장음표시 사용
141쪽
Z IR IL PARS II. a. si res una videtur, quia speciem sui in uno loco oculi habet,
non autem idcirco, quod radius ultimo speciem deferens,eam iblic esse ostendat, unde ipse ultimo aduentat per refractionem, Mquo ipse antrorsus protractus exiret, tum sequitur idem etiam dicendu esse de radi)s ali)s speciem ultimo deferentibus eandem o sano visibili imprimentibus ; nam quare illi suam vim amitterent, hi retinerent ' dices ob mutuam imaginum coniunctionem : ergo si alterum foramen obstipavero, ut intereat alterum idolum, altera imago relicta, quia sola est, deferenti suo radio vim suam non tollet ; ideoq; ostendetur punctum visum in alio loco,quamcu'a visum fuit sub ambqrum imaginum coniunctione: quod tamen experientia contraria damnat . codem ergo modo se habet radius deserens in concursu imaginuin atque sine eodem, quapropter si in concursu imaginum rςfractus radius nihil facit prodirectione eiusdem ad hunc vel illum locum, nihil etia ad eudem . valet,extra concursum imaginum. Quare cadit proprietas qua dam ω esseetiis peculiaris radi)speciem ultimo & formali sensus orgando tradentis; is enim praeterquam quod speciem more alimium deferebat,sui aliquatula particula a sensu participabatur, quo fuit ut iter aduentus sui & exitus patefaceret, & sic rerum visarum
sedes & loca fidissimus explorator visui panderet. Iam si nudo deserentis' ossicio fungitur, & visus imaginem secundum ipsiusitendentiam non percipit,dicendum erit aduetiari)s, quare eadem ι res modo maior, modo minor existat Visui; hoc enim O - indui uomnes hactenus refractioni tribuerunt,ia angulo per radios ultimodissicuti refractos in organo visus:dicent insuper cur res visae eaedem in hos de alios transferanturlocos, accessu ad foramina, /ut recessu bilibus.
ab ijsdem 3 cur denique imagines in dextra oculi parte receptae indicent res visas esse in simistra, & contra Z quis haec videndi potentiam praeter radium refractum edocet Z Tandem si duo radjAD & AE possunt puchum A in emotionemedia ita perferre periduo foramina B& C, ut radii FH & GIyltimo refracti puncta a de Lin humo e Crystallino simul habea 3t multo erit id magis ne-.
142쪽
teris paribus,estius eunt,uti patet in vitris conuexis,quae eonum per extremos latitudinis suae radios semper breuiorem faciunt. Si igitur apicem coni sui hi radi) in Crystallino finiunt, quod secundum partem aduersam dicere oportet, ergo ipse punctum A unu ostendet; quod tamen experientia contraria damnat. Non igitur unitas imaginum, praecise spectata, sed aliquid aliud est quod rem unam per plura soramina visam, sinit esse unam de quo nos alio loco prosesib. interim constetex hoc etia, humorem Crystablinum non praeditum esse visifica oculi facultate.
nerrima, investiens undiquaque humorem Vitreum, & cobligans eundem iuxta Prociniis ciliares ad tum m Araneam uinimo sicut eadem Crystallinum humorem pone concavo suo nu receptum firmat &fouet, ita etiam anterius omnino similis praeter Araneam eundem tunicellacircumplexa adstringit. Hanc ergo tunicellam singulariter haud spectam us,sed in censum ipsius humoris glacialis referimus, eademq; opera ambos prosequimur
Dicendum ergo sexto i si sumor Vitreus rarior est Crystallino, radius in ipso refractus, nullo modo est viserius.
