Ioannis Ianduni ... Quaestiones in libros De coelo et mundo Aristotelis Stagiritae, nuper emendatissime lucubratae. Ambracius De Alis ... summa cum diligentia emendauit atque omni errore expurgauit. Cum duplici indice

발행: 1550년

분량: 74페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

QVE STIO. IIII.

A secundo dicendumn calam primo modo accipitur circa scripto motore non est animi; ecundo modo. Tertio dicendas caesa est animatu umma movente secundo modo animiis decipiatur ei; motore. Ratio primi est..cti cor tu ese sit animata primo modo. vel esset animata anima sensitius, Mel uegetati . lintellectiva. uel motius. per soci&e diuisione quia non sunt plures animae: ut patet r. de anima.τ...,, ως Vi Gestari tu animassensit in quia tune haberet omnia organa,quae deseruiunt adsensum,vel quae λvt auores quod videmus quia ridiculuisset Me dicere qua uis.

Simplicius baec uoluit r. catac .οῦς. de anima particula s7. Nec uegetatiua anim quia no nutritur nec augmetatur vi

patet 1.coeti T. N. cI vi ter nec unima metrua sic Dum Leu,quia illa G est fine sensu. et no procedit de uno Deo adatia ut anmalia. Nec est animatu anima intellectius quia in tecte tru nussius corporis est allus dans esse corporir. de ani

c. 'r. T cucor insit corpus no pol anima tabere pro actui.

Latio secundae concrustrest dicta est prius, quia, Me esset.

tunc coelum esset copositum ex materia, et forma aliae est falsum,quia cono tamen. est subiectu inplex, consequetia patet quia animatum babet duo principia fanimique EI m et corpus, s Emateria, quia anoma e actus corporis. s. sua Tertim comentator probat tribus rationibus in illo coτ. ο- pitulo ubi A rist. soluit ista diciter dubitationes. Prima e. Illud. quod est nobilitis animatis, est animatum. hane habet

manis stam quia quod nullo moti mi si esse animatum, non potest esse nob lius animato: sed coelum ea nobilius ammua

quis s. it Commentator ibi cem.σι. q. n Iopinamur calami esse et filius animato. Item illus, quas mouetur localiterea animatum, o habet figuram determinatam, Cr propria quia Me tantam contingit animatis, quia inanimata non πω

e nent se de potentia essentiali nec habent figuras pretrias σdeterminatas quia remanent.bus in De re possunt habere diversis figuras ut patet in lapi libur sed coelum mouetur ex se lae liter quia diuiditur in partem mouentem Cr partem motam. ergo habet propriam figuram sphaericam Mi patet in i D. r. i. c. ri. er insta Cr isti ratio dicit quia: accipitur. . ut dicit commentator ex parte motus eπ figura quae ' rio ra. Item tertio: m ratio dicit propter qui s.quia sun datur super rationes naturales er diuina sic illus compo situm est animatum.euius aleera pars est sub basia stne maumtu sine er materia, a ictum est in scientia de anima: s. omne tale ens abstractam a materia e intellectus, sed alia pars caeli est mniateriai ς quia declaratum est in. s. 'γ. f. e. 7'. σ ult Irat, quia motor eius est immaterialis . Cr a d ta Comentat r sdeclaratum in. tr. primae Bisopbraeco.: c.

s Arma intesticiualisnam et ncti per desiderium primi: et

primum mari ut unlatum. Cr desuerat F. ergo coelum est coo positum ex motore Cr modiit non tanquam in barrente c mpora secandum esse sed tantumsecuntum motum: Cr albic intentionem dici commen. versus principium secundi huius s in corpore coelesti forma Cr formatum unt unum num ro, ut extum cτ inteli gentia,que est motor: licet magis diminute quam sit dOolitio recipientis Ex recepti in sorma ubi Malim intelligentia ubi Jrma cir formatam ut intelae, ligens CT Duellectum secundum subiectum sunt unum numero: quia minor secundum esse non coa ungitur mobili ut o r/

CELI ET MUNDE. is

tore certisti sed totum sunt unum numero serendum esse. E

Mum Cr motum. ni motus,qui est in moliti immediate pro cedit a motore. sed dubium est contra priniam conclusi nem dicentem,s calum tironsor o motore non hi unimatum contra ictui quod est nobilius animal est animasti. ista pro fitio est commentatoris. r. huius cm.6s.sedc. tum est nobilius animato ut mustu uel uermi prolatio butus. per prituum s nobilius gener ili Cr corruptibili in opis. M ' Ecretum cisus tantia perpetua ex primo batus. Sed alipi T ino

dicant.s calum circunscripto morore non est nesilitis antimatu ratio ea.quando optimum in il uogenere est. liis hus optimo alterius generis: tune totam genus smplicitis est nobilius toto irigenere sed optimum in genere cogno sentium est,nobilius optime in genere non cognoscetis uim quare cyc. maior paret quia homo optimus est nobitior optimo alio. ergo totam genus hominum nobilius s omnitus innis. minor patet et in quia deas.qui vi opimur m generare cognoscentium est,noditio in genere non cognoscentium perge totum genus cognoscenti vim αξ.nobilius omnitus a te rius generis sed erelam est in genere non cognoscenti pum malia uero in genere cognos entia quare cre. Dice das corpora corteata circunscripto motore, sunt nobiliora multis animatibus,quae sunt hi ut musca er uermi: uu hoe probatur per eandem ruticnem quando optimum in aliquo

genere Ge. sed optimum in generes statiarum mplici' .st nolit as optimo in genere sui, tintiarum compositurum.

ιι d us qui est solstiuria minest est nubilior omni ui in tinctesiastintiara impositura, sed ι alii est substantia sis,

Neae et Mimalia abstantiae cos est e. Et co matur. qti optima e c.sed in generes tiara aeternarum. deus septimi quia est eptima eorgquae in natura.probaemro mei. sed intrum est aeternu: er animalia in genere cori ptilita Pre hoe udr e s s nctatus ercuera es in aliquo fa

mediatu mi heris animae omnino nos est nobi fas ere.tiera dfivititur enim tu e e aliquo mῶ. Cr se cuivis anima iti no anima porte sur secundi; pe ut M sed es an inua erima motiente.niae caesum est quas digamentum inter iti misg nerabilia cr corruptibiha: ut iacit commentator primo WLichujus. Ad rationem itarum.drcendum, quod non vae hquia tantum s in corrarium, inquant si ea pro eis ut i sum

est unde potest dici. quoi debit imilagi de specie species si quoniam genus uno modo Me pitur pro feci estodiis sortit paret quinto mita. quia mi di is DG beci δεῖ i ..

me sunt ei lem perbitionis xi ui untia ut omnes bomisene, sed disserunt per accidentia. mi is bes et aeritatem. sici optimus homo est noueri r erc. quia omnes b ines

sunt ei lem perfecticnu sed ira geno tas quae plures Oseetes habent: σpraecipue in analogis non habet u ritatem,

o se is in pres csro: quia Ggnoscens es analogum.

hor est negari e sed id, quod est cognosens s a b iter

52쪽

LVI B. II. QVTSTIO.

