장음표시 사용
311쪽
' Tum exemplo perterriti, oratores, veniam ante ac Grum
imploraturos, ad Caesarem miuerent, quo facto Legatum Pag. 2 6. atque Vicarium eius admuerunti Cum autem eorum Legato rum nonnulli tyrannos agerent , ad seditionem sollicitatus populus, libertatis aniore, electo Cassiaris Legato, quatuor 2 O. rectorea constituit, aliquo tamen tempore interiecto, cuma a. Cessare reconciliatus est. Postea iterum contra Imperatorem turbas haec urbs movit, sed mox, etsi difficulter. respuit. Cum vero nuntium de Hemici obitu acciperent, libertatem quoviis modo conservandam statuerunt. Hine &vicinis, quorum libertati in si diis struebantur, mascule succur-276. rerunt, cuius rei illustita documenta Cl. Auctor affert. Mo-a77. net e cudendae ius Tarrisium habuisse, ostendit, discordias 28 S. inter Tarvisinos & Uenetos exponit, & nova defensae ib29I-297. beietatis specimina asserti Cumque post quamplurimas strages sere in servitutem, a Cane de Scala, redacti essent, tandem Frideriei Austriaci Impei atoris protectionem Simplorarunt, & obtinuerunt, qui etiam Academiam Tarrisii erectam multis exornavit privilegiis, quae ipsa Academia
298. postmodum Patavium translata est. Ex eo autem tempore
non amplius praesectos constituere Tarvisinis licuit, verum Uicarios Imperiales admiuere, & fidem Imperatori promit-299. tere coacti sunt. Postmodum Caesaris Vicinus, Comes de Gori a dictus, Tarvisti sedere coepit, quem incoliae summo honore affecerunt. Hoc is i civitati admodum seliciter cessisse, eamque ab Imperatore ab insultibus hostium sortissime 3O8, defensam esse, Cl. Auctor observat. Uicarius hic C:esaris,3aO. nonnullos Tarvisti cives equites creavit. Insidiis, per latrinnem a Marchionibus Estensibus eorruptum, pariim aberat quin perierit Comes, nili opportune comprehensus latro, de-323, bitas facinori poenas subiisset. Tarvisium ipsum per proditionem capere meditabatur Canis de Scalae quod tamen consilium feralem exitum habuit, ministro proditionis miserum in vi, dum Taruisti trucidato. Post moriem Comitis de Goriata, vidua eius, tanquam tutrix silii, qui Uicarius Imperatoris itidem dictus, rexit Tarvisium. Variis eo tempore insidiis ea ebritas Di illaec by Cooste
312쪽
vitas petebatur, cum supra memoratuς Canis, nihil non age- ret ut summae rei potiretur, cuius tamen aries omnes feliciter deteme sunt. Induciae & pacta dein cum eo sunt inita, Pag. 324. quibus tamen non stetit, sed Tarvisit oceupandi spem
constanter aluit. Cum Rex Bohemiae, qui, prout notum est, 326. atrocissimas contra Ludovicum Bavariam exercuit inimicitias, Datrem suum Uicarium generalem constitueret, eum agnosce- .re Tarrisini recuserunt; super qua re gravissimi motus excitati sunt, a Cl. Auctore succincte expositi. Tandem vero Canis 33O. de Stala dominatui subiecit se Tarvisium, cui adeo urbem ingredienti, eamque occupanti, summos exhibuerunt hono- , res. Multa hac occasione de istius Principis virtutibus Cl. Auctor affert, eumque, parvo tempore post Tamisi oecupationem interiecto, exstinctiam esse commemorat. Post eius 343. mortem, Mastinus, defuncti patruelis, quantumvis natu minor, ipsi successit, maiore natu fiatre Alberto in consortium imperii adoptato. Multae postea lites & bella ipsis cum Io- 347. . hanne Bohemiae Rege, qui varias Italiae oecupaverat regiones, intercesserunt, in quibus Tarvisini insignem opem adflictis tulerunt. Cum autem Maligeri, potestati sate subiectas civitates, interque has Tarvisum, gravius premerent, de excutiendo em . rum iugo cogitatum est. Veneti quoque feliciter contra eos bellarunt, ct quamplurima loca eorum potestati eripuerunt, uti Cl. Auctor sese edisserit; Tarrisium tamen frustra oppugnarunt. Post infinitas tandem strages, pax cum Scaligeris est inita, vi cuius Tarvisium Uepetis concessiim 378. est. Mutationes, , quas nova haec regiminis forma Tarvisti introduxit,Cl. Auctor fuse enarrat, atque dissidia cum patriarcha 38Ι. 'q. Aqu4leiensi, nec non bellum Genuenses inter & Venetos ge- 387. R. stlim , exponiti Ludovicus etiam, Hungariae Rex, Venetos 389. bello petiit, varia loca cepit, Tarvisium etiam, quamvis seu-stra, obsidione cinxit. In hoc ipso bello cum Hungaris gesto, inprimisque in iis quae eum Tarvisio acta sunt enarrandis. Cl. Auctor admodum diffusus est. Historiam quoque 394. belli inter Leopoldum Archiducem Austii , qui Tarvisium potestati suae subiicere meditabaturi atque Venetos, enarrat. In w9.
