장음표시 사용
11쪽
torum numerum expleuit.Ita di illos lex'Sabinis a trullis selectos idem Dionysius ait De aliis regibus consuli bus tradit Festus eos legisse jublegisset sibi, quos marime dignos censebant, uel amabant, senatores Id. patet ex eius uerbis, quae paullo ante attulimus. Sed haae .it rum mihi negotium facessunt.Nam huic toti rationi ui detur aduersari Cic. cum in Sextiana inquit:Maiores reostri, cum regum potestatem no tulissent, ita magistratu sannuos creaverunt, utconsilium Reipub. praeponerent sempiternum. deligerentur autem in id consilium ab uniuerse popuIo, aditusq; in illum summum ordinem omnium ciui uiri industriae pateret. Quod incommodum cupietr mihi uitare, nulla occurrit uitatio, nisi, aut idem a Cicerone bis dictu interpretemur, nempe liberata do . minatu regio Rep. ex toto corpore ciuitatis, nullo ordiapum discrimine senatores lectos;aut habuisse ius consules credamus eos, quos uellent,nominandi, qui quidem senatores essent, si ςos populus suis ruffragiis approba LkLEt hoc uidetur postremum defendendi Sex. Popeii genus placere eloquentiae, omnis ; elega itioris doctrianae principi Paullo Manutio . Quarum autem rerum xeges,&consules in legedo rationem habuerint, reseram infra, ubi pauca de censoribus dixero; neque res natura coniunctissimas a se separabo. Censores igitur singulis
Iustris totum senatorium ordinem diluenter examin bant, & in demortuorum locum, uel eorum, quo mouerint,nouos sublegebant. Liuius certe est lib. x L. senatum a Fuluio & Aemilio biduo lectum.Expleto autem senatorum legitimo numero, & omnium nominibus in tabulas relatis, suo quenque loco iubebant rectitare. Vnde inquit Liuius lib. XXIX. Dum haec con- .' s diuersirre in bus agunt,censbres interim Romae. M.Liuius&C. Claudius lanatum recitarunt. Et lib.
12쪽
I .Dhat se Iranscribi tantum, recitarique eo iussi quo Video autem Buaeonis dictatoris cnatum in foro
recitatum. am sic scribit Liuius: Ita CLXXVI I. cum
ingensi approbatione omnium in senatum lectis extemPlqla magistratu abdicauit, priuatusque de rostris deicendit.Vnde quis suspicari possit, hoc semper eo locoseia inlitum. Sed inter cetera uetustate incognita,hoc qumque in incerto pono. Qui uero primus legebatu r, sen tu S princeps erat, post principem uero senatus, discrimine graduum, &aetatum seruato, ceteri senatores & scri-ψςqantur, & recitabantur. Quod de principe senatus dixi, clarum ac perspicuum est ex his Liuii uerbis: L ctus a Sempronio princeps in senatu in Fabius Maxumus consul. Inde alius lectus senatus. De reliquis senatoribus ex Ciceronis oratione pro domo sua colligo. in qua L. Cottam hominem censbrium in senatu iuratum dixisse refert se, si cenλr tum esset cum ego, inquit, aberam, me meo loco id est inter consulares senatorem recitaturum fuisse. Item ex Gellio cum ait hoc modo:
ia in postr mis scripti erant, non rogabantur sententias. Atque hinc perspici potest, quem annales populi R.& monumenta uetustatis principem senatus appetilant ; uerissimnique illud esse, honoris hoc genus iis tantum deserti solitum, qui, auctoritate, & amplitudins rerum gestarum maxime excellebant . Nam dignitate princeps senatus omnes magistratus anteibat,& si nec imperium, nec potestatem haberet. Cuiu& rei auctorem & praeceptorem habeo Zonarum. Ceterum Liuius eo, de quo paullo ante loquebar loco, narrat eum qui ex censoriis uetustissimus esset, senatus princiapem legi solitum:Cornelius, inquit, morem traditum a patribus sequendum aiebat, ut qui primus censor,ex qui uiuerem fuisset,eum principem legerent.Is T.m
