, etiamsiettonitu eseni unι contraria,quia infiniti arcus postsent tralainter duo puncta. similiter secundo modo non habet contrariuquia inter duo puncta inlinitti circuli et portiones possunt trahi, ex sic etiam um infnita essent contraria, Cr per conri sequens um minui insiniti cem contraK.
27쪽
i Metiliter tertis dicendum: una etiam non babet contrarium
secundam diuersos semicirculos. uomu un Ys ast ab a. in.b. p .c. π econuerso alter. a.b in .a .per . . quia item motus
hi su est ab eo levi puncto A idem sine interpone, π isti mo rus super diuerses semcnrculos sunt huiusmodi. Tune dicEdum et . quoi motui ctrcularis euu lum totum non est abs ii contrarium:quia sit hoc esset tune essent frui stra uel ambo uel alter sed deus nita uti in ustra, similiter natura cum di a
τ' tura finxerior:brus intelligenti js, ut patet n isto primo ς se quentia probatur. si um motui toti contrariatur ulter: tunc per eadem pancta: per quae est alter: erit o ulter: aut ergo motores eque sortes sunt uel unus est bortior. ne fortes: tunc neNIer motus compleretur scut fi duo homines econtra duos lapides pro jcerent aeque fortes tangent Es Mn. o impedirent; similitery unus motus est fortior,tunc impediret aliuita quo nunquam inoperet morus, tunc natur/ secissct fri ira mobiles licet cum babitu ine ad macim: qui nunqua exiret ut a tum, Cr dicit Commentatres ita essa, q odio ius contrarieretur alteri mi, tune unus impediret rebellum: quia super idem centrum Cr super eosdem in os fierent. Sed s non super idem centrum Cr super e tem polos tum diues x motas mis ni esse lini ut ut planetarum. dicit q-ud deus induxit eum ad istam expositionem. π dicit commen. ulteriusques motus dupliciter cons eratur. uno modo aistrahendo a naturalibus corporibus. π c no repugnat, quia VJm ima Sinari se motus ab oriente in occidens s econuerso sVerigem centrum Cr eosdem polos: Iedsecundo modo potest con fde rari in corpore naturali GJ:c non pellunt eo sinulisti motus. unde Aristo.quunt negat contrarietatem in motibus cxit, ex dictis patet quos non Icquitur de contrarietate dum nuta nam sic sum contra J . sed loquitur de contrarietate perfectam: Cr concludit ex hoe caelavi non habere contrariis nec generabile nec corruptibila. PER Hoc as rationes. In unoquos genere C c.dicit frater Thomas: quod uerge revirarietas 1il restaru π non spe σῆ. unde rationale et irrationale ani cotraria se homo
et asinus no sed hoc no valet,q:ua d iberentiae sunt formaliter principia costitutiva spetieriis principia formalia sunt cotra
L ri π que constituuntur ab eis erunt contraria. Stans sescere qxos species non sunt primo intraria: quia includunt viscaria, que no habet est rium: Ied differetia nom. ludit muteriam. Non valet quia disserentia dicit totum agregatum ex ι materia Cy formant dicunt nec pote ' unum habere contra. rium: Cr aliu s non propter intellia κγnem: quova in intelle nectus hoc non potest facere. Vnde aliter dicendum,quod est erum, est unam genus univocum. Et cum dicitur. motra Ioediis QT e. dicendum quos non est genus uni uocum de Porrus brio sed rit penus auctorum quia dicitur motus locatos de his secundum diuersas rationes π ordine prioris et poteri ris. mo to quando dicitur quod in quolibet genere or c. imtelligitur de penere umuino tam a s non .ut ens est anae sum ad .ls. pre sicamenta, et tamen non dit ipso prima conia trarietas. Aliter scitur er concesturmator. Eic scita motus Cyc. uerti est:et ideo in eo ist contrarietas sed illa est Lminuta crimperfecta cuius diminutio prouenit ex caurentia actionis et pusionis: ut dictum est. A fecundum cudicitur, motus exii er e. dicendum quo da ferunt tiumero ciuam uel stetie qui sint unius generis Aniuoci ut Por.
