장음표시 사용
291쪽
nullis in pectore reservatis, ipsis ingenua provolutis galerum
imponat, os claudat, iterumque aperiat, & quomodo insignia cardinalitia ad absentes mittantur. Adiungitur cerimoniale Pag. 647 . duplex Clementis XI. & Benedicti XIU. quo, quae ad deo . . 77-8 I. rum potitIimum spectant, cardinalibus praecipiuntur. De cardinalibus episcopis quaedam in medium adtulerat Platus. ad quae aliqua notat Editor, de residentia, rotulo, & consecratione pontificis, a cardinali epistopo Ostiens, primo ea inalbtii ordinis, adhibito pallio, duobus aliis episcopis adsunatis, peragenda. Ex subdiaconis etiam aliquando pontifices sunt. 3I -93. .lecti. Pontificem antiquitus a cardinalibus, universo clero, praesente populo electum, subinde praeterea confirmationem . regum & Imperatoris requisitam suisse, certum est, quod ad 94. LII. Nexandrum III. usque duravisse dicitur. Ab illo tempore in Concilio Lateranensi constitutum suit, ut ius omne pontifi- eis eligendi penes cardinales esset, clero reliquo, ipso etiam III . Ir3. Imperatore, exclusis. Subdit Editor descriptionem ritus, quo. . hodierno die electio pontificis fit. Undecim diebus a morte superioris Pontificis elapsis, cardinales conclave ingredium tur. Elemo ni vel per inspirationem, vel per compromisthim vel denique per scrutinium S accessum. Electione facta, ad
altare desertur, primam salutationem, quam adorationem di-ar3- II9. cunt, ordinalium accepturus. Olim in more suit positum,' ut frequentia episcoporum italicorum concilia nationalia haberentur, cum iisdemque pontifex de re communi consultaret:
quod cum incommodum esset, post invaluit, ut cardinales pontifici perpetuo adessent, ct cum ipso universae ecclesiae 1ao-Iας curam susciperent. A cardinali postillat Auctor virtutem, non qualemcunque, verum Persectam: & quoniam ille spectari potest qua chrisianus, inde qua clericus. denique qua cardinalis, demonstrat, quae ipsorum virtutes pro triplici isti. relatione esse debeant: in quibus, quod isicialidum non est,ta6 3as. multa utiliter praecipiuntur. Subnectit Euitor dissertationem, in qua agit de consistorio, quod initio bis per septimanam .
est celebratum; inde, auctis negotiis, semel, pontifice res, quae graviores non essent, in caPella, cum voto capellanorum. unde i iritanni
292쪽
tribunes rotae prodiit, traseante. Sixtus V. constituit, ut com :gregationes haberentur, quibus certa negotia cum particularibus facultatibus adsignarentur, dissiellioribus ad pontificis deliberationem & discussionem reiectis. Inde disserit A. de con- 326 327. . sistorio extraordinario, eodemque publico, & ordinario, sive . secreto, indicatis rebus iis, quae in utroque discutiuntur, denique Iemipublico. Porro agit de cardinalium convocatione. illorum pompa, ubi accedunt, quae regia est, horum, quoties pontificem compellant, submissione; de negotiis, quae disceptantur; . de modo, quo sententiam Bain dicunt ; de secreto tenendo in iis, quae in consistorio proponuntur. Ad haec commentatur 3a7-334. de diversis congxegationibus, quae habentur,' quatenus pontifex consideratur vel tamquam supremum caput ecclesiae, vel . tamquam episcopus particularis urbis. vel tamquam princeps regionis ad Romanam ecclesiam spectantis. Sequitur Epistola 33s-337. Iacobi, cardinalis Papiensis, ad cardinalem Gomagam Man- , manum, quae explanat ossicium papae ct cardinalium, quoties in senatum coeunt , qualem se is in proponendo, hi in deliberando & sententiis dieendis, praestare debeant. Post haec re- 3 3 8- 344. media praescribit, quibus cardinalis desiderium pontificatus in . se exstinguere debeat, & qua intentione illum appetere liceat. 