313쪽
bello deinceps cum Genuensibus gesto, graviter Ueneti assim sunt, & fame profecto interiissent, nisi maximam semPag. 416. menti vim ipsis subministrasset Tarvisium. Immo cum Rex Hungariae Genuensibus suppetias serret, conclamatum videbatur cum Venetis, nili Regis Hungariae filius, qui exercitui praeerat, pecunia a Venetis allectus, parem illis procurasseti Cm
rerum, in illo bello pulveris pyrii usum primum in Italia esse
4I7. adhibitum, CL Author contenditi Tarrisium postea a Venetis Leopoldo Archiduci Austriae dono datum est, eum id a Francisci de Carrara, domini Ρatavini, insultibus, vindicari &qa I. defendi ulterius posse desperarent. Mox tamen Carrara Tar-627. visium a Leopoldo obtinuiti Id quod inique serentes Veneti,
societatem cum Scaligeris inierunt, atque Carrarae belliam intu-43O. lerunt. Uictor tamen dilapssit Carrara, atque Soligeros omni posessione extiit. Hae oeeasione data CLAuctor historiam istius similite cum lectoribus communicati 437. Franciscum de Carrara, senio scallium, Tarrisii quietum sedisse.
39. observati Cum postea Carrarae res in dies in peius ruerent. Ma. a Venetis tandem recuperatum est Tarvisium. Leges ciritati praescripsisse Venetos, easque auctoritate & iussu Senatus Ueneti in unum volumen a praesecto Tarvisiensi Zenone colim με. ctas esse, Cl. Auctor observati De advocatia Tarrisiensis ecclesiae etiam disputat, atque ea occasione docet. Uv eatos a sede apostolica constitutos fuisse, ut bona episcopalia custodirent, & re ita serente, armis defenderent, sede etiam episcopali vacante, eius commodis inrigilarenti Fa-- miliis quibusdam nobilibus tale ossietum in studum solebat concedi, illisque simul praedia quaedam. ut eo commodius munere advocati perfungerentur, praemii loco tribui ; id quod
exemplo Allenieri Λχχoni, eiusque posterorum, Cl. Auctor illustrati In iis quae sequuntur, non modo res Tarvisium, 6 8, verum & universum istius terrae tractum respicientes, A. edisserit. Ita de Francisco Victorino, Felitris nato, & ob sumniam in elegantioribus litteris peritiam celeberrimo. disputati - tem typographicam seculo decimo quinto in Italiam introductam, exponiti De libro quodam, Hymeromachia. Posi-
314쪽
Poluti dicto, in quo per modum sabulae antiquitates Tamisit Pag. 474.