P E R HOC putet ad artumenta. Ad primum si cortum ex e. uerum rit si miniatum anima inhaerente secundum esse. π quae constituitur per subiectum: seis est

ammatum anima mouente,quae non confiit aitur per i ubi EumNunc non oportet: σ Rc ιβ inprimitto: ut dictum est. Ad simiaxium omne corpori Mimarum e e. urrum est. si est animam anima,*re perficit corpus: sediti est an mia mouens . non oportet habere diruersas partes orpa uss,quae diserunt compositione complexione Cre .sed ispicit , quod sint aliquo modo diuersae. Et cum dicitur. calum πc.di cendum quod non babet animam hoc modo que,requirat diastinctionem partium quantitati uirum G in figura Cr e , postitione σι. sed quecit quia habeat partes. quarum utra est nobilior alia. Ad tertiam cum duitur, ne cormere .verum ei fas est animatum anima perficiente cor a se eundum esse,quia illa aliquado operatur aliquando no, quia satigatur per molem corporis stas ut animatum anima mo- uente Cr non fatigatur: tu'c semper e t in dictu. unde coelsis Ner intelligit per inreargentiam quia motor enA non sintilatur.ut patet Iecundo huius.

e Dextrum enim unumquias dicimus: unde principium eius, qui secundam locum motus. Coro autem principium circulationis, unde ortus a Dorum. Teλsu commenta .ri

Quaestio. V.

lmncipit: qu: a illa modo distu M. i tur dextra a j maro: ut pure mitte. -- i ra: quia dextra pars es in .a qua incipit motus localis, ut patet in an aliis, quae sunt dic : sed

ab oriente motus eoru non incipit: nam quos in o mi tempo/T. e. ἔ. remouetur,etiam mouebatur: ut par ιt'. p I. ueni loriens eset pars dextra in coelo: tunc sequeretur, quoi utra et

ea em pars quandos est dextra,quandos fini prased hoc est falsum quia dextrum π sinistrum I M terramua, et

stinctae partes σ eterminatae secundum naturam, ut potet inanimalibus bic: quia dextra manus non est sinistra: nec econuerso in nucto tempore dextra pars in calo uigui. yra cum caelum it animatum perlectius Cr nobilius. Uram quentia patet. θ ta eadem pars, quae prius erat eleuata super orientem in superiori Minyperio, que est pars dextra: poclea in occidente defendit in inferiori hemid eri cet erit ora sicut sol, qui de mane oritur ramo supra orizonte, de nocte occidit sub orizonte. Item si oriens esset pars dixtra tunc non eis i idem dextrum in caelo uper omnes roriones sed hoc qt fessum quoniam in caelo dextrum secun dum natura determInatum is, cr quod es dextrum quial Iuos in una re eretiam Ut de tram apud alios Da alia ood sic jequcntia piaci: quia P Liaα Prum cruM MMra regione supra ordientem. a sae non orit m propter di i uersitatem orizontium in diversis regionibus cT etiam propter lybericitatem terre hoc est: ersie non est idem dextrirer sinistrum in cαlo apud omnes regiones.s πψtum uult Arist.in litera quoniam determinat in in caelo sunt illae duae differentie positionis dextrum cr sitiori . CT subdit. quia dextrum in creto est oriens Distra uero occidens. π hoc idem uult Commentator ex alij exispositores. NOTANDUM quod licet quilibet orbis eae sectis si continuus ex secundo huius, nihilominus tamen in τες orbe coelestisunt diuerse partes distinctaesecundum tiarium tes quarum teda cIt nob: rvr a quo modo,quia virtuo tam fortiorem idicaciam habet in transmutando in ora, gyirs oris in caelo non testata ex stcsentit comment .secundo Pu ita cominent. .s. Cr. 24. Cr smil ter iron ι. unti ornotus orbis non est ns secvnsum motum stetati, quae est pars nobilior π dis . . unde luet orbis torus Dur Ilico tinuus tamen stella est escacior παrtusor pars: propter hoc motor, qui moueti eram principalius intendit metumstectae quia agens Iemper intendat id, quod est principalis: in re. T vnc dicendum cst ad quaestionem quia secundums, Z.er commen .eriens est pars dextra in coelo: σ rotio eius illa pars est dextra in coelo,a qua inciperet inclusi fine peret: c aqua tactor principalius intendet movere. flant in an malitus dextra pars est illa,a qua incipit motus loralis sis inciperet coelum moveri tune inciperet mouemri a partes e lata, qMis Mistuc or σ persemor parti σκonpellatis,unde etiam cor intendit principalius metum fessae: si inciperet moueri calum, principalius intentiis ret inrepitonem motus litae: G propter transmutationem eat quam interiorum si minor ιnciperet mouere secundaria intem rure, tuta primo movet propterse, er quia moueret principaliter steilam, intenderet principabus incepti nem motus eius qitIasertiorem uirtutem habet er i scacia os transmutandum inferiora, q um pars non stellata. ergo oriens in coelo ut 'eaada pars dextra. Et est notandum quod unam partem pri s i 'cipere motum quam aliam, si inciperet, pote1l uitia gι dupliciter. Vno modo prius duratione er tempore ita quod una pars prius incipi vi moueri repore cum a sic sie non debet inter ginqui a caelum est eo tinuum,c continuum totum simul mouetur. ex quinto me. T. e lapis i. Alio modo inteiligitur unam partem prius moue Nuli primuitate CT principalitate intentionis motoris, eura motor principalius ιntenit motum unius partu quam ulter rus: et talis eji par in qua e t telia quae est persectior nobilior π uirtuosior parte non stetit a. unde σ f totus orbis eleuetur super orizontem tamen metor principali intendit eleuatiotem metontur in dextri super orizonta. quos est parseuata. Notandum ulterius quod principa

lius quod i in orbe solis, militer Cr in E isor est per

ditor pars π utriuolior in mc endo a toto rejicua illius orbis. Cr licet sol cum ad Is partib sincipiat moueri super orizonta tamen motor principalius intendit inceptionem eiussi inciperet moueri. Cr etiam eleuationem eius super orizon

53쪽

QVESTIO. V.

A vel aliquod fenum nobilius uel perfectius quod motor prist.

cimbus intendit mouere, T inceptionem motus eius principaliter, π hoe utrum fit aries uel aliud signumstent irrscrutat:o ad astronomos : sed non est naturalis intentionis. hoc tamen .elronomi ἔπι Psignum arietem quia αrtuo lusest Cr perfeltius omnibus partibus non stellatis in mouendo inferiora, cuiss mothm Cr inceptionem motus principalius intendit motor: G in isto signo firmamentitin inciperet re Demsi inciperet moueri, boc inte2gendum est inclo It pra dicto. Notandum etiam diligenter secun sum Conru' mea. cum Arist.dicit,oriens esse dextrum coxit , mi Abgit per oriens pratcipium rerum, quae ascendunt supra primil

riet tis habitabili σ per occidens inte2git ultimum eormn, que descensumsub ultimo orizontis bilitabilis. σhoc totum eli cum posuerimus terram naturaliter habitabilem π non transeatur ad ali m habitationem ab hac. Et

notandum, quod licet in terra babitabili ni diuersae partes a circuli, sue dicuntur ori et tu, G sies prius eleuatur veror Stem unius regionis quam alterius, π hoc est propter stiaricitatem σ gibbositatem terrae σ quando oritur almquid is existentibus in una regione,albue alis plus inferiussisnt, quoi sio monte, π sol adbae non oritur eis: sed παs ea. π licet una pars non fit habitabilis per quoniam illa pars,quae nune est habitabit s,postea non erit habitabilis: quia una exiccatur. CT alta tam cit tota σ aqui a pro pter diuersos ηpectus astrorum coniunctiones, tamentit Commen. vult,est terminus balata hs ex parte mentis natarulis ante quem alia pars non est habitabilis. unde ex Iurte orientis ii deuenire ad primm partem habitabilem terrae naturaliter, ante quam alia non est habitabita propter Auersitatem aliquam astrorum υ diristus, quos fociunt ibi mirabiles.s: militer ex parte ocellentis est ultimus termineri naturalia habitabilis,ultra quem alia non eis lues,c tabilis: π hoc propter maria π intolerabiles efectos ororum ibi. π bene innuit Commentatcr: qui dicit prunam eo rum,quc ascendunt prim in aper orizonta, ite i primam pariem habitabilem ex parte orientis: σ militer inrce satur ex parae occidentis. Vult eoo dicere A riit. Jecu dum commentatorem, quod in coelo dextrum est oriens primum e crum quae ascendunt μpra primum crizontis te naturaliter bubitali is, tr motor issius partis in quocunque viris sit, ut stellae in orbibus planetarum inceptionem notus principaliter intemsit, ex eleuatumemsuper craetentem primo non quo ad unam regionem sed super orizontem tire

tiaturaliter habitabilis, ubicans illa pars fit ut fiat σaba pars orientalis ubicunque sit semper Ut dextra,ut Alsiuest in oriente. siue in occidente semper est pars dextra

ut ιn homine quocunq; vertar se Iemper sextra pars est dextra. I scit commen quoi ij iis inteae Ita soluutuur di iso cultates, er corranen. vlaurigit,quod illud quod Arist. s.cit, estirnuti illi, quod dicit in s. Milco rum T. c. 3 . unde dicit quὀd primum mouens orbem est in Prax mo circulo, qM mouetur motu vel spino, ιn aequali tempore maius

Darium perarasit quam au circuit, G non hi in maximo circulo cir cunscriptiue , sed sic Mum apparat Mnem et temmi, cr non includitur in linopo, tru sed e s evectus maxime apparet in illa circulo, π similiter icit hae, quod pri num mouens est re parte illius circatu citc uia14 M orim

CELI ET MUNDE

tesii, sta quod vocat oriens,in quo est moMns primenitate in atentionis pia principes us intendat illam partem mouere qliam uJlM issitis erbi ergo dextrum in eoelo non diti dis fiacutur,quia αἴ curque sol id tamen est oriens, quia meror eius principalius intendit elevationem eius super primam orizontis. Tunc commen. m. is.concludit quod Arist. in phi cis docvit maximum creeurum, in quo est monens. hic autem decet partem circali determinutam,in qua ea monens,quae est nobilior π perlectio ' cuius motum motor trini pulsus intendit. Notandum quod in corporistis coel ibiis duplex est motus scilicet communis er diurnus, crest primi militis, cr isto motu participant omnes inferiores orbes,er in icto motu communi omnes spherae er plane. tae quia uillo mouentur omnes liberae plan tartim in

die naturali us triente mcccidens redeundo in oriens.

