De coelibatu

61쪽

Ga Ambriatiari τοδει- gijs commentarijs illustrauerunt, omnes citra ullam dubitationem in coelibatu constantissime uixerunt, & ad eandem uitae puritatem uerbis, ct scriptis posteros serib cohortati sunt. Morinachis uerb nuptias.concedendas consulere, quid aliud est, quam uitam monasticam radicitus extirpare ρ At istud est, istud inquam, quod malignus desertor & impurus: Spiritus Satali per suum discipulum Cosmophilum obtinere moliebatur; qui optimc nouit, sublato de Ecclesia coelibatu, statum Ecclesue catholicae integra diu stare non posse. Nam quod concubinas iauxores uertendas consulit, pessimum omnino Eκtr.de prae consilium: saluberrimum uerbi ad sacerdotium ben. c. gr Vς debere elegi nisi uiros idoneos, Sprobatos,

ἴ ii &his iuxta sanctissimos canones, & improbos iustiamosi. cler- ς- poenis cohercere, &ita suam retinere in clero xc ex ςψxμ grauitatem, S sanctimoniam: no autem

carni,& libidini alienam a cultu Dei permittere

. licentiam. Hi

Quoniam uect quidam de summis Pontificia bus fertur dixisse: Sacerdotibus magna ratione sublatas nuptias, maiori restituendas uideri. Id haeretici impudici usq; ad sedera in authorit tem esserunt,cogitare nolentes, quod ille ut homo, tum antequam esset creatus Pontifex a prudentia saeculi huius instructus, quasdam iactabat ei cemodi sententias: & tamen uide,quam non

62쪽

minus timide, qulim cautE. Nihil enim asserit, sed uideri inquit: sert. de uulgi tunc opinione sensit, aut mundi satientum. Huic uni sententiolae mordicus adnaerescunt hostes fidei r siqua uero seria decreta, &doctrinam catholica cum in fide, tum in moribus tradiderit, nedum

ipsi dissimulant, sed impid repudiant . Qubd

ia etiam unam hanc sorth inter prandendum dc simmus Pontifex existens, citra ullam determinnationem protulerit sententiam: quot obsecro aliae, & quanto grauiores extant aliorum sumin morum Pontificum sanctiones, & grauissimorudoctorum sententiar, qui secus omnino docent,

dc coelibatum in personis Deo sacratis statuunt, ct uiolatores tanquam sacrilegos ,& perfidos damnant e Quamobrem, quo se praeditus spirim, imo quanta carnis impuritate inquinatus qui contra dicit, uel hinc facilE patere potest, qubdhaec est manifeste communis uox, ct uetus querela haereticorum: sed non praeualebit. Quid enim est ut modo diximus concedere in Ec cIesia monachis coniugium, nisi statum ipsum perfectioris iustitiae ab ipso Christo constitutu, atq; sacratum, de ipsa Ecclesia tollere Dare u

τb hanc indulgentiam sacerdotibus , quid est aliud quam altaria profanare, & ipsius Christi

hostiam puram,atq; immaculatam colaminare,

Mic quod mere sacrilegium est legitime fieri

Lucii pri Sy

63쪽

. In satiar. τοῖι- posse, domatizate e Nam, quod nunc per concubinas foedatur, illicite fieri nemo nescit . At si illud lege concederetur, iam licite fieri censer

tur, quod est horrendum ...

sed clamant. Quotusquisq; eit de tanta sa-ieerdotumturba, qui castam agant uitam e Ego, quidem esse multos non dubito, sed hominum nequitia in eos potius oculos coiiijcit, qui labascunt, quὶm i. illos, qui suum statum, S pudicitiam sancte custodiunt. Ideo ex paucis illis notis, qui labascunt, caeterostaIes esse, inualidae coniectura pronuntiare, iudicij est temerarij, do damnabilis. Verum , si abundare praeuaricationem concederemus 3 nunquid propterea decor Ecclesiae est abolendus, quia multi, quod

promittunt, non seruante Sed quis est , qui, baptismum custodiat illibatum, & nullam post

contrahat etiam laetiferam in uita sua maculampErgo ea ratione tolli deberet & baptismus, caetera sentiorum morum praecepta, & leges deniq; omnes. Sed haec missa ficiamus, ne maris ga ritae conculcentur a porcis . N eq; enim omnes spiritum Dei habent, ut probent salictiora, ct magis pudica- Audiamus & quae sequuntur Ipse enim tanquam in seipsum ar ens, in hunc

modum loquit . . ali

Sed diuina quaedam res es uirginit M at Ilus in aquaedam res est cuniugiu Deinde respo

dens ait:

64쪽

Sap. a. a.

dem ait: Ego nunc homo loquor homini. O argutum responsum, quod vel perfidi est,' si christianum esse negantis, vel causam stoliti prodentis. Non enim reuera aliud est fateri,' se ut homine loqui homini, nisi se loqui ut mendacem, atq; iniipientem, sicut ait Scriptura: ' Omnis homo mendax. & Dominus Petro: Ua- I a. de post me Satana :, Non enim sapis, quae Dei blati. ιέ. d.