Quia ipse rem visam, amplius adhuc in locum indebitum' geret,qua humor Crystallinu ,contra experiet ias praealtatas, ut vel in resumpto ad nunti .schemateGlam evadit. quo linea primu incidens AB, in Cornea restim gitur secundum B &hqcin Crystallino secum dum CD,quet tandem in vitreo, utpote in rario posito,refringitur sequndu linea DE;quq proinde foras emissa, punctum visibile A, a loco sinistro. transfert in partem dextram adlocum punctiri, quod
143쪽
quod est contra exploratam experientiam tertiam, parte t. est
Sic pleraeque experientiae. contra radium visorium in Crystallino ponendum allatae, militant etiam contra eum, qui in Vistreo humore figitur, si is rarior ponatur quam Crystallinus. An autem rarior,vel den sior, aut aeque densus sit, infallibilia ter exploratum nondum est,propterea quod hoc exploratu valdὰ dissicile existat, ob utriusque tam Crystallini, quam vitrei inst bilitatem: mox enim ut exempti ab oculo fuerint, non tantum fusuram natiuam,& iquorem attactu quocunque facillime exuunt. flexibiles & tenacitate e asperabiles in omnem partem o verum etiam consistentiam & colorem, adeoque transparentiam in diuerusa mutant : ut fusius ostendetur Dicendo sequenti,& ostensum est in antecedentibus. Sunt tamen indicia & rationes non contemnendae, quibus suadeatur Vitreus humor esse rarior, humore Clystallino. i. Est eodem flaribilior, ut constat oculum aperienti. vitreus humor minus terminat visum quam Crystallinus; magis transmittii species eodem : ut constat in oculo per medium secto,&e. Etenim si quis oculum integrum per axem &neruum opticum diuidat,tunicasque ita sectas & humore Vitreo repletas visui exponat, decipietur is, & cauitatem Retinae plane vacuam
putabit: id quod tam mihi quam aliis haud raro usu venit. Vnde hoc, nisi a purissima humoris Vitrei perspicuitate 33. Accedit Refractio ab experientia, & ratio ab utrisque do sumpta. Nam si obiectum aliquod album, lucidum,aut ali lucu- αcontalento colore praeditum aspicias, quale est Sol, Luna,lux in pari PMtem allapsa portio distincta albi parietis,fax vel lampas accesa,&c. ζ μ'
ferrum ignitum, quod duplo vel triplo ampliatur aspectui, quam si non ignitum existat: Semper admota inter oculum &rem viasam opaca lamina,fiet res visibilis minor,sed distinctior ex illa par. te,ex qua lamina intrauit. Et quanto plus abscondit ingrestu suo lamella, tanto amplius ex illa parte fugit, & in contrariam sese cois arctatres visa integra nihilominus permanens, quousque lamelladii multum
144쪽
multum initiam partem subintroeat.&c. Huius retratio videtura sola refractione,quae sit in humore vitreo a perpendiculari linea, peti debere. Quod ut ostendam, suppono radios perpendiculares esse fortiores obliquis,speciesque vivaciores deferre. Deinde Crystallini anteriorem convexitatem, tunicae Corneae esse conce
Sit ergo obiectum lucidum A B,oculo directe oppositum: quia igitur tam punctum A quam B, tota radiationis pyramidi unicum radium AC, &BC, perpendicula- .iem in Corneam DE, & Crystallinum F G, P 'mitti reliquos omnes obliquos; is solus efficacia sua alijs obliteratis, potentiam sentienis di in Vitreo residentem, ex hypothesi,ad s se alliciet; eum autem experientia doceat, totum visibile ΑΒ plus aequo ampliari, quod patefit ex eo, quia Confuse & maius videtur, quam alia non lucida, eidem tamen aequalia,& quia interueniente lamella HI, sensim pro ipsius in pyramidem ΑΒ C, promoti ne illud contrahitur , & sese in alteram par-tςm versus A recipit: quae fieri non possent; nisi radij, perpedicularis BC, illique deinceps
proximi, fuissent in Vitreo humore ad incidentiae punctum C, aperpendiculari K L, refracti,in parte sinistram, secundumRefractionis lineam C M, quae proinde extrorsum profecta, punctum B collocet in N; similiterque in opposita parte, punctiam A exparietur sinistrorsus in P usque, refractionis interuentu. Quare humorem Vitreum Crystallino rariorem, satis ex istis videtur colligi. -: Respondeo haec argumenta satis speciosa esse,& datis,quae assumpta fuerunt, necessario consequeretur, Vitreum humorem crystallino esse rariorem: sed quia pleraque in ambiguo haerent,