R Iius motus es oppositus obpati diuersiate, non quod disredie opposito fit ibi: ut dictum est prius. qai est ab oe is,

te in oriens, er est omnium Jphaeraram inseriorum a primo rmiliti er ietini su Ui planetae in iurests temporibus per, ferunt,modo dicit Ari. no qui habitamus versus poloso T. e. is sti utrionalem stimus in loco sorsum, finistra parte crhoes eundum motum primae ihberae, quae incipit mettim ulemente sed ut i,qui sunt ad alium polum sunt in loco sursimo in dextra parte sedec hersio est quo ad motum secunis in qui incipit ab occident qui se motus planetarum, se

has inus cpsursum in dextra parie quia totus motus planetarum inciperet a- cccidente inciperet, dicit cora C. itimon quίd haec confideratio habet locum,quae pars o nam Iicquiram seprotrio'alis uel merid stas. CT dicit, quod meri ionalis, s nustior secAnium motum mimae obe. rae ncbiliorem, ' sursum soni re ter .ses alitis moritas minus nolicis , sicut pl :netae minus nobiles sunt uvam primam malle . sic septentrionals padis est igno' Iter impliciter. Et subdit commenta quod intellecitis bilis manus non pol f apprehendere Aeriscationem huius proris i. ticius, debet exponi non peti i idest deictitiertit tuen).upliciter non eis imposi&le. Vnde impo ibile anom do accipitur pro dkiciti,ut patet in anctas'. pER HOC ad res ones. Ad prima. illa pars , - , mere tierum est a qua incipit motus,uel inciperet, si incipem Gir.

ni. Et . um ivit r. quod ab orente ere. dicen tim. quod oriens non est pars quantitariua,a uua prius tempore incru istut motus tumen is pars aqua inciperet primus motus , si inciperet.non dico primeuitate rem ris sed intentienus motori quia principalius insendit m ere illum partem, quae

it principatior perfectio uirtuostor vlijs partihus in re edo. Et ciendum,quod dato quod motor cali no incipiatm ere, est vereum hi,tamen non est in conueniens, te dextram partem in ectro,a qaa ιnciperet motus ji ιneip.ret. verba rativisa eslet homo, qui nunquam morti, sti lit uΘlnun tiam in ueretur, ue nanquam ιncvcrri tuorum. π Miamiti hoc non a lante haeret dixi ram, a qua parte Dei,

dextra coeli erc. dicendum quod per partem orientalem duo po1 ιmvis inrugere,unc nacti partim orientalem. lueeieu uitir supra orizonta urit uiatia. j.e non ip intelligenis

54쪽

LIB. II. QVESTIO. VI. er VII.

Ni Oxtrea erili stra. Alio modo intelligitur oriens pro illa

parte,cuae primo eleuatur una primum metentis terrae natur iter habitabilis. er Me primeuitate intentionis mos

toris. luia se est dare primum oriet tis reme habitabilis inpliciter ut dii it commentator. Ilisol in orbe suo Uloriens.quia principalius motor intendit eleuationem eius supra primum metontis unde determinata pars est oriens erubicunque eliso est oriens tr dextrum fout illam fuit

de dextra homini ita intea guttir de aliis orbibus. Ad tertium sit oriens esset e e. dicendum suod uerum .' si intelligatursu per metonta artificialiter dilincta. er sic quaelibet pars esset orientalissed se non intectigitur sed intelligit super primum orizonta habitabitis teme simpliciter quam partem intendit motor eleuare Cr mouere prncipum lius er beet oraetonta artificiat a distincta sint secundum Vegrenes tamen omnsa determinata sunt quoad primum crult mum terrae halitabilis ιn natura j mpliciter: titi lamo se undam commentatorem.

C. Nec se igitur terram esse : hoc enim quiescit medio. Nunc quidem igitur supponatur hoc: posterius autem demon bubitur de is sJ. Text. Commenti. 18.

ONSEQUENTER

quaeritur circa issis capis rum

nam ain autem non est contrarius motus. Vtrum as motum

e et si tirra nec cortet. Cr argvirlir laod non quia posterius requiritur ad esse prioris

i iis se potest a Uuia γα si mora Metas' sed terera cromnia elementa sunt posteriora ad imotum cis,quia caelum per motum suum rit ea ι omnium it morum ex s. p co

rum T a. se generatione.

OPPOs I TVM uuli Arist. in prae Ioe p unde uult quoci terra sit neces arta as motum: et mira quiescat in meso , ιta quos se mctus coeli rhi perpetuus necessario terra perpetuo qui cti in medio. D I c E N D . M hi ad que; tarnem , quod di motum ci necessaria rit terra, ratio est, ad oriuem motum localem nec arao requiratur quiesces, rQestu cuius m . se per metum fit m diuersimodest habeat, ut patet ex libro de causis motuu i animalium.q tab hoc non esset, tuc motus locatis non sὸt, se non inuenitur aliquod corpus qure ens preter terram re pectu cuius coelum per motum

sum in partibus suis line, roti se Eabeat, π hoc patet

per in tu Irtinem. Unde patet qu)d ignis non est, quia mo--turi militer aer mouetur similiter agra non est,quia noea in medio m n. ter,ergo relinquitur quod terra sit: re pectu cuius caelῖ persu ἄ-ram appro; inquat secunda paries, plus traiciter elongatur: ut patet de planetis in I grus septentrionalibus G Menim libus. Nolandum. quod terram requiride necestate propter motum coeli, O Ntest intelligi dupliciter. Vnomoro quos 'hatur π a podietur terra motor eali in mouendo. π so modo ncn reis quiritur terra admotum coeli, quia rector cali est minatemrialis sistat π nulli a portatur, ut patet ex I ro de causis motuum animabam. Secundo modo G inteli gi. quia terra requiratur ad motum caeli propter diversificatioremees ita quod cxl si res ectu cuius permotu fiura diuersiis mole se habeat,ita quod secundum partes plus et rc t

quat . uel recedit propter generatis rem Cr cor prioremon malium. π c requiritur de necessitate e motum, scutud mesum localem cuiuslibet corporis nec a τεια ritur quies ens. rest ritu cuius cali; per motum sutim domer m de se habeat secundum partes ut .s ictum est. Adar metum. pcllerius Ge. verum si cati aliter non requiritur adesse prioris: ita qxisis steriussit causa es e prioris, sed benes test requiri ad esse eius rem omitanter π α secutrum Oi bile postemus . t homine .m requirituri Menrfξileiae e eius: quia iam non ea ne V hiae. in tamen regum:

io quod motus catast prior terra, π terra non ree tris tur ιd motum cali causal ter tabe ec se tui . t admotum localem necessarior'iuritur qui sens, Doctu cuius mobile per motum suum diuersi dele habeat. A ter potest dici. cum dictu ur, posterius C c. eramus,quia nudo prius indifferenter e babet aio pcsta. t mat. ri a proma indiderenter se habet ad formas oppi ita vi ut mari humatiam π ad formam opso tam; π i re sema bamurra ncteri r materia non re αἰ ritur ad esse materiae . sed quando prius non babet stim derente sed di terminate adtinum,tanc niter ivs.cquiritur adeseri rii:nt homo G phabet se inditerenter u i ri bile G ad non ris ilesimiliter ignis non habet st ina si eranter ad calicum π frigidum: Ied de rounar ad calidum. mi treme. cαι non se ham dibet indis, rearer adquies ens Gnon quisens sed deterruminate a i quis s. ideo Mese hominis requirit r ri ibile π adole ignis cabium,admotum cAlera cati requiri. rq rescens quod est terra.

