장음표시 사용
581쪽
DE AcTIONIBUS. Nostra tamen constitutio aperte eam esse bo nae fidei disposuit.
29. Fuerat antea & rei uxoriae actio una ex bonae fidei iudiciis : sed, cum pleniorem esse ex stipulatu actionem inuenientes, omne ius, quod res VXoria antea habebat, cum multis diuisionibus, in actionem ex stipulatu, quae de dotibus exigendis proponitur, transtulerimus; merito rei uxoriae actione sublata ex stipulatu actio, quae pro ea introducta est, naturam bonae fidei iudicii tam tum in exactione dotis meruit, ut bonae fidei sit: sed & tacitam ei dedimus hypothecam. Praeserri auteni aliis creditoribus in
Constitutio ) Quae habetur in I. vlt. C. de petit.
Bona eo Propter praestationes personales, quae hic concurrunt l. 2 s. f. I 8.1s eod. tit. unde & mix ta dicitur l. 7. C. eod. Ad β. 29. Tantum in exactione dotis Ergo hoceasu actio ex stipulatu est b, f. sc. quae datur de do
agat, & non extraneo d. I. υn. g. I. Brutinem. in Exerc. h. l. 29. n. a. Quae Vero de dote promissa petenda instituitur, adhuc stricti iuris est L. 3. C. da t. promi iuncta l. 3. C. de VFur. Praeferri autram amo Etiam expressam anterio rem hypothecam habentibus: propter generali ratem L. Ia . f. I . quipol. inpign. F L3 o. de Areaeot. Sc. in dote repetenda, itein in augmento do his
582쪽
in hypothecis tunc censuimus, cum ipsa mi Iter de dote sua experiatur, cuius solius providentia hoc induximus.
De potesate iudicis in iudicio bonorii
o. In bonae fidei iudiciis libera potestab
permitti videtur iudici ex bono & aequo aestimandi, quantum actori restitui dedebeat. In quo S illud continetur, ut, si quid inuicem praestare actorem oporteat, eo compensato, in reliquum is, eum quo actum est, debeat condemnari. Sed &instricti iuris iudiciiqex rescripto diui Marei, opposta doli mali: exceptione, compensatio inducebatur. Sed nostra constitutio easdem compensationes, quae iure aperto nituntur, latius intro. duxit.
t;s Nou. 97. c. 3. nam in donatione propter nupsas uxor tantum hypothecam tacitam habet d. l. I a. Ipse mulier Et eius liberἰ d. l. I a. q. . non autem si extraneus experiatur, vel creditnr Non. 9 I. inpraesit. l. υn. C. depriuil. At. Hinc cedi hoc ius praelationis ab uxore noti potest. Ad I. go. Ex bono re aequo Etiam ultra tonuenationem partium.
Nostra tonstitutis ) Quae est in l. vlt. C. de Comta penseat. Compensationes, Est vero compensatio debitide crediti inter se contributio LI. e. de Compensat. Aperto iure Hoc est si liquidum si debitum. Quod vel fatetur debitor, vel intra breuem rei minum probari potest d, L M. I. I. in Saxonia
583쪽
DE ACTIONIavs. . 363 inxit, ut actiones ipso iure minuant, sue in rem siue in personam, siue alias quascunque rexcepta sola depositi actione , cui aliquid
compensationis nomine opponi, sane inbquum esse credimus: ne sub praetextu compensationis depositarum rerum quis exacti ne defraudetur. De actio bus a 3brariis. 3i., praeterea quasdam actiones arbitra
rias,id est, ex orbitrio iudicis pendentes, ap pelia
hinnen Sachiilcher Liquidi autem cum
illiquido nulla est compensati Od. I. in verum requiritur, Vt utrinque pura sit obligatio δ. .pr. f. eoae M utraque pars sibi debeat, eum de, bitum tertii non possit compensari L. x8. f. I. F. Compresserit. θή iuro Opponenaa tamen per modum exceptionis, ut iudici, eam factam esse, constet d. l.fimg. I. Opposita autem retrotrahitur usque ad diem l quo coepit obligatio, & ex eo tempore effectum suum exerit t. Is Ia.j eoλSiue in rem Atqui species cum specie , vel cu in uantitate, & vice versa, non potest compensari l. I 3. I. .Q8. pr. J. depun. Respondeo hoe intelligendum si ob peremptam speciem aestimatio his actionibus petatur l. x I. I.4l . . A R. H. Compensationis nomine) Idem in spolio obtinet, propter C. Redintegranda Causi. g. qu. t. Ob impen fas tamen in rem depositam factas, retineri potest depositum, usque dum satisfiat depositario, L.diis re l. pen. depos Cum & in genere, ubi cona straria actio datur, ius retentionis locum habet , ia g. s. sin P. commρῶ .
