장음표시 사용
241쪽
Dg STLTU IMPERII defendendae sussiciat. Causa primaria mali est ex inconcinna, ac parum apte digesta Reipublicae compage. Quantum
vis mugna nominum multitudo uno homine robustior non est, quamdiu quilibet sibi soli tendit. Omne ex conjunctio ne robur est ;& quatenus plures in unum
corpus naturale non possunt coalescere, multorum vires uniuntur, dum uno conssilio velut una anima reguntur. Ista
unio quo arctior & concinnior, eo validior , caeteris paribus, existit societas. Laxitatem, pravamque membrorum combinationem necessario debilitas, morbique comitantur. Perfectissima unio, & ad diuturnitatem cumprimis apta, in regno rite composito cernitur.
Nam Aristocratiar, praeterquam quod vix commode possint subsistere, nisi ubi Reip. alicujus vires praecipuae in unam urbem colliguntur, Monarchiis sua natura fragiliores sunt. E pluribus civitatibus per foedus coagmentata mata longe laxius cohaerent, & facilius
242쪽
GERMANICI CAP. VII. auqualiscunque firmitas istis systematibus
constet, necessarium cumprimis est, ut sociae civitates eandem habeant reipublicae formam, nec viribus inter se multum sint dispares, utque ex ista conjunctione in singulas par utilitas redundet. Deinde u i maturo consilio, legibus prius rite conceptis, in societatem coluerint. Nam qui temere & velut impetu quodam in societatem ruunt, futuro statu non prius curate pensiculato & digesto, non possunt non multa admittere, magis quia corrigi non possunt, quam quia eXpediunt aut decent. Est & illud dudum observatum, ViX unquam Mona chias cum civitatibus liberis in foedera etiam temporaria bona fide coalescere, ne dum ut perpetuo jungi sint idoneae, Principibus plebejam libertatem aver santibus, plebePrincipum fastum horre te. Illa porro est humani perversitas in- senii , ut vix aequo animo pari secum jure degentem adspicere possit, quem viribus inferiorem videt. Et communia onera ferri detrectat , qui nullam
243쪽
aut exiguam partem communium commodorum sibi relinqui animadvertit. - g. 8. Caeterum Germania eo est habenda aegrior, quod in eadem junctim
reperiantur morbi, tam qui e regno male .formato, quam qui e systemate sociarum civitatum indigesto redundant. Imo praecipuum morbi effectum habet, quod ad neutram harum specierum Resip. Germanica eXacte quadret. interior facies, & simulacra regnum aliquod prae se ferunt; antiquissimiS quoque temporibus ReX erat revera id, quod audiebat. Post hujus potestas imminuta, &gliscentibus ordinum opibus ac libertate haut multum regii imperii valde circumscripti remansit. Inde perniciosissimae semina convulsionis penitissimis Imperii Visceribus haerent, quae in diversa tendere Imperatorem &jordines subigunt, dum illo ad regiam potest,tem velut postliminio grassante, hi pa tas semel opes obnixe defendere fatagunt. Ex quo non possunt non suspiciones, dissidentia, occultaeque machinatio-
244쪽
GERMANICI CARVIL annes Oriri, praepediendis alterius incrementis, aut infringendae caeterorum pG-tentiae. Quod & ipsum efficit, ut tam r bustum caetera corpus ad exterOS invadendos, & aliquid adquirendum velut e nerve deprehendatur; cum nova incrementa Caesari nolint accedere ordines,
neque tamen eadem inter OmneS aequa
liter possint distribui. Quam irregulare igitur vel hoc solum est, quod per ipsam
formae indolem rationes capitis a rutiOnibus membrorum in alia omnia discedant φ Inter ipsos porro Ordines variae distractiones diversis e causis proUe niunt, ut ne concinnam quidem socialis systematis faciem Germania prae se ferat. Ipsit Ordines dispari reipublicae forma utentes male inter se compositi, dum intermixtae passim Principibus degunt li- herae civitates; quae cum fere commemciis floreant, opulentia sua Principum invidiam accendunt, praesertim cum ejusdem pars ex horum ditionibus eo confluxerit. Neque negari potest, quasdam urbes ad lienis instar intumuisse, vicinorum Principum terris ad maciem reda
245쪽
- stis. Est quoque proprium Nobilitati ple-χ α contemnere, qui tamen tam suis sibi nummis non minus placent, quam isti suis imaginibus, aut exhaustis altio--nibus. Denique nonnulli istas urbes velut dominatum sibi exprobrantes adspi- .ciunt, subjectorumque ιαconditionem comparatione vicinae libertatis impatientius ferri, deprehendunt. Hinc invidia, contemtus, insultationes, suspiciones, i sidiae. Quae omnia tamen acrius & manifestius existunt inter Episcopos, illasque urbes, in quibus isti cathedrales suas Ecclesias habent. Quanquam & in ipsis
Comitiis Principes universii non leve fastidium adversus collegium civitatum
ostentent, Imperatore , contra civitates
fovente, quippe apud quas majoris fere suam autoritatem fieri, quam alios apud ordines sentit. Sed nec usque quaque
propitiis sese oculis invicem adspiciunt Principes seculares & Ecclesiastia i His
in eadem classe prae istis priorem locum assignat sanctimonia muneris, prima imstitutione, ac nativae functionis indole nil principale redolens. Secularibus autem nescio
