De coelibatu

71쪽

& legi repugnet,quae iubebat coniugium: an Ue- rb, ut rem superflua natura foras emittat. Hoc lenim nulla unquam lege animaduersum fuisse ιCosmophilus legit : ac proinde non eousque stolidos arbitror reperiri populos, qui eiuS au- l thoritate permoti legem ferre 1uper hoc con-isentiant. .

At, inquit: Si quis agrum sterilem relinquat, .non ibi serens aliquid , aut plantans , quod metat, aut fructus colligat, nonne uituperatur, &supplicio dignus cεnsetur, tametsi ea res n5 fiat absq; labore, & sumptu e Quid ergo meretur, qui etiam cum uoluptate, & magna spe frugis,

potest hoc fatere, θ negligit Z Qualis est homo,

qui nuptiJs coelibatum praeponit e ITu uerb, Aporetice, ne ab exemplo decipiaris, cogita coelibem non habere agrum . queeolat, ut illi si non coluerit, ualeat imputari. Quis enim eum uituperet, qui no colat agrum,

quem non possideat e Dicet quis; Posset habere, si uellet: sed quae lex in illum animaduerrat, qui potens parare sibi agrum, optima ratione

maluit non parare, ut suas meliores operas in melioribus et iasti officiis col locaret 8 Ac illa ' quidem argumenta ad idem semper recidimi, ct infidelitatem sapiunt, imo in Christum blasphemiam, qui tam clare consulit, ne dum terrenum agrum, sed fratres, sorores. matrem . dc

pati em

72쪽

patrem, imo ipsam uxorem, imo animam propriam relinquedam esse, ob adipiscendam vitae purioris praerogatiuam ρ Haec eu non immeritb

illa margarita,cuius amore negociator ille eua- Μart. 33. f.

gelicus vendidit omnia, quae habebat,ut emeret illam. Etenim si sermo istius profani consultorisaudiendus esset, non optimam partem elegisset Maria , sc a Domino commendata , sed de-- φ, g terrorem; quod sacrilegum est vel persentire. Sed haec sanctioris vitae documenta , atq; exer- .citia ignorabat Cosmopi illus, tametsi ea mon- straret Apostolus, imo ipse Dominus noster, ac , redemptor Christus, ut iam superius ostendia

mus.

Post haec ut te iuuenem iuuenilibus illecebris alliciat, quae sunt dulcia in usu coniugii longa oratione commemorat, in quibus insistere nihil prodest. Nihil enim nisi, quod est prudentiae, seu potius impudentiae carnis adducit, ita ut di- eat miser,& earnalis doctor, absq; illa opera coniugali, & lasciua, ne viri quidem vocabulum

quemquam mereri.

Seci alia est sapientia spiritus , b, Aporeiice.

Non enim ab re sacrae literar Ethiopem illum Actu. Apo, Eunuchum Candaces reginae Virum Vocat: quOniam scilicet in eo,ut sacri doctores animaduer- col. deterunt, eleganter illi designabantur, qui reuera sint viti. Illi enim ver E sitiat viri, non autem in Κ

73쪽

7 satiar. Allius fa minati, & mulierosi qui ab omni muliebri v luptate se per Dei gratiam abstinent,& impetum

superat naturae: Calumniosum verb illud omni-sio est, quod in coelibes obiectat. quas sint humani generis osores. Nam ij potis finium sunt, qui diligunt homines expeditius charitatis ossici;s iuuant. 2 Pudet, quae de poetis, ct fibulis item assere, recitare ; ut illud Virgilianae Iunonis . Et puti faciat te prole parentem. di illud Didonis. Ideaeniad. . Vbi quis tibi paruulus aula luserit AEneas . &Hor x δx' quod Flaccus. Felices ter, & amplius, quos i m. -0ψςi 3' copula: &alia huiusmodi ethnicoruli ominum ct infidelium dicta, indigna, quae kViro christiano ad rem seriam adducantur ue praesertim quod nihil ad causam faciunt, nisi Vt probetur matrimonium, I fructus eius, ct eos, qui illo legitim. utuntur comprobemus,quod & li- benter facimus: at non cum iniuria, & depressione coelibatus.' Attulit postremb pleraq; matrimoniJ commoda Cosmophilus, suam his locis late spati

. tus eloquentiam ostentare studens:at incommoda longe plura, eaq; grauiora, ut uersutus rhetor caute subticuit; solum si qua essent, a uiti si hominum euenire, non li coniugio insinuat. At uerb aliter nos Euangelium Christi docet Non enim de uiti s hominum, ac natura, sed de

74쪽

ipsius matrimonij conditione considerabant, qui dixerunt: Domine,si ita habet causa hominis cuuxore, non expedit nubere. Vbi Dominus fauens dicto,& hominum insipientiam indicans respondit, Non omnes capiunt uerbum istud. Ibidem.

sed quibus est datum. Tu uerb, Aporetice, ut sicilh capias, quantucoelibatos ad telicitatem praecellat, ac praestet coniugio,illud tibi praestitue,uerum bonum hominis esse adhaerere non patri, non matri, noli uxori, non cuiquam rei creatae, sed ipsi Deo.

