The saga of Walther of Aquitaine

31쪽

si, Instanter cunctam circa explora regionem.'lliti s ait atque oculos concluserat ipsi nitentes

Iamque diu satis optutu ruitur requiete. Asi ubi Guntharius uestigia puluere uidit, Cornipedem rapidum saeuis calcaribus urgei si Exultansque animis frustra sit, satur ad auras

'Ai celerate uiri, iam nunc capietis eundem Xumquam hodie effugiet, surata talenta relinquet.' Inclitus at Hagano Crantra ino reddidi ista ' Unum dico tibi regum sortissime tantum 52O totiens tu alinarium pugnasse uideres Atque noua totiens quotiens ego A l furentem, Numquam lana sacile spoliandum sorte putares. Vidi Pannonias acies cum bella cierent Onirn aquilonares siue australes regiones: sa Illic Waltharius propria uirtute COTUSCUS Hostibus inuisus sociis mirandus obibat:

Quisquis ei congressus erat mox tartara uidit. rex in comites experto credite, quantUSIn clipeum Surgat, quanta ui torqueat haSin m. 'sa, Sed tu in Guntharius male sana ni Cnte grati Atti, Nequaquam necti POSSet, CAStri Propiabant. At procul aspiciens Hiligunt de uertice montis Philuore Sublato uenientes SenSit et ipsum altharium placido tactu uigilare monebat. 535 Qui caput attollen Scrutatur, Si qui adiret. Eminus illa refert quandam uolitare Phalangem.

Ipse Oculo terSOS Somni lAUComate Ur AnSPaulatim riuido serro ueStiuerat artuSAtque grAUem rurSu Parmam collegit et hastam 5 Ο Et saliens uacua ferro transverberat RUTRSEt celer ad pugnam teli ProluSit amarnm. Cominu ecce OruScante mulier uidet hastasAC Stupefacta nimis Hunos hic inquit habemus.' In terramque caden effatur talia tristis 545 ObSecro, mi Senior, gladio mea colla recide Ut quae non merui pacto thalamo Sociari, Nullius ulterius patiar ConSOrtia CarniS.' Tum iuuenis cruor innocuus me tinxerit Z inquit

32쪽

IO WALTHER OF OGITA INE.' Aut quo sorte modo gladius potis est inimicos 55, Sternere, tam fida Si nunc non parcit amicae t Absit quod rogitaS, menti depone PRUorem. Qui me de uariis eduxit Saepe PeriCliS,

Hic ualet hic hoste credo Confundere OStrOS.'Hae ait atque oculo tollens effatur ad ipsam 555 Non assunt Auares hi Sed Franci nebulones Cultore regionis, et en galeam HaganoniSAspicit et noscens iniunxit talia ridens: Et meus hic socius Hagano Collega CternUS.

Hoc heros dicto introitum stationis adibat 56, Inserius stanti praedicen Si mulieri

'ma Coram porta uerbum modo iacto Superbiam Hinc nullus rediens uXori dicere FrancuSPraeSume Se inpune gagae quid tollere tantae.'Ne dum Sermonem Conpleuit, humotenuS CCO

565 Corruit et ueniam petiit, quia talia dixit.

PoStquam Surrexit Contemplan CRUtiUS Omne Horum quo uideo nullum Haganone remoto

SuSpicio : namque ille meo per proelia moreSIam didicit tenet hic etiam sat Calliclia artem. 57, uuam si sorte uolente deo interCeper SolHm, Tunc ait si pugna tibi Hiligunt SponSa reSeruor Ast ubi Waltharium tali Statione receptiamConSpeXi Hagano, Satrapae OX Sta Superbo Suggerit Senior desiste lacessere bello 575 Hunc hominem. pergant primum qui CunCt requirant

Et genu et patriam nomenque OCUmque reliCtum. Vel Si forte petat paCem Sine Sanguine praebenSTheSaurum, Per reSPonSUm CognoSCere homonem

PoSSumus, et Si Walthariu remoratur ibidem, 58, Est sapiens, orsan uestro Concedet honori.'Praecipit ire uirum cognomine re Camelonem, Inclita metensi quem Francia miserat urbi Praesectum, qui dona serens deuenerat illo Anteriore die quam princep nouerat Sin.