584쪽
LII. IV. Τ1 T. VI.pellamus, in quibus, nisi arbitrio iudicIs is,
cum quo agitur, actori satisfaciat: veluti, rem restituat, vel exhibeat, vel soluat, vel ex noxali causa seruum dedat, condemnari debeat. Sed istae actiones tam in rem, quam in personam, inueniuntur. In rem: veluti, publiciana, seruiana de rebus coloni, quasi serviana, quae etiam hypothecaria vocatur. In personam, Veluti, quibus de eo agitur, quod vi aut metus causa, aut dolo malo socium est: item, cum id, quod certo loco - pro, Ad f. II. Nisi arbitrio iudicis Non tamen in sint ibus praecedit hoc arbitrium iudicis, sed in quibusdam statim etiam pars condemnatur: ita tamen ut iudex ubiuis arbitretur, quantum ex bono de
aequo debeatur. Quo pertinent verba finalia b. I. Tam in rem Quo ipso differunt hae actiones, ab actionibus bonae fidei, utpote quae tantum in personam dantur Vide ibi not. Veluti publieiana) Plures recenset Harpretat. in
Metus causa) Vbi prius rem restituere iubetur quo non facto ad quadruplum condemnatur es Map. b. t. Dolo malo Quae tamen subsidiatia est,& ubi alia actio datur, non competit l. I. s. I.1. dedol. mat.& intra biennium instituenda de sinienda L.
tium est Et datur tontra dolo faeientem, ut vel rem ablatam iussu iudicis res ituat, vel tanti Condemnetur,quanti ea res ab actore aestimata laearit, L. I 8. eo suod certo loco Haec datur creditori contra
585쪽
D Ε, Α Tio Ninus. 36 promissum est, petitur. Ad exhibendum
. quoque actio ex arbitrio iudicis pendet. In his enim actionibus & ceteris similibus, permittitur iudi ci ex bono & aequo, secundum cuiusque rei , de qua actum est , naturam, vestimare, quemadmodum actori satisfieri
De incerta quantitatis petisione. 32. Curare autem debet iudex, ut omnino, quantum possibile ei sit, certae pecuniae vel
Hebitorem , ad id quod cereo loco dare Hebuit, alio loco praestandum. Vbi iudex arbitratur, Euanti intersit actoris vel rei, si per eum non stertit, quo minus debito loco fieret solutio 3 debitum
in alio loco praestari l. a. pr. N I . L. 3. G 81f
is eo quod emia lor. Inde in ipso libello. menti,4llius Ioei; ubi solutio fieri debebat, facienda s v Judex rite arbitrari possit. Haec vero actio tali tum in iudiciis stricti iuris obtinet l. 6. p. g. I.Τροὶ υn. C. eod. Nam actionibus b. f. arbitrium iii dicis inest, hine actionem ex contractu instituisse sufficit d. l. 7. pr. U. e d. . Ad exhibendum Haec datur illi, cuius intereli ex iusta causa, ad rem exhibendam, hoc est potersarem videndi faciendam l. 2. &3. f. s. re oflad exhib. Et nititur illa aequitatis regula et quoὰribi non π et G. L. a. s. s.st de qu. 9 Μής. pisu
tura negotii certiam sententiam non admittat ue V luti in obligatione generis & alternatiua L. 7s. 7. F. de V. O. aut ubi alias reo electio a lege permittitur, ut in I. 2. C. de Resinae venae Exe
586쪽
4 Lan. IV. Τ I T. VI. ' vel rei sententiam serat; etiam si de incerta
quantitate apud eum actum est. De pluris petitione. 33. Si quis agens, intentione sua plus cona plexus fuerit, quam ad eum pertineat, causscaritat, id est, rem amittebat: nec facile in integrum restituebatur a praetore, nisi minor erat Viginti quinque annis. Huic enim, sicut in aliis causis, causa cognita . succurre
