장음표시 사용
271쪽
Theologiae in Aeademia Parisiensi renuntiatum esse, obse PU--vat. Azbertum I. A. I 298. imperiali dignitate iamiam fuisse
exornatum, qua de re nonnulli, ac sigillatim O. Hermotius dubitaverat, pro certo sumit; ex diplomate Alberti, eodein anis 238- no evulgato, eam rem luculenter comprobans. Iubilaeum Romanae Ecclesiae A. 33 . a Bonifatio VIII. neutiquam prumum, aut noviter institutum fuisse, uti vulgo creditur, Rev. 1242. Auctor contendit, cum integro seculo antiquior, & A. I 2C .
per Innocentium III. introducta iamiam suerit haee ipsa e monia. Privilegia S liseras investiturae seudorum, quas Rudes us & Alberius I. evulgarunt, maximam partem in s . . niis monasterii Campililiensis fuisse repositas, membrana umtus, adhue hodie in dicto monasterio exstans, indigitat; euius. I 266. contenta Auctor hic integra exhibuit. Seculi primi linorum Campi liliensium decursus, priori etiam huius operis tomo i , , Ponit coronidem. Ut vero sontes, ex quibus instituto suo inservientia Rev. Auctor derivavit, eo facilius adire posset lector, ad calcem huius tomi . Ortilonis excerpta hisorica, tam ex Aloido Pellariensi, quam ex aliis desumta, nec non eiu dem ortilonis libellum de exordio Campiluit, una cum D polia de Munburga indiculo thronico actorum re liberorum S. Leopolia Austriae Marchionis, & H. Pemoles de ordine prae dicatorum chronieon Frideriti bellicos, ultimi Atifriae Dutis
Babens' ei, & margarethae Reginae, sororis eius, monumenta hactenus inedita, integra heic evulgavit. Ne autem de ofida ortilonis aliqua esset dubitatio , peeuliari eommentatio- , ne, quae, per modum dialogi instructa est. argumenta, ad fidem ipsi conelliandam iacientia, collegit. Indices denique totius voluminis, certas in tabulas, quarum prima res ecclesiasticas, altera politicas, tertia denique miscellanea contu net, summo cum labore consecit, ita ut tibi sere oeuli contenta possint cognosci. Primum hune, cuius notitia dedimus, vasti huius operis tomum, tres adhuc alii pient. Et prior quidem eorum, qui operis secundus est, res, monasterii inde ab A. I 3o I. usque ad A. Is Oo. complectetur. Excipiet illum tomus operis tertius, qui historiam dim
272쪽
monasterii ad nostia usque tempora pertexet. Quartus donique tomus, Rem n genealogico diplomaticum exhibebit. quo omota documenta quibus ad epochas constituendas, Spersonas, quarum in ipso opere mentio fri cognoscendas,Rev. Auctor unis est, egregio ordine disposita, lector invenieti Neutiquam vero chartae illae comparebunt integrae, verum, excerpta duntaxat earum brevissima, & nonnisi quae ad rem probandam pertinent continentia, dabuntur. Pars ultimi istius voluminis altera, familias laudabit sere nongentas, qua rum hoc in opere fit mentio, ordine cognominum alphab tieo dispositas, unaquaque litera sectionem novam constituente. Gemina tandem appendis, quarum altera monumenta sepulcralia exponeti altera vero exeerpta neerologii Campili liensis continebit, totum opus claudet. Hune tantae molis I borem si Auehor absolverit, summam illum apud sitos gratiam, & insignem apud omnes indefestae diligentiae laudem, reportaturum esse certo confidimus.
de origine framenti stomachici glandularum stunicae viAIM , qua, tam vera origo ipsius membra , quam verach 'cationis ratio ostenduntur, Auctore Doritore Cis
Romae, I 747. apud Gregor. Resseum , 8. pl. a. Clarissimus Auctor antiquam sententiam de sermento
ventriculi in dubium vocat, omnemque mutationem alimentorum, liquido nerveo per tunicae villosae ventriculi ncruens fines transpiranti, tribuit: quod ut ostendere posset, ipsam tunicam villosam experimentis subiecit, eanaque
nussis ad sensum foraminulis perviam esse. unde aliquis liquor
273쪽
alius, quam qui nervorum. essivere pos et, comperit. Neque enim armatus oculus in superficie illius tunicae. quidquam detexit.eorum , quae ceteroquin de lacunis mucosis glandularum, sub villosa delitescentium, dici solent: neque quivi quam aliud, quam reptatus vasorum omnis generis, deprehensum fuit, multo minus tunica illa tubereulis elevata visa est, nisi quod plicas ac rugas visui sisteret. Interea, compressa aliquantisper tunica illa, siquidum aliquod comparuit, illi ἀmile, quod ex omni membrana cavum investiente exsudat; postquam etiam aqua calida tantisper diluisset macerassetque praedictam tunicam, glandulae singulares haud comparuerunt. praeter illas, quae foris ad ventriculum sub eius tunica membra.
