장음표시 사용
121쪽
ratur rationibus quarum aliquot asseremus. Obiectum aliquod, praesertim sphaericum cencauum exentro suo directe spectatum, aeque simul clare & aeque distinctei singulis partibus videretur; quia per meros perpendiculates
usdemq; longitudinis radios, aeque clare, atque fortiter reprae-ntaretur potentiae visivae in Crystallino permanenti, ob eiusdeam Cornea & ipso visibili concentricitatem. Huius autem comarium euenire, solumq; axem Opticum rem acutissime man
stare,sensu experietia* quotidiana est contestatissimum. Quinio , etiamsi homo conetur simul plura sibi vicinissima disti illime contueri, non potest tamen,neque sibi satisfacit, aut rem curate aspexisse putat, quoad usque axem Opticum per singinminutatim traduxerit. Quod non esset opus, si reliqui axericum stantes radj, idem possent. Vndet Crystallinum humorem iociis esse sedem, probabile non fit. Huius rei idem habes iniuncta figura, ABC D,in qua obiectum ADC, Ai tat radios Α B, CB,&DB, in centrum usque Timoris Crystallini,quod quia etiam est centrumnicae Corneae, idcirco omnes in centrum pene
mi irrefracti, quare rei visae puncta A, D,& C, it e fortiter sensui obhciunt; axis ergo Opticus B, in hoc genere praerogatiua nulla gaudet: n od tamen est contra experientiam. Ipsi ergo Ab α n non. at vadi) formaliter visorii. Id quod unus oculus sanus& bene apertus Uno obtutu , v a. motus capit de re aspectabili, est minimum hemisphaerium, S Leptin:iandum quosdam paulo plus; refractio autem humoris Cryllini & vitri seu Crystalli, id quod & ego saepissime verum essem veri j ex communi Opticorum sententia quasi eadem exi- 3 Quare cum maxima Crystallini refractio, ut Keplerus in sua ον trice propos v. docet, si graduum 48. necesse est etiam minore Clystallino talem subinde contingere 3 sed nos ad talemo confugiemus, eo quod maxime inclinati radij, cuiusmodi nentes sunt, vi in Refractionibus caelestibus cap. o. fule otteno,non restingantur,proximos ero accipiemus,qui sunt in pri
122쪽
FUNDAM. OPTICI, posito radi j qui ab obiectis secus angulum oculi sylvestrem eis. stentibus, maxime obliqui veniunt , quorum inclinatio in
Crystallinum cum maxima sit, etiam relaactionem eorum maximani esse oportet, quam nos ramen minorem accipi mus, Ut ar- sumentum vim maiorem obtineat. Ponunt ergo, ut dixi, Auctores maximam refractionem graduum 48. nos vel Ao. vel 3I. νω. dus sumemus i quo positb, si hemisphaerium in oculum affulserit, refringentur illsus ultimi oes radii in basi circulari illius hemisphvrh,iacetes singuli gradus 31. Si ergo duos diametraliter oppositos.
imo secundum unam diametrum extensos geminaueris, & gradus Io. effectos ex semicirculo , per axem opticum traducto, id iest,ex gradibus iso. ubduxeris,remanebunt gradus ιIo. pro capse citate anguli visorhtotalis,ita ut totum hemisphaerium visum comtrahatur in conum opticinn, cuius per axem sectio contineat angulum ad coni verticem recto non usque adeo maiorem; id quod falsum esse, experienria sensus ipsius mani&stat. Oculus enim hemisphaerium vnovissim obtutu in tantam angustiam cogi minime notat id quod deberet fieri, si illud subradijs in humore Crystallino tam refractis aspiceret,illi enim refractione plurimum contrahuntur. Sit hemisphaerium visibile ABCD, radiosque mittat in tunicam Gorneam extremos & maxime liquos, AE&DF, qui refringantur in Cornea S Aqueo, secundum radio; EG atque FH,& hi rursus in pum tis G & H refringentur ad perpendiculares G L & H L secundum radios GI & HK,qui protracti a
scindEntin arcu semicirculari ABCD, per axem opticum transemis utrinque arcus AB & CD, graduum 4o. plus minus. Cum enim inclinatio radii AE&DF ex hypothesi sit quam potest inomaxima,erit&refraistioradij EG maxima, &ut modeste agam. minimum 3 o. graduum; iterum cum inclinatio refracti radii E in superficiem Crystallini sit una etiam ex maximis, refractio eius ut parce agam, erit saltem Is. aut Io. graduum ; haec ergo priori coniuncta dabit facile refractionem graduum 4o. aut 3I. eritquc residuus
123쪽
L I' PA I S IA . ri, resid ius angulus BI C; gradi m ioo dcc. Sub quo totus semici cuius A BCD spectabitur. Cestamen reclamat experientia. V Dices, etiamsi videretur totum hemisphaerium A B C D Q, in ub angulo quocunque etiam paxuo, tamen id non idcirco dest , ieret apparere hemisphaerium. Ergo ex eo, quod hemisphaeriu ontrahatur in angulum ab humoru Crystallino,non sequiturbidem visionem non clici, U .