enarrantur, circa haec tempora Upis excuso, nonnulla memoratu digna asserti Belli Venetorum cum Turcis gesti, in q76. Io Negropontus capta est, historiam narrat, &Tarvisienum fideliciem mirifiee extolliti Rovigensis tractus quomodo in Uenetorum potestatem pervenerit, ostenditi Maxi- 47 miliani I. Imperatoris bella cum Uenetis edisserit. Cyprum 483. 'quomodo acquisiverint Veneti, doceti Circa finem istius seculi Turcorum invasionem sensisse Tarvisium, observat, ct quae damna dederint isti barbari, recenset. Tar- 487. visium a Caesare vehementer in angustias esse redachim, &eius ineolas ad fidelitatem ei iure iurando promittendam adductos esse, tradit. Cum vero circa idem sere tempus Regis MLiHungariae legatus, Venetias petens, per Tarvisium proficisceretur, oratione ad populum habita is effecit, ut spretis Germanorum minis, fidem reipublicae Venetae constanter servarenti Fidelitas haec Tarvisiensium usque adeo placuit Vene- 499.tis, ut eos per quindecim annos ab omni tributo & onere immunes declararent. Gesta inter Imperatorem & Uene- sotatos per hunc temporis tractum, Q. Auctor fuse edisserit, &Tarvisinorum fidelitatem, quam, quavis data occasione, ergaxem publicam illam testati sunt, mire extolliti Frusfra ea urbs a Caesare oppugnata est, sortissimeque hostium insultibus sese opposuerunt istius loci cives. Immo, cum aliquando pecuniae inopia Veneti premerenturi atque militibus Tamisit
praesidiariis stipendium deesset. erant nonnulli, qui de suo illis mercedem exsolvere. & hoc pacto eos in fide retinere, aequum putarunt. Pace postmodum subsecuta, Tarvisum, in praemium tantae fidelitatis, egregie a republica Veneta est m
nitum: quae noviter exstructa munimenta, nee non omnem
Elius tractus situm, Cl. Auctor operose & fuse delineat. Bellum inde cum Turcis gestiam describitur : adventus item Regis 3 34Galliae Henties m. in ea loca. originem Academiae sollititorum, uti dicuntur, Tamisit erectam A. expromiti Controve 38. sias, inter Paulum V. Pontificem S rem publicam Uenetorum motas, deinde commemorati Pontifex nimirum, leges quas-
315쪽
dam Venetas, ut iuribus curiae Romanae adversas, damnaverat, ct, ut quantocyus abrogarentur, sub excommunicationis poena. iusserati Respublica tamen Veneta, causatri suam adeo fel diter Romae peroravit, ut omnes mox sopirentur controversae. Academiamperseverantium eo tempπν etiam este Pag. s a. erectam, Cl. Auctor ostendit. De Bartholomaei Burchielati, . Phusici Tarvis ini, opere, eui titulus est: Commentariorum .
memorabilium multipi cis historiae Tarvisinae locuples promtuarium, in libros quatuor distributum, a. I 6I6. typis ini- presso, disserit, illiusque operis auctorem, summa diligentia reconditas Tarrisi antiquitates ilkstrasse, testatur. Habes , hic, Lector, aliquem historiar huius Tarvisiensis conspe- ctum. Negari quidem nequit, varia CL Auctorem attulis te. quae in huiusmodi libro non quaesiveris, & quae ad institutum
utique parum pertinent; omnino etiam verum est, eum . in miraculis, S ciusmodi rebus, quae vix fidem merentur, suse recensendis, vehementer delectari; optandum etiam estet, ut maior tvpographi diligentia in opere excudendo suisset adhibita : nihilo tamen secius quamplurima etiam egregia, ct bonae frugis plenissima, hoc in libro occurrere, eumque non sine utilitate a curiosis rerum Halicarum scrutatoribus. perlectum iri, ex vero iudicamus.
LEYTCOM CHALDAICO RA INICUM, CUM
Rabbinorum abbreviseturis, in duas patres disributum, ab ANTONIO ONOLINI, I. ρ . D. in Seminario Para- vino linguarum orientishum Professore, eoliectum: in quo, pro vocabulorum opportunitiite, res ad Satronascriptuirum, rem publicam. V religionem Hebraicam pertinentes, alimque musti, exponuvlur. Accedit disputatio de Targu- mim, sive paraphrositas Chaldulcis, j bimuri, Guala, e amentariis Rabbinorum, V lingua Chaldaica. Ad exercendos orones, Leitc .ni annexa est histria quaedam satis fisiva. a Rabbino Abrabama Majemonide ex lingua Arisbita in Hebraipam Rabbivisam transluta , qua admo ventur homines , im iurandum religiose fervandum esse.
