장음표시 사용
201쪽
ω stia totum imi erint, oe animi corpresque morbos. Partem eorum Sol quadam libidinum abripuit opa tem Charybdis abamum voluptatum. Nosipsiqvi alui 'tum secenauimus unquam alteri adseri erim,quam Bono meo deo. Iam Est quiremfecisse sibi atque aliis videntur, quid referunt ex hoc mercatu rexternosse Amsitus inguas boni moris ac virtutis, pauci igniculum aliquem ausemen. svi Appioniae falso Polyhiator, cum Homerum ab inferis magno molimine euocasset, nihil eum interrogauit nisi, domo'sic plerique istorum adolescentium, in occasio praeclaradisicend utilia tantum confectant-.Itaqueut veramperegrinationem laudo,siusceptam maturo iussicio, tum auo duxerim siti, non nego, ad prudentiam G rerum usum siciuuenilem nam hanciure nunc damno abhorreo. qua mihi similis longa nauigationi videtur, sine meta ,sine portu.
Iactantur in naui, circumaguntur variis ventis: cum
ad terram N ad se ses lectunt ocu los, vident non mu tu esta dis nauigasse. Sedaberro, in hoc peregrinationis sermonsia remeat vereTrinor.Domu 'adme, imo ad te redeo cuidonum mittimus, vinum eiu
di aliquot Amphitheatralium delineationes. Ac pluri anesuperessescio in Italia, stania, Gallia sidcum omnia sere ad rexemplum , quid opus pluribus exemplis' Idustria amnovata seu si dono per se tenui, ac vix dono, bracteam aliquam verborum circumiri, is velut
lucem nostra interpretationis.Tu,mi Orael paruum hoc, non Iux animi meimonumentum habe. monumentum, cui, ex vetere formula, D O L V S certe M A LV s ABEST. Valeta.
202쪽
CAPvτ pRIMUM. f. phitheatra cre ira Memo um in prouincus fuisse: eorumque alia quot recensio.
I aedificii aut publici operis vllum genus cre- brum in italia & prouinciis fuit: reperies hoc
fuisse quod ad ludos spectat. Vtenina Roma ni victis gentibus linguam & mores intulere: in rioui sic vitia. naec praesertim, quae blandiebantur, ' de admissionem sibi postulabant specie quadam amaenae voluptatis. Itaque Theatra, Circi, Stadia exstructa passim: sed inprimis Anathitheatra, quia omnis plebs de dita maxime in spectaculis illis crudis & cruentis erat. Histo- 4 piovi riae passim docent,de Christiana item Martyrologia in quibus i toties mentio puri illius sacrique sanguinis , in ferina hae sede et ' As. Quod si tamen no ingerant libri certe oculi. cum etiam nc ruinae & reliquiae ubique occurrant insignium locorum. Et de aliis prouinciis dubitemust Ecce Iudaea illa ipsa conscia veri,dei magni, in hanc culpam venisse reperietur: quamquam sine sua paenE culpa. Herodes enim, maMificus sane &retera illustris rex, non uno loco Iudaeae Amphitheatra inaedi- stui recratimsiue ipse pronus in eos ludos, siue studio quodam liai quoque parte placendi Romanis. Exstruxit in ipsa urbes aer
ωας - is, ut Iosephus , maximum amphitheatrum. Item Caesareae, ait idem scriptor, κα- πε ct e rimata ν όχλονἀ, --νδεχ δ' Mi inimi phitheatrum 'uxit quod mutam hominum turbam caperet. Nec de Graeri
hi aliquis dubitet, Asrica, Asia, Hispania , Gallia: non certe is, qui res ocinores in Parte norit saeculi vetusti. Audeo adfirmar raram aliquam siue coloniam siue municipium suisse, in H t queis
203쪽
ci Dε AMPHITHEATRis queis non & ludi isti, & ludorum simul sedes. Adeὁ veluti Des quaedam, animos omnium peruaserat ludicrum istud studium,a 1 furor, licam Ataque vi3 aliqua prouincia etiam nunc in qua non vestigia Amphitheatrorum: 'ia aedam es scura di fugientia l6ngo aetio, quaedam elatius hxuantia & viva in . parte. Quorum non equidem accuratum Indicem polliceor, multa me fugium scio: sed pauca tantum fidei causia subii clam, visa nobis aut firmiter audita. . . tast it igitur hodieque in italia, ad Lyrim Campaniaequ- uium c rialiano nunc dicunt iuxta Minturnas pars Am-
v phitheatri Intericii bene conspicua. Exstat secun id, Puteolis, pariter Amphitheatrii latericium. Tertio Capuae, sed magnificum & e solido marmore. Quarto, Albae in Latio; e quam teria . non enim vidi aut accepi mibi incertum. intὁ, Ocriculi, in Vmbria .materiem ignoro. lSexto, Veronaepulcherrimum cuius pleniorem descriptio nem una cum designatione mox dabo. Haec, quod sciam in
At in Graecia etiam , Athenarum veterum solo .conjici aiunt magnificum & marmoreum .