nacea iacent. Haec omnia , ut repetitis experimentis confirmaret, ad examen iterum iterum que revocata tuniea villosa
fuit, incisis eanum atque suum ventriculis, in quibus glandinus istas rectius quam in homine detegi posse Iinisterus notavit. Sed successus voto non respondit, nec in boum quidem ventriculis quidquam repertum est, qata glandulae speciem referret. igitur glandulas sub crusta villosa positas, . ex quibus fermentitius ventriculi liquor fuere possit, in dubium
vocat penitus Auctor cl., easque maximas esse oportere statuit, si ossicio illi, eui destinantur, pares esse debeant: siquidem minorem liquidi gastrici quantitatem, quam quae est vel salivae vel liquoris pancreatici, esse haud oportereti cum tantast alimentorum quotidie ingestorum copia, quanta liquidis, ex minimo apparatu glanduloso fluentibus, solvi non posset. Mirum propterea illi visum est, quod Hillisio sub tunica ner-vea glahdulae annulatae visae esse dieantur, imo & depiree exhibeantur; quodque Vertimius, Willisi auctoritate inductus, istas glandulas similiter stabiliverit, quarum mentionem oculatissimus Bartholomaeus Eusathius iacturus erat, si existinrenti Si quid tamen tuberculorum est, quod imponere san'dularum patronis potuit, illud sui se Auctor putat, quod pa lillae nerveae, figurae conicae, sese per superticiem crustae vilose ubique ostendanti
274쪽
Propterea tamen nee sementum aliquod est nee singularis liquor, cuius auxilio alimenta mutari oporteati Solo igitur e lore vitali, a visceribus circumiacentibus aucto, cibos intra ventriculum converti, asserit. Neque . vero calor ille vitalis quicquam aliud est. quam spiritus nervorum, per pleSus g
stricos allatus. Non sitis liquet, quid Clariis. Auctor sibi velit, dum nova quaedam vasa bilisera proponit, quae ex hepate progrediantur, plena sella subtilissimo, calefaciendi corporis causa. hiemis maxime tempore ; quibus etiam datum sit, id ipsum in ventriculo ςssicere, utpote per quem eiusmodi v si similiter dispersa esse perhibentur. Quidquid illius est, quod a doctissimo Petrioli similiter observatum fuisse dicitur, meretur sane clarius ostendi, quam in parva hae scriptione fieri potuit: quae nihilominus digna est, quae legatur.
P. D. IO AMNE CRI VELLI, Clerico Regulari,
feeunda hae editione aucta re emendata. Accedunt eiusdem Auctoris dua dissertationes, de legibus motus, de viribus vivιs restimanis: nec non problemata arithmetica Distanti Alexandrini, anes ita demon-srata. Pars L i Alph. s pl. Pars Π. 2 A li. 9 pl. Tab. 27. 4. Ueneti 174 Liber hie, ut moles eius ostendit, non prima saltim physi-
ces principia, sed uberiorem paulo in eam introductio- . nem continet. Secundam editionem daturus Auctor. de illustrandis augendisque variis cogitavit, verum morte praeventus est, die I 4. Febr. I 743. Usus autem est ad hane editionem exornandam iis, quae Auctor praeparaverat, Cl. Momon ocelli. Dissertationes duae dynamicae, ex tomo XXIX.
