Alcinoi Philosophi, ad Doctrinam Platonicam Introdvctio

61쪽

inis

De Fut G Arbitri libertate. CAP. I E Fut talia quaedam illi

placent. Omnia quidem in Fato esse ait: non omnia tamcn Futo se de Da ita Fatum iiiiii instar legis nequaquam dicit; Hic illa faciet; ille ucrb haec patietur hoc enim in infinitum abirc cum infinitisset qui nascuntur, C infinita quae his accidunt peis riret quos quod in nobis fium est' dicituris omnes lavdcfer uituperationes, quaeq; hi proxima sunt, tollerentur scd quod, si Animire uitam iusmodi delaleterit, atq; talia fecerit haec illum conficqvcntur.

Liber ergo Animul st, ut i in cim pototate suum,

illa agere, uel non cre nec ad ea ulla riccsitate cogitur. Quod dulciri in illo ordine ficquitur , id Futo perficietur. Vcluti ex eo, quod Parissclcnum rapiet quod quidem illi erat liberum consiquem erit, ut Graeci, pro Helena, aduersius Troianos bcrulgingerant. Sic quoq; π, quod Apollo ipsit Laio praedixit, Sigcnucris filium,natus ipse te crimet 'connexione continentur, crauius, et fili procres fio. At quod ex ijs est consequens,id Futo dcfinitum. Pirus autem mod fieri posse dicitur, natura,intcrio

62쪽

situiueZ Quod cum nobis eligentibus factum furarit, uerum C fusum crit. Quod uulcra facultate est, ab eo discri quod fecundum habitum C quod sceuudum functionem munerus dicitur. Quod enim est facultate, id aptitudinem Randam declarui, meo, in quo habi nonduin conformatus Quemadis modum puer, facultate grammaticiis, Critibicen Crs ber, appellat tur. Tum ucro in habitu unius ho, Tum, aut duorum,aut trium erit, cum didicerit, isto. ruras habitum ibi conformaucrit in actu uer,crum muneris functione; cum in operando, illo babia tu conformato dirigetur. At quod post bile dicitur, nisil horum est. Indeterininutum autem est,quod in nostra potestate fuit, in utraml parte pari momenoto propensum, modo uerum est, modo falsium.

In tertia Philosophiae parte, de ita crinoribus, initium ducit a filicitate, cirin quibus illa consipat ex Platone demonstrat. CAP. AN. Einceps vero summatim

colligcnda ea, quae ab illo dicta fune de moribus. Illud quidem Bonum, quod infimum cster maximum,n:cfacile insoniri pos putabat neci: m ingenti pa

63쪽

esset, tutum esse in uulgus gerre Ideo idenotri

paucos, eosq; de quibus anica iudicasci, Eius dii, stultatio ius de summo bono, participc fecit Noastrum quilein Bonum,s quis dii cmer civi scripta repetat, ponebat in scientia r conicmplatione primi boni quod quidem Cr cum e primam Nentcni, o se quis appcllarc Oimila cnim, qua quacunq; ratione ab hoιmnibus numerantur in boatus; ca, hoc nomine in illis haberi uolcbat , quod .iliquo modo , in primo digni imoq; bono particis

petit. Quemadi nodum dulcia atq; calida, quadain primorum participationc eiusmodi ps cautioncm sortiuntur. Ex ijsicro quae in nobis sunt, solari Mentem at utioncm, cum ipsi bono faecilitudinem quandum retincrc. Quamobrcin bonum nostrum, Pulchrum, Augu rum, Divinum, Amabile, commcnis surdium c diuin Italis nominibus appellatum Eoa τμm autem, quae uulgo dicum a Boiius xiii modi

sunt sanitis, pulchritudo, robur, diuitiae crois fismilia , nihil esse omnino nis in usum Virtutis incisdcrint. Separata enim ab hac materia alitum colis ditioncm obtinere in malum uero cedere, abutentiabus. Interdum elisin haec caducu Boua nominauit. Foclicitatcni auicin in bonis humanis non cnbcbate essedi uigiliis uis beatis. Quare Philosophorum

animos reucra magnis c admirandis abundare ais; C a corpore scparatos eorum confiuctis liti dis

64쪽

perlustrantes, Qvonlam invita, illius cognitionem expetiuerunt ρ, eiusdemi studium , omnibus alijs posthabitis coluerunt. Cuius beneficio, cum illi,cis purgarint atq; rc carint animi quasi oculum qui extinguebatur cxcaecabatur dignior uincia conis seruation innumeris oculi, ad Vnivcrsit, quod ruistione praeditum est,naturam comprehendenda, apti effici potucrunt. Anicules enim his similes csse, qui in subterraneu spelunca uitarn Semes, si lendidum lumen nunqssum intuiti, cum tenues quasdam umbras eorum corporum quae apud nos fiunt, uidcnt arbiistrantur, se ea quae fiunt, aperte uidere. V enim, bos, si quando datum fit e tenebri in lucem prodi, ve, credibilia est illa omnia,quae unica uidcrant conitemturos, ac sic ipsos multo magis, quoi fuerintdclusi: sic meos, qui ex huius uitae ciua caligine, ad ea que uere diuina sunt e pulchra, b conse, vunt,rationi congruum est, ea, quae quotidam adiniurati sunt, ernaturos, ardentioremq in illis conis templationis diuinorum utq; puIchrorum cupidita, tem futurum. Cuibus etiam constitiuncum est di.

