장음표시 사용
131쪽
CIVIT. VERI Quit tuor in templum reserantur limina portis. Pomiferi prima est anni, pomosa corona T. am multiplici quam circum semmate cingit. Aliena,quam deformis hiems, ceu vellere θargit Densaro niuis, nebulis a sq. pruina. Insequiturquam Her, Veris coniuga Flora, omnigeno variant sertis de re corollis. Nuda Ceres quartam fauentibus ambit aristis. I a columnarum bis sex capita aurea ,signis B eoondent ,per qua Sol circum issitur orbe
Onnum signfero. Luat quam singula verbis
Sic pyrit Sapiens, alias euoluere coepit oras eloquij, cy, IMAGNI celeberrima, dixit, Haec VI Rr V s ANIMI, etia lata regia vitae
sed sinem propenare docer obm-mq. bearae. cam quibus haec virtus sub pectore gliscit, honores
Promeritis magnos pariunt, risu . gerendis Iussos inueniunt multa cum laude triumphos, Icec tamen aut Ioui ausin m murmura curant Uulgi, aut si tulerint merita pro laude repulsam
Inuidia ridente, gemunt, curantuerelicta
Limacci placare oculos, virtute: sed ultro Inuidiam plorare iubent, solas . dolentem Se cruciare ipsam curis: σ imagine laudis
Lati promerita, memori sub pectore gestas
RG agitant, animumque acti remeante laboris Praeteriti βecie , solantur. Compita circumG.Coticula Dente Theonino rodi, quasi 'famia, laudis Curam illis acuit, neq. si Fors riserit, inde Mitiuae excelluntue animos,tostumue puperba Sorte Iupercibum: neq. si re uerit, altum Deiiciunt humiles animum sed semper earino In statione manent, altas columine mentis,
Compositoq. radu, quasi vertex summus Obmpi. cneq. oscitopem magnus facili, sera quando Urget fors animus. 2uia sese intestigii esse Signum, qui dubiis aliorum praebeat zltro Rebus opem, non qui poscat sibi. Multa benignὸ
Traesto idem facere est aliis, non accipere ipse . Sic ANIMI postquam MAGNI memorabilerem uno Carmine des 3psi Sapiens: nunc, inquit, HONORIS Quae
132쪽
BAR T. DELBEN. Lua medias stam, Regina inuisere tempus. uattuor huc salis adscenditur, omnia termes Palmeus ante foreου, victrix laurea velat,
Et spoliis postes fulgent hostilibus , ipso
Culmine, flat prisco, cepum, de more, tropaeum. Spondis in graduum pos ira rutilantibus auro I ii, effigies quorum V IRTV TE cluentes
olim animi cgis A, laudem reperere perennem.
Socratis hac prima est: mni sub crimine false
secropida, infando indicio, nil tale merentera Demisere neci, mox cassium lumine, tristes Eluxere diu, statuam posuere, dolorem Et desiderium qua testare tur ademti. Thebarum decus hic ingens, in limite dextro, Atq. alij plures , MAGNIs celeberrima celsos Graecia quos AN IM Is, quondam tulit: ordine Luo Romulida positi, peperit quibus ARDUA famam
Hac VI Rr Us ,ser . etiam nunc laude cluere FNuma do, vitamq. sequens extendet in aeuum
Sed nulli propiore gradu, quam Iunius inde Brutus, hinc bimaris magnum decus ille forinthi,
Timoleo, qui contra ANIMUM, molimine MAGNIFugnauere ANIMI, sese vicere, suosq. a DcZus, patria quasi fasces, latus uter . Summisere , seges quo surgeres altior inde Laudis: ille patrem, hic fratrem mente exsultasta, Esset ut in patriam pius, cumularer honorem. Ardua qua templi medio patet area, cepam In qua purpureus s ibi stdem struxit oe aran , Et sociis Horuos, hic etiam exteriore, quadriga
minutum posita est Oatio, quibus ipse beata
Praemia nituntur vita ,pectu que nitere
Puriter istius debes, qui tecta subire Celsa triumphantis inelix mereatur HONORI s. Haec ita dum memorat Sapiens, iam sim en ad ipsum Uentum erat insignis templi, cum iureare paratae Regina, Senior, modo visere, dixit, Honoris Hoc tibi fas ad tum celsi venerabile, mecum: Tempus erit tua cum radians hic stabit imago, Inter honoratos aeterni limine templi. Obstupuit Regina videns laquearia tecti
133쪽
urea conuexi, rutilis sellantia gemmis,c rtificissique manu, variis expres a tropaea Dudibus,stpalmas, Hetruscae mmeta corona
Stemmira, multiplice . e lauri termite nexus.