275쪽
eorrectius hie eduntur: Analytica Diophantea ex latino Mamras Italice' veri, nunc primum prodeunti: Physicae prima pars post praefationem, historiam eius eomplexam, quinque libris absolvitur. Primus eorum de primcipiis rerum; ster de motu, statica, atque dynamica agit; reditius hydrossatieam; quartus qualitates sensiles; quintus lucem S colores tractati, Ut appareat, quam copiosus sit Auctor inexplicandis iis, quae ad scopum suum spectant, en capitum II. quibus liher I. constat eontenta: de principiis universilibus, de natura materiae, de natura sermae, de primariis materiae proprietatibus, de divisibilitate materiae, observationes de subtilitate physica materiae, de principiis Democriti S Epicuri, de vacuo, de materia aetherea, de principiis Leibnitianis, de elementis Empedoclis, de elementis Chymiciri ',
Cupidi cognoscendi quid Auctor de princio Leibniti nis, quae quo iure ad physicam trahat, ipse viderit,) dicturussi, haec cap. X. reperimus. Principia rerum omnium secum dum Leibnitium esse monades. Monadum nomine ipsi venire naturas simplices, quae compositum essetant, voeari es etiam atomos naturae, formas substantiales, puncta metapho sita. Esse ingenerabiles atque incorruptibiles, sola creatione oriri, sola annihilatione interire. Esse singulas alteram ab altera divetias, neque adeo vel duas monades inter se, vel duo corpora persecte eonvenire. Monadem originariam Deum esse, reliquas derivativas & secundarias. Hos luxuriantis ingenii stetus, haec non huelligibilia principia, doceri in Theodbeaea Leibnitii & Hanschii. In quibus eum quid inintelligibile sit,
Auctor non indicaverit, utique responderi a Leibnitimis non potest. Omnia eum condemnare vix credimus, saltim omnia
a Deo oriri, an inintelligibile ipsi siti nescimus. In dissimilitud,
ne rerum omnium, quam physicus ex naturae accuratiore contemplatione discere poterat, neminem scimus adhuc incomprehensibilis quidquam reperisse. Itaque res redire ridetur ad extensorum ex non extensis o m: quem si Auctor comeipere distincte non potuit, poterat sane totum illud caput de elementis, quod ad sensibilium phaenomena explicanda Leib-nitius h. Diuitigeo by Go li
276쪽
naeus nunquam transtulit , e physica omittere, neque sutor ultra erepidam iudicare. Ceterum, ex contentis a nobis enumeratis satis iam patebit. Auctorem, quae ex mathematicis ad physicam trahi solent, satis copiose adduxisse. Nam quae de vitium compositione, de macilinis, de motu uniformi & --riato, de legibus percussionis, S similibus tradi solent, distincte explicat, calculis analytieis usus. Attractionem Newtonianam a fluido aethereo comprimente deducit; elateris autem e plicationem, qua P. Matier a. I 726. praemium Acad. Parisinae obtinuit, 'adoptat. Theoriam colorum Newtonianam pabinariis experimentis stabilit, additis tamen inaeui obiecitonibus
Secunda pars quatuorlibros complectitur. Sextus, eos primae partis connumerandod duabus lectionibus, de imagin tione, & de animi motibus agit. Septimus meteora contemplatur. Odlavus Sessi I. sphaeram, II. elementa quaedam chronolo ea, III. & IU Systemata mundi. Ρtolemaicum &. Copemionum, exhibet. Nonus, Sectione I. planetarum the riam Keplerianam, secunda systema Tychollicum, tertia r tiones physicas Newtoni S Cartesii Systematis Kepleriani enarrat, quarta de fixis, quinta de Cometis loquitur. Additus est appendis, de fluxu & refluxu maris. In his omnibus facile iudicabunt lectores, non multum novi, ut in elementaribus libris fieri solet, contineri. Nam & id scient morum eius regionis, in qua Auctor scripsit, periti, ab eo systema C pernicanum non tamquam thesin, sed tamquam hypothesin defendi. In dissertatione de legibus motus, nonnisi vulgaria de pereussione corporum habentur. De virium aestimationo ita sentit : militare pro adsertis Lesbnitianis multa, eaque robustissirria argumenta, sed Fae evertendae penitus mensurae Cartesianae non sufficiant. Id quo perspiciatur, palmaria Leibnitianorum argumenta recenset, responsionibus additis. Primum est ipsius Leibnitii, in his Actis primum publicatum, ex ri, quam grave cadendo aequirit, petitum: quae viscum tanta sit, quaeum reflexo motu ad eandem unde descendit altitudinem ascendere rutius queat, altitudo vero sit ut quadratum. L l a velo-