585 Qui dans frena uola trapidoque simillimus Euro

TranSCurrit spatium Campi iuuenique propinquat AC Sic obstantem conpellat dic homo quisnam

564 Compleuit P. -587 Compellat P.

33쪽

HPro magnanimus respondii talia dicens: 5 ponte lua uenias an huc te miserit ullus,

Sciro nolim. camelo tunc Oddidit Or Suportita ' mii Guntharium regem tellure Potent Cm Me misisse tuas quaesitum pergere causas.'

His auscultatis suggesserat hoc adolescens 595 s oro penitus, quid opus sit sorte uiantis Scrutari causas: Sed promere non trepidamus. alinarius uocor, e Aquitanis sum enoratus. A genitore meo modicus puer obsidis ergo Sum datus ad inuatas ibi uixi nunc lue receSSi 6o, Concupiens patriam dulcemque reuisere gentem.' Missus ad haec til, iam dictus per me iubet heros, it cum scriniolis equitem des atque puellam Quod Si promptus agis, uitam Concedet et artUS.' altharius contra fidenter protulit Sta

5 Stultius effatum me non audiSS SOPhiStam Arbitror. en memoraS quod princeps nescio uel quis Promittat, quod non retinet nec sors retinebit. An deus St, ut iure mihi concedere uitam Possit 8 una manibus tetigit 8 num carcere truSit 6 i, Vel post terga meas torsit per uincula palmaS ZAttamen au Sculta Si me Certamine laxat,-ASpicio serratu adeSt, ad proelia uenit- Armillas centum de rubro quippe metallo

Facta transmittam, quo nomen regi honorem.'

615 Tali responso discesserat ille CCOPto. Principibus narrat quod protulit atque reSumpsit.

Tunc Hagano ad regem Porrectam SUSCi P LAZAIN. Hac poti e decorare, Pater, tecum Comitante IEt modo de pugna palmam reuoCRr memento.

62, Ignotus tibi altharius et maxima VirtUS. Ut mihi praeterita portendit uiSi noCte,

Visum quippe mihi te colluctarier urSO, Qui post conflictus longos tibi mordicus unum 625 rus cum oblite ad usque emur decerpSerat Omne

34쪽

Et mox auxilio Subeuntem a tela serentem Me petit atque oculum Cum dentibus eruit unum.'His animaduersi clamat rex ille Superbu

uideo, genitorem imitari Hagathien pSe. 63, Mic quoque perpauidam gelido Sub pectore mentoria Gesserat et multis fastidit proelia uerbis.'

Si tamen in dominum licitum est irasCier ullum Haec ' ait 'in uestris ConsiStat omnia teliS. 635 Est in conspectu quem uultis dimicet omniS Cominus astati nec iam timor inpedit ullum

Dixerat et Collem petiit mox ipse propinquum DeSCendenSque ab equo consedit et aspicit illo. 64, Post haec untharius Cameloni praecipit alen c Perge et thesaurum reddi mihi praecipe totum

Quodsi cunctetur, Cio tu uir forti et auctaX, Congredere et bello deuictum OX Spoliato.' Ibat metensis Camelo metropolitanUS, 645 Uertice fulva migat CaSSiS de Pectore ΟΓRX, Et prOCul acclamans heus audi dixi amice Regi Francorum totum tranSmitte metallum, Si uis ulterius uitam uel habere Salutem.' Conticuit paulum uerbo sortiSSimia herOS, 65, opperien propius h tem aduentare serOCem. Advolitans missu uocem repetiuerat Som. ' Regi Francorum totum transmitte metallum 'J Tum iuueni ConStan resoonsum protulit Stud

' Quid quaeris uel quid reddi, inportune CoartaS Z655 Numquid Gunthario furabar talia regit Aut mihi pro lucro quiCquam donauerat ille,

Ut merito Suram me Cogat Soluere tantam 8

Num Pergen ego dampna tuli UeStrae regioni, Ut uel hinc iuste uidear spoliarier a te t66, Si tantam inuidiam cuntis gens exhibet StR, Ut calcare solum nulli concedat eunti,4

ECCe iam merCor regi transmitto ducentaSArmillaS pacem donet modo bella remittens Haec POStquam Camelo percepit Corde ferino

35쪽

II II THEA OF AU VITAI Amplificabis' ait ' donum, dum scrinia pandis.