Respondetur i. Hemisphaerium sub augulo quocunque β' - Q homprehensum, apparere hemisphηrium, dupliciter; aut enim,nsus est, hemisphaerium totum apparere sub angulo illo a refr fionibus relicto; dehoc verum est : auisensus est,hemisphaerium uod sub angulo minore apparet, videri esse hemisphaerium, Moc falsum est: non enim apparet hemisphaeriam, sed tantu por,
Vnde respcuidetur a. Si quod Z lides, Malla Optici comiti niter & recte docent, verum estM res visae tantae csse iudican- ir,quantus est angulus visi tu , sub quem illae cadunts tunc missi Mao maior fuerit angulus,eo maiores, quo minor, nores cen-buntur; unde maxima censeri debent,quςsub hemisphaerio spe- r antur, illic enim angulus solidus corii optici in oculo summamam Capacitatem est nactus, imo angulus e Te desset, quia dilat i sciani conicam superficiem in ipsam sueerspiei iis nisphaeriςς isim circularem per oculum traductam. Falsum est ergo. ocum non animaduersurum, si hcmisphaerium sub angulo videat, :r refractionem caussato, & si non videat, sub angulo. I mo in maxime id animaduertit: quia resampliat app*rςt, visa sub an 1Io amplo; contra apparet,visa sub angulo angusto, ergo m
me' dilatata apparebit, sub nullo angulo, sed ad planum balios
Ouare, respondetur.3. Hanc obiectimem nimii multa. im γtως. Nam si oculus hemisphaerium sub anguluςpmprchon M'biwn iudicat esse mimis hemisphaerio, i in rationem nullambeimus,cur non portionem quamuis hemisphaerio mino em, misi'haeta umesse putet ; imo cum ocisus distantia i 3t r. se
124쪽
& deorsum,&e, tantum dijudicet,&e. quodvis planum ante sepositum in censum hemisphaeriorum referre potest.&c. Caeterum, ut 4. respondeatur, sicut oculus rem per se paseum,magnam arbitratur. quia sub magno augulo refractionis boneficio, illam apprehendit, A magnam contrario paruam; unam multas,&plures unam, uti ex innumeris experientib in confesso est&ctitaseri nequit, ut hemisphaerium in angulum coercitum, hemisphaerium esse oculus iudicet. Sed s. cum id oculus hemisphaerica capacitate praeditum arbitretur, quod non tantum ante, sed etiam iuxta se ad later per radios ara optico perpendiculares incurrit, &c; hinc emitusi fieri nequaquam poste, ut quiduis angulo quocunque conclusum,h misphaerii nomine ad oculum veniat. Quare cum oculus omnia sub angulis visa minora esse censeat hemisphaeruvn Crystallinum autem totum hemisphaerium angulo qui recto non multo maior st,compingatur; oculus econtrahemisphaerium semper amplissimum videat sub angulo nullo,aut quasi nullo; impossibile est radios in Crystallino efformatos,esse formaliter visorios.&c.
3. Per experientiam tertiam parte a. c. 3. recensitam, punctum I, trans tubum respectu oculi in sinistra, punctum H cis eumdem,versatur in parte dextra & utrumque tamen iacet in eodem
incidentiae radio I N, quδd unico lamellae intercedentis inter H&N ictu, utrumque punctum I&H visui adimatur: igitur cum unius radii sit una incidentia, una eademque inclinatio, tam pumaum I in sinistra, quam H in dextra refringetur una & eadem refractione, primum in Cornea, deinde in humole Crystallino: Sit exempli caussa radius incidens AB, in quo utrumque punctumiae et, I sinistrum ultra tubum apud A, H dorrum cis tubum apud B; radius igitur in B puncto Corneae refringetur ad perpendic iam ex B super Corneam excitatum, erit. ob eam in mcaussam linea refractionis B C, cadet. foras protra- .cta inter AB&EC, ideo*magis erit dextra quam ABirursus,quia BC incidit ad C in superficiem Crysta, lini humoris Aqueo densioris, iterum fiet refractio
ad perpendiculum ex C super humorem Crystalli-α.