246쪽
GERMANICI CAP VII. 227 nescio quam molestum videtur, istos ex inferiore saepe nobilitate tam repente inpari, aut eminentiori fastigio collocatos, ct Dei gratiam praescribenteS. Praesertim cum illam dignitatem ad posteros suos continuare non liceat, & familia ipsorum intra priorem conditionem subsistant; nisi quod multi Episcopi Pontificis exemplo suis agnatis per bensicia
Ecclesiastica, & donationes sat laute soleant prospicere. Contra Ecclesiastici haut immerito secularibus se irasci putant, quippe per quos multi eorum abdomina cceperunt gerere multo pressiora. Id quoque non parum ad distraditionem ordinum facit, quod inter multos magna sit opum inaequalitas. Hinc enim vitio humani ingenii potentioribus oritur contemtus adversus imbecilliores,&libido eosdem opprimendi; his contra in suspiciones & querelas pronis, ac libertatis aequalitatem quandoque importunius crepantibus. Sed & eminentia Electorum prae reliquis Principibus non levis dissidii causa, his tantum fastigium aegre ferentibus , ac nonnulla praeter ius usurpa-
247쪽
pari jactantibus; his pro jure atque autoritate sita strenue nitentibus.' g. 9. Nondum morborum sat erat, ni essicacissimum alias animorum velut
coagulum religio Germaniam in partes distractam asperrime collideret. Neque sola odiorum causa eX opinionum diversitate, & quod sacerdotibus solenne sit, diversa sentientibus coelo interdicere: sed quod per Protestantes Catholici sacerdoteS magna opum suarum parte sint eX- turbati, quarum desiderium ad easdem recuperandas noctes diesque ipsis stimulos subdit; cum isti semel invasa dimittere ignavum judicent. Ιmo in universum nimiae sacerdotum opes reipublicae praegraves habentur; praesertim cum hi ab alio dependeant capite eXtra rempublicam Germanicam constituto, cui nunquam in Germanos sinceru S amor,& cui secularium salus non alio fere pretio aestimatur, quam ut per eOSasseclis suis quam lautissime prosipiciatur. Hoc enim modo peculiarem velut statum in media republica fundari, adeoque bicipitem fieri remp. in propatulo est. Quiri
248쪽
GERMANICI CAP. VII. 229& vis veritatis Pium Pontificem subegit, ut in historia Australi scriberet: nihil excellenter malum in Ecclesia Catholica patrari , cujus prima origo a sacerdotibus non dependeat, ni forte occulto quodam Dei consilio fiat. Pandus. Cosnutius ren apoc f. . Am. Π. Nec minus illud perniciosum, quod ordinum Germaniae quidam non modo inter se, sed & cum exteris peculiaria inire foedera gaudeant, iniversi Imperii utilitatibus parum quadrantia ; dum exteris per ista facultas praebetur Germaniam pro libidine sua temperandi, & demum occasione data
sociorum ope contra universos invalescendi. Praesertim cum aliquando ejusmodi foedera cum exteris non modo contra alios exteros, id quod aliquo modo ferri possiit, sed etiam contra ejusdem Imperii membra quaerantur. Sed & Astraeae vestigia per Germaniam fere evanuerunt. Ubi enim ordinibus inter se aliquid litium oritur, id quod in tanto
ipsorum numero, &interscindentibus se mutuo territoriis Deciuenter contingit si Camera aditur, post seculum demum zziza P 3 com
249쪽
conrebversae finis est expectandus.Apud Judicium Aulicum gratiar & corruptio nibus aditum non satis interclusum, non desunt, qui querantur; & quod tribunal illud nimium meminerit loci, in quo sedem fixit. Inde in Germania qui viribus pollet,sibi facere execu tionem ipsepotest. Sed imbellibus adversus valentioribus etsi causa valentibus, viX praeter inanes querelas ou id relictum. Denique quam elumbem hoc arguit societatem, quod
neque commune aerarium, neque communis Germaniae miles est, repellendis quorumvis exterorum insultibus, aut comparandae uni vel alteri provinciae, ex cujus reditibus communes Reip. sumtus tolerarentur. Et quanto satius fuerat, Germaniam in proprios usus consumere illos homines pacis impatientes, qui per omnem fere Europam venalem sanguianem circumferunt φIo. Intercedunt quoque singulis odidinibus non paucae invicemaemulationes& controversiae, quae & ipse totius co poris vires nore parum convellunt. Tanta morborum colluvies vicit , ut inters min
250쪽
GERMANICI CAP. VIL MI minores naevos referendus sit tardiosissimus processus in causis potissimum civilibus , per quem etiam liquidissimum jus in plura lustra eludi potest. Nec minuS monetae varietas per Germaniam commerciis privatorumque patrimoniis multum incommodi adfert; etsi ipsorum nummorum commendari mereatur modestia, quod tenuitatis suae verecundiam ipso colore non obscure prae se ferant. ἰ
- CApuae VIII. De Ratione Status Imperii '
Irca adhibenda morbis Germaniae iri i remedia cum alii tradere sategerunt, tum praecipue personatust quidam Hippolithus a Lapide quondam se ijactavit; quae etsi initio non pauci admi irati fuerint, tamen cum nobis semper nescio quam male temperata fuerint Vi- isa , ista convellere olim nobis placuit. - . a. Primo igitur iste promulgat sex leges, quae ipsi Rationes status vocantur,