316쪽
SUPPLEMENTA Tori. VIII. Sessi VII. 3o Singula autem, qui in lexicopassim occurrunt, exoticis linguis exarata, lingua lativa saram explicantur, ut a quolibet intelligi pus,ret.' Ad usum eruIdem Seminarii. i
Patavit, I 747. WPs Seminarii, Superiorum permissis. q. Alphab. F. Plag. Ex titulo quidem operis huius, ct illo certe prolixo satis, unusquisque per se intelligere potest, quid illud
contineat, & quid quaerere debent: instituti tamen nostri memores, ex disputatione praesinat nari quaedam in medium adducemus. Eruditi Auctor, qui lexicon hoc eminentissimo Carolo Cardinati Rezzonito, supremo sacrorum apud Patavinos Antistiti, inscripsit, ultra Ao. annos in Seminario Patavino litteras humaniores primum, inde linguas orientales, docuit. Quo igitur iuventutis studiose commodis invigilaret, editis ante aliquot annos lexico tum Ebraico, tum Syriaco, presens cum orbe erudito communieat, quo sic via ad dialectos, chaldaicam &rabbinicam, penitius pernoscendas sterneretur. Chaldaica lingua ab antiquitate se commendat, ut cum ebraica de palma certare possit. Permultae partes codicis umteris laederis hoc ipso idiomate sunt consignata. Rabbinorum scripta, quae ad ρῆσιν N. T. intelligendam, ad ritus atque imstituta prisca pernoscenda, faciunt plurimum, absque notitia linguae chaldaeae legi ae intelligi nequeunt. Et quoniam magistri crebris utuntur scribendi compendiis, ne lectori horum ignoratione mora quaedam iniiceretur, huic etiam incommodo medelam adferre constituit, explicationem illorum suppeditando. occasione vocabulorum, multa ad sacras litteras. Iudaeorum rempublicam, regionem, & alias res pertinentia,
passim attulit. Disertatione praemissa agit de Targumis, sive paraphras bus Chaldaicis, tamvis, cabbati, commentariis rabbinorum, ci lingua Chaldaica, ct quidem, quo firmius ea iuvenum animis infigerentur. per quaestiones & responsiones Proponit. Initium facit a Targumin. Emn generatim inter. Pretationem denotat qualemcumque, speciatim chaldaicam.
317쪽
quae talis γατ ἐξοχην est dista, suit quippe versionum
omnium prima. illius necessitatem induxit ignorantia linguae ebraear post captivitatem Babylonicam, eius notitia apud doctiores tantum superstite. Primae paraphrases non scripto consigna . sed ore in Synagogis inter legendum prolatae. Harum in dieium si hi deprehendisse visus est Lue. IV. I 8. I9. quae enim Christus ex Ies LX l adduxit, Ruod ad postrema v. I 8.) neque cum textu Ebraeo, nec versione X. senum consentiundi Quidni vero interpretationis ergo addi potuerunt= Paraphrases consecerunt Ontiaostis, Imnathan inielides, R. Iosephus, cieeus dictus: quorum ille legem, iste prophetas, luc hagiographa in idio ina chaldaicum transtulit, exceptis chronicorum libris, Danielis & Esrae, de quorum stilo, eiusdem diversitate &modo interpretandi, quaedam monet. Praeter has exi siit paraphrasis Ionathanis, fallori dithi, in legem, & Hierosolymitana. quae tamen tantum fragmenta integrae alicuius versionis referre videtur, vel alio is itemque alio tempore, a diversis paraphrastis composita, in unum tandem collecta suisse. Pag. I-q. Hinc ad Talmudem progreditur, de cuius adpellatione, distinctione in Hierosolymitanum & Babylonicum, utriusque pretio, partitione in mischnam S gemaram, sex ordinibus P IR. eorundemque cliversis codicibus. md , disserit Hunc Iudati maximi saetunt, ut vel ipsi suro codici anteponant. In illo quidem multa sunt, quae ad legis ritualis intelligentiam faciunt, multis tamen ineptia scatet sabulis, v. c.