125쪽
timerectum,fietque radius refractionis CD qes productus fo-as cadet in E, partem adhuc dexteriorem: quare totius radhinidentis A B locus xranslatus est in F, per refractionis radium Di igitur si viso in humore Crystallino fit, necesse est tam puncta quam H, in figura c. s. p. 2. adducta, si ue in adiecto schemate, im punctum Α quam B, radio A B delatum, cadere in partem
exteriorem, quam fuerit radius incidentiae; cui tamen refragair veritas experientiae, quia retrahitur in locum sinisteriorem.
npossibile igitur est veritatem experientiae cum ista doctrinarystallinum humorem sermale visus organum faciente, stare. litim ergo est, radium in crystallino receptum, esse vetu ac vitis
i Neque minus essem demonstratio trahitur ex c. 7. & 8. . p. z. Vbi unius puncti in vicinia oculi, visi multiplicatio comagi istu & doco permutans: nam simulacrum foraminextro illapsum, concedit in locum sinistrum,dc ingres m sinistro foramine, considit parte dextra; uti adiun iam schema docet; in quo vifibile punctum D, mittit: s radios, per tria foramina A, B, lamellat alicui incisa, os tres radios dum excipit oculus, videt punctum D in pinia positum triplicatum secundum foramina, stasiturmutaro, ita ut imago per A, in sinistra oculi parte re- 'ς ata, venerit a puncto dextro D; & per C in parte oculi ara, profluxerit ab eodem D, iam sinistro; per B in parte oculi limiore ac Fa,affulseris,ab eodem puncto D,iam humiliore: us contrarium debebat fieri, si humor Crylinus visionem eliceret: radius enim D A in stram Corneae partem obliquus, rem visam gis in sinistram; de dexter D C, amplius in
tram refringet,&multo amplius ambobus idi det in Crystallinum allapsis. Considera ad. Rum schemar A est punctum visbile, for iniri lamella sinistium B,dextrum C; inciden-
adij in Corneam per foramina Α D, & Α Eracti in eadem DF, & EG; refracti in Crysta
126쪽
lino F Η, & GI: igitur Α sinistro radio AD, allatum, detin vid
bitur in K loco magis sinistro, radio vero dextro A E deportatum, spectabitur in Li quod tamen est contra experientiam. Non igitur viso fit in humore Crystallino.
. s. Capite 8- partis a. L L affertur experientia, qua unica res per pluraforaminaspectata, unica tantum apparet. Neque huic experimento satisfacere possunt, qui videndi vim humori Cty- stillino tribuunt. ni Ini sui Cum enim Conclusione priore argumento p fuse d monstrauerimus, id in caussas & radios extra oculum assumptos referri nullo modo posse quErationes huc etiam sunt traducem dae I necessario id radus aut simulachro rei visae in oculam recepto est attribuendum. Sed quibus id radiis,aut cui idolo dicant,velim, opinionis huius assertores t Non radiis in Cornea aut humore Aqueo refractis tum quia non suntiri visorii,.ut iam saepe osten. sum ; tum quiaetiamsi essent, unum tamen punctum per psura foramina admulum semper in plura loca, &situ recto parteque eadem constituta distraherent, iuxta Dicendum . de priora: cuquibus tamen experientia non conspirat. In humoris igitur Crystallini penetralia sese recipiant oportet, indeque suae densensionisteIa promanti . Sed quaenam illat Etenim si radii AD AE,inre. sciripho prioris demonstrationis schemate,in Cornea refringum tur secundum radios DF&EG &sisti in Crystallinum veniunt secundum refractos E H& GI, quomodo unum idemque punctu A induodissitaloca Κ&L per radios ssecundum aduersariorum sententiam JHKMIL ultimo visorios translatum, apparebit unu. & non poli duo F Dicent fortassis id propterea euenire, quodnc duo ra b M GI in crystallino refracti conueniant in unumni, inter punctum iu eodem, dc sic unum simulachrum depingant. Sed opiuin contra: I. Etiamsi duo dicti radi) convergant in unum locum, nihilominus tame ipsi antrorsus eoamplius divergunt,&cum res visa in ipsis divergentibus appareasinecesse est in duobus locis videri. Dices rem visam non lactandum ipsorum directionem
