Erotemata in Physica Aristotelis

201쪽

ANNOTATIONES. M

intelligentias,nec corpus semper a corpore perpetua mouentium motorumsserie promolieri. Porro mollens omne aut continuum aut contig mum Erc. Haec adssperiorem explicandam spectat demonstrario.Nam in ista infinita numerositate nisuentium motorums corporuambigat fortasse spia. infinita ne vastitas corporea accsimuletur, quod prisor demonstratio sumpsisse ardetur: Hic uero demona strabitur,omne quod mouet, debere esse aut coistinuum,aut contiguum ecquod ab ipso mouetur. infinitastas corpora, ubi prinigni movens, primums motu dari nequit,aut continuitatesua unum infinitum corpus,aut contiguitate procreabunt.Qno probato, abasurdum illud non multo negotio persti cietμr, quo ii

priore demonstratione in conclusione ψ fuimμs. D. Omnesitas eiusmodi θecies ad duas reducipορ sunt)scilicet sipσAl. . Vectis quidem Nam quod uehitur,alteri cμipiam so.

infidet, quod uel trabitur uel pellitur uel uolutatur. . Volutationis etiam motus Quod enim uoluitur. instar circuli motasduos habet,unu quo attrahitur, alteru quo extruditur. Hinc est quod Aristo. inmeis crinicis inquit, λος αμα Qq τοι et ἐνα-αe

202쪽

Non enim rationes ita abstrabit generis, quemuinos dum communes scientiae, sed statim euestigio ad res ipsas animam attendit,singulares s ilicet indiuiduas.Hinc adeo est, quod Aristotelis etiali. t primaephi .losophis inquit: obuzwliade λέγε' mcλος o ri ,α α' , πλῶς λῆγομενος, RHοι κρις κα&α, quoniam iliorum esse phUcum est, huius autem essentia εν ἀα

Dico autem primum tempore) Hoc loco diligenaso. ter animaduertendum,bifariam primum motum dici, tempores ilicet et natura, quorum prior dari nequit, ' alter uero tempore β:mpiternus in primo ac nobili' mo corpore inelyestatuitur,de sententia Aristotelis.cAPIT SEPTIMUM. Excepto eo qui ster corpore rotundo' Motus secundum locum sphaerici corporis aut circularis tantums:mpiternus esse potest ,reliquorum nullus, quoaniam concluduntur terminis, allicontrarip definiun, tar. Quam vero ob cassim motus in loco reliquis notura sit prio ac nobilior, ex Aristotele distas licet, cuius hac in parte argumenta non obscura coperies. Esto enim corpus quoddam uirtutem habens info

203쪽

'ιN LIBRUM. II. intenstorus respectu dicitur.In corporibss coelestis seiu modi reperiri non posse, eo ligere aciem generis alterius uirtutem infinita in corpori 1 insitam, nulla ratione aut inductione auto Vipno poteris. Quantitate er corporatura infinitam uim,ut neque corpus infinitum, uspiamsane reperias in rerum natura. In corpore uero definito uirtutem infinitum proten me nullam deprehendas ed ne efficarium quidem infulatam in uilonito eorpore probabis. Ita enim ostendi

poterit c ut hacpraesenti demonstratioso fulta par esse infinitae eiusmodi uirtuti,aus infinitulis,eius effieatiam moturum in non tempore. Superest, ut ita cenaseus uirtutem infinitam corpori finito insertam atque implicatam, ut neque dimensione ac corporatura interminata fit, neque facultate ipsa mouendi praeditaesemodi, qua uirium contentione ac sua uirtutis r borein non tempore corpus promoueat,utsi ita a quopiam statuatur, motrices coelorum turmas ea minfinitas appellari, quod infinito tempore mouerent,

eamque inseipsis in qua illud efficere posintsemperposuerent,qua assertione nes corpus infinitum,nes

mutatio momentanea eiusmodi uirtutis statuitur , neqge eo minus tamen per corpoream molem trans

fusam, in eaque necessurio constitatum insitamque pinetur eiu modi 'rmam. Istud quidem ut mea fert opimo nec inductione nec stilogi mo quisquam de ruonstrabit.