344 - 37s.. Ubi Auctor quaestionem discutit, num liceat pontificatum re-- spuere, & omnino recusare Z respondet, non licere, quatenus . non secundum propriam voluntatem, sed ex alterius dispositi ne id ipsi eveniat, qui si pertinax in proposito de non acceptando pontificatu persistat, posse ipsum a collegio ad eundem . . acceptandum cogi. Quae circumspectio, quae Prudentia a car-ε dinalibus in eligendo pontifice sit a hibenda, docetur deinceps. Exhibet Editor&epistolam cardinalis Papiensis ad Fran- 37s-398.eseum cardinalem Senensem. Exponit deinde de legationibus.. quae a pontifice cardinalibus, ad certum aliquod negqi m ex-- Pediendum, committuntur: qua occalione illos nominat, qui -Posteaquam oratorum munere cum laude sun messent, ad falli-- gium pontificium sunt evecti, vel qui certae provinciae gubernandae praeficiuntur, virtutesque, quae ab his requiruntur, Percenset. 399 422 Pergit ad illos, qui religiosarum sodalitatum, locorum pio-N ii a Tum
293쪽
rum, provinciarum & regnorum curam atque tutelam susti- Pag. 422- piunt, ct quod illorum sit ossicium, declarat. Coronidem 4so. operi imponit dissertatio venerabilis Editoris, de privilegiis &praeminentiis ecclesve romanae purpuratorum: in ea quoniaeo. 888. am illa, quae in ipso opere dicta erant, maxima ex parte re- petit, amplificat. & novis rationibus atque testimoniis confidimat, ex illis aliquid excerpere supersedemus. De opere, exus quae dicta sunt, stala iudicabunt Lectores.
DISSER TATIO VES DE ORIGINA FRAM
eorum; de insit me ac primis progresM3 imperii Fram eici in Galliis aeci ana eum historia brevire e de
regibus Franciae, ea mine exposita. Parisiis apud Chaubertum sub ingressum vici Autumnorum ad honoris & prudentiae signum II 8. cum approbatione de privilegio regis, 8. min. Pl. 14. & tab. figg. aen.
Variae sunt de origine Francorum opiniones & controisversae, quarum nonnullae rem ipsam ae verisimilitudinem, aliae superbiam spirant & adulationem. Auctor noster, Gallus, ad utram partem inclinet sententiam, imctoribus iudicandum relinquimus. Istud certum est, non heri demum aut nudius tertius, immatura temeritate hoc in argumentum incidisse scriptorem nostrum, quin iam ante es, quot annos specimina quaedam habuisse persecta, publicique iuris seeisse. Primam Francorum mentionem invenit ille I. seculo tertio medio, ubi Vopiscus memorat, ab Aureliano, int*2gallos legioni cuidam praesecto, Franeorum septingentos caesos, captos trecentos: unde concluditur, tune prae-
a. sertim eosdem in Gallia fuisse dispersos. Fuit hoe tempus.. quo primum in Gallias ine sones Franci fecerunt, & usque in Hispanias, immo & in Africam penetrarunt. v. Auri Victora. ia Gallimo c. 33. Eosdem Eutropi Germanos vocat IX. 9. Ors M
294쪽
SUPPLEMENTA. Tom. Um Sestri ass
orosus Germanos ulteriores VII, 22: quibuscum eonIentiunt Procopius de bello Gothico L. I. e. II. Agathias scholasti. eus L. I. & Fortunatas de Getesuintha, item eum. de nuptiis Si berti regis, ad annum 366. Zosimo L. I. reserente, Probus alterum contra Francos praelium pugnavit, iisque opera ducum strenue victis. cum Burgundis & Uandalis dimicavit. Quum Franci ab imperatore sedes ad Pontum Euxinum obtinuissent . pars eorum quaedam desectionem molita, magnamque navium copiam nacta, totam Graeciam con .
turbavit, in Stelliam quoque delata, ct urbem Siracusimam adorta, magnam in ea eaedem edidid Tandem, eum & in Africam appulisset, ae reiecta suisset, nihilo minus domum redire, nullum passa detrimentum, potuit. Iulianus Imperator Pag. 4.
