Cremonensium orationes 3. Aduersus Papienses in controuersia principatus

181쪽

' A C Υ Ι Ο ΤΙ. so men eadem uideri possint extra causam. Quid.n. χd ea ni extremo loco plurima de ciuitate noxtra p--dicaui, aduersarj habere psunt, quod de suo muni'cipio mutiant φ eo autem tendit mea tantarum vi iumn de ciuib' nostris praedicatio, quas commemooui omissa omni contentione, ut, quod inter morta

lasse fuit difficillimum gloria inuidiam saltem

M inceremus. Hesterna, hodiernaqactione breuiser .psicutus sum sngula, quib'qque ciuitas alia aliam lantecellere possit. 2Xam in dicendo in omni scientiarum, artiumqho uirtutum genere fetv mihi se

s amplissima tua offerebat praestantesimorum ho-

inum ciuium ni strorum, uerum in pauca cotuli ut hanc molestiam citius a uobis, qui maxime estis oc- inpari, dimouerem . etenim injingulis reb eiusnodi materies redundat, ut Malos dies commode consumere possem. Verum tamen in omnib'facile .pbaicimus Cremonam Papia Ionge superiorem esse, ut quisque manifeste intelligere possi Papienses de excellentia cum omnib' .puinciae ciuitatib' contendentes deiectos esse omnino de principatu .ectissi haerere in salebra, ct undique teneri, a tergo, a fronte, a lateribus. eorum causam labare, totam rem uaci lare, conuuls 8s omnib' fundamentis, q eis ualidiora, solidioraque uidebantur, .pbauimus Cremonam longe Papia antecellere antiquitate originis, nobistitate generis, frequentia populi, ciuiumq; θωηd

182쪽

re, aedificiorum item tam publicorum , e priuatorsi

magnificentia, censa quoque atq; diuitijs, Ioli felicita te, ct ubertate agrorum, morib legib ct instit iis, inductria, optimarumque artium nudise, uirtuis imprimis .faeqse ac gloria rei militaris,qOmnia n9 modo locupletissimis testimoniis, firmissmisque argumentis pbauimus, sed etiam P sicis, exploratisq; rationib' confirmauimus , quas nunu aduersarii illae emptitia oratione refellere ualeant, e ardentis' fluaudire cupimus, ut uideamus q sit tanta oratoris conducti eloquentia, aut potius confidentia.a duci ne poterunt, ut ad haec re1pondere, aut omnino his ere audeant. cum res ipsa loquatur, cum omnia, non modo explicauerim, sed ante oculos ita repraesentaverim, ut Diis ea non dico intelligere, sed si iam sensib' comprendere ' δε mentis erunt sanae , nec ita prorsus excordes, non elaborabunt, ut con- .futent, ea non dico uicinarum ciuitatum , sed ombis terrae iudicio, ac tenimonio comprobantur, ipsi etiam eadem confitebuntur, atque approbabunt, Os qui uiri graues, o .pbi sunt apud eos, esse.nAomplures arbitror, ij si me auitent, omnem culpam transferent in cupidam iuuentutem, eius dementiam deprecati v non publico conflio, sed priuata temeritate turbulentissima ratione controuersam ;in re tam picua, tam alieno ve excitauit, solaque

confessone dabunt poenas rei male salutaris, o p

183쪽

ritas omisiam hanc causam hs i desertum abi ci acite ; antiquari patientur. nisi uelint ab onmibisse,plodi, atq; exibolari. Ita iudices uentrarlim occapcllismim rationem habentes, a uobis hanc moi Iliam dimovebunt, nec crastino die uobis asinire fonecesse me refellentem ea, qsecundum se sacci . a

Mersus nos contendunt.

M a 2 ni

Q Derabnm 12d cer ex iis hesterna actione sis' λ tis explicate . facultate dissorui contra Papia ses in contentione amplitudinis ih posterum di-rcendi labore, o nos Enidi 'ndi L o pariter leuata iri. ner non ex illis, hi aderant ofuit, ni elligo, enon iudicarit aduer ridis tot constantib' rudi λις μ-peratos. plan due contractos, ac muralis dantes Altro cessaros, abiti ro, ; deserta abiecta. I; ca: fa,cum casa. il ego diiseeruistem uiderent, nihil quod eos a m ' dum leviret responderi poste. At uero illo, do fi scepta causa, ni ita vis, nulla rutis depellere porc ι-controuers0s, inquietos, suam ae temeritas m rimit impudentor, I bracteri defendere adhuc μ'