Consummare etenim sermones nunc volo cunici

Am quaesita dabis, aut uitum sanguine undSic iit ei triplicem clipeum collegis in ulnam Et crispans hastile micans ut nititur omni . 6 o iacit ui iuuenis deuiui cautior icium. Hasta uolans casso tellurem uulnere mordi alinarius tund in si sic placet. inquit ' agamus.' Et simul in dictis hastam transmisit at illa Per laeuum latus umbonis transmi et ecce Palmam qua Camelo mucronem educere cepit Confixi semori transpungens terna caballi.

NC IMOTH dum uinu SCI' Sit sonipes, uri atque Excutiens dorsum se osem Sternere temptat

Ei forsan saceret, ni lancea fixa teneret 68, Interea parmam camelo dimisi ei hastam Conplexus leua satagit diuellere dextram. Quod mox perspiciens currit celeberrimus h

Et pede conpresso capulo tenus ingerit ensem, Quem simul educens a Stam de uulnere traxit 685 Punc equus et dominu hora cecidere uti tann. Atium sorte nepos conspexerat hoc amelonis Filius ipsius imo cognomine Patris, Quem reserunt quidam caramundum nomino dictum. Ingemit et lacrimis conpellat tristior omnes 60, Haec me prae cunctis heu respicit actio rerum.

Nunc aut conmoriar et Carum ut CiSCar amicum '

Namque angusta loci Solum Concurrere soli Cogebant nec quiSquam alii SuCCurrere quiuit. Advolat infelix cara mundus iam moritur US 605 lina manu lato crispata hastilia erro. Qui dum altharium nullo terrore uideret Permotum fixumque loco consiStere in ipso. Sic ait infrendens et equinam uertice Rudam Concutiens in quo fidis uel quae tua spes est 7 Non ego iam gagam Uel rerum quidque tuarum Appeto, Sed uitam cognati quaero perempti. 'Ille dehinc si conuincar, quod pretia primus

36쪽

24 AIT HE OF AONITA INE. Temptarim Seu quid merui, quod talia possim

Unum de binis hastile retorsit in illum

Confestimque aliud. quorum Celeberrimu heros Unum deuitat, quatit e umbone QCUndUm.

Tunc aciem gladii promen Scaramundus acuti 71, Proruit in iuuenem Cupien PraeScindere frontem, Effrenique in equo propius deuectus ad illum Non ualuit capiti libratum infindere uulnUS. Sed capulum galeae inpegit dedit illa resultans Tinnitus ignemque simul tranSfudit ad auraS. 15 Sed non cornipedem Pothai girare UPerbum, Donec althariti Sub mentum cuspidis ictum

Fixerat et Sella moribundum Sustulit alta. Qui caput oranti proprio VCrone recidenSFecit cognatum pariter fluitare Cruorem. I, Hunc ubi Guntharius Conspexit obire SuperbUS,

Donec deficiens lassescat et inde reuinctus Thesauro reddet luet et Pro Sanguine PenHS. 25 Tertias en urhardus abit bellumque lacessit, Quamlibet e longa generatu Stirpe nePotum uir clare tuti Cognatu et arti Rmator, Pandare, qui quondam iuSSu Confundere foedus In medios telum torsisti primos Achivos. 73, Mi spernen hastam pharetram geStauit et arCum, Eminus emiSSi haut aequo arte sagittis Waltharium turbans. contra tamen ille uirilis Constitit opponens clipei Septemplici orbem, Saepius eludens ueniente prouidulictuS. 735 am modo dissiluit, parmam modo uergit in auStrum Telaque discuSSit, nullum tamen attigit illum.

Et demum aduolitans has iactitat ore loquelas 74, si uentosos lusisti callide iactus, Forsan vibranti dextrae iam percipis ictum.'