MORAT Issi HVM principium, siue ex moribus ipsis vitae com munis expressum. Ait enim Reginam ex illis auaritiae tectis exi Die non minus libenter, quam lauti hospites ex deuersorio sordibus inquinatissimo discedunt. Hodierno igitur die, in ciuitate Veri ex valle Avaritae regina cu Aristotele suo ascendit in collem propinquum, ubi basilica est Magnaniamitatis. Hanc autem quasi mediam auctor es. voluit in eo ipso teplo, quod principio totius operis sui de anno, posuit tanquam cifigiem simulachrsim q. anni siue temporis. Sed quare in medio anni templo est aedes MagnanimitatisὶNimirum, quoniam haec illa est virtus, qua g n rosi animi,nillil nisi magnum N dignum immortalitate sus cipiunt. Itaque in ipso anni templo fanum in Magnanimitatis, ut constet temporis siue anni decursu id nunquam vastari, una enim ipsius anni siue temporis fanum destrueretur. In ipso deinde Magnanimitatis templo sanum Honoris quasi adytum siue penetrale positum est. Scienter quidem atque circunspecte. Honor enim praemium est virtutis. Quod cum Romae olim declarare vellet C. Marius, teplum Virtuti & Honori co iunctum, & tanquam geminum dedicauit, ut est apud Symmachum epist. xiv.lib.i. D. Aug. c xia .l. V. de civit. Dei. Sed quasi aedes una ponitur in ipsa C. Marij inscriptione, quae relata est in epigrammatis antiquae
urbis. DE MANUBIIS CIMBRICE Is ET TEUTONICEIS AEDEM HONORI ET VIRTVTI VICTOR FECIT VESTE TRIVMPHALr CALCEIS PUNICEIs. Alis ut Raeuardus Vati
ix. lib. 1.calceispatriticis, de intelligi volunt calceos mulleos, te quibus est apud Festum. Ego tamen rectum puto, illud caeceis puniceis. Neque enim illud singulare,C. Marium virum triumphalem, castris usum pati Leiis,sed regum Albanorum exemplo, calceis puniceis. quod inC. etiam lu-lio Caesare notauit ut singulare Dio lib.xLm. eum usum, in εσυ ζω ut 'o λψτὲς βααλεμ ρας c. Αλεηledum tegminsubindeusto puniceo it OAgamos reges olim, dcc. At patricij calcei quoque aliqui nigri, ut apud Iuuen. Sat. vcl. Templum itaq. illud C. Marius Cossvn. fecit&d dicauit.& quidem submissius ceteris, Eaq. de re Festus in Submisionem,
Victruulus c.i .lib.m .& prooemio lib. vii. Cur autem iunxerit C. Matius aedem Virtutis atq. Honoris eleganter disserit Aurel. Symmachus de D. Augustin. locis antedictis.
Ac omnium quidem virtutum propria illa est quasi merces, laudis& gloriae. Sed quo praestabilior quaeque ac maior est virtus. eo maius honoris flagitat praemium. Honoribus igitur summis decoranda est
134쪽
A. Basliea Magnanimitatis & Modestiae B. Columnae xia. sustinetites b isti eam inter quas xxx modo, alias xx et r. vel xxx M. columellae, quaelibet earum ex candido marmore & nigro mixta. in cap tellis autem columnarum, ligna x M. Olbis ligni se ii. C. Portae huiusce urbis i v. signiscationem habentes. iv.anni pallium. D. Scalae quibus meaellain Honoris adscendit ut, apoita Auctumni. In latete autem utroque scalarum statuae potἰtae magnanim tum. p. Scalae.a porta statis, in spondis earum,sed mediis tantum, utrinque statuae inodestorum. sue eorum qui in honore mediocri acquieverunt. His scalis vicinae illae, quae a porta Veri: sunt ruinosae&cagucae, ad quarum latus unum iacent humi essgres . inanium ostentato tum Magnanimitatis, siue supelborum: ad latus alterum estigies ambitioso-
F. Scalae 1 potia Hiemis, quas columnatum vice sulciunt, una ex parte pusilanimi: ex altero autem latite humi sub scalis absitus iacent solida laiadis veraeq. gloriae contemtores. C. Caelia Honotis.
