De philosophiae apud Romanos initio et progressu, Paganini Gaudentii volumen, in quo praeter historiam multa ad contemplationem rerum, & dissidentes veterum sapientium scholas facientia, enarrantur

461쪽

Academ a Socratica . subinde enim multa ad Academia.

Πcrem Iasientia promuntiar, quae magna eum laude auctoris mersentur ιn manibtis studiosorum. R detur tamen magna ubertatι ιndulgere, mi Carneadem aliquem referre viae atur. Eius marem fiere hodie imitantur Itali in taetiabus eruditorum lauenum, qas exir scholas publicas conuontiant m adibus eviri alicuius Patritis, Ni reeιtent oratιonego carmina.MagAι nominis es hodie adhuc Academia Fur Draceorum apud Florentinos,WHumors Harum Roma ,

ruibus quidem ego cum iunior essem adscriptusfui.

Maximo Tyrio addo Alcinoum , cuius reperitur introinduti ιο ad Doctrι nam Platonis, opus Iane dignum , quod diligenter euoluatur a studiosis doctrina Platonica. an ipse viserae tempore Maximi dicere non positim s apud Suidam sane nihil de imo reperi. quando floruerit, dicat qui obse vavit. Ego cum iam nihil aliudsuppetat hominem refero adseculum Commodi. erit qui forte melius ad posteriora res rat tempora. in Maxιmum porro ἐν Akιoοum, qui νηο ci

cumferuntur volumine sic lusi: Qui cupit optatum eontingere dogma Platonis, Socraticoq. grauem pellere fonte sitim, Maximo,& Alcinoo impendat noctemq. diemq. Quin memori euoluat grandia verba stylo. Sic erit, ut gemina plectat sibi fronde coronam , Doctrinae radijs, eloquijq. micans.

462쪽

6 3 De Philosophia apud Romanos

De Septim ij seueri doctrina . quod de vita sua

scripserit commentarium. Cap. CLITI eratorum doctrina non expertorum, qu*.Orbi Romano , Romae'. praefuerunt auget numerum y cens m S ptimius Seuerus, armorum gloria inprimis magnus, philos pbia etiam non ignobilis , licet in bellis , quae multa feliciter confecit , gerendis occupatissimus .fuit quidem ferox, multae durae, labmbu . insuetus, Afer genere, Pannonicis imperans militibus, Mathesin tamen littera . non neglexit . futurorum praesagia medius fidius obseruare , set discernere fiebat, ut propterea in maximam spem obtinendi imperij erectus fuerit, quae omn/a recensemur accurate ab Herodiano lib. II. histor.

Praesagia autem futurorum ipse annotauit, diges ais libris , quos de vitas a conscripsi t.

Et si autem natus fuerit in Africa in et be Lepti , maiores tamen eius equites fuere Romani . latinis graeci . literis eruditissi mus fuit, testi spartiano. Romam veniι nudiorum ergo, Athenas petiit eorundem Hudiorum causa, quod idem hinoricos narrat, qui de phus phiae cegni iοπι non tacet dum ait: philosophiae , ac dicendi stud ijs satis deditus, doctrinae quoq. nimis cupidus, vitam suam priuatam publicamq. compotuit. o fortunatum Princia Plinius pem , qui rara felicitate, res a simogesas literarum cominlib.6.Ep. mendauit monumentis . nam si beatos putamus, quibus ysi Deorum munere datum est, aut facere scribenda, aut: scri-

463쪽

ἐὸ Liber Paganini Gaudentili os strihere legenda, beatissimum dicere licebit Septimismi

cuivre q. contigit, , simul rejcere inomam eius, qui nan sta prι dem asseruit nemin/ω , rater petopbeta ex Didicos miror, riseipsoscribere, ων bictoriam eam ponere. inspexerat, puto, Uitam Iosub grauissimiseript ris, ab ipse todem compositam. cum autem Sepιιmius amois eum gloriae addiderit decus sepientia uorei boc steriaevi