orat. I. in Constantinum imperatorem, Francos & Saxones . promtissimos sociorum, atque omnium nationum bellicosissi- .mas, ultra Rhenum atque occidentis mare habitasse contenditi Sie & Eumenius paneg. ad Constantinum, Franciae nationes, ab ultimis barbariae littoribus avulsas,' ait, ut in desertia Galliae regionibus collocatae, & pacem Romani imperii iuvarent, & arma delectu. Istud barbaricum solum trans Albim 6. fluvium, cum antiquioribus, collocat Noster; cons Eutrop. VII, s. Victor epiti de Decio, Vopis. in Probo c. I 3. & --mian. XVIII, 4. sed nominatim Holatiam vocat. Sicambros. Cimbros, Marsos, ad eundem fere populum reserens. Alii Ia. liint scriptores, qui Francos ex Scythia, Pannonia, vel a Troianis deducunt. Est Gallus quidam, ad primam sententiam quod attinet, qui Phryges facit, per Pontum Εuxinum transductos in Asiam; unde, per varia rerum dis mina, in Germaniam penetrarint, nomen adepti populorum, I 3. quos Maximinus imperator vicerit duxeritque captivos. Certe Herodotus de natione Scythica loquitur, quam Scythas liberos vocati Auctor anonymus chronici Alexandrini memorat, Francos cum Carpis ae Scythis sociis adversus Decium pugnasse; & Niret, observat L. II. quod Manuel Imperator ingressus sit in terram Francorum, inter Danubium & Savum sitam. Ita ct Plinius IV, II. contendit, nomen Scytharum IID
295쪽
Pag. I 6. Sarmatis convenire atque Germanis. Neque Noster negat, Francos dici posse Scythas, cum omnes Europaei de boreali plaga venerint, aut fuerint Scythae. Multi praeterea tradunt, de Pannonia fuisse digressos, δέ primo quidem littora Rheni amnis incoluisse, deinceps
a I. transacto Rheno ulterius venisse, vid. Greg. Turon. his . Franc. L. II. c. 9. Tacitus de Ptolemeus de iis non loquuntur, nisi curtim, tamquam de populis trans Albis. Potiorum partem omittunt . re-22. liquorum nomina corrumpunt. Ad Francorum nominis designationem quod attinet, Libanius sophista quasi vallo cucumdaros nominat. Auctor chronici Moesiacensis, scripti anno 8 S. aliique pu- 23. tant, Francos esse nomen adeptos de vocabulo Graeco, quod indicet ferocem, a Valentiniano sic dictos, posteaquam Alanos rebelles ab iisdem paludibus fortiter repultilent; cf. Chronica regum Fran orum apud rerum Francicarum Scriptores T. II. p. 663. Claverus Germaniae L. III. e. 9. IO. dc IO. arbitratur. foederi 1 rancorum nomen deberi. quod Eucteres Ze Usipetes, in Sicambrorum terras succedentes, ia24. cum Ansivariis, Attuariis, Bructeris, Chamavis, Chaucis, Saliis, in . unum corpus coniuncti, sibimet tamquam liberis itnposuerint, a Ge manorum Fro derivandum. Noster, hanc sententiam aspematus, opinatur , Frisios qui dein inde nomen deducere, non autem Francos. Attamen si dicendum quod res est, ea vocabula Propemodum eiusdem significationis sunt, solentque hodie pariter coniungi : Franc und Fro: quorum alterum utique Fran- cis, alterum vero Frisiis nomen imposuisse videtur. Inde et D. eod. Ruinarius praef. in Greg. Turon. hoc tinum consans im nio, Franci nomine bominem liberum a qualibet servitute immu- . nem designari. Non habuit igitur Schmari ius caullam, in obis ad 'geogr. antiquam Cellarii Lips. I73 a. T. II. p. 6. conicitandi, Fem- .