13쪽
lius Torquatus erat. Neq; tamen hanc consuetudinem secutus est Sempronius, sed, cum diu ceriatum estet uerbis, suo arbitrii, secit principem in seitatu Q. Fabiu ni
Maximum consulem. Addit Liuius lib. x L I x . nisi se natu motus esset, uno uiuo, alium in locum eius nunquam lectum.Itaque videmus eundem pluribus lustris senatus principem suisse. Nam, ut alios praeteream, memorat in Bruto Cicero M.Lepidum a sexti, censoribus principem senatus recitatum .Facit quoque mentionem tortitionis inter cesseres uerissimus index antiquorum institutorum Liuius: Sempronius, inquit, cui dii sortem legendi dedissent, ei ius liberum eosdem dedisse deos aiebat. Atque,ut alia omnia, ita senatus lectionem pol rant impedire tribuni pl. Dat huius rei luculentam significationem haud leuis,&incertus testis Dio Ic x x v It libro, ubi censores quosdam nihil egisse narrat, quod tribuni pl.ne senatum legerent, intercessissent, ne sorteips praeterirentur. Atque etiam consules Bubulcum &Barbulam, Appii & Plautii lectionem sine recti praviqi discrimine ad gratiam & libidinem factam rescidisse, &senatores citasse eo ordine, qui ante suerat, Huenio Nunc dicam, qui more maiorum poterant in senatum adscribi. De senatu cooptando non dubito leges fuisse conscriptas, quarum tamen nullum omnino extat uestigium. Sed qui in monumentis sippuli R. uersantur, facile concedent, spectata suisse genera hominum, ex quibus in euordinem cooptari liceret. Ac qaiod haud leuissimis,& infirmissimis coargui potest coniecturis,cautum suisse dico de fama, genere, ordine: citate, magistratu, censu,&quaestu. Quare ordine, quae de iis rebu3 obseruaui, quao reuissime & planissime potero explicado. Primn in autem, quod attinet ad incorrupta famam,
14쪽
scio , ut improbum senatorem ciuitas habeat nem nem , magis optari, & expeti quam aut effici, aut sperari posse. Neque ausim affirmare multos senatores Romae , ac ne Scaurum quidem, aut Catulum, aut Nasicam , quos miris in coelum fert laudibus Cicero, tales fuisse, qualem, ac quantum, in eo libro, quem ad Illustrissimum Comitem , & Senatorem sapientissimum, ac constantissimum , Stanislaum Tarnotarum , Sendo- miriensem Palatinum breui mittam, insormaui ,& e pressi. Quapropter optimos senatores, & praestantissimos non habuit populus R. improbos uero ne haberet,& si sanxerat, non paucos tamen passiis atque expertus est. Sanctionis autem istius, quam dico, haec sententia fuit, ut est in Cluentiana; Vt hominibus turpi iudicio damnatis, in perpetuum, neque ullum ad honorem , neque in curiam aditus esset. Turpi iudicio nominat condemnatos, ut qui de alea, de falso conuicti sunt, aut furti, uel alterius huiusmodi facinoris, macula famam suam contaminarunt, & uiolarunt. Item illa summae existimationis iudicia habita Cicero pro in Roscio docet , fiduciae, tutelae, societatis. Cetera petenda sunt ex Iurisconsultorum commentariis, capite de his, qui notantur infamia. Huc denique reserenda erunt & illa , quae infra de criminibus, ob quae senatorium nomen perderetur, dicemu&. Genus autem tribus modis spectatum inuenio. Vno,
ut solum patricii. Altero, ut, quando iam patebat curia plebeis, ingenuo saltem, no libertino sanguine, procreati legerentur. Tertio, quod a Syllae dominatione ad Caesaris dictaturam custoditum est, ne proscriptorum filii cooptarentur. Atque ab initio quidem patricios tantum in senatum Iectos significat Sex. Pompeius his uer Reges, consules, di tribuni militum consulares lege i l ban:
15쪽
Aelius uero Lampridius multis post annis euersa Rep