135쪽
est Magnanimitas, quoniam virtutibus ceteris longe multumque excellit. Elo ira: d, ut iam olim dixit Aristoteles c. m. lib. iv. ad Nicomach. ς μεγαλοψα α,' κόσμός ῖς .h s ς πιά. Magnanimitas,inquit, ceterarum virtutum qua si ornatus quidam esse videtur , et Amampliores eas facit, dcc. Nam ceterae quidem virtutes, tenui apparatu laudis contentae sunt:haec sola est quae nihil nisi grande,ana plum, inlustre, ac paene diuinum expetit. Quare in nullius virtutis quam Magnanimi tatis domicilio, rectius Honor ipse potuit collocari. Apex enim viri tum Magnanimitas apex Magnanimitatis Honor est.
Describere ingreditur anni templum, in quo, ut iam diximus, fanum Magnanimitatis inclusium est. Huiusce vero templi columnae duodecim, menses anni: triginta columnae inter laas minores interiectae siue columellae,parte una candidae, parte altera nigrae dies la ae quippe dc noctes mensium. Tectum autem ipsum fornicatum est, ut Ennius poeta dixit,caeli ingentes fornices. Denitae distinguitur stellis, anni enim quasi tectum est. Caelum , stellis fulgentibus aptum. ut idem locutus est Ennius. Portae huiusce fani, siue laorae, siue partes quatuor totius anni, Ver, Estas, Auctumnus, Hiems. Capita ipsa columnarum sine mensium , denotant signa sue partes duodecim orbis signiferi, in quo Sol ipse procreator anni, conuertitur: Non dissimilis Atheniensium olim ciuitatis descriptio, ut apud Suidam, in γε, --. Nempe in phylas quatuor, tanquam horas siue anni tempora,ver, Eiemem, aestatem, autumnum: Phylae deinde rursus in tres fir trias diuisae, perinde ut anni tempora in tres menses: fratriae, postrenabin triginta γλ siue gentes. Quibus collectis numerus existit ccc Lx. quot dierum annus fuit, in antiqua ciuitatis Atheniensium descriptio ne.Male apud Suidam est numerus CCCLXV. Nam is numerus, illa ciuitatis descriptione longe posterior est. Graeci quidem minoris anni, dies CCCLX. fuisse, plurimis Herod ii, Aristotelis, Cleobuli, M. Varronis C. Plinii, aliorum testimoniis doceri potest. At illa apud Suidam numeri ccc LxV. pro cccxx. incorrecta critici alicuius correctio est.
Explicat nunc Reginae,Vim naturamque Magnanimitatis Aristot les, & virtutis tantae finem & quasi scopum ei proponit ante oculos, Magni stilicet animi esse ad res magnas dissicilesque aggredi , &mereri ut honoribus amplissinus decoretur. Ita quidem , ut in illo quasi gloriae cursu, ne tantillum quidem laboret, si debitus ei honos vulgi iudicio non fuerit delatus, si existimatio aut gloria clandestinis obtrectantium sermonibus oc consiliis oppuguetur. Regia enim illa magni, excelsi animi virtus,
136쪽
B A R T. D E L B E N. ias Non sumit aut ponit secures
Hoc etiam magni animi atque excelsi ossicium est,aequabilem se in utraque fortuna praebere,ium prospera tum iniqua. De Olympi autem cacumine notissima historia est.
Hae iam propriae quaedam fortis magnique animi notae sunt, ut non petere auxilium, sed petenti ferre . amplitudinem gloriae, & virtutis, honestitem, diuitiis omnibus anteponere: nihil nisi magnum praeclarum moliri: inusitatas gloriae vias indagare, tritas relinquere.