batur, si lapsus iuuentute fuerat; ita ct lyhac causa succurri solitum erat. Sane, si tam magnacacissa iusti erroris interueniebat, ut etiam constantissimus quisque labi posset, etiam maiori viginti quinque annis suc- currebatur: veluti , si quis totum legamin
petierit, post deinde prolati fuerint codi-eilli, quibus aut Pars legati adempta iit,
ptio etiam est in iudicio uniuersali,ut petitione hea reditatis l. 7. Usipars hereae pet. De incerta quantitate An & quando libelli pstitio & conclusio incerta esse possit; prolixe tradit Brunn. in Exercit. h. F. n. I .seqq. Ad f. 33. Rem amittebat Quoaὸ obligationem civilem, non etiam qnoad naturalem Lino. m. f. de
Nisi minor a s. annis Hic enim contra omnem laesionem in integrum restituitur tosirit.dein interrirestit.-de Mino r. Etiam maiori 2 . annis9 Ob clausulam genera
Iem praetoriam et si qua mihi iusta causa videbitur, is integrum restituam L. 6. s. 9. J. Exquib. O
587쪽
DE ACTIONIBUS. uel ut quibusdam aliis legata data stini: quoqessiciebant, ut plus petiisIe videretur petitor, quam dodrantem: atque ideo lese Falcidia
legata minuebantur. Plus autem quatuor modis petitur: re, rempore, loco, dc causa. Re; veluti,si quis pro 'decem aureis, qui ei debebantur, viginti petierit: aut si is, cuius ex parte res est, totalneam,vel maiorem partem suam esse intenderit. Tempore ; veluti, si quis ante diem vel ante conditionem petierit. Qua enim ratiose, qui tardius soluit, quam soluere deberet, minus soluere intelligitur; eadem ratione, qui praemature petit,plus petere videtur. Loco plus petitur, veluti, cum quis id, quod cer-
to loeo sibi dari stipulatus est, alio loco petit sine commemoratione illius loci, in quo sibi,
Ante diem) Sc. antequam υenerit dies; nam an- 'te quam cesser:t si quis agat, is non plus perit, sed nul liter agit L. vlt. I. ait.) quanae Hes υ ιμβ. DP ceae. Quod si dies in gratiam credi toris a dieeius, etiam nte diem petere eum posse, manifeitum est. Ante conditionem) Si incertum est quando, certum tamen an sit extitura: veluti si moriar. Quod-n incertum etiam an sit extitura, e. g. si Titius consili factus,cum nihil adhue debeatur I. 4. L. de V. O. pon potest haec plus petitio dici. , Sine commemorasione Se. actione stricti ruris, ubi commemorandus locus, &sic actio ab eo quod certo loco instituenda. Aliud in actione bonae fidei,
Unde quae dixi supra ad I. 3I. Nn 3 Recte
588쪽
I B. IV. Τ I T. VI sibi dari stipulatus est: verbi gratia, si is, qui ita stipulatus fuerit, Ephesi darespondes j R aenae pure intendat sibi dari oportore. Ideo
autem plus petere intelligitur, quia utilit tem, quam haberet promissor, si Ephesi sUl. V veret, adimit et pura intention Proptet quam causem alio loco petenti arbitraria actio prop oitur, in qua scilicet ratio habetur utilitatis, quae promissiori competitura fuisset, si illo loco solueret, quo se Bluturum spopondit. Quae utilitas plerumque
in mercibus maxime in IIenitur: veluti vino.