idem Alexandrum Seuerum imp. dixisse narrat. Eius haec sunt uerba: Nunquam libertinos in equestrem locum redegit, asseres senatorum seminarium equestrem locum esse. Ita, quod omnes sciunt, Brutus, primoribus equestris gradus lectis, senatu expleuit. Hinc & Festust
Adlecti dicebantur il qui ob inopiam ex equestri ordine
in senatorum numerum sunt assumpti. Hoc autem modo rationem equitum habitam intelligere oportet, ut qui erant ex innino ordine, & e plebe, non omnino excluderentur. Sed rarius,& aegrius admitterentur. Nam,& si non parum momenti in publico equo positum fuit, industriae tamen omnium ciuium ac uirtuti, auctore M. Tullio in Sextiana, in summum ordinem , ac grauissimum consilium, aditus patebat. Atque loco iam saepe a nobis citato, sanctione ueteri, institutost, censores ex omni ordine optimum quemque legisse, Festus tradit. Sequitur ille, quem deinceps proposui, aetatis senatoriae locus. Non qua uis aetate in senatum Romanum cooptari licuisse, satis demonstrant illa Ciceronis uerba , in suasione legis Maniliae: Quid tam praeter consuetudinem, quam homini peradolescendi, cuius a senatorio gradu aetas longe abesset, imperium, atque exercitum dari Θ Et haec in Plutarchi Pompeio: Sylla triumphum petenti Pompeio obstitit. Etenim inuidiosum ei honorem hunc sore dicebat, si triumpharet pene imberbis , & cui propter artatem aditus in senatum non pateret. Apud Dionysium quoque lib. v I. annalis huius legis extatuestigium. Nam hoc modo Cassium Postumiumq; consules facit loquentes: Lege, quam seremus de aetate senatoria, coercebimus istam iuuenum intem periem . Quae autem haec aetas fuerit, uideo ab omi bus, qui hanc attigerunt quaestionem, dubitari. MitC a uerc
16쪽
Cicero ad Atticum S 'iapi m in e Ai sententiam pess fi concuirerunt. Item di H . illud S. C. summa pedis Horum uoluntate, nullis 'ruririnactoritate frium. 1 tqui, ut Gelzis reseri, alia Aiam uocabuli isti tuli alio es. se dicitur, quam C. Bassus in commentariis scripta reliquerat. De qua aptic &commodiore loco. Viditur autem ad rioc tempus, diutusq; libri institutui e tinere, ut de Atinio plebiscito aliquid dic.. ar quo tribunos plebis senatores non fuisse, ider. 'lius lib. II v. narrat. Si enim iure, ut quidamatur '', inagistratus sine cooptatione censoria senatores Gant, Dusa est definitio senatoris , quam ab initio proposui inus. Sedicertum cit eius rogationis fuisse hanc sententiam, ut tribuni pl. ex iis, quibus ab aliorum honorum functio-rne, aditus in senatum datus erat, & qui iam senato-Ires erant, crearentur. Etenim gerebatur tribunatus pl. ipost quaesturam . Hinc Cicero Curioni: Petiui saepius per litteras, sed tum quasi a senatore nobilissimo, &adolescente gratiosissimo, nunc a Tribuno pl.& a Curione tribuno. Et Suetonius in Augusto: Comitiis triabuniciis, si deessent candidati senatores, ex equitibus
Romanis creauit, ita, ut, potestate transacta, in utrouellent ordine manerent. Tribunos autem pl. in senatum lectos a censoribus indicat Liuius lib. XL v. Censoribus, inquit, petentibus, ut ex instituto, ad sarta is leta exigenda, & ad opera, quae locassent, probanda, 'anni &bimensis tempus prorogaretur, Cn. Trebellius tribunus, quia Iectus non erat in senatum, intercessit. Verum enim uero postea C. Atinius Labeo tribunus pl. cum timeret ne a sequentibus censoribus; in senatu letagendo praeterireturi quod in letellum Macedonicur censorem de saxo Tarpeio delici iussierat, eam rogationem tulit Θ Probabile id quidem est. nam & caussa te
17쪽