In Istri .i, Polae ad mare Hadriaticum: quod item mox subjiciam. In Hispani Hispali extra muros nisi fallori pulchrum, sed
cuius formam nancisci mihi non sajta
in Gallia, Perigessit in petrocoriis surbem eam, Vesenana Ptolomaei fuisse volunt) pulchrum & satis integrum, extra moenia cuius icunculam vidi, sed parum exactam aut certam: ideoque mihi non ponendam, E lapide quadrato est, & Arei eius longixudo XXX. Penicasu ira ,latitudo' XX. .hiel te etiali esse aluis sed parum integrum. surdegatae exstat, quod videse multi: nec des optibnem in
204쪽
Europa. nisi quini etiam in Helvetiis exstat, Auentici. Dignum autem nota, quod de hodie haec omnia fere loca, Ampli', a Menas appellant: retentaposca scilicet re vulgata voce.
Oset illud Romanum, inter pulcherrima & integerrimai Veronense Amphitheatrum esse fatemur. quodὸ marin
re eli totum. Quando,& quis tetruxerit, multi & diu quaerunt. rellus Sarayna,qui Veronam suam descripsit adfectu magis Deci eius eximio,quam siccessu, suadet nobis valde vetus esse & lirutactum ante tempora Augusti,aut certeillisipsis. Sed argumen huic rei quς adsert,no sunt prosecto a dea pitho. quς recensebo tamen & resellam breuiter at .ut in rc ludicra,per lusum. Iamprimum hoc sibi sumit, Ampnitheatrum antiquius esse L uil, bis quamTheatrum,quod ibidem conspicitur iuxta Athesim flua S men. At Theatrum hoc exstructum est , inquit, ab Augusto magis igitur Amphitheatrum. Item: lapides in eo aliquot tauri giem habent insculptam. taurus autem, symbolum Au Psti: quoniam & in nummis expressus,de natus ipse ad Capita Dubula uti Suetonius testatur. clarum igitur Augusti hoc esse opus. Sed & lapis alius Veronae. qui praescrKO C T A v I A E C.
F. ET . S o RD RI. C A RI s s I M AE. Constat vero Octauiam
hanc serorem fuisse Augusti. Denique duodetriginta colonias per Italiam Augustus deduxit, easque variis operibus instru-rit,narrante Tranquillo: inter eas Veronam fuisse,nihil amburendum. En argumenta, e plumbo an e vitro' quae leui de hi- dente manu reiiciamus. Ait primo, Amphitheatrii antiquius λωνι ista Theatro esse. Non credo. &causia haec, quia ubique fere loco-s λης-rum,ludi scaenici iores origine&vsu muneralibus istis: igitarii tui ait ta& eorumsedes. Quid opponisὶtauros. & illi,inquis, insculpti '' in hoc opere. Quid tumὶ nempe ut ornamentum operis non ut Tau iri, auctoris indiciu Qvὁd si omnia M. Augustu trahes, ubi tauri: quis finisi Elia Nemausese illud gloriabiturstructo:eAugusto. ' 'Sed tamς hoc, quit eius Principis symbolu: quonianum mi: Augu-
205쪽
: .e Augustaei, eum impresta tauro. Etiam aliorum, o bo e sene
ni nutati quia taurus siue bos coloniae deductae nota, non peculiare aliquod signum. At enim Augustus patus ad capita bubula. Otu quoque inter eas & ignosce. non enim ultra comprimo hunc lienem: non, si ego obiiciendus sim vero tauro. Sed in Octauia etiam es suavior. ais illam filisse sororem Augusti. Quis tibi fecit indicium ἰ ego imo illum lapidem sepulcraleni futile verius auguror, de municipalis alicuius Octauiae: non iulius Principalis, quae mortua & sepulta Romae. Nam de colo niis, & per eas Augusti operibus sparsis: communiter non ne gamus. ad Veronam tuam si adstringis, opus sit alio teste. sed ecce quoque eum, inquis. Nam Cyriacus Anconitanus in I lim, nerario suo scribit hi verbis: Denique Veranam franissimis ,