Ad r. patebit dicendo sequenti. neque enim tam fluxilis est hic humor atque astruitur,neque si liquidior Crystallino sit, ex eo continuo sequitur, ipso rariorem vel magis diaphanum esse. Nam
145쪽
ZIRIL PARS II. Nam caelum, ut volunt Philosophi durum,quocumque tamen ii
Ad Σ. Etsi verum videatur, quod asseritur; Crystallinus tamen per se etiam limpidissimus & transparentiae longe sincerissimet existit, nam si tunicae illaesis humoribus dissecentur, Vitreo humori innatans,ab eodem discerni visu dissicillime potest: cuius rei periculum frequens feci. Ad s. Conceditur experientia, praesertim si visibilia eiusmodi aliquanto sint remotiora, passus, verbi Caussa, s , IO. a Ioo. δία nam vicina ad spithamam,passum unum vel duos, set
sibiliter id vix praestant: negatur tamen id fieri sola Refractione inhumore Vitreo: quod enim assumitur, radium perpendicularem prae omnibus obliquis principatum ducere, conceditur; sed
quod propterea reliquorum omnium vim ita retundat, ut em
viae nihil habeant inCrystallino,solim perpendiculares ibidem diminentur,negatur. Nam etia reliqui oblique in Corneam & Crystallinum ingressi, potentiam vidςndi mouent, & quia in illis r fringuntur ad perpendiculares, dextri quidem adhuc dexteriores& finistri sinisteriores evadunt,&sic visibile dilatatur quidem,sed interim minus distincte videtur. Sit visibile AB, mittatque perpendiculares radios AC, & BC, qui si soli ossicio repraesentandi obiectum AB fungerentur, ne. cessario Vitreus humor rarior esset, ut experientia salua consisteret: nunc autem quia
punctu A, & B, alios etia obliquos mittit rhdios, quales sunt AD,& BE,&c. hi, quia obiectum forte, quale est lucidum aut insigni- id album, m. deserunt, etiam apti sunt po- tentiam sua virtute ad se allicere, hinc non tantum perpendiculariter, sed etiam oblique ingressi mouenticum autem oblique ingressi restingantur aci perpendiculares, ut AD, restingitur iecundum radium DF, in Cornea & Aqueo, &B E secundum B G, uterque tandem in Crystalli no secundum E H,
146쪽
latant secundum capacitatem KL;ita ut ipsa necessario non debeat adscribi humori vitreo , cum possit Crystallino, ut dictum.& ex hoc capite humor vitreus aut aeque densus aut aliquanto densior admitti posset Crystallino. nihilominus enim tota ampliatio & cinfusio ex solatrefractione in Crystallino habita defendi valeret. Quamquam si densior ponatur Vitreus Crystallino refrin. getur radius G l, in Vitreo humore ad perpendicularem l N, Oritque Refractionis linea I O, quae punctum B ex viso loco L, d nuo restituet vel in B verum locam,vel in P valde vicinum. unde iterum admodum vacillat humoris Vitrei densitas, raritas autem vehementer stabilitur. Imo cum constet per ea quae libro tertio de speciebus visilibus arrruntur, radium Io in Vitreo humore m. ceptum,& ab obiecto AB remoto prosectum, in oppostam oculi' partem semper desinere, scuiusmodi Io existit id autem fieti vix queat absque restactione a linea perpendiculari lN3hinciterum humoris huius raritas supra modum persuadeatur. verum enimuero, sicut obiectum oculo vicinissimum cinsulam &auctum apparer situ euerso, ex quo vitrei humoris de stas probabiliter sed non necessario infertur, ut visum in prior,hus, & constat ex l.3. ita vice versa, ex confusione & augmento obiecti remoti, suadetur sed non euincitur raritas, licet siruso,
Curautem visibilia vicina huic a Tectioni minus obnoxia snt, caussa videtur esse fortior vis perpendiculariu, quam sit rein motorum. illic enim discrimen paruum existit, ob distantiam de minimam incidentiae differentiam,&c. hinc aequaliter quodam
more Crystallino in Vitreum i ngressus, data etiam aequalitate densitatis.