Quoniam autem eii dupliciter in circulo moveri: puta ab. a. hunc quidem ad. b. btinc autem ad . Quod qordem igitur non fletu ccntraru ljii: prius dictum edit.

plures motus ad diuersas partes π am guttur quod non, Ioris smplicis debet esse unus motus secuntum naturam. primo π Dcundo bulus. sed caesum est T. . .eorpus f lex: ut uiat Comen primo huius. sse corpus Q - . simplex balens contrariοῦ manifestii est per Ara. primo hmvs.ergo motus eius debet esse unus, T ad unum libi rei iam po itionis. items Uent plures motus in coelo: uti

55쪽

VII.

A egrnt Mos num re .ueli reis. per sui cientem dius nem sed non seiunium specie quia seeundum speciem est

motus coeti non habet contrarii. m nee secun sum telum nee a T.e.14 secundum partes ut probatum est primo huius. Nee sunt divi insta. veni numer quia motores orbium coel strum non diiserunt numero quia immuterialos sunt: er in illis non est pluralistas insiti vorum numera,ergo cum motores corti sint imumateria es. ideo non procedunt ab eis motus diuers numerar er Mesaltim quo ui unum orbem. Opposi TVM uult ArLin litera. quia alius est motus ab oriente in oecidentem, er ec uerso abeom. . occidente in orientem, idem uult commentator. s. pissi. in illo e . Et iterum confiderans. ubi dicit quod quidam motores corporum coelestium mouentur per accidens: quando mobilia vicientur pluribus motibus.

AD Q VAEs TlONE N dicenduv s in corpore coelesti sunt plures motus non trecte opposiati: si diuersi motus, Re inteil gen fris omnia corpora cor lima in se naturali mouentur motu diurno ab oriente in oecidens: π econuerso. ro horti: hoe est metu primi mobil)s sed alij omnes orbes praeter primum moventur: econverso non directe motu opposto sed diuerso quia non sunt su per eosdem polos er axem: τ illo motu quit et aster oris

bis mouetur ob occidente in oriens redeundo in occidens, hoe in determinato tepore nam ut quis in triginta annos ut saturnus. aliquis in.re. ut Iuppiter. aliquis in duobus: ut mars. aliquis intino ut sol venus Mert imus. ult quis in me π. e. s. ij, si ut Luna ut patet ex astronomia. hoc Ari probat in li

init . tera quins ecti eques ijs primo si motus coeli l. terra est, ista cccliquentia probata est per questionem praece et . modo si terra est,tecesse est. gnem esse. Me probat A Wi'.

quia I unum contrarioram in natura est, Cr res quum c quia communicant in materia,qvie ect in potentia ad citranque contrarium, o uir que contrarium reducitur ad Ium aliter potentia esset oercu. Tune ulterius . terraer ignis sunt contrarius rem fecundum virtutes. Tunc est tertia consequetius terra Cr ignis fiunt elementa interis oracla sunt,ut aer Raa. CT probatur consequetia ut prior. quia ista elemensa sunt contraria aqualiter quia aer terrae . .. .: . . contrariatur duplici proprietate,ut patet sic do de abneratione.modo si tinum contrariorum est in natura er reti. quum. Tu cq ιarta consequetra est. sta quatuor elimeta sunt,ttinc generatae ex corruptio est quia corruptio σgeneratio est interrenorari cum sint aliiva er pus ualut cisti patet primo deg rem: rone. Tune quinta est cost aeria. si generarae G corruptio est oportet essee plures motus eorporum caleaeum quia ad generationem Cr corruptionemn focit tintis motus solus quiuieti sunt mers mortis, ad quos non suscit unus motus ad cassandum, quia unum P principitini se tintim unum motum non est natum facere ni π.G36. unum esseclama degeneratione Cr. .pis ergo relinuq untur diues motus corporum coelectium secundum a cellum er recessura secundum quos causant generationem

cI corruptronem issimorum. Notandum eur dica cλmen. r. rus com in Crin. s corporum calestrum motas prima intentione non sum propere generationem Cr corrumpi scia Uu in em Mn,quia nobilius non est propter uilius pri

ma intentione sed corpora erelestia nos licta sunt inferioris abus, e motus eorum motibus horum in reum snde m tores corporum coelestium prima intentaene mouent pro

pter militudinem ad primum prancipium cc servandum, quae est ea alit Iedsecundario nisuent propter genera

tionem σ corruptionem inferiorum, quia aliter non ccnseruarent causastutem. nsa motierent ad generation m c corruptionem unde dicit Comment a. huius rem. N. c. quicuquis inuenitur propter se primo moueres evndario inueniatur propter abu ni ite non esset natura innata ad laris

giendum.

PER Hoc ad rationes. corporis smplicis

Cre. tirrum di secundum naturam proprium er unum motor sed ecundim uersas naturus er luer os motores possunt habere plures motus. Et cum dictur. coritim e ciuerum est pro tins cris, beet totum ea tim n n se emn notinum,ergo quilibet orbis balet tintim metum ieiundum nam turam proprium a tinum motore fetit sol s ors s in eis Ptur ab occidente in crientem.r. bimus. sed secun sum plures motores possunt haliare plurifus motus habent motum deurnum feeundam naturam communem Cr motorem primi

mobilis. Ad aliud.si in cor re cre dicendum,s noscimplures in numero sicut resurdua estis em eo iride distin suuntur specie,na duco divertarum 1pecierum, quae sunt

males species generis ii moer, ita scontineantur sub uno genere timi co . e non silerunt specie quia tune haberente trarietatem verum, qua dictonguuntur ab iliis ecietas

oppostis,s4 1 lerunt pecie id. secundum ditiersus essenistras distinctus. tit inditu sua ei lem ei non sint diruersa secundum essentia ,qu a cenu iunt in una 6 ntia species ecialis imae .sed disertini Inra cidentιa sid si aliquid faserum per assentias diuerss. illa di erant speciὸ cireus i

d ferunt De te idest per essentias dici fas, quia differunt

me Cr genere ut patet. . meta. Cr e morores coelorum Mod runt opercon eques moui tu, er metus caelorum non quia fuit species unius generis timuαι.

De motu aufein is litis , quia rexularis es: er non irregesaris . Dcinops titi αque ditas erit pertransire. T . com. s.

ιαν circa illud causim. De motu autem ipsius. Virum motus corti de at es e regularis er uni formis. er arguitur Hrma quod non, Motus nata lis non me. s. uidetur esse regularis, uta dicitur intiter quoiqua in

uentur naturali e uelocius moventur circa term Aura quo u

s matur idea terminum a squem sed talis mortis qui est uelocior in fine quam in principro non est regularis er tin formis sed dicitis cari est naturalis,ut putet primo huius. tibi dicit omnia inim pistia cci cra secundum se dicimus moti eri secundum locum. Dem motus qui in a uoluntate, τ.osia retulari quia uoluntas habet se ad eno ua, sed motus Gis.

56쪽

L I B. II. O VESTIO. VIII.

i ' secundo bulas. quod rectores ecrporum cretatum de uirtutibus unimae habent duo sed et velantatem er intellectum. item motus,qui est aliquando iιelocior, ae quando tam Lor. non pol l esse regulario quia moram esse aliauando

tardiorem Cr quanimae uelociorem repugnat regularitoli er uniform rates sed motus ereti quandoque di tardior, quandoque uelocior quoniam1lectae erratreae quantoque velocius,quandoque tarcius mouentur quia dicuntares uando directae. aliquando retroguda,eliquando lationariae: tit per obserotiones sensibiles astrorum patet' Item ille motus non est regularis er uniformis, cuius mobile res emtia habet ui motore quia ex illa re stentia preuenit dii pormitas motus m irregularitas: ut patet in motu animalii sit motus eati habet mobile. uod habet νη stentiam ad motorem, uia talis re ventia est in omni morti scili et mobilis , ad motorem. Iter motus fieret in non tempore ut uult c 5 men. 4. sis. item rue motus ect irregularis, tii est causa rectuum irreg Lrtam,quia quocquid est in causato est in x causa cum e saltim dependeat a cessa in motu, sed mo, tus corti est causa inferiorum motuum, qui sunt irregula

re quia quandoque sunt remis ieres quandoque ueloci res quandoque uelocissimi sed calum per stium moram est τλ, causa bcrum motuum ut patet. 3. U. er primo huius.

e. H. os post TVN uult Arest. Ir Itera. quia demonstrat,quod mitis caldo regularis er uni orismis, er hoc idem vult comment. π astronomi supponknthoe quod quilibet orbos regulariter Cr uniformiter recusetur circa centrum aliquia,quia in aequalibus trirporibus describunt aequales angulos, ct arcus aequales circu aliquod

centrum.