sunt, sed quae hominum. Sed ille vere perfidus, id potius suadebat, tanquam si expressius diceret: Mitte diuina inquirere Dijs, Tu cum sis. homo, S. mortalis, quae sunt hominum, dc quae

sunt mortalia cura . Nam haec certa sunt, illa quis nouit Z quis reuersus est de coelo, aut ab inferis. I renuntiauit nobis e Tu vero, Aporetice, cave tibi omnino; memento approbatae ab Apostolo illius sententiae. Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Quare & quod sequitur, laetate virus habet. Tum, inquit, si in caeteris maxime laude mereatur Virginitas. in te certe reprehensione carere non potest, per quem stabit quominus optimum illud genus, & immortalitate cum primi Sclignum obliteretur. Qcias vero in te uno sit uim sit humanae propagati onis seminariti, vel illius exitiu. Gere more Cosmophilo, uxorem ducas, nuptiaru opus im- Pleas et fit quis te certu reddit prolem inde pro

t Cor. II. β

65쪽

creatur u Nonne λ Domino est fructus Ventris p . An tab sentis tibi no immortalitatis praemiu, sed mortis ini jci laqueum p Nee veritus est homo obscaenus comemora resilias Lot, quae ut genus paternum seruaret, cum ipso patre misceri astu, inquit, mirifico procurariit. Quid ergo tam inseprobandum superest, quod iste ad suam causam quouis modo conducens non asserat Z Quis Theologus incestum illum,& illum foeminarum ausum non vituperauit, velut a stultissimis mulieribus intentatum Z Uerb multa dixit Cosmophilus ut homo, & quae humana sunt cogitauit, illa tibi ob ijciens, quibus te astu alliceret. At hoc in loco, quae vel ipsae bestiae exhorrent, &ipsa Venus non probat,proponere tibi in exemplum non exhorruit. Est apud Ethnicum philosophum in libro de animalibus, equum quendam se dedisse praecipitem, ut nouit per libidinem sibi matrem sui sie suppositam: Et nunc Cosmophilus exempla eiusmodi tibi illo praetextu

excusans proponit, ne scilicet mundus tua sterilitate perdatur- Putat igitur tuum genus, si maritus fias, continuo immortale futurum, tanquasi certo sciret, te, ut dixi, habiturum utriusq; sexus liberos, qui item alios generent, & item

illi alios: nihil de sterilitate, de cladibus, de

morbis, S innumeris alijs casibus ; imo nec de Deo ipso omnium donorum largitore cogitas.

66쪽

Ne coeliatu. 6 An non in dies familias plusculas funditus interire videmus e autem potest inde suboriri Christiano iactura, cum omnes fiatres sinus, &sinis carnalis propagationis propemodum coi summatus si ρ Sed donemus istam tibi immortalitatem: quid est hoc tandem usq; ad eb eximium ad quod optandum tantopere te extimulate & impellit Z Nempe generare hominem, quem Deo generes. At si Deo non generaueris, sed potius Luci sero,ae gehennae, Ut saepius contingit, nonne paenitentia te generasse Urgeberis. Nam ct Dominum Deum propter hominu malitiam dicitur paenituisse quod fecisset homine. Quid scis ergo tu virum potius generes filium gehennae,& hoc praesertim tempore, quando creuit nequitia, & malitia in orbe uniuerso pQuanto itaq; melius est, meliori vocationi consentiendo, tutiorem tibi vitam eligere, ac tuae saluti consulere, quo p0ssis & tuo exemplo, &monitis, quae plurimum Valent, quibus etiam Vita ipsa consonet, plurimos ad pietatem, & Dei cultum multb sanctiorem attrahere; quod est uere, ac tutb generare Deo , idq; ad beatam ac

sempiternam uitam pilla porrb, quae ab initio tibi ponebat ante

oculos, sub finem epistolae, aut potius orationis suae recenset: nimirum puellam tui amantissmam, summo genere natam, artate floridam,

67쪽

g g rambr. sathar. το t in facie spectabilem moribus insignem, semma cudo te tibi offerri, magna profectb, ct titillatrix illecebra est. Sedi quanto haec fallax, ct sugax illecebra maior, tanto. tu holocaustum pinguius reddes Domino Deo tuo,s his reiectis totum te illi consecres. Nos praecepto non te astringi mus: sed si uocationem Dei sentis, eam omnino ne spernas, consulimus: imo non nos . sed Christus ipsa aeterna ueritas, qui dixit. Omnis, qui reliquerit patrem, S matrem. & filios, & uxorem , ct caetera, centuplum pro uno accipiet in hoc saeculo, in alio uitam aeternam. In hoc sae culo, inquit: Verum id Cosmophilus non credit: sed illi certo norunt, qui sunt experti, & qui ponenteS manum ad aratrum, non conuersi sunt retro, nec scut Cosmophilus apostatarunt. Ut auteni laudes sanctae uirginitatis obscuret, semper in deterius labitur. Neq; uero, inquit, me clam est, magnis uoluminibus priscorum Patrum decantatas uirginitatis laudes, quorum Hieronymus adeo miratur eam, ut non multum absit. a contumelia matrimonij,&ab Episcopis orthodoxis ad palinodiam si inuitatus. Quid hic aliud respos meretur insignis susurro, qui adeo meras calumnias in sanctum uirum loqui no ueretur, quas ct alibi in suis libris spar- .st ρ Cur homo mendax, ct impostor no aliquem