147쪽
Crystallinus, radius in ipsum receptus non potest esse
, visorius. Quia omnia argumenta, quae radium humori Cry stallino insidentem ab hac praerogatiua excludunt,etiam eundem in Vitreum humorem progressum non admittunt. Caussa est, . quod propter aequalem densitatem,radius utrobique in directum absque ullo angulo secundum unam eandemque lineam rectam proferatur; quaecunque ergo absurda eueniunt in radio humoris Crystallini,eadem contingunt in Vitrei; quia rem visam in locnm
similem semper conscit; quidquid ergo erroris, quidquid abii ditatis inducit in humorem Crystallinum, idem admittit in vitreu,quod is in ambobu=humoribus secundum unam rectam lia
Quare impossibile est radium in vitreo humore consistem rem esse visorium formaliter, si vitreus aeque densus existat atquabunior Crystallinus.
rius ex humore Crystallino in Vitreum densitatis maioris prolapsus. CApvτ VIII. DIcendum s. si humor Vitreus densior est Crystallino, radius in ipsum receptus in tantum refringi forsitan potest, ut priores refractiones in Crystallino, Aqueo & Cornea factae per hanc compensentur, & pleraeque experientiae, rerumq; visarum locus fatuetur, & ex hac quidem parte nihil pugnesiquo minus ipse sit radius visorius;at ex alio capite maximus huic sententiae est positus obex.
si enim vitreus humor densior sit Crystallino, punctum visibile A, proi ciet radium in Viueo visorium D E squi nunc incisoris
148쪽
variat,ut patet si protractus cogitetur versus Ain linea intercisa. Quod autem illuc redeat,
sic innotescit. AB incidit in Corneam; hinc per refractionis radium BC, tendit in Crystallinum; a quo per CD, tu fines ipsius penetrata
quia ' Vitreus in hoc casu densior ponitur Crystallino, priora refractorum radiorum itinera emendat, & locum puncti A versus de tram nimium pertractum radio C D, in sinistrant reuehit radio ultimorefracto & visorio DE, qui ultra intercisas Isneolas eiectus, recidit in A. sic radius HI, per varia iambages delatus, tandem desinet in ultimum L M. Quod si rarior esset Vitreus Crystallino, radius visorius esset L N, cui tamen experientiae omnes reclamant: quia punctum H visum radio LN, trasserretur ad locum puncti A, quod est contra sensum & rei veritatem. Radius igitur visorius ut insit humori Vitreo, nil pugnat ex densitate maiore : at ex alio ut dixi capite maxima obstacula ponuntur.