. . Corum nomen esse quasi Frie-ranchen, hoc est libere eurrentium ac . vagantes : licet utrumque vocabulum agnoscamus Germani. Attamen Noster potius ab antiquissimo rege derivat illud nomen, pr eunte Uidoro origg. L. IX. his verbis: Franci a quodi a proprio duce 26. vocari putantur. Inde coniicitur, quod forsitan similitudo hominis huius eum Troiani cuiusdam principis nomine sequioribus scriptoribus occalionem dederit, Francis originem Troianam tribuendi. Rediens Noster a nomine ad rem, iterum quaerit sedes ini-2 . tio ad dextram Rheni partem, ubi collocet ultra Moguntiam tabula Peutingeriana, de Hierondimus in vita S. I lilarionis, qui haec ha- . bet: inter Saxones ct Alamannos gens es non tam lata, quam υμ, fida, apud bisoricos Germania, nune vero Francia vocatur. D catus Bergensis, Clivientis, Comitatus Marchicus, &λwemphaliae pars, Pranciam illam repraesentarunt, cuius priores habita
296쪽
hue loeus Sulpicii Alexandri apud Gregor. Turon. L. II. e. 9. ubi , de Arbogasto : Agrippinam rigente maxime Deme petiit, .ratus t to omnes Franciae recessus penetrandos urendosque, eum decussis fotiis nudae atque arentes s e infidiantes oeculere non postent. GLDcto ergo exercitu transgressus Ebenum, Bricteros ripae proximos, iparum etiam quem ciamavi incolunt, depopulatus est, nullo umquam oecur1ante, nisi quod pauci ex Ampsiariis θ Chattis, Marcomere duce, in ulterroribus collium rugis apparuere. Sic & Ammian. Pag. 29. LII. c. Io. Rhend exinde transmisso, regiovem subito pervasit Franeorum, quos Attuarios vocant. Iidem Franci nominabantur Sicam- go. bri, Salii, Ripuarii. Proprie loquendo Sicambros in Galliam trans. 32. tulerat Augustus, & ad sinistram Rheni partem collocarat. Neque 33. solum habitationes mutarunt, sed nomina quoque, dicti pdstea Guberni, Gugerni, aut Cugerni. Salii vocabantur ad Isaiam vel Salam 3 habitantes, qui Iulii temporibus insulam Batavorum tenuerunt: sic enim Ammianus L. XVII. c. 8 petit primos omnium Francos, eos videlicet, quos cousuetudo Salios appellavit. Zosimus L. II. hist. p. 7or. ed. Francos IS9o. fol. docet, quod a Quadis inde pulsi, a Caesare autem restituti, atque Romanis legionibus additi fuerint. 36. Confirmatio Germanicae Francorum originis variis argumentis ni- ttitura quae potissimum sacra, lingua, vestitus, consuetudines, atque alia suppeditant. Ad sacra Francorum quod attinet, Greg. Tu/on. L. II. c. Io. Abique, ait, Alvarum atque aquarum, avium, besiarumque, o aliorum quoque elementorum finxere formas opsasque ut Deum colere, essique sacriscia delibare, conoeti. Lingua fuit 37 Thebisea vel Teudbca. Inde Hodoar ι L. IV. e. 3 S. pos qua- rum litterarum recitationem, o earum, proster reges, iuxta The tisam futuam, interpretationem: ubi Ge. GDeuerus, commenta. tor, in scholii3 observar, quod Theotisca seu Teudisca lingua inter epistolas Hiemari a Cotesio editas, exstat epistola olfridi monachi ad Luilbertum archiepiscopum MoguntIacensem, & praefatio in librum antiquum lingua Saxonica conscriptum, quae ibidem vocaturae disca, & legitur adverbium theorisce. Aliud Theodiscae lin- 38. guae exemplum exstat L. III. hist. Nithardi v. Coluener. ad Flodo. ardum Duaei I 6IT. p. Is . Vestes erant strictae, ac singula mem- ΑΟ.bra exprimentes. Rem militarem Germanorum a I acito descriptae M. simillimam, Agathias proponit de Francis, apud rerum Gall. scri Ptores T. II. p. 66. Omnes denique, ceterarum consuetudinum 4s. eandem originem confirmant. Paulo longiores fuimus in isthae Prima commentatione excerpenda; quod prae reliquis nobis commemoranda videbaturi tanto ergo in reliquis licebit esse brevio- 46. xibus. Altera igitur sedes Francorum in Galliis oecupatas exponit: ω.