37쪽

Olli Naitharius ridenti pectore adorsus Iamque diu satis expecto certamina iusto Ponderi agi sestina, in me mora non erit ulla.' Dixeras ei toto conixus corpore ferrum Conicit hasta uolans yectus res aut equinum

Tolli se arrectum quadrupes it calcibus urn Silio ii 'lii effundensque equitum cecidit super illum

Accurri iuuenis et ei, diripis ensem. 75ω Casside discusso crines conplectitur albos Multiplicesque preces nectenti dixerat hero' Talia non dudum iactabas dicta per nurAR. 'Haec it O truncum secta ceruice reliquit. Sed non dementem tria uisa cadauera terrena

Guntharium iubet ad mortem properare uicissim En a saxonicis oris Eheurid generatus Quartus temptauit bellum, qui sero nec fa Cta Cuiusdam primatis eo diffugerat exul. Quem spadix gestabat equus maculis uariatus. 6, Mic ubi altharium promptum uidet esse duello 'Dic. ait an corpus uegete tractabile temet Sive per aerias saltas maledicte figuras Saltibus assuetus faunus mihi quippe uideris.'Illeque sublato dedit haec responsa cachino 765 Celtica lingua probat te ex illa gente creatum

Cui natura dedit reliqua ludendo praeire. At si te propius uenientem de X ter nostrRAttingat, poS Saxonibus memorare ualebis, Te nunc in Vosago fauni antasma uidere.'77o Attemptabo quidem quid Si S. Elaetari ait, ac mox

Ferratam Cornum grauiter iacit illa retorto Enaica ammento quam dura se erat umbo. altharita contra reSpondit u Spide missa : Haec tibi siluanu transpondet munera faunuS. 775 Aspice, num mage Sit telum penetrabile noStrum.' Lancea taurino ConteXtum tergore lignum Dissidit ac tunicam Scinden pulmone reSedit.

Voluitur infelix Elaetari riuumque cruori S Evomit en mortem fugien incurrit eandem. 78, cuius equum iuueni POSt tergum in gramen abegit.

38쪽

26 ALTHER O AONITA INE. Tunc a Gunthario clipeum sibi postulat ipsum Quintus ab inflato Hadawartu pectore USUS. Qui pergens hastam sociis dimisit habendam

Audax in solum confi*u inaniter enSem. 785 Et dum conspiceret deiecta cadauera totam Conclusisse iam ne equiam tranSire Alere, Dissiliens parat ire pedes Stetit acer in armis

Waltharius laudatque uirum, qui praebuit aequam Pugnandi sortem. Haclawari tum dixit ad illum 70, uersute dolis et fraudis conscie serpens

A ueluti coluber girum Collectu in unum, Tela tot euitas tenui Sine uulneris ictu Atque uenenata ludis Sine more Sagittasq705 Nunquid et iste putas astu uitabitur ictus Quem propiu Stantis Certo libramine mittit Dextra manus neque enim is teli Seu uulneris auctor. Audi consilium, parmam deponito Pictam Hanc mea Sor quaerit, regi quoque PonSi praeStat, 8 Nolo quidem laedas, oculis quia conplacet Stis. Sin alias, licet et lucem mihi dempseri almam, Assunt hi plures soCii CarniSque propinqUi, Qui, quamui uolucrem Simile PennaSqUO CAPESSAS. Te tamen inmunem nunquam patiantur abire 8o Belligerint contra nil territus intulit ista: De reliquis taceo, Clipeum defendere Uro. Pro meritis mihi crede bonis sum debitor illi. Hostibus ipse meis se opponere Saepe Solebat Et pro uulneribu SUSCepit uulnera noStriS. 81, Quam sit oportunus hodie mihi cernis, et ipse Non cum Walthario loquereri sorSRn, beSSet. Viribus o summis hostem depellere CureS, Dextera ne rapiat tibi propugnacula muri. Tu Clauum umboni Studeas retinere iniStra, 815 Atque ebori digitos circum se glutine fixos Istic deponas pondus quod tanta larum Portasti spatia ex Auarum nam sedibus altis ZIlle dehinc 'invitus agis, Si Sponte reCUSAS.

Ne Solum parmam, Sed equum iam Uirgine et auro 787 petit P.-789 Pugnandi sortem Hadawartum. dixit at ille P 795 Numquid P.-8o Complacet P. ista P.-8O8 Ste P.