68쪽

unum ex illis episcopis,& orthodoxis espressite Quasi vero ullus celebrium doctorum ea aetate claruer , qui summis laudibus virginitate,& peculiari libello & sermone in coetu no extulerit. Et quod subdit: Ueria donetur hic ardor illis teporibus, eundem qui supra, errorem cotinet. Putat enim, aut potius se nescire simulat, priora tempora magis requisisse coelibatum, quam nostra, contra expressum ipsius Christi verbum, ut diximus, & clarissimam Apostόh Pauli sententiam; sed & contra rationem manifestam. Sicut enim operae carnis, & voluptati acare, longe minus decet senem, quam anterioris aetatis hominem: ita de mundo in hac eius senectute aestimandum est, quod explicite Apostolus docuit, ct omnes sancti doctores,& Cosmophilus legit, sed non vero percepit. Excogitauit & pro coniugio alias nouas rationes. Primo ex dictis Theologorum. Supponit enim bonum esse pugnare cum Turcis . At si substuleris, inquit, coniugium, etiam pugnatores una sublati erunt. Quid hic dicam 3 nisi hunc homine ita loqui , ac si te coelibatu profitente periculum immineat Christianitati a Turcis, ut sic militiam in tua posteritate constituat. Nec illud cogitauit Cosmophilus, lubd in Turcas n5 tam numerositas bellatoria valet, quam oratio Ecclesiae, & praesens

l. Cor. 7.

69쪽

ducia ex Deo. Huiusmodi armis praecipue superarunt nostri , cum superarunt. 'Addit calumniator, docere Theologos.li-- cere trucidare serro paretes infideles, ut eorum

liberos liceat baptizare, ' propagare Deo. At

hoc, inquit, mitius erat efficere coniugiorum officio. Uerum non ea erat Vsq; adeo atrox

doctrina quam ponit Theologorum, quam neq; Ecclesa Dei recepit unquam nec in praxim adduxit. Quod si forte viai, aut alteri ex theologis ita uisum est, longo ponderosor erat reliqum tum opposta sententia, cui & consuetudo, optima legum interpres, astipulabatur. :Pergit etiam argumentari, puniri legibus, saquis procurat abortium, aut accersat pharmacis

sterilitatem ; ct in sacris literis mortis suppliciu 'esse illatum ei, qui potius elegit semen de indu- Genes 3 b effundere, quam fratri defuncto liberos suscitare. At parum dissert, inquit, si quod nasci

ex te poterat, sterili coelibatu prohibeas, ab . hoc, quod in tuo corpore vel arescit,uel magno etia salutis periculo corrupitur: quod in somnis Habitur, homo erat, si modo tu esses homo. At si haec obscoena argumentatio quicqv in

ualet, omnes prorsus homines constituit homicidas,etiam maritos, quibus semen saepe excidit frustra. Non enim semper tenentur aut maritis

70쪽

uxores adesse, aut uxoribus maritos. sicut autem sunt causae iustissimae, ob quas praestat ab uxoribus ad tempus, potissimum ut vacent Ora-ationi iuxta doctrinam Apostoli , segregari, ut nullum sit piaculum, si semen frustra emittitur: ita una causa est maxima, qua liceat, ct honestust nunquam sociari coniugio, uidelicet, ut liberius uacemus Deo, ut ita fiat maximopere lucrosum, futurum illud naturalis fluxus dispendium. Neq; enim maritus totiens facit conceptus, quotiens semen in uxoriam terram iacit: quin etiam in non paucis accidere experientia videmus , nullum inde nasci fructum . Fructus enim uentris potissimum ab ipso naturae parente tribuitur. QDd uero periculum magnum salutis ijs ex Galeno ponat, qui semen continet, ut eius consilio praestet effundi,Cosmophili camnalis cautio est, nescientis alia in lege noua esse parata cotra eiusmodi fluxus remedia, longeq;

plus posse Christum quam Galenum. Quamquam ex Galeno ipso possemus ob ijcere, longe plures perijsse ex nimio cum uxoribus cogressu, quam a semine non essu . Nam & Hyppocrates diuina uir scietia sic enim refert Gellius) de

coitu uenereo ita existimabat,partem esse quandam morbi te terrimi, quem nostri comitialem nominarunt. Multum uerb interest, utrum quis de industria prouocet a se semen, ne emittatur,

cis assec. c. s. GaI. lib. pri. de semines cap. I 6. Aul. Gel. lib. I9. cap.