277쪽
velocitatis, eollegit Lesbnitius, vim in eadem ratione esse. Hargumento satis responsum esse Auctor adserit, considerasone temporis instituta. Deinde iis, quae alius aliquis adduxit, ct Bernoullius elastris applicarit, rursus tempso acti num inaequalia opponuntur. Tertium locum occupat comservatio summi sae forum ex minis in quadrata celeritatum, ineorporibus elasticis. Monet hie Auctor, si vires non sint contrariae, aeque conservari motus, methodo Carthesiana mens ratos: si vero contrariae sint, non opus esse ut differentia e rum summae loco sumatur, & negativum cum Leibnitianis pro postivo habeatur. Vires contrarias se mutuo destruere: S licet sententia quod vires semper ob immutabilitatem divinam conserventur. magnam veritatis speciem prae se strat, eam tamen experientia' non convenire, cum videamus qu tidie vires destrui, ut in occursu corporiam mollium aequalium aequalibus velocitatibus latorum, in adscensu gravis, similibus aecidat. Igitur ad vim percussionis mensurandam, elidi debere vires contrarctas, ct positiva tantum colligi, qu rum summa constans sit sutura. Si μ m, sint massae, V, rivelocitates, mollibus, ubi velocitas communis post, . MI mulctum est --- - postis Mzm , VI δ, m mx in m s
u zzz r, habebitur ea m At vis Cartesiana ante ictum erat 1 & post istam erit ἐ. a ro. Si reliquis m nentibus ut ante sit tin . - I, veloe. post ictum erit I de adeo vis et Io, & vis ante ictum etiam m io. Ρro elasticis si M M t, V m , Vr Σα s, v m o, vis ante ictum zzz , velocitas ipsius M post ictum-- a, & ipsus m ma, ut vis post ictum sit σ- am si Μ Σα I, V
m a, um - I, Vis ante ictum zzz 7, velocitares post
ictum ipsorum M & m sunt respeebue - ἰ ut vis post ictum sit - φ -- ς - ' His succedit quartum argumentum ex conservatione summae viri si Leiuisitianarum, etiam in motibus obliquis, petitum; cui regerit, quod iam Maiisanus animadverterat, rabolutionem vis ad ius in componentes im ius
278쪽
SUPPLEMENTA. Tom. QU. Sessi ri 26ssnitis modis fieri posse, inter quos suturi quoque sinti tam
testinis savaant. Experimentis Polenianis, s' Gravesandianis, ct similibus, diversitatem a tempore oriundam rursiis obiicit. De sex Diophaliti libris analytice explicatis , non est quod multa dicamus: cum praeter calculi algebraici ad problemata haec applicationem, artificisque analytica quaedam haud adeo abstiuis indaginis, nihil novi contineant.
ἡ VITA ER NEPTI SALOMONIS CYPRIAE
M. S. S. Th. Doctoris, ae Summi Senatus Sacri, qui mihi est. Praesidis vicarii, adilrustrandam divinam providentiam miserationemque, a furiose quodam veri, vivo
adbuc beato viro, conscripto, nune autem, ex beati volum
rate foras data, ab ERDMANN. R UDOLPHO FISCHERO, Collegii Soeerdotalis Coburgensis M.
' more, Archidiatono ad aedem ae Mauritii 'Sere. i
. nisi o Duci a sacris confessionibus,
Lipsiae, apud Beriali. Christ. Breissiops I749. pl. Ial. in 8. Ouum iam aliquoties Ven. Fischerus hane provinciam obierit, & quum Gerhardi, magni inprimis apud nos Lipt I a 3.
Theologi, tum Ue ooriennii, s. S. Theol. quondam Ue. & Proselsoris in illustri gymnasio Coburgensi, vitas Cobum. memoriae prodiderit: dubitandum profecto non est, quin tan-I7s I. to diligentius in exponenda Cel. iani vita vertatus sit, - quanto accuratius ei e stare de illa potuiti Nam S prae. ceptore olim, S amico deinceps, magno illo vim usus est, de quater eum Gothae convenit, ubi multa cum eo, remotis arbitris, egit, & usque ad extremam illius vitam; litteris ultro eitroque missis; tam veterem tamque sanctam amicitiam e luit. Quibus etsi pilesidiis instructus erat, tamen voluntati Mati viri parere, &, quae a morte illius, fasciculo quodam inclusa, acceperat, edere; quam ipse vel immutare quidquam.