184쪽

lunt. Mirabar mecumq nam est istorum tam arrogantia, undese originem duceret. Interimur adolescentes nostrae ciuitatis nobilissimi, qui hoc γ Papiae iuris ciuilis sientia pdiscendae dant varac, me admonuerunt se tot actionem Papiensium is risse in hac controuersa dignitatis,ab alijs adoles ietibus sibi familiaritate coniunctis amprudenter tm ditam. o eam quidem retulerunt haud quae et Ipetuam orationem, sed in terruptam potius scriptionem, ct qdam quasi tantum capita rerum inster comentarη paulo plenioris, quib' rones, o argumeta Papiensitum con.inentur, quoru quatuor,ads ram quinq; ualidiora, ct Irmiora sibi uideri, reb- qua uero posta esse. ut numera augerent, Orationem ipsam pleniorem,ac refertiorem escerenti 'hil illos magnope efferre antiquitatem originis umbis suae, aut conditorum nobilitatem, nihil minus, ede populi brequentia elaborare, nihil de optimis maiorum institutis, de moribusue, et legib ciuitatis.decense, o fortunis, urbisq; amplitudine mirum lensium, de hiendore ciuium ne uerbum quide, de tit tute, industria hominum illos cibo ob-ese , ut intelligatis eos honesse usq; adeo Residos, ut ausisnt mentionem facere de fuantia eorum uirorum, qui doctrina exculti se literis, atq; artib' dedunt homine libero dignis . nihil illos penitus de arte mit

stari, des minoru opscumsuero, ni hi de fide μ

185쪽

nihil de maiorum suorum ι omendatione dice. e. oem illorum duι iam in illis quatuor, aut quinq; postramese, illaque eos si da pdicare, atque inreser an 'ter iactare. Demum yrer ea, qiampridem in iud

Ilum attulerunt .psua causit, ne literam qdem aradere exceptis contumeliis, quas nobis imponunt. an carunt.n.n viri illi adolescentes earum orati nem admodum detentatam ese, ct rabiosulam, maeis esse aculeos, quos in nos exerceant. q nem um. p quo parem gratiam relaturum eram nis ciuiumeorum Vinas, ac lenitas, moiaque modestia obnarent. nune illi . ecto apud ingratos beneficium posissent . ucrum nostrae grauitarissem Dir ω n serum equi ne summa aduersariorum ignominia,' tum oratorib' ubque gentium antiquissimusu rit, Romae I sertim, o et in Graecia ubi humanitas

nata se dicitur: cum aduersario agere non modo libere, sed interdum et accusatorie, eumqi caMillaudo .pbris, o maledictis, cirra tamen persitant am, figere.Im nobiscum,ut libaeris, nos alitem cum eis

agemus more nigro. Videamus tandem ainam ea

sintdamsolida, tam firma tantae iubiae frmamen

ta Audite νο Iudices, atque animaduertim. Aine Papium Cremonae I ferendam primo, sin ea brusoria. ubi agitur de pace Constantiae, cum contu rit utriusit; ciuitatis feri mentionem, ordine ppom

186쪽

IMΝvs. cruntnundum argumentam no mulso si inius primo , se nescio cuius i nisi is diplomatri seiunctos ese penitus, ac seiugatos a Med: Iane sue

imperj ditione. Papiamque I sie esse psi ilara, quam

INatorum diplomata, quib' municipi r suu milia: tis ἶonoribus dignitatib' cohon starum pdicam. Quarto loco multum 1 et iaciunt in ucademia, li iterarum gymnaso, quod residiis c pleritis caeteris luinciae ciuitatib ' Papiae institutum fuit.V. limo pugnant se omnino Cremonen ib' pponendos , uel ob idsul im, quod Papiam regum, regnis sedem istitos annos fuisse constat, cur non potius latr9nis re- cepta umJ 2 bil eos plerea addere accepi excepέ ti uerbo M contam'ri si sibus nos lacerant .sed in Uijs paucis V lis oem s iter a eorum arrogatiae, atq; Η '

187쪽

sopulis emersit, partem periculo bimam

pter se se, Mi arbitror, hine offensione. iam mihi adepta lia xjncula, quib' iligatas, atque impe trilis no' poteram Mea ore excurrere, ct oratione usiit i iam copedes exclistae, qu:b' detinebar.rem uobis tantum Niraues Inu innuere cogebar, cum de di. gnirare, atq; excellentia n0strae esuriatis agercm, ne uobis iudices, Orlinque illis, qui tunc adιrant, quos et hoste, et multo pi res ad se intueor. uideremur de fortunis nostris, de uirtutib c laudib' ad oem exacellentiam intolerantius gloriari, Mnesque vjodesta tragredi, uerebar, ne Mamatis a uobis notaremur,

neue sociis ciuitatib' boncsis mis inuidiam, atq; ali quam ossen onem excitarem anallis locis ini jta uersabatur oratio, cui iussa meorum ciuium semp moderabaritur extra cancellos egredi licebat, oesquando septa n hi circundata transire, uelis posse longius .puebi visus sum, mi a eam nem. NO MCU-rum orationem Iur Je. confiesr Prodeamus radem .rn aciem. ct dijcrimen. iliciamus aduersariorum singila argumcnta, eam c0xIlantissimis, et necessa