Septimium duplici circundat munere lauri. AEtherei Virgo vertice nata Iouis. Nam bello insignis Romaoo reddidit orbi Castrorum leges, militiaeq. decus. . Ingens doctrina despexit sidera coeli, Et rerum causas eruit E sinubus. Hinc etiam duplici nos illum laude vehendum Dicimus, ob sophiam, militiaeq. decu S. De Iulia uxore Imperatoris Seueri sauente ph, Iosephis . extemporalitatis osores , homunciones obscuri , & ignari in

. . . :l; ordinem rediguntur.

multos pbilos pias in suo babuit aluitq. comitatu. 4uod Bina seuerιt uxor Seueri, eoncinunt bi torici sat au iueris Antonini curacalia mater, non consentiuntscriptores ' alia

θ i abfirmant , alijs asserentibuι fuisse eius nouercam, quod

464쪽

4 1 o De Philolaphia apud Romanos

primιs traditum scimus ab AElio Spartiano, qui etiam ua ras , qua ratione ι dem imperator caraealta ιmam eum puticberesina esset, licet Nbneream ιu uxorem duxerit, magno iura aus erimine , quod non potuis excusari illa sententiar Imperator leges dat, non ac pis.

Sed ad Pbilofvbιam Iulia aceedat oratio. Pbiti Iratus de vita Apollonν Tianai sis scribit: Damidis commemtarios quidam familiaris nondum editos Iuliae Regi, nae notos fecit in cuius aula cum frequentissimὶ versarei erat enim Rhetoricae facultatis studiosa ut transcriberentur mandauit.

Idem Philogratus in ivita Philisci Sophistae hae babeer Philiscus lite contestata apud Imperatorem qui An. toninus erat philosophi ex Iulia filius Romam missus est, ut sua disponeret. Ibi cum in Geometras ac Philosophos Iuliae incidisset. Dixerat Iuliam se se Rhetorica gudigam, bae est se pbictica ,-Subintarum, quispbistae etiam pbilosepti poterant dicι , nam eloquentiam cum philosophica rerωm cogniatione eontiangebant. En tibi verba Philostrati, in praefatione πιιarum ad consulem Antoniom i Eos qui sub sophi.

starum nomine philosephiae incubuerunt; qui iustium suum refrebaut ad decantatissimum Gorgiam Leontinum, de quo Cicero in IL de finibus : E numero sophistarum primus est ausus Gorgias Leontinus in conuentu poeicere quaestionem id est iubere, qua de re quis vellet audire.audax negotium:dicerem impudens nisi hoc institutum translatum postea ad philosophos nostros esset . quodq. Saphisticesuomu oratoriam repbilosophiam

465쪽

Uber Pagantes Gaudeotii. ' et

est lectatur asseνιι denuo Philostratus in principis libripriam δε vitis Sophictarum: priscam sophistarum artem esse Rhetoricam philosophiae deditam putandum es Nam & de his,de quibus philosophi disputat.MoxIubjeis: prima Sophistarum ars philosophica sibi subiticiens, ea longius & prolixius prosecuta est.

Profitebantur autem ijdem Sophissae extemporalem promptitudinem, extemporalem orationem, euius mitium aliis qui retulerunt ad metvn Periclem, alij ad BPetantia Dib rem , nonnulli ad PEschinem. Constantior sentensia existemporalitatis agnoscit auctorem primum Gorgiam, quι cum in Atheniensium prodisset theatrum , proponite quodcumselibuerit, dicere ausus est, recte eodem Philoctrato. Hine adeosectum, mi bicus'. docebatur Rhetorica , siue Athenis, siue Rhodi,siue Romae, extemporales deel mationes locum haberent. Philostratusprofectὸ dum enarrat istas Sophistarum , extemporalitatem non omιttis . loca

trans ribere nihil attinet, eum qui ρ. ea per heimum in piarere possit. apud Petronium babes venisse quendam in porticum ab extemporali declamatione. S. Meronim

praefat' in librum liber. quae dici poterant, & audiri laut solitum est scholaribus disciplinis sumpto themate excogitarem. D. Augustinus 'confess. Cum meudio die Alpidius cogitaret quod recitaturus erat sicut exerceri scholastici solent. Iacobus Gaudensis brimo extemporales dicebantur oratores,qui responinderent, ac si meditati essent. ab Augusto Suetentus cap. LXXXIV. Mutinensi bello declamasse quotidie tradit ur .subluuit: non desecisse eum ad subita extem-