Dic res Dura est quod euntim inretio

nem Ar '. motus eati est regaturis G tinformis, O sunt rationes Arist. tres prima. in omni motu irregulari sunt tria retes loquia quando ue uelocior e f. cr remsiis idea quia qaandoque erit tardior. uel virtus in uelocitando vel retardando motum utim tum omnia nuturalis determinuta sint ad maximum G ad minimum. unde oportet esse clast res condi tiones in motu irregulari, sed in morti cotti non sunt haec tria qaia non est intensorinon velocior, nee tam dior uno tempore quam alio,nec hi uirtus. quia x locis semus in comparatione ad interiora uel eccnuos quia in motoribus inferiorum hi uelocis; mum ut in nuturali motu in

fine. in proiectis Melocis intim est circa mes .in uro ratis in principio ut dicitur in lucra. Items irregularitia estra metu cotti, uel eii ex parte milius, uel moloris, uel utriusque.per Ito ensem diu onm,non ex parte mobistis: quia non hi ulterius Cr alterius do itimos in alio eua io tempore. quia ni uigenerabile, o incorruetib:le. crinaugmentabile, I malterabile: ex notis ceptiuam alie N iu, mo talis disto alium Lut patet primo harus. nec ex paraz, ' te motoris qui multo min is horum erit susceptiuus: quia moto est notitior moto. cum ergo motum non fit suscepti,um es cultis mortalis est culturis uel dispo ii is tali minus molor erit susceptiuus qui non peieratur me dis ver scatur aliqua suersitate: sei super eodem modo e habet 1 ι risi moueat motu perpetuo CT continuo ut patet t. U. nec umborum gratia eiu irregularis, quia quod c .is., L non es m partilus, non eit m toro . G dicis ominent.

quod ista ratio fundatur super firmissimas prope' es. n

quia velocitas motas est ex preportaene motoris ad mobile: T alia velocitat exerra er alia proportione motoris ad m, bile. adsit ceramen . quod si animul Mn metietur tanta uelocitare,quanta conuenit moveri, e prouenit ex ditiestate mobilis π motoris. quia nen uidetur m rei toto instrumento sed tantum quadam parte instramenti.unti s urse I retur toto in strumento at calore natures .eontingeret vel eis me moueri quotuum aha est uirtus parti et alia totius,mo lo motus coeli non est per tale in istimentum et per calorem iritus, tu non est diuersias aliqua in ipso neque potest diuid .cum non sit fasce tuum mortalis didicultatis. item teritis,i motus corti esset irregularis. Me esset uno

Ieram modorum aut quod in uno tempore infesto intentiretur semper in alio tempore infinito remitteretur seria per vel in toto tempore infinito intenderetur uel in toto te opore infinito remitterestire uel tiicis tui nesiter. ita quod iatra tenderetur, Cr postea remitteretur, se semper. patet presidicientem dius enim quia pluribus modis motus irregularis non potest imaginuri sed nata istortim modo.

ram motus cocti irregularis est,quia non docitur, quod muno tempore infinito intendatur, Cr in alio remitatur.quia remis o est propter impotentiam. Sed in impotentia,

sessus, nis vilitas est preter nasurum, cr i criston poreis se in infesto tempse, quia non potis se chin eo quod hi secundum naturam in aequati tempore, non poteιὶ dici smotus cala semper velociteιur hoc probat Ar '.quia est da T.αι .re tempus minimum,m quo minori non potest moueri. modo

non .set dare minimum impus. motus semper perrecti

tu intenderetur tempus. ergo non se per ueloe latare quia cuiuslibet operationis naturatis hi dare minimum tempus. in curub minori non poteti operari utrius,ut minimum tem priscit burietatronis,m curus minora non petest fieri. G di cit commen. quod sequeretur quod motor primus esset in iis Com. 3 vitae acti Is in qualitate G uigore quod secundum eum mconueniens est sed tamen acestim hoc 3:t possvile , fiet secialis qui tio. Similiter non potest Iemper per temptis infinitum rei ter,cum remis Ut delectas tit dieitcir secundo butus. R elinquitur tertium, quod uitis):tudinaliter: ita quod T. ,ritum Duedatur, cr postea remittas .et sic semper uicis3 .cr boe dicit Arist. simile esse ii mora Cr contra sensum. T. e. Q.

quia non potest demonstrari per ea que apparent ad Ieti sum .s iure mi contra rationem. quia non potest man e ilao per ratronem concorsantem e bus: Cr tamen hoe nolateret in bis pia oppolia iuxta se posita fili Ien ibitiora. modo : hoe feret in si iis nixta se mittis , s motus uncus

intenderetur iam G alterius remitteretur . ex hoc patet

manifestum men. confirmat,quod a quod mobile ui cis tudinaliter sciersetur in motu hoe non prouerat nisi exesuerstite de):d- .ut paret in animati quod est hoc. quod rial quando debui; s,aliquando ortitis mouetur, secundum s Maliquando dejideret torti in aliquando minus sed Genit Mnon est ni ex parte continetis extrinseci ut cata uel aeris. ut patet in animalibus ore quoniam aliquando picis intendiatur per de):derranti quia eae fiunt a motu cati uel arie. I icorpus caleste,nec nictor eius est m continente, ex euius di lueriliate diuer; Iicetur destinum mouentis, ex his omni bus concluditur morum cati ese re utarem cr uni ormem. .

57쪽

QVESTIO. VIII. CELI ET MUNDI

in potentia ad aliud ubi, quo motor intensi ipsum movere. Ad quintum dicendum, neganio quid omnem irreZulum rites m necesse fit a ducere ad regularitatem, alter proceisera etur m infinitum. Et cum dicitur. quicquid di in causa isto Crc. verum est,quae pertinent ad perfectionem causae ogentis sed quae pertineκt ad imperfectionem non oportet. Et cum dicitur. irregularitas Cre. dicendum,quod ista non pertinet ad per Micinem rerum sed ad uilitatem er orbita. tem.ergo non oportet quod sit in coelo. Vel dicendum est.

quicquid est in ea fato Cre. dicendum,qu)d id quod formaliter est in eostodierum est quod fit in causa per uirtute

Et cum dicitur σc.dicendum,quod omnis motus inferiora dependet a motu corti exceptu duobus scilicet intellectu cruoluntate, e in actibus suis non necessitantur per motumeat ea es qualiter inclairtuti de in eri remanet lieristis. cum dicituri quod irregularitas erc. rcedum,quia

TA. s.