Qua occasione limul de Tungia di Thoringia agitur; de lin-- suae
297쪽
. guae autem temporis illius Germanorum ae ratione, testimoniiunPag. 73. egregium adfertur em Sidonii soli. L. V. ep. s. Sequens disici ratio est de sepularo Childerici I. in quo praeter annulum ligillarem au. 78. mi sunt nuta reperti, ultra centum, in 'trimon nisi IX. Imperatorum. Io . Additur refutatio systematis ricardi, de auctoritate primo rum regum Galliae. Spectat eadem Eecudi origines Am II 3. aeae domus editas Lipsae IIII. ubi simul de patriciatu Clodovaei & patriciis generatim agitur, cui tractationi in xi . serviunt Octaviani Gemini, ex dominis Rovellani Patricii septempo' dani, de patriciorum origine, varietate, praestantia ae Hribus, libri Iaso I s. quatuor Bec. Romae I 736. Maioris momenti est de milit a ver
rum Francorum dissertatio: quae cum eadem ex parte veterum Ce I46. manorum sedulo comparatur. Neque minoris altera, de donis gratulis
Is s. tis antiquae Francorum nobilitatis. Hanc excipit disertatio de S. Remigii ad Clodovaeum epistola quadam. Legitur eadem sub finem Is6. operum Gregorii Turonensis, a Ruinario collectorem col. I 326. Is8. Indidem hic insecliue tota, cum Gallica interpretarione, & adai-Iω. eis explicationibus. Simant eaedem propolitiones sequentes: I. Sensus epistolae ad res Clodovei regnum cireumstantes accomm I 6 . dari nequit: α S. Remigius. antistes erat eloquentissimus, quiaque, tum libero tum ligato semone. perquam eleganter scribebatir 68. id quod Gregoriur Turosensis L. II. e. 3I. atque A. Anius Apollinoris L. VIL ep. 9. teffantur; & ad poesin quod attinet, vesI69. epigrammata duo hese inserta confirmant: 3. epistola Remigio eri-I 3. buta peccat, dictionem aeque ae deeorem si eonsideres. Ex his aris I so I9O. gumentis, supposita ea Epistola videtur. Denique claudit agmet historiae Francicae, eiusdem linguae versibus eIaboratae comper dium, ordine temporum ad marginem euiusvis paginae desimato
id quod delectrioni poeticae singularem adium
298쪽
HISTORIA TARVISIENSIS, AUCTORE IOHANNE SONIFACIO.
Edisio nova, auctior re emendatior.
Venetiis, apud Iohannem Baptisum Albriari II 4. 4. Alph. I. pl. IS. Multas sane grates magistratui Rovigens orbis litteratus
debet, quod, prout ex epistola nuncupatoria ad Senatum Uenetum directa intelligitur, hanc tractus Tar. visini historiam, a Iohanne Bo e facio, insigni quondam Italiae ornamento, conscriptam, & in eius scriniis latentem, eum eruditis communicaverit. Ut vero, quanta suerint Bonifaetiistius in rem publicam pariter ac litterariam merita, qualeque pretiumstus oriae huic statuendum sit, eo rectius cognoscatur, vitis eius descriptionem huic libro praemittere non abs rc alienum existimarunt editores elarissimi. Floruit igitur Bonis eius decimo sexto & septimo post Christ. Nati seculis, ex illustii admodum stirpe oriundus, ita ut, si in antiquae Romae Oo tei b
299쪽
tempora eius incidisset aetas, ius imaginum consecuturus suisse videatur. Hunc vero natalium splendorem, S propriis meritis adaugere diligentissime labimin. Patavium igitur studiorum causa se contulit; ubi cum arti Critiae, Rhetoricae, atque Iurisprudentiae operam indefessam impenderet, Doctoris honores praemii loco consecutus est. Postea, ct pietatis& eruditionis specimina edidit quamplurima, variaque in omni litterarum genere scripta concinnavit . quae in fronte huius operis recensentur. , Contigit idcirco, ut in societates litteratas, quae per ditionem Ueneram institutae sunt, plurimas, reciperetur. Senatoris etiam munere in variis Venetae