Aut enim Vitreo humori toti hanc facultatem quaqua Ve sus inesse putandum est,aut certae alicui parti superficiei videlicet, idquevel concauae vel conuexet. Quae rursus vel physice spectatur vel Mathematice. Priore modo profunda est,& ab Hyaloide, ipsiusque humoris Vitrei substantia non differt,ideoque aequali iure de utroque decernendum 3 posteriore,cum sit omnis proflindit iis expers, non recipit radium, sed ignium punctum, quod Resta ctionem illam penitus non admittit. Nam Refiactio, ut es Restactionibus Caelcstibus ex Vitellione docui,est eiusdem lineς ad amgulum continendum incuruatio; puncti ad lineam, vel huius ad punctum incuruatio nulla est: ut ostensum in prioribus; & perso
ex terminis patet. Quare necessario est fatendum,si radius innis more vitreo sit visificus,eum non aliquam eiusdem exti emitare
indiuiduam, sed totam substantiam peruadere,cum qi sed humor iste ubique sibi conformis, tum quod radius ille longitudo, non punctum individuum existat, unde prosubiecto inhaesionis non
149쪽
ZII. II PARS II. Iospunctum sed portionem aliquam materialem extensam in hum te Vitreo sibi vendicabit i quem cum totum secundum rectitudinem pervagetur, totum etiam sensu quodam afficiat oportet. Quibus irrefragabiliter positis, ostendo manifeste radium in Vibtreo humore subiectatum visoritim esse non posse. i. Radio formaliter visorio experientia quaeius vera circa oculum & res aspectabiles libro i.& alias passam allata vel adferenda, defendi debet absque insidiosis vcritatis inuolucris; atqui experientiat. I. p. r. c. 8 ut alias dissimulem) radio humoris Vitrei
Maior probatione non eget, quia verum vero non pugnat. Et vera caussa eruta, ut effectum suauiter producit, ita in-α telligentiae clementer offert; mutuis enim nexibus amicabiliter uniuntur. Si igitur verum est,radium in humore Vitreo residet tem elle formaliter visorium, experientia C. 8. allata, & ipsa vera,
huic radio non aduersabitur, neque radius ipsi : neque utraque humori Vitreo,tanquam effectus causta materiali, cui radius ubsorius quasi forma quaedam insit,6 c. Minor autem sic probatur. Experientia cap. citato allata ita se habet,ut res una per plura foramina aspecta quandoq; multiplex,quandoque simplex appareat :& situ nunc retio,nunc pe mutato. Multiplex apparet, quando res una species sui secum dum foraminum copiam in organo visus singulatim disiunctas in di scretis partibus collocat; simplex quando omnes uniuersim in unam aliquam portionem omnibus communem simul cogit; multiplicium simulacrorum loca situ recto sunt, quando imagines post mutuu communem conuentum iterum a se discedunt in diuersas organi sormaliter visorij sedes; permutato sunt situ, quando ante communem aliquam intersectionem, discretas si gulae in organo occupant stationes, uti praeter ea quae loco citato diximus fusissime& clarissime ostendetur 3. passim . lam haec omnia in humore vitreo eius m radio locum penitus nullum habent. Aut enim res eadem per plura foramina semper apparebit simplex, aut semper multiplex, aut sui tui fimplex, simul iri ulti, O plex,
potest: ergo radius humoris Vitrei non est sermaliter
150쪽
iο4 FUNDAM OPTI plex; aut simul stu euerso simul recto, aut semper alterutro tantum; quae omnia sunt impossibilia. Ostendo singula per sua capita.
visus organum, res per plura foramina semper apparet simplex in statione remota. CApvT IX.
r. Vandocunque unius rei plura simulachra per plura ramina in oculum transmissa conueniunt in unam orga. niformaliter visorh partem, ita ut mutuo sibi congruat; tunc res visa apparet simplex sue una: atqui rei cuiuscunque ab oculo ultra pedem remotae simulachra per plura foramina admissa semper conueniunt in unica humoris Vitrei portione. Ergo res eiusmodi, qu aecunque sit taliter visa,apparebit una. Sequela maioris euidens est, quia sola species reprςsentat obiectum visivae potentiae in organo formaliter visorio recepta 3, unde impossibile est, ut potentia videndi aliquid percipiat non repraesentatum in organo formaliter visorio; quare si duae species . in una parte organi formaliter visoria sibi congruunt, fiunt una,Mobiectu unum sed intensius repraesentant. alias ratio no posset da- .ri, cur unum punctum libere visum non appareret multiplex, eo quod radijsquamplurimis in unum locum refractione coeuntibus videatur 3 item cur una res duabus discretis speciebus r praesentata, appareret duplex & non simplex. si enim fieri posset, ut per unitam speciem obiectum geminum cerneretur, cur non per geminam siue disiunctam unum 3 &c. Vel certe rationem asesignet,quicunque rem hanc controuertit,cur res una per pluras ramina visa, appareat quandoque una; quandoque multiplex, inostra non est,&nos libenter acquiescemus.' at diuersam a nostra, ad Graecas Calendas habebimus. Minor probatur. r. Nam species rei unius per plura soramina traiectas tandem conuenire certum est, per experie uas