PER Hoc ad ratione . Motus σe. dicem dum,qu3s motur est naturalis a materia π forma, quia utraque dicitur natura. modo natura dicitur equulloce uel analogice. de natura taberiorum Cr ectu . quia materia in inferioribus et in potentia ad esse Cr ad oppossitam lommam.qura habet contrarium Drma ιο materia. cet forma discitur hie mare is Cr constituta persubiectum: sed formai η caelo dicitar inmateriali π non cen stituta per fulvo

tum: σῆ est materia si,nca est in potentia ad esse sedet' sullectum implex,q os est in potentia unde Cr quo idest

quo ad terminos transmutarionis moti motus quι est natum

valis a formet, quae est in materi quae est in potentia ad Ussim ad formam opposita'non est regularis Cr de illo Inuitar sed motus qui est naturalis ex sit a forma in matevia quae non est in metentia as et .sed unde ex quo, ille bene

est retularis. Ad fecundum motu qui est e c. concedi I tur. si et a uoluntate transimulabili, cuius actus dependeta focit quod causaliter CT uirtute fit m eis, sed non oportet curatione genera&li er corruptibili, ut est in hominibus. q-0 maciter quia somx omnes sunt ia terminisse n. Fquia lilius cognitio dependet ex pbanta nate generabili CT G degeneratione. v. c. H. corruptibiliseeun sum cineten.tertio de anima. triuilectiones noctraesunt caeate cum Dantasmate generabili Cr CCalor autem ab imis er Lmen orae a

conti coli. ergo corrumpitur intelligere nostrum sed jl - . ..

lux sependet a uoluntate non mutabili. ut motas caeli d. ταμro attrito aere ab illor tim latione pen et a uoluntate dem,quae non est transmutabilis quia non Nartis e letam motus , i mre in hara est per regnitionem generabiem T corruptibilem scat in I I, r. nobis, es dependet uoluntas a cegnitione noua quia uolua rrum . I clamatilius igitur

ias dimotitur a comi stare.unde dixerunt antiqui, quod est id quod et 2 pro npius igni: propin istiGιntas augetur ad presensu bonum x σς. ip tu se a tem, aer: uestit π in latis sa iuιs. Hae

, eundo de anu .sed uoluntas eri non depen tit a cognitione - I G.

in deo essentialiteratim usibile Cr uoluntas, inte2Zem beae. Et quonam i mittitur istae et nec se Cr intellectui ut esctura est per commen. prius. unde m . . Ο tor primus Cr uoluntas eias 4rintras nutabilis cir per se in circiatu UIarulu acrem hoc ipa

quando Cre.uerum estas in rei ueritarent ιsta diaesitis es tabi fecundum apparentiam nan oportet. Et crem scitur. de matu planetarum. dicendum, quos secundum ueritatem semper regulariter mouenturias vis orbibus. CT non uno tepore uelocius quam aho. licet boc appareat nodis: τ utrumhre apparentia Maesitatis it secundum epiculos CT ecentrico pertinet ad astronomo quia uolunt,quos hce apparentia siluetur per motum in epiciclo. uel propter Genio,

non est misi secundum apparentiam diuersitatis motuum planetarum diuenis orbibus. Ad quartum. ide minus παdicentum,quod in motu mobile reii fere motori interrinis dupliciter, uno modo, quod mobile non babeat naturalem in climrionem ad illum motum quo moror intendit maere ip

quaeritur circa laus ea trulum De uocatis autem astrιs. Vtrumotus localis habeat calefac re. Et arguetur quos non unumquodque ens generatura suosimili. ut patet.7. meta. nam una

quodque si a conuenienti bi in specie. Cr dicti Commen. tertio edeamma quos nihil reducitur de potentia ad actum rust ab aeut ' aliquosurii retris caliditas non est eiustem 1peciei cum motu locali. Mia nee ei se fecisti si eum ubi,ad quia fit

motus localis. Item quod generat aliqui debet 0le perfuri ut eo us animalis naturaliter in ei r deors U , Τμι fectum: quia generare est actus perfecti. ut parci secundo de motus est oppositus metui,quo mouet an m . q l4 --πς anima sed motus Ioealis non est perfectus: quia est actus en '' potest Iursum uel as latus, Cr ubi Oh talis re; stetitia in more tu motus est irregularis, cx talis resistentia non est inca Io, cum neque sit graue neque loe. Alio modo poteli vite rigi,quod mobile resistat motori. secundum duxersitatem po tentiae ad actum. qata mobile ni in potentia tale, qualis ea moror in acta, π icta resistintia Meessaria eii in ornm mout M. Cr ex tali resistentia non prouenit irregularitas motus

er sic caesura re strino ortis Ma existias in cliquo μοι cisti sed motus localis non est perie ius quia e i .

tis in potentia fecundum quod as1 motus: ut patet tertio H 'Utcorum. Item si mortis epet caula cabitatis, tune τquod velocius moueretur ei et magis causa caliditatιι: sed hoc est fallum quia graue uelocis me mouetur circa me cum, π tamen non magis calefacii: quia il)ι est perpetua frigidatas qua ibi terra smpliciter e t frigida. consequentia paret: Item sicut simpliciter ad Duplicite sic nauis ad magis, Cr maxime ad maxma. k1 F. cap. . crgo i q M

58쪽

LIB. II QUESTIO.

τ. c. in

morietur esto, crust magis monetur ea, t mali: fit quod uelocissime mouetur, maxime est crvo ediditatis: tune uens aqua esset calidior non te .sid hoc est sursum: quia equi stauiorum non ea calidi r uastagnate, ut patet adsensum. consequentia patet quiali uui: mgis moventur,quaequa tans. Item nos videmin antram Olidam moram milium instigi iuri magis quam si permitteretur quiescere Crin uase G bre non esbet, si motus calefaceret: quia tue plus esineret. Item unum π item in Jecie non generatura diuersi in thecie.quia sicut ab uno agente naturali non sunt diuersi efectus inlecie. ex s. 'b sicorunt quia quae dim movent sing.lariter idest producunt unum effectum:

etiam secunio degenerat rore. Item in quantum idem non

est natum facere ni idem. Sie econuerso unus e lectus in sterie non fit a suo sagentibus instrete sedealiditas eruptura lumine, σ motu, π calore, quae riserant Decie

ideo G c.

tulo. Vbi uult, quod corpora caelestia per suos motus cile laciunt qui dicit.quos Olar π lumen ab ipsis generatur, σhoc idem uult in primo metrio. ubi dicit:uriemus ita motin xos potest disgregare aerem π ignem,ui etiam lata Iim qu sista uideantur saepe . uem icit ibidem: lato autem primo elemento circulariter: π corporibus, quae sub ipso, propinquiussemper in erioris mundi, π corporis motu difgregatum accensitur π facit culilitatem' π boe etia n patet ad fensum, ubd bonost motuetur calefit, π naa cale'. ret, si quiesceret. NOTANDUM, qu 3 non uisetur esse dubium de conclusene in se quin motus secalis appropinqua iussocienter cales sibi σs sicienti selocitate cal foetosi se modo Gundum luem caldilacit est diuersitas. Aliqua dicunt qu)I motus cilefacit quia moueri. 6l pro

primm calis. ergo motus calefacit. σ attribuunt expostr res in istos cunti π etiam in primo ma o. istam opim nera Commentare fel ista Mo non ualet. primo prom

pter hoc quod moueri non .st proprium calidi victi estiet si

t i proprium nihil inrueretur nisi calidum. sed hoc est tabsum quia multa Maentur mouerint corpora calestra , quenon pini sermIter calida terra quoque σ alua mouetur, quae Iunt elementabrigila. Secunio non ualet: quia fato, quoi inmeri se proprium eatis e non tamen uidetur Vitentam,quia proprium est stemus eo, euus est proprium sed

possimus non est causa prioris agens,quc requiritur lac. Sed qui totam e nronem attribuunt commentat Ort, peccant contra bonas inares quia ipse crimen. non De iacere invenitur si omnia commenta eius mstutiamur: molo mendaciae pravum, pers fugiendum: alpitet qu No et bicorucap. i . Alia et opinio, quod mot&s Iocalis Oleiacit: quia primam est causa in uariu que genere aliorum.f. nictam

dista motus calici primus tactuum. ut patet S. prisco. Ihn opinio non ualet: quiasi hoc rhet,non ei et mapis OUacablitam quam fmg:itatu, quia frigx factae ni motus, s

ciat caldactio. ideonta ualet. Item si motus locatis meo quod rimus cal faceret,iunc motus posteri res non calefacerent,od hoe elisa um,quoniam motus violemus, ctu