gis serendae aptissi oniicitur. J latoris nomen mi striari. . Sed uel hoc iri s doce Dotest, quam sint infir-Dτί omnes in antiquitate son i enda coniecturae. Extreme enim insanit Pilo qi deste Dione lio. XL. uult mouere Q. donem illum tribunum pl. qui bellum ciui- ' Pompeianum concitatui, si cylis ac hominibus inuiti iure ribunatus, qnem gerebat, senator fuit; non solum udi 'I .diaulus est Curio, atque etiam illi, tribuni Caesare d ilo cosulibus,de quibus id e lib. X X X v II. qui propci. tm rum minas trepidant, & irati magistratus uoci sine Potestate, tanquam strepitum inanem,
- De nsu porro coniicio ex Asconii uerbis in explicatione Vertinarum: Moris, inquit, erat, cum aliquis ciuis Rom. ostendendus esset,ut significaretur, aut a praenomine suo, aut a nomine, aut a cognomine, aut a tribu , in qua censeretur, aut a curia, aut a censu, ut si esset senator, eques ale Rom. Itemini Seneca, tum in declamationibus , tum in lib. de beneficiis. Etenim in lib. de benefici is ita scribit i Video istic mensas, & aestimatum lia
gnum senatoris censu. In declamationibus autem hoc modo: Sc natorium gradum census ascendere facit. census Rom. equitem a plebe discemit. Vnde Arnobius sqte & pie aduersus gentes lib. I v. Quis ad eX tremum dea
pecuniam esse credact quam, uelut maximum numen, uestrae indicant litterae donare anulos aureos,loca in ludis , atque spectaculis priora, honorum suggestus summos, amplitudinemque magistratus. Multi tamen negant census rationem habitam stante Rep. quod ita scri- tum legerint a Plinio lib. X iv. Posteris laxitas mundi, rerum amplitudo damno fuit . Postquam senator cenleui coeptus, iudex fieri censu , magistratum , du-emq; nihil magis c3ornare quam census, pessum iere
18쪽
uitae pretia. Sed certe Asconius ri. pexit illud te rvus, quo accusabat Ciceroe Vorrem. Atque audiamus etiam Liuium lib. xx II: Cum deessent nautae consules ex S. C. edixerunt, ut qui L. Aemilio C. Flant 'io censoribus millibus aeris qui'aquaginta ipse, aut pater ejus ce tsus fuisset, usque ad centum millia, aut cui postea res tanta esset facta, nautam unum , cum sex montium sita pendio daret . qui supra centum millia, usq d trecenta millia, tres nautas, cum stipendio annuo . qui supra trecenta millia, usque ad decies aeris, quinque nautas. qui supra decies, septem . senatores, Octo nautas, cum annuo stipendio darent. Qui autem ita edixerunt consules, inFabius Maximus i v. & M. Marcellus III. fu re. Non est igitur recens hoc institutum. Nam quia uidemus seruos ex censu numero constituto, datos ad romum, illiq; dederint septem , qui supra decies aeris censum haberent, census senatorum profecto, quia dederant octo nautas, maior erat. Stat & illa pro me ratio, quod cum certus equitum census semper suerit, nulla potest reddi caussa, cur non etiam idem in senatoribus si obseruatus. Scio multos esse contentionis cupidiores quam ueritatis, qui delicato quodam fallidio inuenta aliorum reiiciant. Quamobrem ut istis p cludatur occasio calumniandi , ad has coniecturas , quae sane
sunt probabiles , perspicuum Livii testimonium adiiciam, quod eiusmodi est: Cum Sp. Carvilius longa oratione non solum inopiam, sed etiam paucitatem ciuium, ex quibus in patres legerentur, conquestus esset. Diserte, ut exstimo, non tectis uerbis, id, quod dicimus, probat. Reperi autem eam auctoritatem ex X X Ill. lib. Quare constat, si non ab initio Rei p. at certe iam ante bellum Hannibalis, censum in amplissimo ordine legen d custoditum,eumq; non modo eorum, qui classis quin D a dia.