quecunque di ferunt spetie diserunt per se CT non Gonuerso quia. lo. predicamenta di ferunt persee: Cr non spetie,qui in funt 'eties,tamen ens diuiditur in ea immediate, uniemotus oti differunt per se non ut steries ei lemgeneris uni noci. Vel aliter dicendum quod differunt fecundηm petie Cr per consequens contrarietate diminuta. A d con ἀνmationem. iuersitas e e. dicensum, quod uerum est,etitio uoula quod di ferunt1petivi non qxaesta unius generis limu ci. Sed dices peties refertur ad penus. dicenum: quod uerum est,pod speties, se qua genus predicatur m eo quod iud sed de qua genus non predicatur m quid, non referiur ad genus
I riuocum. Ad tertiummotus ab occidente Cr c. scendum
quod uerum est. I sunt super idem centrum et Iuper eos eripolas sed si super diuersos polos, non oportet: π De etiam uult Aristo. qties sint super liuersos polos, uou sicut noluit Alpetragius,qui voluit de aere astrologiam Ptol. Uniens Osunt super eo dem polos: quia polus et iaci distat apolo mandi 2ῖ. gradibus. A d confirmationem. illi motus πc. uerum est fi acci runtur ut contrarij termini scilicet oriens et occiadens: et mn possunt accipi ut contrari r termini,quia contra metas est maxima silantia es inter oriens et occidens in circulo non est maxima distanti quia infiniti circuli possunt esse sed non distant ii secundum extrema diametri et se non habent contrarietatem. Ad dictum commentatoris dicendum:
quod intelligit quod caelum potest quiescere large secunsum
partes accepta quiete ut pro oppositione inter priuationem et balitum non contrarietate per tecta, ut Ilium hi in postione. Ex hoe Arillo. voluit conclusere caelum non babere comtrarium nec es Senerabile Oec corruptibi: ut aru patet.
Sed quoniam muti e Um de his, CT de realiquis intendondum es. Et privio utri in corpus in nitum quemadmodum plurum antii arum pDI ophorum putauerunt alit hoc unum
ri O sequenter queritur circa capitulumi de infinitae t fus uniuersi. Atrum in finitum si sis haberet rationem prinuci j ' er ut auremetur , quaestior' intelligenda de infin to fecundum mognitu sinem quia de infinito uetoris Criurationis non arguttur ad presens et arguitur quod non habeat ratione principit, illud extra quod nihil est, non babet rationem princip ij, quia principium est extra principiata quia principium eii cuiusdam aut quorunda
primophis R. sed infinitam si esset nilal esset extra ipsum,
quia in nitum totum occupat. Oppositum Art eo. in littera quod infinitum A esset: Pod haberet rationem princi pii.quia dicit in ratumst 6 et haberet principii virtutem: Crmaxime uirtutem quanti. Ex hoc'. quod habet virtutem
28쪽
NOT ANDUM quod in itum ecundum monitu aenem tripliciter constiteratur. uno modo secundum magnitudiunem earentem terminu. alio mado conrideratur secvnitim in mitatem,quaeduit priuationem terminorum magnitudinis, qua sormes ter infinι tum 6l infinitum. tertio modo confiseratur quo a l*Mantium ulne tam magnitudini infin te primo modo ιnfinitum non babet rationem princi f. quia nullum acicidens solum babet ratione principii quia acci sens depen setasubstantia quia ubstantia est causa accidentigin ea: ut patet. T. metapis. CT accirentia non sunt entia nisi quia entis, sici infinitum .primo mola est acciden quia magnitudo erit quantitas:quae est accidens, ut patet in predicamentis .similiter ii
o et equenter qu eritur. Vtrum qcorpus*beri . esset munii: baberet centrI. argu tur quod non.