per se. π Me dupliciter. uno moto ratione subiecti quo

mouetur quan so e subiectura mouetur, tune appropin

quatum calefactibili tangit ipsum frequenter π secundum plures parte π minores: σ potni Cometari bilogismus Illud per quoi corpus babens virtutem ealefaciendi tangit ealefactibile frequentius, σfecundum plures π minores partes,est rauci per accidens obditatis quia propter coli tactum illum frequentem. σ secundum partes minores Crplures causatur Olistas sed mobile permotum eis baiusimodi ut patet: σ isti dicunt,qubs Me molo inte rexit Arminlitera. in sicundo taras: ubi scit,quod Olor Cr lumen generatur as ipsis utrito dere σ ab illorum latione: quia dimcunt,quos per attritionem non inter git diuisonem deris in materia sicut si lapis Mistur in duas partes, nee interigit per attritionem pulsionem molentam, quis per corpo-raecaelestianabilurolentatur . ergo per attritionem intestis git contactum secanium plures π minares partes eae fructibilis. Seoη do mola hoc fit vis tute med j, in quo mouetur: quia contingit.quando ubiectum mouetur per aerem. σme lium barit Olii tatem sopitam quod ianitur aer in par tibus. π in partibus unitis fortificatur eruditas ' quoniam omnis utrius unita fortior ea stipsa uer Aut patet in libro de Ga s Lee.ν quarto mel crurum in sine primi pilis. π tune uirtus fortificatur: quia quando molletur aer per sagittam si eun sum eos,xnitur secundum c pressessio rem tune melium debilis caloris uel habens potem tram calefaciensi surgit inritum es ficiens ut dicunt. Ex

acci ea per quos corpus σ medium habens calorem remm sum unitur sed per motum localem aer unatur ut dictum est. ex ei si concla sunt eo lane: Posct aliquod moas turper medium non babens c itatem, nec pilam, nec potentem ut ima er aqua non calefac ι. ita quos nec quos uetur qlculi sum, nee medium. Ses luet ista opinio sit probi ius, non tamen est ne quia edicultas primo N: n de iis, quae pire sint per accidens, non intromittit se ei et tια. pruno poste. in Ho Gyitulo. Si igitur demonstrativa cietra. sita quod motus calefacit.tra latur ab Aristo. in multis lacuscilicet primo metuere. Cr secundo, ras. Praeteres. Om e ages per accidens e t ait o trium malarum, vel est gens eas te: uel est agens remouens problens, vel est a gens coniunctum causae perbe si ut albam domneat: quia

corumgttur domi tori: σ hoc patet pers cie tem diuisionem fel non potest esse causa per accidens casusis, quia ista causa hi in paucioribu ,βc motus in paucioribus cale aceret. sed De eis falsum quia motus localis appropini tus calefacti Filim j jicienti uelocitate semper calefacit uel freqAenter. Item casus Cr fortuna non tra lantur perbe inicientia. sed in tum calefacere tra statur inscierim praedictum est. Nec etiam passe agens remoues: quia sitae esset, tunc oporteret esse aliquam eadam pro pinquam caloditatis ut aperiens enestram est rem eas probibens. Crest causi illumin tionis: G est causa alta propinqua ut compas laminosum, sed quos motus calefacit, quando Cirta trabitur per arcum, non est alia causa propinqua cabi totis . nec is, o gnant aliam causam. Nee poleti sci tertio modo, quod fit agens per accidens coniunctum in eodem suo

biecto causae perse iura non est dare iam causam per baculi liciu

59쪽

A caliditast eui coniungitur mo M. etiamst daretur licentia 'gen ti,non posset si vere. Dicendam est ergo es ter, quod motus ea facito hoc non insiget prolatione: quia patet a i restinis serium o lignum confrieentur, Cr m Meantur tunc illὸ metus in es factibiti generat ces ditatem: hoc si appropinquat Musae it mobile illud calefactibilu hoc est sensibili atuue hoe uult Arist. in loco praedicto

secundo cocti Τ. e. s. er praeallegato primo mersito. cap. 4.secaudo dicen um. quod motus uelox sti cienti uelocitate prrs es facit, piando sui cientis appropinquatus est

calefacti I . Ctitus rutio est: quia motus uelox stis .ienti uelocitate cir debita apprepinquat rene calefacit secundu oes

uel ergo per se uel per accidens: per scient in dius erex primo poste parte illo igitur deo ratiua Ge. sed nocalefacti per deridens ut probatum est ergo per seo in secundo modo per se. Et iendum quod loeet mortis per seces faciat qaia non pure secundum accidens non tamen cum lisaeis mst socienti helaeitate. unde tarde m ctum non cesen . st . Q re uelocitas motus est digestio as ealefaciendum.1:cut fruti itas est 3 'stio ad motum deo sum: non tamens uocunque loco grauitas Ut d positio ad mertim deorsum sed sub esse extra Deum. ut dicit commea. quia quando gruo e est in proprie loco tune grauitat non 8henit ad motum. sic velocitas motus est d1positio ad ealdaei ndum inquantum est si fici nr appropinquatio tibiis ad calefact bilerer se metus calefaeit: π in secundo modo p.rse. Et notaneu, PEIncius f eundum quod totus ealescit secandum A rp. idque ni per rarefaction m ereperis: quia quaη do volo iter moueturia actibile,rar fit. orarHestio est disto illo ad desiditatem. Unge fert tiro primo elemeto cir lariter C c. crimen.essanat modum secundum que ius eat facit. V supponit ut munis sitim est qιod morassi fierenti si locitate G appropinquat:cne cui facit in materia, cuia moths localis it prima piri celoo cornris mobilis. Vnd. s. ut Ar l.dici est cui a tu eorum quae natura sub ν physe. Diunt quia fiant scit commen. gnu quando non mouetur extinguitur etim ergo metui locula sit prima persectio cor V pom puὸ mobila. ergo Pando res mouenturiunt in prima persessione quando ergo est prima perfectio tinni Upe omnia accidentia consequintia primum persectionem, quorum accidentium unum est euor propter morum cet quando res mouetur,habet caliditatem y non prohibeat aliquid, unde iste motus est eussans Gliditatem icut ratiorialitas causa estri Fu tatis quia est sorina homenis. unde cum unt persectiones primae sunt omnes pocriores consequentes eas natam

res ter.

PER HOC , ad rationes. unumquodq; cre. uerum hi in subiectis non tamen decidentibus: quia Abedo. liquando ea istis ex tarditate ut in in inerati aliquando ex huigilate tit in niue. ut dicit commen. in tractatu suo D des tu. unde sic o bie. caliditas pol ea ari a motu,qui nos ea sidus sori taliter in 1peeie tamen virtute unde 1 ut no

secun stim quod genisat absurd erc. uerum est quod debet

se perfectum p. fectione dicienti ad boe sed non vorati: qtiod i Implicii r persetium. Et cum dicit r. motus Io. e lis Crc. dicendum,quod isti enectus perlectione, ut si scit ad Musandum cilitatem Ied non oportet,quod It per

CELI ET MUNDI n

s'us rellassa tremini addu/m. quia est actus entis imperis gfecti sed tamen ut o modo est perfectur. Ad tertium si

motus Erc. uerum est quantum est dese tune omnis eat fuiscit sed potest impediri per extrinsecum scut gratie per motum defensus debet euhfacere sid impetra potest uirtutis frigiditatis,quae magis obtinera rigidufido. unde eos nata lis aliquanto impeditur per extrinsecum in producendo sectum. Ad quartum quod aqua lacns me. uerum est inquantum de perse motus. tunc uens aqua culti or debet esse, sed per accidens impiartur:quia per motum ferre. .gantur corpora Olida ut uapores aue aqua,qui per Iar praesentiam fuerunt causa ea illatis. Ad quintum de aquaestola dicemdum,quod quantum est de perse motus, tune sit eat dies sed per decidens impeditur ut ictum est: quia permotum segregantur corpora Olida quae sunt cause euli icitatis quia aqua pura non est culila, sed est catida inquantum ei permiscentur uapores calidi. ut scit commen. secvulcia, do de anima. Adsextum. tinus effectus er c. conceditur in stis his ut homo non est ab asino er ab homine . sed in accidentibus post bole est tit dictum est δε albedine sie .st hic quis caeor, π lumen. er motus diuersaesunt ecies, ramen euhi: ius causatur ab his diuersimode , ut uid . tur etiam postea. ' Quaestio. α

tm. Vtrum lumen generet edditatem. Argutis

tur quod non. unumquodque generator a sibi finili. - metu'. et lumen non Q finde cum esistater quia nolunt eiusde nutare. Ite si Me esset,lune mores essent I catidiores ua2ἴus,sed e nisadun quia sutet ad sin umquod Oliditas est maior in vallibus quam an montιbus con 'uentia patre quia montes propinquieres sunt e poribus coelestibus quam vasses. item grad. quos est*irituatiter in medis, non calefacit quia causa ea persectioris emitarit

quam .pectus Jes quod intole st, non est perfectioris omittatu quam lectus realis ed lumen est in m dio stirim tualiter quia ensibile pellium supra sensum secundum esser d.na lumfert sensum secundo do anima. Item unum egens naturale non est cutis diuersorum eis Atium secumdam peciem ut putet octauo qb . ubi drcitur quod quo τ. .Ldam moueritia mouent singulariter id i producunt singulariter unum electu seeuu sum speciem ex Hι dicit Comen. quod agens naturale non producit ni unum effectum se adumspeciem statuaterer e vir sunt dineVirum speei ruri ideo Cre. items lumen calefaceret. tune omnia e rpera caelestia ees facerent sed hoe est fascivi quia ultron mi docant,quod quidam afra infrigidant ut orbis suini m.

consequentia putet: non omnia corpora ieri stia lautitiosa

sunt: sia praecipue stellae.