cere, Dum honestum soli in esse bonum dis Vir, tutem, ad beatam uitam se ipse esse contcntum. Quare Bonum Pulchrum in scientia primi conis sistere,e honesti m esse per omnes libros a Plutone est declaratum. De ijs autem quae per participationem bona, sic in primo de Legibili. Duplicia bouna istit: aedam hi massa, clia iuro dis m, cr

cuter

nctul

65쪽

lard. Si quid uerὁ a primo stertium est, e thu essentis expers di ab hominibu qui me incute um, Cr intelligentia, Bonum applautur , hoc in Elith adcino, habenti maius malum esse ait. Ac quod virtuties, per c ipsa expetendas pulci,sumcndum est quam si ex eo con equcus, quod ipse xistimaucrit, id quod honestum est solum tibebonion id ii cum plurimis locis domonstri erit , cum maxime in tota Repub. Eum cnim, qui praedictam scicinium sit adeptus, 1 talessimum esse ais beatifimum non honorum

causa quos, qui talis erit, conscquetur lici propu ter praemia uerum etiamsi omnc homine latcut Crs cacissi contingam quae uulgo putamur muli, infra1nis, exilia,mors. M ucro eum qui huc scientia caret,

etiamsi cuncta possidcat quae pluuntur bona, uti dia

uitias, ampla regna corporis sanitalcm robur Crserinum rihilo mugis isse beatum. Quibus omnibus consentientcmfluem in eo ponebat, ut hominc , quoad, bcnt, Deo funiles efficerentur. Varie utcnt hoc explicat. Intcrdum enim similem Deo dicit pru/dentem, iustum C sanctum Hucmadmodum in se deicto Quare enitcndum fici ut hinc ad illa umcisis e confugiamus fugam ucro confistcre in flamilitudine cura Deo, quoad fieri potist fumi iudi'nem autem in Prudentia , Utilia , unctitate nonununquam etiam in sola iustitia ue ut post, imo libro de Repub. si erium unquam iij dc1 icitur qui

66쪽

prout bonitu datum est, Deo similcm reddit. In Phaedone uero, Dco similem effici uult cmperantem si uiuii iustum, hoc modo Notine foclic imi, illa

quit, σbea .i sunt, CT in optimum locum migrant, qui popularem ciuilem , uirtutem quum Tempcratisti et Iustitiam uocant cxcrcucrundis interdunt

igitur uitae ncm esse dicit Deo fumlcm fieri alias autem, cum sequi ut clim inquit Deus profecto, ut antiquit sermo te latur, principium fucini crmedium rerum omnium obtinens, recta ratione omistic perficit fluctu nititia fer c comitatur, vindex Orim qui a diuina lege de istum, cin ualoni se subiici ciis is qui beatus ut Gru cst , dcmissus obitur,

perat. Nonnunquam haec duo coniungis, ut cum ait, Animum Deum sequentem, atq; huic similam factum, T coera. Etenim utilitati principium pissium bonum hoc autem ex Deo dicitur Consentiens

ergo principio fui crit, Deo similcm effici Deo

se u im, coelciti avi per tot em,si percoelcstici quis virtutem nan bubit,sed hac praestantior est. Quaespropter recte quisquam dixerit, καKαδαμ ο scio, id est, in 'oelicitas ctra, Daemom sissemcnt pcruersit iem se: φωμο ιαμ ero, id est foelicitur ,boanum Demonis habitum Constqvcmur autem in Deos vilics cfficiamur, si natura conueniente formamur, moribusq; educatione CT sensu, sicundum lcgem rvraximos ratione CT disciplina,praeceptor ms traoemone ita ut ubium lineorijs ut plurimum inciis

67쪽

. Iu

ntem, it Dranis dum

lim mspumsyco

P, id

sita:

t d cmus, si per in melligibilia ipse conteii, plutione dixi. Praeparationcs utro purgatioαncs eius Daemonis qui in nobis est si supcrioribus di sciplinis initicinur qualesum uJrca Arithmctica, Astronomia, atq; comitria i addituis iam corporis eura per Gmasticum, qua ad obcunda pacis a clili mulacra, no ira corpora meli assinuntur.