Tempus inquit iam esse Aristoteles Honoris adytum ipsum lustrare, quod in basilica Magnificentiae medium est. Sed praeclare auctor duo Magnanimitatis genera distinxit, persectae unum, siue diuinae&heroicae, alterum inchoatae siue humanae. Perfectae sedem posuit in ipsis adytix siue penetralibus Honoris: humanaeauic locu dedit in ipsis gratadibus scalarum, quibus in adytumHonoris ascenditur. In graduum vero lateribus ipsis siue spondis,utrinque statuae sunt,virorum animi quiadem maximi, sed nondum eo us'. virtutibus exaggerati,ut in templum ipsum recipiendi sint. Iam quaternae scalae,quarum gradib.templum ascenditur,sent actiones Magnanimitatis primum,deinde Virtutis quoque illius quae modicis honoribus acquiescit num quatuor extremorum sue vitiorum quae virtutibus his aduersaria sunt,ut die sequenti planius siet. In unis igitur harum scalarum, ostendit Aristoteles Reginae statua,
illorum,qui magnitudine animi caeteris excelluerunt. In primis autem 'Socrates ibi est qui cum ab Anito & Melito,conflata ex fraude, fallaciis& mendaciis accusatione premeretur, nec patronum, ut inquit Tullius, quaesiuit ad iudicium capitis,nec iudicibussu exfuit, adhibuitque liberum con tumaciam a magnitudine animi duectam,non asiuperbia. Esupremo vitae die de immortalitate animorum multa diseruit, ' paucis ante diebus cum facile posset educi e custodia noluit. Et cum paene in man iam mortiferum illud teneret pom.
lum loquutus ita est,ut non ad mortem trudi,verum in caeli; videretur ascendere. Haec M. Cicero. Lucianus tamen Socratis mortem, Ut inani quada ma
gni & virtutibus exaggerati animi specie fucatam, inrisit, in mortuo rum dialogis. Et Quinctus Septimius Florens Tertullianus cap. i. lib. de anima virtutem illam Socratis ait plebeiam fuisse ac larem. Vulgo enim solere homines , si aliter vindicare iniuriassiuas nequeunt, sal tem vicisti eas quadam specie contemnenti . Quid, inquit, aliud saperet vir quilibet iniuria damnatus, praeter iniuriae solamen , ne dum phialosophis gloriae animal 3 Sed Luciani quidem fabulas omittamus,
137쪽
i1 7 CIVIT. VERI maledici conuiciatoris,& qui Ioui etiam ipsi inique iniurius ac infestus
est. Tertullianus autem de Socrate locutus est facta cum Christianae gentis virtutibus comparatione, in 'irarum sipiendore omnes profanorum siue ethnicorum laudes, ut stellae in solis radio ne cernuntur quidem. SOCRATIs HAEC PRIMA EST.
Atheniensium iniuria, Socratis gloriam ait inlustratam suis quasi trophaeo vel statua. Et quidem ut Laertius, & alij telles, breui post honorificentissime statua Socrati Athenis posita fuit, mortem eius sub persona Palamedis intersecti miserabiliter lamentante in theatro Euripide, in qua tragoedia sebilis exclamatio illa suit , ε - εχ επι πιν παν-Gςον πιν ωαν άλγω Gν δείπνα μων. incidistis , occidista omnificiam, nihil de mobis male merentem , Musarum lusciniam &c. Sic enim haec a nonnullis prodita historia est. Mclius autem ciacia. MMαν, quam vi cst vulgo in libris Laerti j, AI ab M KHi C ET EPAMINONDAE.
Proximum Socrati posuit Epaminondam, principem facile & summum virum unum omnis, ut M. Cicero existimauit, Graeciae, qui in exitu ipso vitae Magnanimitate fuit singulari. Quem enim nostrum , inquit Cicero epist. ad L. Lucetum, ille moriens apud Mantineam Epaminondas no cum quadam miseratione deleectat,qui tum denique sit tu auelli iubet spieulum, postquam ei percontanti dictum est ci eam ess aluum,mi etiam in vulneris dolore aequo animo cum laude moreretur cac c a plurimis commemorata historia est, ut Valerio c. ii.lib.m. Iustino lib.vi. Pausania in Atticis 5: Arcadicis, Paullo Orosio c. it. lib. m. aliis sexcentis, qui etiam vulgo noti
Altis atque excellentibus viris quos Graecia tulit, statuas in dextra scalarum parte collocauit: nunc Romanos cis ex altera parte opponit.