Reipub. civitatibus periunctus est, usque dum senio fractus in patriam reverteretur, ibique honestum senatus otium, sibi S Musis unice vacaret. Inter scripta autem a Bonifacio composita, historia haec Tarrisiensis principem utique locum occupati Inde ab anno I s7s. lares suos Tarvisium Noster transtulerat. Ibi eum primum biennium exegisset, manus huic operi conficiendo admoviti Cumque duodecim annos isti imbori impendisset, anno IS9I. tandem typis excudendum curavit, communi omnium applausu exceptum. Quia vero eius tempore, historia artis eritieae ministerio nondum satis erat perpolita, atque ideo faciles nimis ad credendum erant, quotquot rerum gestarum vicissitudines litteris mandabant, neque Bonifacium ab eiusmodi naevis immunem dicere liceti Emendavit tamen postea quantum potuit hosce commentarios, ita ut posterior editio anno I 623. adornata, in qua rerum gestarum series usque ad illa ipsa tempora perdueitur, emendatior omnino siti Imo, curatiorem adhue postea huius historiae editionem parare laborabat: γius tamen consilii, morte praeventus, compos fieri non potuiti
Magistratus autem Rovigensis, apud quem libri huius exemplar, quo ipsemet Auctor usus est, inde ab ao. I7I8. ubi ab heredibus Bonifatii ad Senatum pervenit, delituit, statim quidem, ex qui libri istius copia ei facis est, de eo typis repetendo cogitaviti Cum autem & variae dissicultates obstarent, de nonnulla in Bonifacit schedis deprehenderentur, ad
300쪽
istius operis emendationem & augmentum facientia, ea prius suis quaeoue locis inserere editores laborarunt, ut adeo praeclaram omnino eius libri editionem parasse, merito dicendi sint. In duodecim libros universum opus distributum cst. Si tum geographicum traictus Tarvisini, primo, Auctor Clari stimus de- lineat. Dictus ille postea est Marca Tarvi na, sex urbibus quondam constans, quamvis hodie non nisi quatuor ibi deprehenduntur, duabus ab Attila destructis. De origine Tarvilii, varias variorum sententias assere. Discordias incolarum Pag. cum Patavinis edisserit: cumque eam ob causam multas illi tur- -'. res exstruerent, e quibus hostes e longinquo prospicerent. seque ab eorum insultibus securos praestarent, quarum turrium rudera adhuc hinc & inde visuntur, urbs altarum turrium, Tarvisium dicium est, quae ct turres eas, in insignibus suis pictas, exhibuit. Exponit postea Cl. Auctor origines A sata reipublicae Romanae; inde Venetorum trae lam. in quo Marca Tarvi sina sita est, nunquam a Tuscis aut Gallis subiugatam suisse, immo Gallos Venetorum potissimum sor. titudine esse fugatos, contendit. In bello eum Hannibale gesto, Venetos semper in fide Romanorum perstitisse, & eam
ob causam Romanos vicissim eos vehementer amasse, ita ut ob eam rationem nunquam eorum dominio subditi legantur Veneti, observat. Ius Latii cost per L. Pompeium consecu- s. tos esse, monet. Cesarem postmodum Tarvisinis, Una cum O. Veronensibus, Patavinis, & Atestinis, civitatem Romanam . concessisse, & varias urbes per illum tractum aedificaste, obse vat. simul quamplurimis, quie amorem Romanorum erga Ue- ra. netos loquuntur, in medium prolatis. Hae autem occasione.
multus, & sere nimius est, citra quam hic decebat, in originibus S satis reipublicie Romanae enarrandis. Cumque Petrum, post ascensionem Christi in coelos, primum Romae episcopum fuisse, ex opinione apud Pontificios recepta. tradidisset. Prosdocimum quendam ab eo episcopum Patavinum consecratum esse, eumque Christi doliri nam civibus eius loci praedicasse, innumeraque miracula, quae fidem sere superant, perpetrasse, idemque in civitate Ta-- Oo a - visina