19쪽
ctae erant, quod non uult fateci Grucchius, sed illorum quoque,qui supra decies aeris possiderent, censu maiore fuisse, ac nescio an minorem quam C. Caesaris aetate Hannibalis deinde bello, infinitis exhausto aerario sum- l. fbus . illa uoluntaria collatio. Zost aliquot annos, nihiI reliquum secerat senatoribus, praetet anulos sibi, & coniugi, & li ris, & filio bullam, & quibus uxor, filia ueerant, si usalas uncias auri pondo, argenti, qui curuli
sella sed ciunt, equi ornamenta, & libras pondo, ut salinum patellamq; deorum caussa habere possent; ceteris
senatoribus libram argenti tantum, aeris signati quinque millia. Ceterum omne aurum, argentum, aes lignatum ad III uiros mensarios, ne Resp. stipendio egeret, collatum est, summocertamine iniecto, ut prima inter primos nomina sua uellent in publicis tabulis esse. Haec ad uerbum ex x x vi. historiae Liuianae libro . Ita Rep. conseruata, &aucta, priuatae res postea ciuium Romanorum facile creverunt. Nam doctissimi colligunt uiri , ante Augustum censum senatorium fuisse octingenta millia Η s. & post Augustum duodecies. Eius rei testes eitant Suetonium, & Dionem. Suetonium in uita Augusti, cum seribit: Senatorium censum ampliauit,ac pro octingentorum millium summa duodecies ΗΔ. taxauit, suppleuitq; non habentibus. Dionem uero LIIII. lib. quando ait: Inde senatus iterum lectus est. Cu enim census, qui initio senatoribus, amissis per bella a multis patrimoniis , centum millium erat praefinitus, procedente tempore, magnis partis opibus, ad CC L. millia perductus esset, nemo inueniebatur, qui legi uellet quin etiafilii senatorum,& nepotes, aut propter angustias rei familiaris, aut propter parentum, & auorum calamitates ani. is Dacti, non modo non appetebant senatoriam dignitatem ; sed ea se quoque abdicabant. Centum millia
20쪽
drachmarum procul omni dubio intelligit, quae nosti octingenta, ut Suetonius uult, sunt, sed quadringe ta Fus Romanorum . Iraque sciendum est Augustum exbinanita urbe diminuisse primum censum ,&' minorem , quam fuisset antea, con stituisse; deinde, post continua bella, & proscriptiones recreata ciuitate, dc aucta diui liis, alio decreto , non solum expleuisse superiorem quem diminuerat, census numerum, sed & a inpliata Quod ex Dionis uerbis perspicuum est. nam, cum dicit censum fuisse praefinitumi centum millium , caussam hanc subiicit: Quod, multi, ait, bellis patrimonia amiasissent. Hunc autem censum centum millium non ueterem, sed ab Augusto institutum constat, ex eodem Dionis libro . In quo paullo ante scriptum ira reliquit: Qui centum millia census haberent, eis magistratuum petendorum potestatem dedit. Hunc enim primum constitituerat senatori u censum , quem deinde usque ad CCta protulit. Ac de censu ab Augusto aucto, suo loco exquiremus; decies autem artis aureorum siunt, quos uoc mus scutatos X V. millia. Verum priusquam auctum esset aeris pretium Hannibalis bello, totidem erant, quot x. millia. Octingenta uero ii s. millia,&CC. drachmarum cum X X I U.aureorum nostrorum millibus comparo. Neque hic omnia ad uiuum resecauimus, sed lusimus, ut hominum uoluntati morem gereremus, qui
cum nostri saeculi opibus antiquas illas diuitias conferre studebunt. Itaque si me poenitebit,id mihi licere uelim,
quod in xis scrupis concedebatur, ut calculum reducam , quo me errasse, repetito lusus totius ordine, recordabor.
Nec solum de censu cautum fuit, uerum etiam de quaestu turpi, & sordido. Etenim Cicero in Verrinis dixit Claudium Pulchrum praetorem ex S. C. leges Halet . sinis