SED NULLI PROPIORE GRADU.M. Iunium Brutum, qui reges expulit, e regione positum ait Timo leontis Corinthij, ut ea res indicio sit pari eos suisse magnitudine animi eosdemque in gradib. propiorib. templo constituit, praecipuam cis trubuens laudem magnanimitatis. Brutum vero ac Timoleontem pares fecit, quoniam Brutus filios suos&vxoris suae fratres, Tarquiniorum tyrannidi velificantes,securi percussit: Timoleon fratrem suum Timophanem, regnum Corinthi adsectantem,oppressit. M. Bruti tamen facinus, a multis quasi immane vellicatum est,ut D. Augustino c. xvi. lib. m. de civit. Dei, Paulo Orosio c. v. lib. u. Qui nimis quidem fortasse inclementer ea de re sic locutus est. Brutus, inquit, primus apud Romanos O primum conditorem regemque Romae, non solum exaequare parricidio ,sedem vincere tesuit. Sed hi quidem Christiani, quorum peculiare hac in
138쪽
B A R T. DEI BEN. Dp parte iudicium est: Romani autem ipsi M. Iunium Brutum, quasi liberorum saluti, patriae libertatem suae sortiter anteposuisset summis in cae lum laudibus extulerunt, ut Valerius c.tix. lib. v. Exul , inquit 'atrens ut consulem ageret, orbusique viuere quani publicae vindicia deesse maluit. Et Claudianus lib. i. in Eutropium M. Brutum ait visum esse, bifero ciuem praeponere patri. Et Virgilius AEneide vi. Vtcunque ferent ea fata minores, Vincet amor patriae Siue dolenter, inquit Anchises, siue Letis animis nostri minores siue Romani, mortem liberorum M.Bruti accipient, parentis quidem certe animum vincet amor patriae. Quanquam scio interpretationem aliam esse D. Augustini c. xvi. lib. m. de civit. Dei,& Servi j Grammatici.
Eademque de re sapiens Plutarchi disputatio est in Valerio Poplicola&Zonarae in annalibus lib. tr.
In puluini planicie siue area cui Honoris adytum, siue penetrale im-liositum est, ad quatuor angulos sunt quatuor simulacra, virtutum sci-icet quatuor maximarum, siue, ut vulgo usurpari solent, cardinalium, quibus ornatum atq. instructum esse oportere ait, pectus hominis perfecte magnanimi, ac promerciis ut quasi Phidiae Minerua in arce olim Athenis,sic statua eius in aede Honoris' reponatur. Neque enim fas est
simulachrumvllius hominis in adyto illo ipso locari, nisi qui totius honestatis amplissimo praemio, summaque amplitudine & gloria dignis .
simus inuentus sit. Vt enim sapienter ipse olim Aristoteles c. m. lib. iv. ad Nic. γει ος,οῦ μεγαλόψ χς, κη ἀγα ωος ων. Omnino ridiculus est magnanimus si non idem vir bonus. Qua laudis atque honoris praecellentia cum paucissimos aut verius nullos existere auctor significationem dare vellet acute Honoris adytum illud sine ullis statuarum ornamentis posuit. Conuenienter hoc illi Aristotelis sententiae c.m. lib. iv.ad Nicona. Xαλεα νά-εmus w οπν α ἄνευ Di cile est, reapsi ac veritate,magnanimum esse. Nec enim ei modi esse quisquam potest, tui non idem vir bonus. Dixit autem Pocta, Honorem ibi esse cum sociis, iue συμβώμοις siue σιμ νονοις, respiciens opinor ad Medii fidij Dei imagi nem, quae sic solita exprimi,ut a dextra esset Honor Deus,a laeua, Dea e litas medius inter hos Amor,Vt hodieque Romae in marmore Pario , &Narbone Martio,in muro ipso urbis. In hanc igitur Honoris caeliam, Regina cum Aristotele & comitatu suo ingressa vespere, manebit donec cum solis exortu facultas reddita sit, aliud aliquid in Veri ciuitate contemplandi.