Oppo tam uult Arι'. Cr comm .quia uolant, quo sis interιuribus costur calor a lumine corporum coelestia

men cui lueiat non est dubium: ses 4r mo D, secuis cum queri Olfaeit est diu stas. veta ea opimo ru irin 13. quo J hiis men calefacit illo modo,quod rati currerum cate avum trajeunt per Jhaeram ignis, ineo par ut scit ob lateis. Padi destra iit usque ad nos. Ned a vivio en Psia, quia

60쪽

LIB. II. QVESTIO.

inuinatur,quod rati sulares procedunt tanquam em p

ra. quia aliter non incorpe arent sibi calorem . quia incorporare est proprium eo moris sed radii solis non sunt corpus: via tune duo corpora essent in eo em loco. quod est imposite ex quartopis corum. Alia est opinio,cuia Iumen est

eiusa caliditatis per accidens quia omne agens. quod Vitvirtute alterius est agens per accirens ut i*lrmentum.

quod non agit nisi virtute principalis agentis sed lumen est in trumentum cor peris calestis. Via opimo non ualet: quia agens per accidens, quod pure est distinctum eontra perse aut est ea vale: aut remouens prohibens,aut illud agens coniunctum in eodem subiecto causae persi pers dieientem dimuistonem sed lumen non rit primo modo agens casuale, quia casus producit effectum ut in paucioribus. Sed lamen froqueter calefacit,nec est rem es prohibens quia lumen norem et aliquid a calefactilli,quod enim remoueat non potest ut ignari, nec est causa convincta eausa perse in eodem subiecto, quia non inMenitvr alia quoso lumen calefacit quam ipsum lumen,unde etram in thecvl s exurientibus luismen generat calidi talem. π nm est ibi assignare aliam causam caliditatis quam lumen.etiamst daretur licentia fingendi. Ditendum si ad quae lienem, uod lumen est ealefoctivum. Secundo dicendum, quod lumen per se calefacit, ut per se e linguitur contra pure per accidens. De primo non

est dubium quia patet per experientia sensium: quia lora illumietatus ni calidiora locis umbrosis: etiam dies coli. diores sunt noctibus. Cr hoc per lamen est. Unde ccriment. dieiti si locus umbrosus est uti lumen non est. π sibi oppropinquat aliquod corpus politum G tersum .iunc causet eoliditatem qIra in ipso refrangitur lamen. unde etiam si luomen non calefaceret,iunc periret scientia defleculis urentillus ut dicit Asterias primo metuo. illa enim scientia suppen: t,qucd lumen refractum causi eriorem. R attosecvndi est lamen est calefactivum uel per se uel per accidens per L socientem diuisonem. ex pri priste. sed probatum est, slumen non calefacit per accides. ergo relinquitur quod per se calefactat. Et modus, secundum quem calefacit lumens cundum Commen est,quia lumen et primi persectio corporis lummost ut ignei quod natrem est ealefacere, modo cum corpus luminosum illuminatum est, in nitima perfectione est: at unumquodque cum est in summa perlectient,debet habere omnia accidentia propria, quae requiruntur ad ulti Mperhctu mem. unde sicut est de motu,qui est vita animali M. quod est prima persi homobilis. ergo lubet caliditatem Sic si delamine, uias Irima perfectio lumitas. ergo cum

lumen est in corpor habet omnia accidentia e sequentia Iumen,quorum accident tum unum est caliditas, euocaliditus est in corpore luminos secundum aliquem gradum , ut accidentiam eriorum. Sciendum. quoi licet lumen per

3 se habeat calefacere non tamen hoc est nisi refractum. unde

caliditas maxima eausatur in angvhs retractumis, vel propinquis ubι radici coincidens riflexus uniuntur maximme. unde ex Me apparet quod er si lumen transeat per medium ulteri u tum aeris, tamen non ι It ibi caliditas: sed aeter turigilitas: quo iam ibi non est refractae, nee locus pro . Priuus refractaenis argutis. PER Hoc ad rationes. unumqvods σe.d meam si intcogatur mi erunt instrere ιutta ueritarem babet is sustantiis persectis, quae generantur ex siemiser sed in accidentibus non oportet a finiti inspecie . immoto

etiam nec in genere,quia motus causatur a motore :σta men nou conueniunt in genere. unde non oportet agens diis

stori dilpsti e effectus secandum Commen. in de substatia oris. π similiter quae generantur ex putrefactione naoportet conuenire inspecie cumgenerante. ut patet r. met. cm. 13. Ad secundis de montibus dicendum: quos non sequitur. tu probas quia motu es σc. docendum quod cat ra non sunt paria quia in Milibus.ad quas lumen pervenit. est maior refractio quia in angulis retractionis radius inci. 3 π re exus magis umgtur, π virtus xcita est sortier

seis a d persa. unde I lumen est infumificie montis non ita

fortis fit refractio Cr unis radiorum scut in Massibus cri leo quanquam uerum sit quξs lumen G' ad montes G adna res proueniat, non tamen ιn eis qualis adinvenietur c bduas,quia caetera n sunt paria. Similiter er in memibtusunt venti.qui impediunt caliditatem. Ad tertum lillud,quod est si uritualiter cre. negatur. Et cum dicituricausa debet ese σς. uerum est per se: σ eum dicitur. Iumene c. dicendum, quod lumen cinparatum ad idem potest esse imperfectius quam fit ictu ut respectu reatis corporis Iutans, tamen ad sucisa potest esse per festius quam sit aliquos

reale ut si lumen comparatur ad caliditatem, quam facit in medio tunc est persectius Osed absolute ens spirituale his, bet esse superlrctills quam reala. ext etiam Jpecies albed rus in medio non est perfectior quam albedo.tamen paist restinu alterius ut sensationis. Et cir dicιtur. efectus reatisere. debet esse a causa reali. o oportet: quia motus Ioealis est realis,et pro erit alpuali ut ste appetibili, unde quod mod 7 intentio σ1'mtuati no est causa eius: ius est intelle ut Decies albedinis non est causa a Manis sed alterius: Ie lamen in medio non est causa laminis in corpore luminoisso, sed est causa alterius quod est reale ut cauditatis, Cr illa est nobilius ex perfectius lumen in medio. Ad Fartum. unum agens Cre. verum cst quod taen est causa diuersorum effectuum contrariortim sed bene potest esse causa diuerso. rum,quae non sunt contraria sed disperata. modo sie Hl hici lumen π calidum sunt dorirat unde quamvis lamen te iι

Iuminet non obstante e cadefacit. Aliter respondetur. unum agens Crc.conceditur. eodem modo, quo eis unum sessio modo bene potest esse diuersorum causa . modo se fisthie,quod lumen uno modo i luminat σ ces scit alio modo: quia illummat perse sita est eausa eoditatis cum alio ut in quantum refrangitur. unde ad lumen non equitur refroctio,quae est dii sitio re sta ad calefactione. Ad quintum.jilumen G c. conmentator comedit illud in secundo breuis: quia uult,quod nullum corpus eclecte infrigidat simpliciter Ied omnia calefaciunt. Sed aliquodfrigefacit ' ides Eminus calefacit secundum quod habet caliditatem rem gam. Vnde ducit quod aliquod corpus coelestefrigefaciat tae est extra fundamenta. istasolutio eii dificiis ut recipiatur lac. Ergo aliter dicendum, quia si lumen ere. uerum ea. quantum est ex parte luanis, sed per aliam umotem,quae non est lumen, ut per uirtutem frigefaciendi, Nest hec tacere: sed quae μια uirtas videbitur postea in alia

SEARCH

MENU NAVIGATION