de psalmus: Mihi autem adhaerere Deo bo- Psal a. d. hum est. Non dixit ; Mihi adhaerere uxori bonum est, sed Deo. Voluit quidem Deους hominem adhaerere uxori suae secundum carnem, sed Genes. a. d. imprimis sibi secundum spi ritum. Huic autem adhaesioni multum officit matrimonium, obi 'numeras quas secum asseri,impedientes causas. Huius rei gratia dixit Apostolus: Bonum est ho i . Cor. p. a. mini mulierem non tangere. & amplius: De ui Ibidem. ginibus praeceptum Domini non habeo, cons-hum autem do: quoniam bonum est homini sic esse. Dixit; bonum est homini uniuersaliter, nodixit; sacerdoti, aut episcopo, aut apostolico ui .ro, ut Cosmophilus fallaciter interpretatur; sed absolute: Bonum est a omini. Nec dixit: Bonum est hoc tempore, sed absolute: Bonum est. Et ne temporum disserentiani cogitaret Cosmo- .

75쪽

sthar. Alitin philus, cur id esset bonum, declarans, dixit. Qui sine uxore est, solicitus est quae Domini sunt, quomodo placeat Deo: qui autem cum uxore est, solicitus est quae sunt mundi . quomodo placeat uxori, & diuisus est, hoc est, distractus partim Dei, partim mundi. Audin tu Apostfum , Aporetice p. Pro sedibu illum audis, Cosmophilum non audies,

qui & secunda,& tertia,& quarta nuptiarum repetita uota collaudat, quae tamen etia ipsi ethnici probro dabant. Etenim illum Mauritium,ia . scio quem, uirum tibi notum effert in authoritatem,& exemplum, qui post defunctam primi.

uxorem, mirifice, ut ait, a se adamatam, mense altero nouam nuptam in suum thalamum introduxit . Quod, si uerum est, certe probauit homo ille, se non tam uxoris amantem,quam probrosae libidinis . Quamobrem eius exemplo nullus, nisi parum ciuilis, & pudicus moueri debet, quasi ex eofacto laudem ullam mereatur.

Illud potius commendari oportuit, si uates sunt adducedi,quod expressit sua Vergiliana Dido. Ille meos primus, qui me sibi iunxit amores, Abstulit, ille habeat secum, servetq; sepulchro.

Nec desunt innumeri, qui pόst primas , secudis

nuptijs magna cum laude abstinuere. Sed quia non satis erat Cosmophilo, hoc uno exemplo tibi suadere,adiunxit aliud penitus impudicum,

76쪽

nemph de quodam Iovio , qui, tune etiam quartas nuptias ambiebat. Vertim, quam laudabilis sit digamia, vel illud Apostoli praeceptum ost dit, quo digamos sacerdotio ineptos censuit. Neq; enim videtur facit. posse hominem in virum spiritualem transire, quem post primas nuptias non caeperit illius maritalis copulae sa

Postverb multa, quae ad laudem illius ca

n is copulae induxit, metuens, ne per coetib tandem genus hominum intereat , magna indignatione turgens, est. Eamus nunc, ct miremur coelibatum, qui aeternam sit generi nostro cladem allaturus: circumuolat undiq; mors, ruit, rapit, properat quantum potest genus nostrum extinguere,&nos coelibatum miramur , coniugium fugimus: nis sorte placet Essenorum institutum, aut Du- .lopolitarum , quorum senere facinorosorum nunquam deficiens numerositas propagat. Haec Cosnophilus, plenus timore, ne mundus propter coelibes quam Ocyssime pereat. Ego vero miror, eum hoc in loco non clamitasse, O, populares accurrite, syccurrite, ct caeteras prophanas eiulationes, &sujiria, quae mcomoedijs, alit tragoedijs ipse vociferata legerat. Sed, o, Cosmophile, audi parumper, hoc te metu & anxietate facile iiDeramus . Desiae

77쪽

. . . Omnino metuere: non peribit coelibatus viti

mundus, sed potius quia spreto coelibatu nimis A tacundus mundanos homines, ct dignos exitio perseret; ideo peribit mundus. inemadmo-l

Gen. 6. b. dum enim tempore Noe, ut iam superius osten- ibui 7-d sum est, quoniam omnis caro corruperat Viam suam, omnis caro est deleta diluuio: ita sub mu- Lue. i . s. di finem, ut Dominus praedixit ἱ quia erunt ho . . mines ed entes, & bibentes,& nuptui vacantes,. igne ultore destruetur mundus.