de Leviathane, ae tauro mactando, ave ingentis magnitudi- . nis, ct huius generis aliis, in vulgus notis. Diversitatem ,
stili repetit a perpetuis ipsorum exiliis, ct quod inter gentes
barbaras fuerint proiecti: quae allegorice ditis erant, proprie eceperunt, ac inde ineptas fabulas commenti sunt. Ubi
quaeritur, quid utilitatis Talinod adserat, & mim abolendus Θhistoriam litis inter Muthlinum olim & messo in m agitata' breviter tangit. Utilem Talnaudis lettionem esse arbitratur, quod ex illo arma ad Iudaeorum pervicaciam expugnauiam depromantur, atque ritus iudaiei Propius cognoscan
318쪽
hir, & rationem stili scriptorum N. T. intelligamus. Di- Pag. 4-2 vrasas Talnaudis editiones, sed non plene enarrat, de diversis Iegem interpretandi modis commentatur, indeque ad Cabb tam delabitur. Huius raplicat adpellationes, indolem declarat, diversas eiusdem species recenset, addens quaedam de decem Sephiroti lectorem ablegans ad Rotalintim, S librum italieo idiomate consignatum, editum Venetiis a. I74 I. a Franciso Maria Ferretii ab Ancona, Ex- Iudaeo. Inde com IGIS. vertit se ad commentarios rabbinicos in scripturam U. T. quorum alii sunt prolixiores, ut occasione unius versus int trabesticiant volumina, alii breviores, unice textui, imterpretationibus ore tenus propagatis reiectis, inhaerentes;
alii allegorias, sensu litterati prietermisso, consectantur, alii
rabbatie mysteria crepant, sensus ridiculos. quorum exempla producit, extundentes, alii sensum grammaticum vestigant, ex quibus praestant Aben Epra, Milichius, Salomo Iarchi. De commentariis Iudaeorum alii nimis tenuiter & abiecte iudibeant, quales ex pontificiis nominat Riberam, Dominicum Ga Isam. ex protestantibus Io. Forserum, cui addere possumus suo 'num, omninoque illos, qui hodierna luce desectibus linguae ebraicae ex arabismo mederi contendunt; alii contra sunt, qui insignem ipsis utilitatem adscribunt, quod ex antiquis secit Heronymus, ex recentioribus μη rus, Fagius, alii, qui-'bus etiam ipse cel. Auctor accedit, quia utiles iudicat ad g
nuinum vocum ebraearum sensum determinandum, ad dicendi modos, in R&N. T. obvios, explanandos, ad ritus plenius cognoscendos, ad Iudaeos ex propria magistrorum tuorum consessione refutandos, ct quae id generis sunt ata. Omnino in constituendo vero Rabbinorum pretio medium esse tenendum, nos quoque existimamus. Laudaverat in Supp Aben - Uram, Timetium , . Iarchium: horum
igitur notitiam siquam suppeditat. & quid de illorum
eommentandi ratione iudicandum sit, subiungit. Adhaec r8-a . quaedam de Onhelosi, Ionathara, ct Iosepho eaeco in medium adfert: porro de Targum Hierosol tano, cuius Auctor incertus ; ostendit praeterea, quantum alius alio praestet, &quem usum adserant, edisierit: denique indolem Maserae, &quem in finem constituta sit, diversas editiones paraphiasium
319쪽
chaldaicarum nominat, interque illas etiam utriusque libri chronicorum, quam es. Bechius exscribendam curavit. Postremo de linguae chaldaicae antiquitate, praestantia, utilitate,
verba saeit, & num illa linguae Ebraeae dialectus, an lingua ab Ebraea distincta, haberi debeat 3 disquirit: quod posterius ob sequentes rationes, nobis ille infirmae videntur,) adfirmat: I quoniam Hieronymus de se testatur, licet idiomatis ebraici peritus exstiterit, nihilo tamen minus multa taedia, ut chaldaicam addisceret, se devorasse: a in varia verborum & nominum lit flexio: 3) voces sibi habeat privas S peculiares: q) Ieremias nomine Dei c. U. I s. minitetur, se adducturum gentem, Chaldaeam, emius linguam non intestigant: s) Daniel cum sociis suis iussu
regis Nebucadne1aris illam multo studio addiscere debuerit. Tandem qua stionem naovet, num, qui linguis his operam navant, aliquid periculi ab heterodoris metuere debeant, qui omnes artes & technas adhibent, Omnes dolas nectini, quo
Chrsi Meles secclesiae romanae socios) deripi mi, sedulant' 'Quam ut solvat, de victoria, ab his reportanda, gloriose ampullatur, cum dothrina ipsorum, industria, & eruditione virorum eximiorum ita sit confirmata, ut nil extimendum sit.