Virtutum Diui mutua

connexio.

nimiic ccta C optima domui imcxornans cun drant firmum C aptureddens ad dicendum C agendum: fue Ucficcum ha tici, tu cum aliis, crὶur. Atq; inter huius θccies, quaedam rasom qic dicuntur; olim, in parte rationis expcri uer . cum enim differant i iter se, Rationale, rus cibile, orti upra scibile , horum etiam diuersa cru C sua cuium perfectio Rationali quidem, Prudentiu Irascibila, Fortitudes Concupis cibilis, I cmperantia Prudcnotia vcroscientia est bonorum, malorum atq; cuιτο-rum Temperantia, ordo in cupiditatibus 'uppeis

inionibus cm hi rationi,c disci obtemperara.

68쪽

Quando autem dicimis, Temperaritiam ordinetuesse quendam e obcdicntiam; id sane intelligi uoluamus, fucubatem' andam csse, pc quum appctitio ne apto ordinis ci subjjciunt, quod naturatacbct mutari hoc autem est quod Rationis est parti ceps Fortitudo, est legitima praeccpti, ardui non ardui obseruatio id est, facultas construatrix praecepti legitimi. Iustitia crὸ consilitio quaedam inter se, siue facultas,per quam rc animi puric inuter se convcniunt, harumci unaquas ei adhaeret

quod proprium habet tu quo uerbetur c suum eui spro dignituic futuit quasi haec summa fit perfectio

trium uirtutum trudentiae, Fortitudinis, Tempe Tamis Mutione imperunt , reliquis partibus Animi ecundum suum proprietatem contractis cis obedientibus. Vnde existimandum Virtutcs sis mutuo consequia Fortitudo enim, praecepti legitii mconstruatrix, Rationis clium rectae construatrix est. quoniam praeccptum legitimam recta quaedam Ra,tio est . Recta dulciri Ratio , a Prudentia profici. scitur. Quin etiam Prudcntia, cum Fortitudine coahaeret. Illa enim, scicntia bonorum est. cm,autatem id quod bonum est,idere potest, dum timiditate C perturbationibus cum bac coniunctis impeditur. Eudcms ratione, ricino cum intemperantia pruis dens potest cxistere. Atq; omnino , qui tiq; pcra turbatione victus, praetcr rationem aliquid facit id per imprudciuium σinstitiam patia Platone dici

turi

itii

69쪽

isiam ins etectio empeg Am

cificia

dictatur ut nemo positi Prudentium haber sint peis rans tir timidus. Sunt igitur uirtutcs connexae:

nec separari possunt, si perscctae sunt.

Virtutum seminaria perffctis Virtum tibi de quibus dictum est , distinguit:

deinde irtutes cum iiij inter se comparat. CAP. NIL Icuntur enim ν alio modo

Virtutes, ut naturae dotes inpro,

grcsioncs id illas:quae propter fimi, litudinem, cum ps in folius nomisius communionem habent. Sicq in lites fortes nonnunquam appellamus, nonnullossprudenti cxpcrtcs, citum sortes praedicamus, non despcrfectis uirtutibus loquentcs. Idae autem, pcra sectae scilicet, ne j intcnduntur nes remittuntur cum uitia intenduntur e romutuntur si quidcimalim; alio imprudcntior est e iniustior. Nec stbenitia consequii iur quoniam quaedam fiunt inter sic contraria quae eidem non conueniunt quomodo se habet , ad timiditatcm, audatia et ad auaritiam,

profusa largitio. Ne vcro qui quum cxistere porircst, qui xiiij orim I in sedas pomadmodum nis

70쪽

ne ii orpus utrum omnibus morbis simula sectum,

aut modis omnibus deformatum. Admittenda etiam est media constitutio, neq; pra a, neq; cum uirtute coniuncta. Qt ouiam non omnes hominc probos,

uel improbos esse cc se est sed tu modibunt , qui

iam ad summum horum pervcncrunt. Nos facile . t a uitio ad uir uicin rccta regredi quia extrema longo interuallo, maguaq; contrarietate istin utrem seiuncta sunt. Exi timandum auicia est de uirtutiis bus, qua dum esse principes C autccedentci; lias, harum comites. Principcssum, in parte Animi distionali a quibus cliquae perscctioncm capillnt coamacsuero, in altera quae perturbationibus cst obnoαxia. Hae cium hon tu sequuntur liciundum rationcm, non quae tu i is est non cnim cum bubcm scd quum

a Prudcntia cupiunt,quae in illi conbuetudine Crax, ercitatione est confirmata. Et quoniam neq; Scicnistia, neq; rs, in aliam irie 'nimi i , quam in Ruistionali , Uirtutes, que in ahera Antini parte per, turba lambus obnoxia, exi tunt, doccri nullo modo

possiti it qui ncs Aric si tu, neq; Scientis. Non enim propriam praeceptioticinctabcnt. At Prudentitia, cum Sciciuia quaedam sit Pra quae uis propria sum, praebcribit qucmadmodum Gubernator iuuatas docet ea quae guorantur ab ipsiis hi uerb illi porciat. Ea scini ratio in milite, C in unpcratore uualet Uuiu autem cum intcnduntur C remittantur,

P cata partuitan crMit sc quid maiora, alia minora.