466쪽

ix : De Philosophia apud Rom nos

porali iacultate. Νιro profecerat sub Seneca, isqve ειatne . pro mytam bauserat. binc apud Tacitum XIV anno

ait ipse, dum respondet praceptora quod meditatae orationi tuae statim occurram, id primum tui muneris livbeo , qui me non tantum praeuisa , sed subita exped, re docuitii. . Valuis Iulianum Imperatorem tali facultate exploratumect, cum etiam una nocte do I mam , re prolixam Or ιιonem , que extat composuerat. de Tito I mperatore sic t qui tiar Suetonius cap. III. latinae graecaeq. linguae vel in orando vel in fingendis poematibus promptus, & sa. cilis ad extemporalitatem v . quam admirandus in

ei moi ealore fuit Statius . nee ceuritate de Iitutus fuit Si domus Apollinaris, it nouit, qui eius epissolas non qnσ-rat. 4uintilianus lib. X. cap. VII. docet quemadmodum extemporalis facultas paretur , , contineatur ibi audet

pronunciare , maximum studiorum fructum esse, & ve. lut praemium amplius longi laboris, ex tempore di. cendi facultas,quam qui non erit consecutus, mea quidem sententia ciuilibus ossicijs renunciabit. hodie tanea regnat insilia, νς ne quidem sciant, Veteres extemporali vati se facultate. Mor declamandi quotidianus prorsas est Omlsus. quod antiqui referebant ad ma nao Ladem siquis polleret extemporalitate, id obscurista, quidare homunei oves, quos quot δο υ demus, culpant , vιtιo memstant. si quem ruebat reprehendere, dicereq. eum non bene orare, non bene scribere , aiunt eum celeritate et in quid igi- eurget tot eelebribus scriptoribus, qui multa admodum n bis reisquerunt ingenν monumenta Ner. enim tot libros aulis

467쪽

facultate orat vi scribendiq. et Ami. Taus fuerunt in hac nostro G mnasio Mavnius, Damniexus, ste Butengorus. Talxssunt mulis in Galba , qua regia nullo non seculo babuit mixosfacundos .pleanι ιιur deincιps calumni tores, tardigraiu detractores , nec inat's culpent quae ipsi Otis, IV vitθs diti practare nequeunt.desinant mers laboribus dat abere apud Principes, ira Proceras . Nec erum negamιhι, sis in Germania, in Insubraa,Roma, alq. alibi. ν hic praefirtim usurpatam extemporaliιatem, contemptis insulsissimorum nebulooum, ω ignarassi morum tenebrionum latrat.bus. ' cui C: Oportet autem magnam rerum cognitionem sibi comparare , si quir velirex tempore aut inicere, aut friberer quid autem est multiplex rerum cognitio' Philosopbia , mi tradit Strabs libroprimo. bine rursus Philostratus suos Rhetoras non auellit . ptiosophia. nam dicit: Dias Ephesius philosophiae quidem suae sundamentum iecerat ex Academia. Mox de Carneade: Carneades Atheniensis inter Sophistas scribitur. philosophica enim mente praeditus suit, & orationis vim ad summam evexit grauitatem . is Pisi irato quod philosopbatus fuerit tum Regina cleopatra, Subi laq. aveliatus. de Phavorino sie rPhavorinum philosophum eloquentia inter Sophistas praedicauit. Ergo merito de Iuba Imperatrice dixit, quod

468쪽

414 De Philosophia apud Romanos

Eudiosa. eui etiam acceptum debemus referre commentiariam Plaustrati de illa Apolloni, , quem non potuisset simplex Rbetor componere eum tam multa petat ex pbilosophia non ego excuse fabulositatem eius libri , quando auctor multa videtur eum se o Damide singere de impactore Apollonio, visuo loco latius evasis , negare tamen non pssium 3 quis in eo multa utilia eontineantur ad Philoseptiamfaciem tu , si quis ea fremerestiat a fabulositate . quod fiet statimum iudicare non possum, eum sit res alterius argumenti. Cur vero qui Fbilinubiam profitentur talem librum non legoni ξNoui causam inuam Arinotelemsolam cognoscunt. 6ν ab alijs as ctoribus , per quos proficere postrot , di euissim. actinent.