Interim ingenue fatetur: ips heterodoxi, quos adpellat in casa furunt, ut ad tantam magnitudinem secelesia Romana eve4 'retur; las essecerumt, ut destinus identidem mores, labenseque subinde disciplina, excitaretur; i, quodammodo c0egerunt, ut ingruentibus vitiis satim opportuna ae . praesentissima remedia adhiberentur. Protestantium doctorum eruditio ipsis calcar addidit, ut ad doctrinae studia acrius colenda animum adiunxerint: sed vitia doctrinae ct disciplinae, horum aemulatione emendata esse, non omnino liquet. Id verum est, ab cmendationis sacrorum tempore, cautiores fuisse se
flos, & doctrinis suis sucum aliquem atque collarem indu-xilis. Quod ad lexidon attinet, sub radicibus suis derivata ponit, & passiin quaedam addit, quae ad illustrationem institutorum tum civilium, tum religiosorum, sacere possunt. At- que satemur omnino, illud usibus iuventutis elle accommodatum : sed ipsius fuerat, vel verbulo indicare, per quos
320쪽
profecisset, quod tamen prorsus sacere neglexit. In lexico passim Buxtorsi lex icon chaldaicum, talinudicum, & rabbinicum exscribit, quae is habet vel totidem verbis repetitis;
vel ordine aliquantulum mutino, vel una atque altera voce conversa: certe exempla omnia, quae subiicit, Buxto
suς subministrati Conserantur modo, quae p. q. habet adrn pn P AN, ubi praeterea minus recte legit , cum debeat esse , porro ad N m, tota quippe explicatio de quatuor angelis, maxima parte etiam quod ad verba, mutuata est a Buriorito. Idem dicendum de iis, quae notat
Ianne & Iambre in medium profert, e Buxtorso col. 2SIS.
sunt contracta. Haec speciminis loco sussciant, plura utriusque laborem conserenti occurrenti Scribendi compendia rabbinis ut lata, quae abbreviaturas adpellare solent, non separatim a lexico, ita ut secundum litterarum seriem se recupiant, exilibet, sed lexico ipsi immiscet. sed vero & in his Buxtorsio fidum comitem se adiungit, cuius abbreviaturas ita. sequitur, ut, si paucula quaedam excipias, ipsas compendiorum notas, illarum explicationes, & exempla exhibeati ipsa haut raro verba paullulum immutata. Quae de abbreviaturis generatim disserit p. 29. seqq. omnino debet Buxtorfio, quae p. 34O.' s. ad Itid profert, partim ex illius abbreviaturis P. I Sp. editi Herbom. I7o8. partim ex eiusdem bibliotheca rabbinica p. 69. a. ubi notitia libri Sohar datur, sunt de- sum ta. Quem subiicit apologum, ab Abrahamo naimonida in idioma ebraicum conversum, ut tirones haberent in quo industriam suam eaercerent, seque rabbinorum lectioni adsuescerent, est ille quidem stilo facili, fano, & satis puro consignatus, argumentum etiam, iusiurandum sancte servandum esse, & Deum homines periuros variis iudiciis, in hac etiam vita, persequi, satis est grave: multa tamen Mem insunt, ne quid de continuis prodigiis dicamus, de daemonum sociotate, ct dominio monarchico in homines, horum notitia legis