Dicet quis sorte pro Cosmophilo. Quid si '

omnes coelibes fiant e Respondi iam, & iterum nunc respondeo. Quiesce. Istud quippe non

Mati. 19. b. euenturum Dominus ipse testatus est. Non om

nes, inquit, capiunt verbum istud. An post datum a Domino eonsilium, ab innumeris receptum , ct obseruatum , animaduertit ullus mun- . . do propterea suam hominum multitudinem desiisse E Nonne stetit mundus cum coelibatu iam per tot saecula e Quid metuis nunc, ne deficiat Z An putas Deum ob consultum coelibatum, connubijs suum foetum subtraxisse, & hominum propagationem velle extinguere ρ Ergo sile domino Deo tuo, nec finituri tandem mundi cauta o patrocinare, qui habet authorem, cui est curae,

Coisophile, absq; te. Quod verb nos in gregem Essenorum,& D lopolitarum non verearis projjcere, damus hoc

78쪽

caeuatu. ct procacitati tuae, ct impietati; qui quod Verb euangelicum, & christianum,tribuis mittitiae hominum: sicut & in tua Moria olim secisti, in spiritum ipsum Dei peccans, reus factus arterni delicti. Sed ut tuo te gladio iugulemus, di nobis, quaeso, in quonam grege te ipsum constituis ρ certe non maritorum, cu nolueris unquὶm esse maritus: non coelibum,& ut vis, Essenorum, quos tantopere Vituperas. In quo ergo collocaris coetu ρ si forte mundo fructus generationis

aliquos reddidisti, certe uel adulterorum, Vel stupratorum, uel quouis modo fornicatorum uixisti socius. Audin tu, Aporetice ξ ct hie tamen est hodie mundi doctor , & censor, & tibi sanctissimi coelibatus dissuasor. Sed ut aliquando sermoni finem imponam,

quia modum epistolarem iam nimis excedit, in pauca totam causam iam contraham . Prouidendum enim est,ne huc rem tandem doleamus tendisse, ut qui iam sere constitueras coelibem agere uitam, nune in deliberatione propter eos nutes, qui hoc uitae genus uituperantes, ea tibi ante oculos proponunt quae primo aspectu camni iucundiora, ct gratiora uidentur, quae Cosmophilus longo enarrauit sermone. Tuum uerb

est,s sapis, neq; quod Cosmophilus de proprio

sensu essutiuerit, neq; quid ego contra disseruerim probare temerc, di absq; trutina ct certo

79쪽

examine , sedcui:ipsa ueritas magis assistat , apostolica tubaseris,dc intus insonet, attente, ac diligenter considerare. Veritas proculd Ioa. i bio Christus est. Ego, inquit ille, sum via ueritas, &uita. Attende ergo ad illum, & quid tibi

suadeat cum facto , tum uerbo animaduerte. .. Etenim cum posset ipse ut homo, & matrimonio copulari, dc coelibem uitam agere, quid ele-:' git pres ipsa clamat: nam primum elegisse, indecentiam primo auditu sonat angelis, ct homi- nibus christianis intolerabilem. ii

At hic nobis obstrepit Cosmophilus, ut quod clarum, satis obturbet. Plurima, inquit, sunt in Christo, quae mirari potius, quam imitari de-. bemus. Quid in eo non supra naturanar Sint haec illi propria: nos intra naturae legem uiuentes, suspiciamus illa quae supra naturam sunt , ct quae pro modulo nostro sunt, aemulemur. Gratias hae primum ago Cosmophilo,'ubdhie immemor sui, coelibatum non pugnare cum natura inquit, sicut iam ipse secum pugnans s perius nobis obijciebat : sed esse quiddam di- .gnius, atq; excellius, S utpote supra naturam admirandum, atq; suspiciendum. Iterum gratias illi agimus, quod uel coactus,& inuitus confitetur connubrum I eoelibatu dignitate atq; honore praecelli. Hoc tantum ait, non aemulandum. Id uerb quid ita ξ num propter sui excellentiam

80쪽

s IIutu. glentiam 3 At Paulus ait. AE mulamines chari - 1. COr. ad. serata meliora.bAn quia donum illud alliqui non possumus, sed sit Christi proprium 3 Hoc ille uelle uidetur. At si ita est, quomodo donum illud assecuti essent plurimi assequuntur dc quomodo ad hoc ipsum, nobis impleri non

posset, inuitaremur a Domino e Sunt eunuchi, Mati. ty. b.

inquit,qui se castrauerunt propter regnum Dei, iit iuperius attulimus. Quis hoc in loco non miretur perpetuam hominis impietate me unum Christum in exemplum ponit, cuius sunt laeta admiranda. non imitanda: ut illi soli praerogatiua coelibatus iit reseruanda , noli autem ab ullo alio amplectenda. At cur ipseniet uitam coeliis bemati s conlutui sis, nemine potest obseruari r

Etsi enim plurima sint Ch isto soli propria I

aquam in uinum muta re, panes multiplicare,su- 3. per undas ambulare, coecos illuminare. deniq; mortuos suscitare,&reliqua diuina opera i λδ Π 9. a. ficere: tamen in his, quae ad uirtutum imitatio- 'nem spetrant, illud pollamus cum eius auxilio, ct debemus imitari: Discite a me, ait, quia mi-i Mart. it. d.

iis sum, & humilis corde .&: Exemplum dedi i a b vobis, ut quemadmodum ego feci, ita & vos fietatis , & caetera huiusmodi documenta. Nonne illum imitabatur Apostolust imo nonne sancti ct beati adhuc in terris viventes t Nonne 'etiam in hoc enimenti coelibatus statu, sui illum