188쪽

in tenebris uersentur, tam in nonnullis historijs, d in nouis tonstitutionib' caroli V . Impatoris nuperria me editis tu contingit feri mentionem utriusq; c tritatis, constat aliqua do principe loco numerari Papiam. hui, tam frmum, tam certum, tam in pu gnabile argumentum ' tam exploratam ronem. Videte iudices,quid tam puersim, pposterumue excogstari possit,qua .n.id semp consulto far, o de imdiustria, neque ma is casu, atq; fortuitu , ni qq; priore emtas in mentem uenerit c lentis, eiusq; snem riam mouerit, quod facile iudicare possunt, non modo illi qui historias conscribunt, sed B Osi, ut eara Iectione delectantur. Hic ideo non multus ero in Merendis exemplis quiK Iuculentissme ostend ne posiem resemese scribentium consuetudinem, clineq; Papienses audeant at mare, se ubi a principe ioco nominari, id mam se uideri mi apud Lb.

titum tam conseimatum rerum scriptorem, quoties escontemit duas pamras Romanorum colonias nam rare, Cremonam, o Macentiam.non. r.emdFG

Anem se struauit, sed aliquanto Placentiam .

interdum Cremonam priore loco nominavit .si ibuersarii in iureperitum aliquem consulas it nunq. ut dubio ra incoctanti rone inui fuissent. Placesar.iurisconsultis prudentibus uiris istiusmodi ordinF

189쪽

non attendendum, nis in rebus penitus inuoblatis, arq, obscuris, in quib' nulla alia apparent uestigia, unde ueritas erui possit. Atqui hesterna, sivi re actione enumeraliimus plurima indicia, ct certissma argumenta F manisso constat Cremonam longe Papia 'stare, ideoque non opus esse not ad clasfirgumentorum quisiuilias, ad tam inconstantis inqrqtionis angustias, ct angulos copelli, cum iam Patienses Jbatum erit ηsram ciuitate uestra lonae antecedere antiquitate originis, nobilitate genearisv conditores, populi frequentia, ciuium amplitudine, Blendore, optimis nstitutis, opibus', erimni uirturum genere, industria item, oe arte militari. qsine omnia cum sint indicia, irisignia in ad modum issa ueritatis, quid me reuocatis ad ob

scura cleam gna, fallacia uestigia ' eum inq ηιμ hi ι larissma solis luce frui datur cur me in tenebras nostis ultro conjcisnam ' Eiicienda os ista omnis uestra ratio, rota es nugatoria, et a sapientissimis

Miris iurisperitis iampridem repudiata . neq; n ulla

oratione defendi potes, nisi forte uulti su Ira causa pnctissimas I gei etiam in iure pontificio antiqua.

xi, aut penitus abrogar in quib' num rari contingie Italiae antiquas academias, et literarumgymnasia, nulla habita antiquitatis, aut dignitatis ratione, utunterdum Bononiense,quo est antiquissimum postrro loco η mcretur, Atqui in escrcui, et epistoli ,

190쪽

segulorum Mediolanen xm constans et perpetuus ordo semperq; idem seruatus ut ascriberetur , Dux Mediolani, Papiae, An feriaeque Cυmes G - Eua, ct Cremsnae Domini , . ad ineptias identidem

reditis , quas uero istuc ex Jpposito, constantio issi na, tus consito factuset non potius fortuits si qΘciuitas in m ntem venit illi librariolo, qui primus indes bendis illarum principum epistolis fuit auctori iusmodi ordinis .s ista ab ripti tu formula Iud

LVS prs cuiusq; dignitate nomen cuius Ac ciuitatis

me rarus re id potius Osis, aut sorti itast , Deteri erit nobis nr se Papiam, non modo CremG-Zae, sed etiam Genua praeferendain tam praeclara Di boni ciuitati. QI ad regiae st bis prope maiesta-aem accedit, Angleriamque perexiguum, fertissimum oppidulum, itidem oe Cremonae, et GenNAE aanreberendam. Quo quid disti potess obtusini ι n. r. ηrgare piissiunt aduersa j Genuam , ct Cremonam

enumerari tam post Papiam, po si Angloriam ,

in eadem ipsa formula ascriptionum , si tant*per prα sic iactant, ni forte etiam Papienses nulli 0ui . inrem amplitudine cocedentes praestacte defendere u lint, Papiam, oe Angleriam ipsam Pantumuis contemptet mam Cremonae. Genuae o -τjno dignitate esse praeferendas, Expecto an ita scrνci, it a impudentes respondeant, ut homines ab il-21 via marius absinere quiit. Aut igitur radices ii'