ns buleret cir 'lerentigultimatura ι innitum non habet ultimi. quia aliter esset finitu π infinitia sed circumferetia est tittimum sed quoi no babet ei reliserentiam non
fnit m secundo mola non babet raticum principis, quia nul βψ et ce' tr in quia centrum est, a quo omnes lineae ductae ad Ia priuatios liciter est principium,quia nullum non ens mserentiam μnt aequales. oppositum uult Aritote. T. e. in principium ita priuato est non ens. quia est in subiecto apto silphera esset insinit.: tune due lineae duceremur a cirranato ad babendum Libituri se infinitum est priuatae tremino mimi inmtum: Cr hoc non esset nisi baberet centrum. ram magnitudinis et nitatis, et De non ζl immediate. Di CL N D v AI quod corpus obericum dupliciter comTertio dicendum quod si infinitum cons erat in tertio modo i*r. 'omodo inquantum sphericam, σφ babet cenascit esset, haberet rationem principis: cuius ratio est. substantissubiecta infimiae magnitudini vel esset principium uel principiatum perfuscien em diuisonem. sed talis substantia non est principiata et causet quia si huiust vi substantia inissetae magnitudini subtecta esset causata. uel baec esset a princiis pio intrinseco Mel extrinseco per sit scientem diuisionem principii ut putet .s.met apri. et precipue per Commen. fessit auhsIusamia e siet caUata non esset a principio intrinseco, quia illa est materia uel forma, ut patet .a.'Uc. cir s. meutaph f. sed talis G tantia non habet form iri, quia forma tertrum: Cr ideo dictum est quo I baera M.quae habet puncto medium, a quo cimnes lineae ductae sunt aequales.sed hoc pun
ctμm est cerrum,ut patet ex geometria secundo modo consi deratur mquantum infinitum, sic non babet centrum ' quia ficentrum baberet, tune est ultimum: Cr extremam: quia me sum dicitur in comparationeas extremum, sed centrum ζὶ melium ut scit Commen. sed ultimam repugnat infinito.
Sciendum quos aliqui dreunt. st aliquis concedit 1phaericum
in unitum, tunc concedit contradictoris, quia babet centrum:
Cr non habet, inquantum' ricum babet, sed inqua tum muminat materia,et ita esset finita et infinito.quod est contraditi μ' ηρ' G centrum. Illud non uale quia e tradictioctio. Similiter non potest esse materia, quia materia non est V ' μ m, Ripatet primo elenc. cap 3. π q. meta. sneforma quia idem reliret quos prius. similiter ista substi μ' ,' in αβ diuersirum ut patet. unde Iulibet
tia non babet principum extrinsecum, ut agens, quia uel esset ut ab agente de nouo uel ab aeterno, non te nouo. quia quiem quid de nouo fit est magnitudinis finit c in principio Habet quantitatem liminutam nee est ab aeterno. quia abstantia simplex et aeterna non dependet ab agente fecundum Aristo.
sed iura substantia I esset, esset simplex, quia non haberet
materiam ne formam, nec dependet asin quia inissubstantis est moves sed istasi brumiasii esset ipse esset immobilis,
quia non baberet locum in quo moueretur,quia Iolum occv.
pat. e o relinquitur quod sit principium. et ebentit Arist. quod infinitum haberet principis virnutem, et maxime uirium tem quanti et hoc uult,non quod absolutes it principium: dflesset ilignis. et hoc etiam uisetur escere omnes a liqui: qui dixerunt infimium, attrixerunt et rationem principit, cromnia continere, CT esse Prd da in m. ut patet. I. pissico.
AD RAT i ONEM illud extra quod cre. dicendxm quod ureum est,quod nihil babet extrase ut essentialiter me accidentaliter secundum subiectam ar lacum. Et cum dicitar infinitum erc. dicenium quod licet infinitum ' nibit baseat extra se secum dum ubiectum tamen ei sentia ter ut quintitates,quarum esset principium: π causa rvt iam uisum est m
non ualetit destio magnum inconveniens aliter expresistet, π cito
euolset: sed hoc non secit. ρd aliter improbauit hoc. AD ARGUIIENT A patet primum concludit quod no/ι haberet centrum inquantum infinitum sessecuntum comcludit quod Hiberet centrum inquantum θbaericu . t prius dictui iuuit cre. Quisti' I. On equenter quaeratur circa illud capitu 'um quod autem non est corpus: Utrum id
quod imposibile est factum esse, in sibile
sit fieri. σ ata itur quod non. quando aliis
