Quomodo latina lingua usus sit: Sanctus Hilarius Pictaviensis Episcopus

91쪽

DE BEOLINATIONA CAPUT PRIMUM

Pauca sunt apud sanctum Hilarium quae denominum declinatione notanda reperio. I. is prima Molinationa

occurrit nomen diuitia, F. . . . novit et Paulus divitiae suae glorias... In aiam lis, 3, 4.

Aliquot nomina graeca e tertia declinatione ad primam latine translata sunt nempe Bistrachma, ae pro didrachma, is p. 27).

Buma, e pro insuma, is p. 2s). Theotata, ae pro theolas, λεοωιia p. 293. N. B. Occurrit etiam didrachma, is p. 273. Vox hebraica illania quae in graecum conversa Secundae declinationi subjicitur, ad primam etiam latino translata est

Vox manna quae casibus caret, nectitur apud S. Hilarium.... Iter maris et mannae spiritalis cibus. . In Psalm 67, 27.

92쪽

α - munda Molinatio . Proes tua nom. euius supersunt tantum accusativua atque ablativus, in nominativo etiam a S llilario ponitur

... ne in aliquo minor sit exspectationes emetua... De Trinit. Vtil. 3. Nomen mamonis, , o prima declinatione ad aeotandam translatum eati

. . . rosano aerimoniorum eant mundum resultantem . . In

Psam ει, 30. idem dicendum de Pio2. .... hoc enim Prout Deus vult, vestit in piso . In Psa --2.6. l. Neue, Forment. I, 5M.

Tria nomina e tertia declinatione ad secundam translata sunt; hae sunt: altarium, , pro auare in P. l*Biam a s pro diacon is p. 27ὶ. Insignium, , pro insigne is p.riR. N. B. Vox diacon, is ipsa quoque occurrit p. n. Reporitur tuniculam ineui. pro uni dua mane. .... portio et funisuIum hereditatis secundum Moysen. . In Psalm 326, 36. Reperiuntur etiam tricen , octonua, quinquagenua, ex genua Cl. Neuo. --ι. I, loll.

... hari ergo habet iraeenum. . fructum. . In Psalm 64, 6- ... in Oetonum numerum e octonos versus secundum e-braeos singularum clitterarum initia collecta sunt. . In Psalm Instr. 14.... virtutibus sub quinquastens numero collocatis... In Psam. Instr. M. ... haec ergo habet. . . sexagenum... tractum. In Psalm l . .

Denique occurrunt genetivi Judiolani Iudiciorum thr num thronorum .

93쪽

. post judisium autem oris Dei publicam et constantem praedicationem id sequituri. In sata lis 2 s CL Zingerie, Wiener Studien 1886 p. 34o.

scit. . diversas esse praeceΡtorum observantias, angelorum, archangelorum, thronum, dominationum... In Psalm sis,3 so CL Bucheler, Grundrisa de latein melinat. p. 86.

m. a tertia declinatio occurrunt 1' nominativi idem plur.), vulpia vulpes .

... cumque his libris quos regi idem translatores ediderant... In Psalm i ,3. Cf. Neue, Forment. II, 23. . . . qui et Herodes est vulpin. . In sata. 62, 13. Cl. Neue, FormenL I, 38l.

Paccusativus aedem pro accusativo aecla vel omum e duo pro uost. . . . . Volenti unamquamque aedem Merire... In mata. Insis M. ... non quod unus divisus in duo deos sit . In Psalm l 22, . t. Neue, OrmenL, II, 347.

3 Genetivi oraei, Morai Mnais, Mosia , precia, requiei, augurium augurum), duum duorum miserantum, negam

tum, Peraequentum. Precia ... obtentae precis manifesta securitas est... De Trinit., 42. Noyaei, Moysi . Ut Moyse sint libri quinque... an sata. Instr. 15. CL Neue, Forment. I, 333. . . . sed et Moysi et Salomonis tabemaculum concidit . In Psalm. 14 3. CL Neue, Forment. I, 333. Requiei ... si ergo requiei nostrae spes omnis in Christi est eo Pore... In Psalm 14 5. CLAErebs II, p. 461. Augurium Q. ausurium fides fallit... In Psalm 137, 10 CL Neue, Forment. I, 103. Buum ... ut in ore duum testium fides verbis ac veritas maneat. . . In Matth. 8, .ulserantum ... et aliorum miseriam fastidientes eguisse miserantum. . In Psam. 14,ll. egantum, aeraequentum ... quia huic sanctorum spei vel persequentum odia vel nefantum ... D sata. 56, 1.