204쪽

monstrabit. Quin potius reipsa in uniuersa naesturalisum reram constitutione comperimim, eas mouendisa cultates,quae corporibus complicatae connexis sint,

isdemqueprotensas, diductasque, quibus ipsa corpoora dimensionibus'nt praedita, non posse infinito tempore movere, non qua forarissunt defatigatione aspici aut lassari, eatenus enim mouere semper possent, si a

sed qui cum materia conexae potentia non carent,qua debilitar moueri,corrumpi denique possitnt,cum eo corpore in quo inesse dicuntur. Eam stat ob causam, quod uirtutes illa infinito tempore poste mouere discintur,in corpore inclusas non est necesse. Rursus uero confugiat aliquis ad corporis coelestis simplicit tem , as eiussubstantiaeeternitatem,idcirco etiams motrix in hiis uirtus una cum corpore partibilis existat,ut corpus, itainum quos corruptionii labe qis solatio. infirmitate vicaturam. Cui dentio cu Peripateticis restondemus,strinam motricem illam cum moue eo iano moueri quoque issam, aut necessarium esse,aut cor tingetis.Si necellarib cum mouet mouetur etiam,dis hoc ici necessario accidit, sequitur ut quod per se sempiterni temporis motionem in corpore coelusti efficit, incolumitas eius ab accidente quod utura posterius ipso fit dependeat, quod aleonum est admodum ab earum rerum natura , qua

semper sunt, ac perpetus stabilitatis ex seis,

205쪽

ANNOTATIONES Mtur,quidpiam uero sit in quo ambo coniungantur,tertium etiam separatim posse existere necesse fuerit.

Cernimus agrem in motu secundum locum quiddam esse ,quod tantum moueatur,minime uero moueat, deinde aliud quod cum moueat, moueatur etiam,ut anima in corporibus animalium Oriare necesse estutinouens etiam quoddam fit,non motum omnino Formaestus coelestiam corporum cum sint principia eorum, nec aliunde quam ex his perpetuitatem suum bab antis paratae ut sint,et abses materi est necesse:eaede questa mouebulcorpora sua, ut nusta motus uarietate couersio es in se recipiant. Hactenus si necesseribmiseri hasce formas dicamus, qgae absurda inducatatur,quisque hac in opimoellersetur error, ostedimus si uero,pro eo ut cotingit, primas basce formas una cum corporibus uersari atq; circumuerti sentias,protinus motum destruxeris,quem hoc modo sempiteranum essesus no os iste,quoniam quod per accidens est,perpetuo que ac constare non Midetur necessuruEPoterit itaquemotus corporis coelestis aliquando non esse ac definere,quoniam JrmGetiam non moueri in eo,cum moueant ne cessario ed pro eo ut contingit dixisti, quorum alterum sanes contingens sit, alterumetia contingere o ortet. Et baec Fidem Aristotelis argumentabunt praecipua,quibos Jrmas primorum eorporum,quae perpetuo in orbem contorquentur,separatas ab his expertesque morus,cocitare orbes suos

206쪽

N OBRUM ILeonuersones suarum sphaerarum efficere declarat, rationibusprosecto non futilibus nes inaniabus nititur,si quicqua in his indagandis humana ruatio ualet, an solertia mentis nostrae perspicere potest,quae o infimis inchoans supra coeli etiamfastigiis eiusua bidustria sese producit ais euebit. m. His itaque rationibus persuasi formam sempiter,

ηο tempore motrice extra corpus circ.)Formam pri

mi corporis ex se ipsaabsolutam ac perfectam, mare .ria, cuius ratione ais r ectu esse ac consisteredi tur,opus non habere,paulo antea diximG:quod enim alio, quo esse positi opus habeat,imperfectum ear tione omnes sane bomines arbitrentur, vsrmen

turales,eo quod iiiii inpubiecto esse separatim nequeis tint, sed omnino materia indigent in quasubsistunt, ignobiliores reputantur: intellectus uero, qui necesse τὰ materiam non habeat quo esse posit, nobili finia praestant ima, censetur forma. Hasce igitur primorum mobilium corporum forma optimo iure latelli is getius esse statuemus, qui ex seipsis perstra, corpora etiamsia,quibus praefidentis uirtute ac diuinitate confieruant acperficiunt,eflentianaedite maxime simplici,atque impartibili,quoniam ut corporeae erimperfectaeformae quibus illud accidit causa mare rite in partes diuidi nequeunt,cu absiluta immunes non ab ea tant3m definitione ed ipsius ratione etiam

clientia

207쪽

egentiae haberi debeant, qκum corporedram rerum ac substantiarum omniumsint principia, er causa

prinis. FINIS. Errata breuiter c corrige.