39쪽

ηai, Meddes tum demum scelerum cruciamina pendes.' Haec ait et notum vagina diripit ensem Inter se uariis terrarum partibus orti Concurrunt stupuit Vosagus haec fulmina ei Ambo sublimes animis ac grandibus armis, 825 Hic gladio fidens hic acer et arduus hasta

Inter multa et ualida ui praelia miscent

Non sic nigra sonat percussa securibus ilex, Ut dant tinnitus galeae clipeique resultant Mirantur Franci, quod non lassesceret heros o altharius cui nulla quies spatium ii dabatur.

Emicat hic inpune putans iam, maciensis Alte et sublato consurgit seruidus ense

Hoc ictu memorans semet finire duellum Providus a iuuenis serientem cuspide adacta

835 Intercepit et ignauum diminitere serrum

Cogebat procul in dumis resplenduit ensis. Hic ubi se gladio spoliatum uidit amico, Accelerare sugam si uticesque uolebat adire. Alpharicles retus pedibus uiridique iuuenta 8 o Insequitur dicens quonam fugit acciperacutum.' Sic ait atque hastam manibus leuat ocius ambis Et erit. Ille cadit, clipeus Superintonat ingenS. Nec tardat iuuenis pede collum pressit et haSta Diuellens parmam telluri infixerat illum.

845 Ipse oculo uertens animam Sustinuit in Uram. Sextu erat Patauri l. Soror hunc germana HaganoniSProtulit ad lucem quem dum procedere uidit, Vocibu et precibus conatur auunculta inde Flectere proclaman quonam ruis 8 Spice mortem

85o ualiter aridet. desistes en ultima Parcae Fila legunt care nepos te men tua fallit. Desine. Mattharii tu denique uiribus inpar.' Infelix tamen ille means haec omnia Preuit, Arsit enim iuuenis laudem captare VPiSCenS. 855 Tristatusque Hagano SuSpiria pectore longa Traxit et has imo fudit de corde loquelas: O uortex mundi fames insatiatus habendi,

Gurge auaritiae, cunctorum fibra malorum 826 proelia P. -83 Cormati ensis P. -835 ignarum P. -854 uenis P.

40쪽

28 A THER OF AO VITA INE.

O utinam solum glutires dira metallum 86, Diuitiasque alias homine inpune remittenS. Sed tu nunc homine peruerSO numine PerflanSIncendis nullique Suum iam UmCit CCCC Non trepidant mortem pro lucro inCUrrere tu em. Quanto plu retinent, tanto Siti ardet habendi. 865 Externis modo ui modo furtiue potiuntur Et quod tu renovat gemitu lacrimaSque Ciebit, Caeligenas anima Erebi fornace retrudunt. Ecce ego dilectum neque reUOCAT IJOPotom, Instimulatu enim de te Sti Saeva Cupido. 87, En caecus mortem Properat gRStare nefandam Et uili pro aucte cupit descenuere ad umbraS. Heu mihi Care nepos matri quid perdite mandast uis nuper ductam re uebit Care maritam,

Cui nec rapta spe pueri ludicra dedisti t875 Quis tibi nam furor est unde haec clementia uenit pSic ait et gremium lacrimi ConSparSit obortiS, Et 'longum formose uale singultibus edit. Waltharius licet a longe Socium ore ReStum Attendit clamorque Simul peruenit ad aureS. 88, Unde incursantem Si mi affatu equeStrem 'Accipe consilium iuueni sortissime noStrum Et te Conseruan melioribus utere fatis. DOSine, nam tua te seruens fiducia fallit Heroum tot Cerne neCe et Cede duello, 885 Suprema uidens hostes facias mihi plures Ouidie morte mea curas' ait ille tyrannet ES modo pugnandum tibimet, non Sermocinandum Dixit et in uerbo nodoSam deStinat haStam, Cuspide quam propria diuerten tranStulit heroS, 80, Quae subuecta chori ac uiribus acta furentiSIn CaStrum uenit atque pede Stetit ante puellae. IPSa metu PerCUlSa Sonum P mPSit muliebrem At postquam tenui redit in praecordia uirtuS, Paulum SuSpicien Spectat, num uiueret heroS.

805 Tum quoque uir fortis Francum discedere bello Iussit. at ille furens gladium nudavit ut ipsum

InCurren petiit UulnuSque a uertice librat. 874 rapte P.