qua se habent scut pri*s er posterius , si sterius est imp ibile, non oportet quod prius fit imposibile, sicxl animal er homo habent se, quod unum est post ut bomo, ex licet impossibile sit hominem adesse ono, tamen sibi nece, ario in est unimal, jed faelvm qie Cr
feri praecedit factum sicut motus tominum. Item contris
naum potest esse diu sibile in infinitum er tamen nunquam se diuisum in infinitum Cr e. mator patet.ῖ 't c. π primo cae. quia est druisibile in semper diui Filia. minor patet. cotinuum actu non est diuisum in infinitum, quis tunc infinita essent in astu quod est cotra Arist. φ.pis .ergo se rael epoti i impos biles et fieri psibile et diuisi qt steri, iustiti si actu te, at counug nunquierit diuis iactu quia tunc cellaret a moruquia quando aliquid est motura ad termon m ad quem, tune cesset motus,ergo non oporta sta iam cpe sit in sibile: G
29쪽
quod fieri t. item po libile est eaelum in diri, quod tamen im ibile est: esse motum, ergo aliqui l Sem est possibile, quod impos ibile est factum ese, Rursiss pos ibile est,quod aliqui putent se posse adipisci. σ proficisci in caelum ut patet de illis,
qui in caelum ascen tere conten lentes: turrim mn struere ,
pro quo uidete ar'. in lib. suo de mundo in quadam epistola, quam scribit ad uilexandrum ubι ait, aliquos putasse se posse proficisci in caelum.ut nemo inuenetur qui ascenderit in caela. item mi bile est aliquem moueri a s habenti; omnes scietias sed nullus homo munitur, qui habeat emnes scientius: Crimposiibile ni. ergo fallum est mimgibila, cir seri ηὶ possimbire. Oppostam vult Arat . in liti a ubi dicit,impo sibile factum,impos bile e t fieri beeuncum ab stantiam: er tibi: crquantitatem, ut patet. π hoc idem uult cmen. CT alis expositores. NOTANDUM ut patet. r.'L r. r. metu.aliqua sata suersis principiis, ut a natura aliqua aliqua ab arte. Ur se militer aliqua ab imaginatione, cT hoc dupliciter, vel recta et ordinata,vel inordinata σ erronea. modo quod impossibilent factum esse imposibile est fieri secunturi naturam similia
ter secundum artem: Cr secundum imaginationem ordinatam.
at si est imaginatio in Diata aliquid potest fieri,ques impossibile est factum esse. Ratio primi .cum aliqua sic se habent ut finis Cr ut ordinata infinem si finis est imp. bilis, σ o din ta in finem: Cr econuerso. quia I ordinata in finem essent popliticia: Crtinis impossibilis tune essent frustra, uiast tradi quod ordinatur in finem, in quem non potest . a. 't. σβordinatu in finem po ibilia Dit: er finis, sed Via sunt huius, L modi quia factum esse. babet se ut finis. π fierι ordinatur in factum esse.quia fieri est in lixi perfectum G bonum, factum
esse est magis bonum. moso in naturalibus: π ari: cialibus M. ise minus bona sunt gratia melioris botu. .poli similiter quies intermino adquem hi consumatio cr persectio motus, ut calida T. c. s esse calefacitonis, ut patet. s. phi. cetos factum esse est in popibile. π fieri eis impossibile cr econuerso: cr i unum est pini bile, er aliud modo Arist. non proba:ιit nisi per contra. dictionem.quia hoc accipit pro principio, at quos declarandilf seu mota uia declaratio ut inductio. Propterea. nando duo essentialitersunt unum unam si impol ibile cr reliquil sed fieri er factum esse sunt unum essenitaliter , quia motus .et idem issentialiter eum termino ad quem . ni paret.ῖ .ph si Crs. Ratio secundi patet: quia ars imitatur natura, quantum potest, σι quitur opus eius, ut patet .a. physio. Cr. q. metheororum. ed iam declaratu cit de natura, quras bωius. factum e spe est impos bile π feri. ergo etiam in arte, hoc militer patet in imaginatione recta quia si impo tibiles ieri: imposei bile est a tum esse, si non da opposis m. quod postitile sit factum esse, et heri inpostibile .iune id postibile nutris
quam perficietur :er uitis est intellectus,qui incipit quod nomini perficere: ut dicit commen. primopbysi. c. Si autem est erronea immuginatio. tunc non oportet, quia talis imagi
natio potest incipere quod tum potest perficere: sicut illi, qui putantsi pro Cluilinum caelistem. Notandum expediem do breuiter. in tota species imp ibile est factum ese, σῆι-ri, quia vi indiuiduo non oportet,quia potest esse,quod factumese non mi csti punici, tamen est pol bile: Cr quando dicitur.