De Alexandro Aphrodisiensi. aliquid additur de Oppiano poeta. p. LVI. ALe visum apbrodisiensem memorat Suidas, nec

reticet Phorpbrius in vita Putini. legebantur seu siret eius commentari= Romae sus Plotino, tanquam optimi isterpretis Aristotelisfloruit sub Septimis Seuero re Bassiano Antonino caracalla. nam octodecim annorum statis r gnarunt simulbi duo Imperatores. ad eos dedit Epistolam Alexander , quum eis oferret librum da Fato, mihi dicite

cuius philo sophiae caristotelisa scilicet9 praesectus sum, vestro test imonio doctor illius pronunciatus. Mox μ-bθcit: si autem per ocium operam dantibus vobis libro , oportere videbitur dictum suisse aliquid clarius, peto

469쪽

peto ad me scribere de quaesitis. hae alle. Tanti porro interpretιs opiniones bae tempectate videnrit*ra pura . postponi Averroicis glasfimatis, mitio qua docaU , cum praesertim doctissimisint viri, Hq. philosophia

Perιpatetica non male meriti, Matini q. Averroicta, fus Alixandrei appellari ed quis non mιrettir mentem ara si telis latuisse Alexandro adeo auriqώo, innotuisse tandem tam sero Arabι Averroiὸ Meum non es bie de huius mori vicissitudine Peripateticorum axiomatum d sputare. boc interim ausim pronuncιare multa visa ab Auerrae en orata, adiuta a. de quibus nihil cogιι auerit Aristiteles,quod meum effatum ostendet seuo tempora liber de Averroica Periis potetica d mina extensione. mibi namq. placeι Alexa drom longe Averroi praeferre . quia testir tam bιI esse culis rQuisquis Alexandrum, quem florida secta tulerunt Averroi postponere Haud dubitas, ferri a recta ratione videris. Nam quis Pelasgo praeferat Mollem Arabem, aut Maurum , quem barbara natio iactat ἡ in dignus aure Caesaris Regnet Alexander, doctum det iura per orbem,

Sileaiq. Arabs AverroeS. 4 cum Seuero non occurrisset pater Oniani poetae, eum in insistam relegauit.filius composeit insigne poema de piscibus quod mortuo Seuero obtulit caraealtae, a quo Hnatus es ingenis pecunia, υι de Patre reuocato ab exilio nibit dicam s

dicta propterea funt carmina illa aurea

470쪽

i 6, De Philosophia apud Romanos

αuid haec recensere attinet . inquies, quanda depbilos phia agitur f pbilofipimi prosecto fuit Oppianus, qui de pse scibus tam docte potuit disserere . l

es De Heliogabalo persequente eos, qui Alexan-

FAnathus suis bomo pseudantoninus Heliogabalus, de

quo νιdenda , inprorsus indigna dcto narrant hiaporis i. Masima Alexandrι mater, quem adoptauerat is

beabalas,siluis afueritate renni vindieare satagebat. qua rationei submittendophilosophos viros doctos. - enim Heri rassianus: submissis clam doctoribus omnium disciplunarum , graeci . eum pariter, latinisq. literis instituens. quid ad hae Heliogabalus dimIuvere indivis tur, iamr. adoptionis, imper' partac parι paenitebat, quapropter omnesidius doctorris aula exegit, quosdamq.lilla striores, partim morte, partim exilio Ufecit ridiculas ali νηι causas, qmd filium ipsius corrumperent, neq. agitaraeum eboros, atq. elaccbari sinerenE ,sed ad modestiam compamrent, ν mirilia os ba Moterint . bine sti. Heuuab Lam Insaniam, quα valis imperium afflixit Romanu euisre placuit: i . . - . SoliSne mystagogusi . Vocaris imperator, i. i Qui feruidus baccharis, Ceu Maenas mentis impos' Colisne solis orbem,