139쪽
ET MAGNANIMITATI S ATQUE HVIVS
CE HONOR v N MEDIOCRITATIs, extremis.
I DE RE ut hiberno inena pub nocte tiator, Verbere etentorum pluuiae, exercitus acri, cit . errore etia ,sii acceptus amIci
Hobstitio lauti est, oe qui bene focilet, illi
Penula non scindenda, dies obducere paucos Vt Ῥelit, lente properat, nisi res aliqua urget: Sic de purpurei non cessi limine templi Praepropere Domina, gradibus defendere coepit iiiiiiii . Limen ad illius porta, ceu lanea 'seruat Fervida quam picis astas incinii capit s. Substitit breuiter Sapientem adfata, emeremr, Dixit: εAlexander, quondam tuus iste, reponi Intra purpureum Venerandi limen HONORIA Sincipit , CT,Staret meus his cognomine laudis Hagnus Alexander, Sapiens ait, omnia sano
Pectore si recolens, mea qua prae sic serat illi Militer schola, de solida certamine laudis, Non temere ambisset Deus immortalis haberi, Et Iouis eAmmonis diuina stirpe creatus, Non genitore satus, dederunt quem fata, Philippo Aecipio dixit causam Regina ,seed illud Scire velim, medio graduum cur limite, nulla
Altior eriles posita est , primique relicti
Sunt vacui' Debent quia laudis praemia semper, Restondit Sapiens, velut aequo examine lancis, tribui, Cr rebus pariter concurrere gestis: Iustum quadriiugis nec equis agere illatriumphum Debei meritu cui merces ampla pedester,
Aurea nec nitide huic circum caput ire corona, e Hyrto qui meritus modica 'aecingere frontem Ius rapit immerito claros malesanru honores, Turpior
140쪽
BAR T. DEL BENT urpior ipse abit, raptos infamat honores: tui . dat indigno Virtutis fraemia, laurum, Deripit therentem nulti cum laude coronam
Decapite sesuo, famam s ibi sauciat ipse .
Praeterea medium nulla hic transcendit imago, iq. micant circum minus omnes lumine claro, in am quae magnanimis posita regione propinqua Tempb purpurei, modicos quia carpere honores Contenti, vibit ulterius extendere hinnas Solliciti, neq. magnanimis certare, nec infrae Letas se abiicere , atq. animis reptare pusillis Gaudent, τί neq. magnanimi se tollere caloicariis alte properant audaciter alis,
Purpurei sepe ut proceres, rege .s perbi, Dum Fon immeritis paulliore blanda, renidor, Excellant animos, pulsant limen Olympi Uertice, nec minin interea quoq. ludere oe uno Gaudent indecores , 'lasciuire proterue. Caeca seperueniens subito incautos hera, tangit, Sicut ab insidiis, ouantes callida in ipso inprimit articulo. Sudo velut aequore caeli, Incita praegestit variis agitare columba Flexibus, celeres iteratis plausibus alas: Fronde sub arborea mussans ,sseculatur ovantem Callidus accipiter, Maii ι . prehendit in ipsa Laetitia. Proclamat so, pastigia ,serui Cingite mi longis circum festiua coronis: Mox heu heu, misere longis ululatibus idem Rex Agamemno iterat.Scalis deiectus ab altis uce Tarquinius iacet his, qua limite verno Exitus estaris, magni ostentator ineptus olim animi, titulo sibi conueniente, SVPER B US. Hac quoq. parte duces, ventosa stuperbia I ris sita, quos reges, nou virtus regia fecit, Qui postquam Deus iste prius, aeri vix homo, vesi Vagnus Alexander vitali desilit aura,
Sumpas Asia suis ditissima regna
Diripuere armis, atq. urbes stragibus omnes Implevere agros, umbris velut excitus imis Eumenidum Aorus, aut ultrices aethere Dirae. Proiectae latus ad laeuum , Itaque ruina