279쪽
4. vel allam eius vitam copiosioremque conscribere, maluiti Neque tamen nihil est, quod Fisthero debeamus. Namque Sri capita posteriora, in quibus de ultimis cypriani satis, eiusque libris, quos vel ipse consecit, vel praefationibus adornavit, vel qui, ab aliis conscripti, eius in nomine apparuerunt. exponitur, adiecit, & UL priora variis observationibus illustravit. Elegans est in praefatione comparatio Cypriani nostricum prisco illo Carthaginiensium episcopo, atque inter duodecim, vel viginti sex alios eiusdem nominis, sulci. Cypriani annot. in Hieronymi tales. scripe. eccles cap. O. P. au.) uno, praecipuo, ct clarissimo doctore. In utroque enim singulares prorsus ingenii animique dotes, maxima in omni doctrinarum Ovarietate intelligentia, atque incomparabilis eloquentia, eminu xunt. Antiquus ille, etsi satis vel a doctrina instructus, vel ab ingenio, tamen νεοφυτυ adhuc, primo presbyter, deinde summus sacrorum apud Carthaginienses antistes creabam invito licet Felicissimo: atque hic noster iuvenis XXVII. annorum, multis indignantibus, academici gymnasii Coburgensis clavo admovebatur. Utriusque in legendis relegendisque libris, sacris. atque evolvendis perscrutandiSque antiquorum coetus sacri doctorum monumentis, singulare studium fuisiesertur: uterque, contra errores, doctrinae ci testis puritatem inquinantes, egregie stetit: utrumque disciplinae ecclesiasticae vindicem acerrimum commendat posteritas, & porra commendabit, pripsertim si qua futura est, quae, quanta sit in ea, ouae: divi Ernesti, Ducis Saxonis, legibus institutisque nititur, sapientia praestantiaque, probe intelliget. Uterque etiam in
exercitatione virtutum totus erat occupatus, in iisque commendandis orationem studiumque consumebat. Uterque erga pauperes inopesque liberalis fuit; utrique gravis erat inbius, & idem laetus; nec severitas tristis, nec comitas nimia, sed admixt3 utrinque temperies, ut esset ambigere, vereri plus, an diligi mereretur; nisi quod & vereri & diligi uterque mentatur. Uterque conviciis hominum, non tam sibi, quam vero coelesti inimicoriim, proscindebatur: ab utroque admindum multa conscripta sunt, ui suo genere admiranda: utriure quς
280쪽
qne denique vita a variis consignata est littetis; ae vetetis quiadem illius a Pontio, diacono, Prudentioque Marano, e congregatione S. Mauri; huius autem nostri & ab aliis I, & a viro hoc, veritatis cum primis sudioso, conscripta, deinde
beati viri manu emendata, & a Fischero continuata est. Quae etsi iam omnium inter nos scientia continetur: tamen praecipua eius capita hie etiam replicanda putamus , partim quod vitam tanti viri omnium memoria dignam iudicamus, partim ut eius notitia etiam ad exteros perveniat. la XII. igitur capita vita illius descripta est; quorum primo agmtur de natalibus eius atque educatione. Natus vero est I 673. die aa Sept. Osthemii, in Franconia, gente quidem, per Germaniam, Italiam, ac Ρoloniam satis eelebri, cuius tamen opes apud nos, bello illo Germanico, per triginta annos gesto, vehementer debilitatis fuerunti Patre usus est Christiano,
κοποιω; matre vero Anna Catharina, e nobilissima apud Saxones Schraderorum gente. Ab ineunte aetate scholarum
Osthei iniensis, Salaungensis, ae Schleusingensis disciplinae mam . datus est, atque in hac quidem Christoph. Sontagium, cel berrimi theologum nominis, atque postea academiae Altorfi-nae Ornamentum egregium, Io. Ernesium Schadenium, in . tinum Christianum Goeldein, atque Io. Georgium Hosmamnum, praeceptores habuit. Duro usus est initio. haderio tamen, viro severo, sed in primis διδακτικω, debere se prinsessias est, qua ratione iuventus essrenis eoerrenda sit. Tum e. α primo Lipsiam, deinde vero Ienam se contulit, atque hie, Rectore D. Gunthero Ullelmo Schelham mero, medico, in tabulas civium academicorum relatus, arti salutari operam dare coepit. Dulci tamen Dei ductu, aut vi potius amabili, ut ipse ait, a medicinae cultura ad theologiae studia revocatus.