oleo, frumentor quae per singulas regiones diuersa habent pretia. Sed di pecuniae nurimeratae non inotauribus regionibus sub eis dem usuris scenerantur. Si quis tamen Ephesi petat, i. e. eo loco petat, in quo, ut sibi detur, stipulatus est, pura actione recte agitet idque etiam Praetor inonstrat: scilicet, quia utilitas soluendi salua est promissori Huic autem, qui loco plus petere intelligitur, prori Timus est, qui causa plus petit: ut ecce si qui
ita a te stipuletuς, hominem Stichum, decem aureos dare spondes 8 deinde ait tum petat; vHuti, homi m. tmium, aut decem
589쪽
decem aureos tantuin. Ideo autem plus petere intelligitur, quia in eo genere stipulationis promissoris eli electio, utrum pecuniam, an hominem soluere malit. Qui igitur pe- Cuniam tantum, vel hominem tantum sibi dari oportere intendit, eripit electionem ad versario: & eo modo suam quidem conditionem meliorem facit, aduersarii vero sui deteriorem. Qua de causὲ talis in ea re prodita est actio, ut quis intendat homine in Stj-chum, aut aureos decem sibi dari oportere, id est, eodem modo peteret, quo ili putatus est. Praeterea, si quis generaliter homi-atem sipulatus sit, & specialiter Stichum
petat: aut generaliter vinum stipulatus sit, ct specialiter Campanum petat: aut gene
ralitet purpuram Hipulatus sit, deinde specialiter Tyriam petat; plus petere intelligitur, quia electionem aduersario tollit, cuisti In es genere stipulationis Se. in alternatiuis L. 2 . r. Is de eoner. empl. Promissoris est electio Sc. in altemativa rerum add. Cap. 7O. de R. L. in 6eo aliud in alternatiua locorum, ubi electio est creditoris i. a. s. 3. A de eo quod certo loco. Eodem modo Petitio libelli formanda ex natura contractus, tam quoad quantitatem, quam quoad modum petendi.
Campanum) Hoc vinum ItaIiae praestantissimum est; cuius meminit Vlpiλnus in l. s. S. a.
590쪽
Tiτ Vr stipulationis iure liberum suerit, aliud sol vere, quam quod Peteretur. Quin etiam licet vilissimum sit, quod quis petati nihilomitius plus petere intelligitur: quia saepe acincidit, ut proinissori facilius sit illud soluere. quod maioris pretii est
ερd haec quidem antea in usu fuerant: post ea vero lex Lenoniana δέ nostra rem coarcta vit. Et si quidem tempore plus fuerit p eti tumi quid flatui oporteat, Zeoonis diuae memoriae loquitur constitutio. sin autem P ntitate, vel alio modo phis suerit petitum; in omne, si quod forte damnum ex baccausa acciderit et, cointa quem plus ξο titum fuerit,commissa tripli condemnationstis ut supra dicinus, PuniMM
missimam) Vilitas enim rei hic, non aestiman da ex pretio, sed ex commoditatet praestatioriis. Loquitur constitutio, Quod sc. reo duplica tum tempus sit concedes4Win L. . N a. C. de plinperit. Vbi summa illius constitutionis habetuit Iesia autem constitutio cum priori codice periit: &praesens xttvius eudiosi de elv. ectitioΠς, non est
Supra Hoe sine dubio reserendum ad s. Trip .. 24. Vt ita non triplum totius summae quam plus pertiti sed illius damni quod aduersarius ratioue sportularum sustinuit, restituat. Hodiet ἔς04 a quo plus petitum, ut plurimum absolui tur ab instantia, i e actor in expensas condemn tur Carpet P def. I . Christiq. I