94쪽

a Datima illo pro tua.... sua ut illo mansuetudinis iugo subditum eat. . In μα-- las, . t. Neua, Forment , ii, alo.

4 Ablativi nataria, laris, isdem.... Remine audiente, irridentur a Deo. . In Parim m. s. r. Ereha II, p. 32s ... ligato enim prius intra domum suam forte. . In μα- ω, 3. Cf. Neue, Formeia..Il. 33. ... et in isdem ae per eadem sine ulla consistendi statione dissertur. . . In P - 1 I.M. Neue ii reo.

Pro voce Panismata, ea, qua Tertullianus utitur. haho S illlarius Mem panis atra adis p. vi. statarra init in em apto ad latinam rationem non in apto ad graeeam p. 2η. Vox hebraIea octan more Graecorum flectitur et o sinit in an subjicitur primae Graecorum declinationi, eum tertiae

subiicienda esset minan, os, ah p. 3M. Tria adiectiva o secunda declinatione ad tertiam tran lata sunt; hae sunt: Inanimi pro inanimui p. 37I. In via pro inmmua p. 3Ij. Sinoorta pro sines ua p. 3 .... quorum Pura et recta et sinceris oratio est... In Parim, lis, 2 ct naenach, p. 274.

... non hic propheta... aut jacula, aut tormenta arcum se timescit. . . In Psalm. 63, . t. licheler, Grunarias relatein metinat. P. M. . . . quid intra SeceSSus Memorum sinuum coaluisse... De Trinit. X, 54.

Dativi oestu, habitu, an, ainthus, visi a.

. . . angelorum trequentium e etu admiscebitur. . . In Psam. las,ll. CL Bucheler-Windehildo, melinat. p. llo.

95쪽

- 84 - ... Et Psi habitu servili id donatur... In Psa m. ha. I. CLBOGEIer. Ibid -- nisi forte huic terrenorum metallorum usu, non magis a ternitatis reposivi divitiio, honor et gloria privtertur... In Psam. 118, 5, 14 Cl. Blicheler nid. --. Scit indiligentem esse medicum putribus vulnerum sint-bem Parcentem ... In Psiam iis, , .... Collum hoc quod visibus nostris... Subjacet. . . In Psalm 122,

V. - a quinta declinati.ris occurrunt genetivus specierum et dativi aditibus spebus.... Per demutationem nominum atque speelarum. . . De Trinit., VII as.... non enim sic spebus nostris bona sunt coaeterna... In Psalm 6l, 8. -- Scit cetera vitiorum genera cillecebrosis auibus ingruere... In suta. 18 8, 11. s. iniger, ain Idrome, P. 233.

I. - comparativo S. Hilarius utitur comparatiVosmyrior. . . . ante conSPectum. . . Dei tanquam lege on ei proprioris assistunt... In Psalm. 18 6 8. Cf. Neue, II, p. 206; Zingerie, X eine philoL Abhand. lV, p. 3.

96쪽

Π. - uperlativo Reperiuntur quatuor tantum superlativa quae a communimnauetudine diaeadant:

Bomoria linum ... in demenissimo erroris prolando locati. - mma in M, 3. Impilatim ... impiissimis vitiis ac religionibus subditas. . In Psam. 52. o. ct Ga lier, p. 286; - eue, II, p. 2M. Uerluatimum ... meritinima impia obstinationi clade percussa sunt. . . In Psam lis sol a. Puaalmum ... nisi piissima ea esse per id intellegantur... De Trinit. Vill, 2. CL saetaer, P. 236. Prolaviaalmum ... ob inndelitatem trigo profanissimi generis deputatur. . . In Psata. 52, s.

I. - Ba varia acti De verborum activorum declinatione nihil aliud repario quam vocabula insolita, poterint, a lallat.... sorte quatuor illa genera odorum. . . Singulis quoque gen ribus poterint consummanda orationis aptari. . In sata. 40, 2. Cf. Neve Ii, G2.... sedidem ejus qui in se nihil nisi corporeum et earnale sapuisset, arguerit... De Trinit. IX. 18.

Verbum indulgere ad tertiam declinationem transfertur. Cl. ovo II, 427. ... haec filiis Sion cognitio regis induistit. . . In Psata lis, ε.