AD RATION Es quando aliqua se babent sicutere. ratio tentrituas, potest maior negar, quia bomo: Crn bile' crsismi prius er posteriussiecsidum naturam tamen quicquid impossibile est risibilι quia est posterius: imp. ibile
Hi homini. Vel aliter dicendum adunatorem per inieren in ptionem. Et cum probatur per animal. diccum, quodsi alicui
impos bile hi tam ecundum naturam totam: Cr impios Meest animal militer ut caelo. Et cum dicior de asino. escendἄ: quod hoc totum est ex parte formae Cr non ex parte materiae quare σc. Ad secundiι cu scitur coti upoti si e se diu Vitile cre. icendu quoi sicut diu ibile est, ita: T diu sim, quia est in poteritia ad diuisum esse cuι di permota potentia. sed noesi diuisbile:quod sit in potetia ad insiperfectu.modo ca tinua est duinum primosecutono. ut patet tertio pisset. Ad tertium csi dicitur. mssibile est caelii moueri Crc. uerum est imposiliis est e laese mair quoad totum motum sed quia
ad priores circulatione, bene e t motu: quia adueniente una cessabit alia. Ad quarisimi bile est quod aliqu circ. dico quod talis imaginatio e ιnordinata. Ad qui nisi dicitur, quod tale non 6ὶ risibiles uis sum naturam mouentu. CT motus fel secuntum existinaticum σ opinionem mouentis tantum sed ex natura motus cTnarus non est quod ordinatur nisislipsibile compleri. Vel aliter potest dic quod postibile est aliquem iamnem tabere omnes βιentias Cr aliquis babuit ut Ariolote secundum quod de eo dacituro paucι inuem a tur tales .ideo non ualet.
π quantitatem maximam fias ne hil ine ea Gm: nees irrationabile. ratilem cle disse.
et entiam, eo quod jumitor quod est aliquod corpus in tarum: propter quod de iiso dicendua princisio τύ timcntibus. T Tu commen. 33. shceno IT
seq*enter q aeritur. Vtrum possibilem 'st corpus esse infinitum simpliciter. Et
arguitur quod sic, quia quantacusis magnitudine data misibila Hi accipere mo rem . ut docti commen. tertio phisico.
'quia ista propo itio . t uerased hoc non θ' hi esse si omne corpus eget hiritum,
quia inlinito non hi dare matu semper ergo corpus 1imi terest infinitum. Ops' itum vult aristo. in littera quι demon strat multipliciter impossibile esse corpus infinitae magnitud
Dic ENDVN. ad quaestionem, quod impossibile est esse
corpus in initae magnitusnis Iimpliciter, He1t extensum sine terminis, quias hoc essetu tunc esset mobile motu recto uel circulari num 6. Mico. patet,q oi omne corpus est malle .c omnis motus est rectus uri circularis.ui patet primo huius. sed corpus infinitum non potest mcum aliquo modorum: non circulariter. Cr boc probat ratione Arq .in littera, quia si esset corpus motum circulariter tu initum. tunc infinita essete olantia inter duas lineas exeAntus a centro: quia quaruo
30쪽
M nugis Enee elanguntur a centro, plus distant: π quia initiae quia limovit vel in tempore uel in non tempore sed notot Esnitum elongantur. O infinita 6ὶ distantia infinita movem iii non tempore quom hoc est contra naturam m est distantia linearum no potest pertransiri a minit, quia una tus: π non est intelligib. D. Si dicas quod movetur in t Imea nunquam veniet adstum alterius i milites t. ergo pore. hoc non videtur, qaia ahqua virtus finita moueret in non potest moueri perficiendo motum ab uno puncto ad aliud: maiori tempore er tunc esset proportio temporis ad tempus: sed hoc ni falsum: quia videmus oppostgm. Nee etiam mo. in quo finita utrius moueret Cr infinita: ex hoe non potes uetur motu recto: quissimo erat xr motu rectoruel hoc ess t esse quia proportio temporis ad tempus: σ motus in ueloci a medio: uel ad mestum: Crsi corpus est infinitum. tunc gra tute ad motum non est ns secundum proportionem uirtutis
vitas er leuitas est infinita :sed hoc est impegibile: quod ad uirtutem sed infiniti ad tonitam non est proportio. προτ. sa probat Arista. in littera quias aliquod corpus habet grauis non mouetur corpus: Dititer movetur: . quia uirtustatem infinitam sequeretur επω moueretur Cr non mouere. est principium motus erc. dicendum quod sicundum intentio tuam quaesunt contradictoria. cc sequentia nctatur di quia si nem Aristo. ista ratio concludit de motione uigoris infiniti se grauitas est infinita: no posset corpus moueri quia uel mo cui degrauitate. unde Aristo. non concedat motorem primἔxeretur in tempore uel instantιsed non potest moueri in non esse uigoris infiniti intracturi sed infinitae durationis: Cr in tepore: quia hoc est corra naturi motus Cr precipue locutis, hoe excludit alios motores in is quod est causa perpetuita qui est continuus: τ non parsi moueri in tempere determis tu Cr durationis infinisse. mensecuntumdem CT init nato: quia cuiuslibet temporis est proportio ad aliud tempus: tem Cr reuererer essentire do fanctis sacrae Dei doctoribus.