antiquam ciuitatem rem , binon exigua veteraran monimenta c--
perit,pn sertim Labyrinthum quod Arena nunc dicitur. gy babetur quod constructium fuerit anno imperi r Octaviani Augusti ire simon
Mari Gno. cuius pars extetior terraemotibio corruit. Tibicen hic aliquis:
fateor: sed parum firmiis. Famae enim innititur: quae in his talibus, plurimum inuenitur fallax. Et cur credam Augustiaeuo muctum in colonia hoc egregium opus: cum ne Romae quudem tunc fuerit, & in ipsa urbe matreZ Nam Amphitheatram an sura & lapidea tarde ibi coesere, ut docui,de sub Augusto. Valde autem verisimile, exemplum illinc manasse ad urbes subdita demin pres: non autem contra. Itaque urelio nostro siue Cyriaco, nihil adsentior de tam grandi aeuo. AF Πὰs; iis; etiam Carolo Sigonio praelustri viro,qui nimis nouitium facit, refert ad Maximiani aevum : hoc solo argumento, quod is in vicinia pleraque condiderit ampla di magnifica Mediolani, . Aquileiae, Brixiae. Ego etsi certus sum nihil in hac re nunc esse mo. ' certi tamen paullo antiquius quam pro illo Principe suspicer. Prinaum, quia iamtum Pliiiij secundiaevo, Gladiatorum Ferarum spectacula Veronaedatis crebra. praeitipse in ' Epistolis,in quadam ad Maximum Africanum. Deinde, Othonis MVitellij principatu, Placentiae vicinisque opidis insignia Aman .. -- phitheatra fuisse scio: quianinus tunc Veronae Certe de Pla rex ium centino egregium testimoniuna Cesia. Taciti secundo Hist xi riarum: mocinam Pu LGHERει M E
206쪽
stri ubi& laudes eius ampli operis amplas vides :&simul si mari, Hattendis) crebra iam & vulgata per Italiam Amphitheatra' 'di fuisse. Sed quod combustum Placentinum illud ait: fortasse haereas. S quid) fuitne i itur ligneumi De toto, non opinor, de parte, suspicor: ea icilicet, quae subsellia & gradus in- aeriae complexa. At exteriora omnia, firma&e lapide fuisse censeo. ni fuissem: cur ut de magna iactuia aliqua historicus noster questus Z Fuerit igitur ad eam serm*m,ad quam Polanum illud, quo de infra. Nes plura de ortu Veronensis Amphitheatri dico , aut magis cena. ipsam formam : non cana prorsus quidem uti nunc conspicitus, sed adiutam, 'iblet, leuiter ab antiquariis de archite his. Ex iis ehim quae r Mnt,facilec ceptu totum opus occlesignat
AD D A M non ita , quae ad sormae eius intellectum: de quodpeni illus non potuit, calamus hic mihi explebi Paries totus exterior Nam vulgo vocandὶ emarmore est, Maim ea opere quod Rusticum dicitur factus. Diuiditur in Arcuum tres ordine Auia super ali iis addunt. Quisque ordo,ANys δ' o. ontinet siue semices puta rata duo In supremo ordine fla- diue astu tuae olim columnis adsitae*e insitςpotius,utivestigia docent. αὐ:
Supra eum ordine , paries adsurrexit,in quo senestrae grandes, quadratae, L X X i i . Earum usus, me quidem iudice, ad aes Ila lucelat hauriendam, cum Amphitheatrum velis tectum: si ue etiam ad ventum: 'uia restigerio certe opus, in aestu , α concursu tot animarum mecalius huiusnodi roraminum ususi censen-
207쪽
et Coronicis pedum i X. s. Ter ij arcus altitudo, pedum Xur a. s. latitudo I x. s. ci lumnarum, xx. s. Core nicis, v. d.