97쪽

α - Ba vecti Darivia Occurrent quaedam verba passiva prorsus insolita. l. Neus III, B IM.

careri . . rependitur quod earetur deest)... De Trinit. X, 23. Emigrari ... Dei tabemaculo revelletur et emiorabitur... In Psalm. l. 46. Inatari Q. Praeceptum autem omne brevitate collectum est, ut memorivi mandetur,... temperetur, instetur. . In Psalm 14 LTra migrari ... de inhernaculo evulsus et transmistratus est. In PsaIm 53 14. Occurrit etiam forma passiva re onaua eat.... extra omnem peccati labem Visens hic esse visponsus est... In Psalm 14, 6.

m. - Ba vecti imparaoniast Utitur S. Hilarius vetustia vocabulis oportent, oporteant, oportuiment.... de his autem qui de AEgypti negotiis intellegi spiritaliter

Oportent... In Psalm. 135,14. ... tametsi. .. generationis quoque primae et generationis sequentis referri oporteant... In maιm. 138, 1. ... quae contineri religione mentium oportuissent. . . De Trimi. , II, 2.

Utitur etiam vocabulis aenitemus, paeniterent, Faeniιui oent Cl. Omiser, p. 28s.... decretis paenitemus. . Ad constant. 2, 5. . . . L. Super contumelia illusa humilitatis corporeae paeniterent... In Psalm 2 26. ... exprobrare civitatibus illis coepit, in quibus plures virtutes ejus essectae essent, nec paenituissent... In Psatin 118, 3 18.

98쪽

CAPUT QUARTUMBA PARTHIPIO

Reperiuntur apud S. Hilarium aliquot participia

vel instanιis vel praeteris temporis quae sunt partam aut minime usitata. ' Paetieipia i tantia temporia.

Meua ... nolam manere, ita est... De Tr-ι. VI, 48. vesana ... volam enim naturae unitatem in Patre et Filio clo-cere... De Trinit. VIlI, 23.

2 Participia praelarin temporia.

ominatus pass. ... porcumit Dominus Sodomam et Gomo rham ultimis scelerihus pollutas et abominatas. . In Psalmis es. v. Mons ... cur autem diei scientia Meonsa sit non in omaeum eati. De Trinit.. VII. Maor ... et absorpta eorruptione ex mortali immortalia exsistat. . In Psalm iis, is s.clamat ... ergo nune qui ore elamatus est, exaltatur sub limgua... In Psam. 65, 23. coalitu ... resistit ergo eoalitis sibi naturae sua vitiis. In mam. 1l8, 36, 1 . contemplatus ... eos visio tantum et dignatio ante laue --jestatis illuminet... In Psata lis 8, 3. Begeneratus ... ausi sunt ei... dissimilitudiuem degeneratae

essentiae naturalis ingerere... De Synod. . 20. Indvitus ... protectionis meritum ex fide orationis indultum. .. In Psalm 6 4. Medunatu . . . ut ex nobis holocausta medullata consumment... In Psalm. 65, 24. Basilina ... quaedam neseitarum ac desideratarum rerum magistra. . . De Trinit. XII, 43.

99쪽

CAPUT QUINTUM

Utitur'. ilarius gerundio inusitato ad volandum.

. . . ut aut velle aliquid, nisi ad volendum sit putetur. .. e Trinit. IX, 2.

CAPUT SEXTUM

occurrunt duo adiectiva inusitata, Grependu et tram mundua.... nullum in hac temporis vita subrependae oblivionis tempus admisit. . . In mam. 118 6, .... et transeundi calicis deprecatio absoluta est... De Trinit., X, 43.

100쪽

S illlarii seripla vel strictim attingenti perspiciam

mox erit ea reserta esAo cum vocabulis tum loculi

nibus ex Sacra Scriptura deductis neque id mirum videtur cum metatus super Psalmos et commenlarim in Matthueum conscripti sint ad explanandam Sacram Scripturam liber autem de Trinitate, libor de Synodis. libri vo ad Cons an tum vel eontra Constantium, libereontra Auxentium ad rosellenda Arianorum dicta quod mimis prospere cederet, si quis Scriptura Sacrae testimonium perpetuo denuntiandi curam non haboret. Atqui magni negotii est interdum discernere quid

de vocabulorum structuram. Hilario assignandum videatur; quo felicius rem geramus, haec nostra erit ratio. Primo, quotiescumque occurrent ipsa Sacrae Scriplura verba, ea silistio praetermittam in his enim si quis consisteret, ostenderet tantum quae sit stru tura vocabulorum in Sacra Scriptura cujus verba usu

pantur, non apud S. Hilarium, quod a proposito meo discedit. Deinde cum animadvertam S. Hilarium sive ad explanandam Sacram Scripturam, sive ad expone dam christianam rationem, uti locutionibus deductis vel ex ipso libro quem explanat vel ex aliis Sacrae