o sicut cuiuslibet finiri est proportio ad aliud finitum si ergo dicamus quod primus motor Ampliciter sit infiniti uigoris in
moueretur infinita grauitas, G illud tempus in quo mouetur tesue iillud est uerum quia ex rubila omnia producite grauitas infinita habet proportionem ad aliud tempus,in quo quod arguit infinitatem vigoris. Ad rarionem, quae est
mouetur uelocius vel tardi s: non est nisi secundum proin contra illud dicendum, quas m et in instanti temporis quam pretionem uirtutis ad uiri tem: sed grauitas ιUnita non tam tum est ex parte sui sid se movet in tempore, hoe non est exbet proportionem ad gravitatemfinitam quia m ad infinitu parte sui sed ex parte mobilis,quos non potest recipere munulla οὶ proportio. Similiter oportet: quod mo eat . idcv tum vi instanti ted bene posset mouere M. Sed dices. omni ius et grauitas injnita quia grauitas est principium motus. uirtuti activae corre Iet uirtus pagiua. dicendum,quod noergo mul mouetur corpus π non moueturiques s impose oportet s uniuersaliter uirtuti e me senseat pugiua virtus. Dile. ergo id ex quosequitursed hoc est,quia ponitur graui sed suscit e, particularibus, ut alijs uirtutibus a prima σμtas in tuta. Eodem modos de levitate ιnfinita. consequentia AD RATlONEM primam.quacuns Cre. dice pateti quia psquam corpusgraue est infiniti7. oportet quod dum quod magnitudini non repugnat inquantum magnitudo, grauitas si infinita, quia in maiori magnitus e est maior sed repugnat ex parte asterius ut substantie caelisis 4ectae uirtus.ergo in infinita multitudine est infinita utri M. Simili magnitudini quae determinat talem magnitudinem deterinter mixtum non potest esse infinitum quia quantitas mixti no minatam admotum. unde comen. dicit quod proposito grem, est nis secundum quantitatem Impli ii m. Sed est diibi ri metrica: quae dicit quia omni linea data est decipere malore contra primam rationem,quia accipit falsum s. quod distanu est vera,quia lineae no repugnet primo Cr principaliter in-tia duarum tenearum quae procedunt a centro si infinita:PM quantum linea sed propositio est falsa naturaliter. quid natu β De est,tune esset aequalis toti quod est contra dignitatem ratis confiderat lineam determinatam ad maximum er ad mi quia omne totum ni maiussua parte. confri enua paten. g ta nimiι. unde intelinus infalsus dicens:quod quacuns lanea distantia duarum linearum acerro 6t parare ectu Mannae data Cr in quacuns natura est accipere maiorem nam hoc
trium linearum. Cr b Istantia inter duas lineas est infinita naturaliter fassium est. ex quo patet,quod propositae de ei deo illa est pars alimus listantiae ut trium Dearum: No est treminis potest esse urea cr falsa diuersimo de confidoata. pars aequalis tot quia nihil est maius dare infinito. pGs ideo Erc. tonita est sicut totum. ergo suppositfalsum. Dicendumsesset corpus infinitumstboicum: oporteret e quod dijtantia
secundo dubium qi contra secundam rationem: hiticet quod A - urrortcssu infinita: q ia ' istam rationem probatum quod A. mea. S. Moratici deus non sit infiniti uigoris,quia si deus esset infiniti uigoru
ireminis linearum: er lineae i sunt incinitae. Ad orma in . , - rationis cum diciturs hoc est ere. dicendum quoi impositis in Maumassorum bene qui deni icitur: erbit sequitur, os ponitur impossibiles quouboicust , ut hoc verum, sed Milia rata: neci una mahabet se ut totum: aequalis erit distantiae Daram linearaqua tingiuactos esse plures s adcin tale ex tota