In parte imi ad terra in emim iterum descendo triplex conia tinuatur Porticuum ordo, qiaae ambiunt de sustir ent totum opus. Exiis, Porticus extima, lata pedes xi ii. Media' des Pori uim IX. s. Intima, pedes v i ii. s. Ex hac portae siue aditus decem
octo in Arenam. interque eas duae grandiores oppositae, qua 46ngissimum Am itheatrum est. quarum latitudo, pedum
unciarum v i. At Arenae ipsius longitudo , peri . cas continet x X X V I I II. latitudo, xxi i. ita ut in pe pide; numeres vi. Gradus speciaculorum Toresto de finiente) non plus quadraginta duo: alti singuli pedem & vn-λα ita. cias Ir. lati, pedes ii. Excipio quod in media cauca, gradus unus est excelsior: sun dico, ex Torelli mente. nam qui Formam hanc nostram concePit,tres adnotauit.ὶ qui altus pe- cinctio des ii. uncias vi. Eum, Praecilictionem siue Diazomaceni Gratia. mus. At scalares gradus, qui ad Vomitoria: minores scilicet, quam illi sessiles, nec alti plus quam uncias 'ri. lati tamen ad mQu,in eo que ac sessiles. Suere in nis Gradib*s potu Pre orelli calculo, ad viliati tria millia centum octuiniquutuor : ita ut λ. , . singulis pes& meatus adsignetur ad sessionem . Harum on1- qui hiu nium mensurarum auctores mihi Torellus& Sextius: nee in re quae manuum &linia est, fidem ineam ego temeia obstriti gam. Plura & magis minuta quisquis voles, apud eos vide.
208쪽
e vestigia & reliquiae multae antiquorum operum: duuii que inprimis insignium , Theatri & Amphitheatri. . que Seo. sertio acci irate descriptuira : ciri viro praeter proprias uta. 'laudes, obuenticia illa accedit, quod doctor&ductor fuit ad Architectonicen , Gulielmo illi Philandro, viro veia perito ui αα apud ma nos magno. sed hoc Amphithea rum Polanum N , se alia quadam forma & facie structum, quam ea ouae alibi demus i ideoque iure me allicuit ad exprimendum. Non in Mo. enim; lapide aut vito opere tota inoles suit: sed exteriorian seminu iam pars,quae lapide quadro adsurgit cum colurnnis suis,ope-ie item Rusti iacta. At interiora omnia membra. subsellia, oditus, gradus, podia e ligno fuisse certum est idc pro tempore construi potitiisse, destruique. Itaque hodie totum illud in ris iis Maeternum vacuum apparet, nudo tantum muro: de quod in ra- bella nostra expletum hic vides, a manu est de mente Sertiana. Situm est in urbe media, ad montem, totiusque operis di- mitis, mensiones pete , si voles , ab eo quem dixi, accurato arcsitecto. s
210쪽
ExτRA ROMAM: OBEL L. G. CA P VT . . ' De .se optatium Nemai sensi. Jon 1 hoc noeninis & celebris . non per Galli in solum. sed per Europam. Et credunt multi, eximium etiam obm opus fuisse: non ego, qui scio maiora multo & operosa
magis habuiisse ' Lugdunum, Viennam, & nobiles illascat
liae urbes. Prae quibus, quid Nemausus Nomen tamen non limira
iniuriaretinet: quia & pulchrum est quod satis sit,&antegrum Ti.
magnas arte. Quando vel a quo structum, nescimus:nec nu. Dii mini aut rixari iterum cum aliis lubet. Hoc reperio noti isnotiis. dignum, olim a Gothis loco arcis habitum, de contra vim firmatum. Rodericus Toletanus id notat in rebus Hispaniae, . lib. iii. cap. v I i. appellatque Praesidium Arenarum. Formam eius dimidiatam hic adpono. cetera vide & quaere apud Iohannem Polavin Albenatem tin libro quem inscripsit Anti- quitates Ncm ausi.