percipi, sed illic sentiri ubi rei vise idolum existit in oculo, quod cum vniun sit ex hypothesi, rem unam apprehendi. Sed contra,
127쪽
ZIRIL PAR II. n. si res una videtur, quia speciem sui in uno loco oculi habet,
son autem idcirco, quod radius ultimo speciem deferens,eam il-c esse ostendat, unde ipse ultimo aduentat per refractionem,&uo ipse antrorsus protractus exiret, tum sequituridem etiam di-endii esse de radi)s ali s speciem ultimo deferentibus eandem o ano visibili imprimentibus ; nam quare illi suam vim amitterent, i retinerenti' dices ob mutuam imaginum coniunctionem : em 3 si alterum foramen obstipa uero, ut intereat alterum idolum,
tera imago relicta, quia sola est, deserenti suo radio vim suam In tollet; ideolii ostendetur punctiam visum in alio loco,quami'a visum fuit sub amborum imaginum coniunctione: quod ta-en Experientia contraria damnat . eodem ergo modo se habet
dius deserens in concursu imaginuin atque sine eodem, qu opter si inconcursu imaginum rςfractus radius nihil facit pro rectione eiusdem ad hunc vel illum locum, nihil etia ad eudem .let,extra concursiam imaginum. Quare Ca dit proprietas quae m de effectus peculiaris radi)speciem ultimo & formali sensus gando tradentis; is enim praeterquam quod speciem more ali in deferebat,sui aliquatula particula a sensu participabatur, quolt ut iter aduentus sui & exitus patefaceret, & sic rerum visarum
les M loca fidissimus explorator visui panderet. Iam si nudo ferentis' officio fungitur, & visas imaginem secundum ipsius'
identiam non percipit,dicendum erit aduersari)s, quare eadem: modo maior , modo minor existat Visui; hoc enim o - heisue, aes has enus refractioni tribuerunt,ia angulo per radios ultimo dissimuractos in organo visus:dicent insuper cur res visae eaedem ins N alios transferantur locos, accessit ad foramina, ut recessu bilibus.
iisdem 3 cur denique imagines in dextra oculi parte receptae, licent res visas esse in sinistra, di contra Z quis haec videndi po-itiam praeter radium refractum edocet Z Tandem si duo radij I de AE possunt puchum A in remotione media ita perferre per
in humo e Crystallino simul habeant mult' erit id magis ne- se in remotione prima seu vicina; in nac enim radij incidentes . t obliquiores ad Corneam consequenter ex hoc capite carin
128쪽
M FUNDAM OPTICI, ireris paribus,citius eunt,uti patet in vitris conuexis,quae eonum per extremos latitudinis suae radios semper breuiorem faciunt. Si igitur apicem conisui hi radi bin Crystallino finiunt, quod secundum partem aduersam dicere oportet, ergo ipse punctum A unu ostendet; quod tamen experientia contraria damnat. Non igitur unitas imaginum, praecise spe lata, sed aliquid aliud est quod rem unam per plura foramina visam, sinit esse unam de quo nos alio loco ex prosesib. Interim constet ex hoc etia, humorem Crystablinum non praeditum esse visifica oculi facultate.
rem vitreum prorasatus, ex raritate. CApvτ VI. Post humorem Crystallinum,sequitur Hyaloides tunicella te.
nerrima, investiens undiquaque humorem Vitreum, & cobligans eundem iuxta Proces ius ciliares ad timiςam Araneam uinimo sicut eadem Crystallinum humorem pone concavo suo nu receptum firmat &fouet, ita etiam anterius omnino similis praeter Araneam eundem tunicellacircumplexa adstringit. Hanc ergo tunicellam singulariter haud spectamus,sed in censum ipsius humoris glacialis referimus, eadem. opera ambos prosequimur
Dicendum ergo sexto: Si humor Vitreus rarior
est Crystallino, radius in ipso rem tus, nullo modo
est visorius. Quia ipse rem viam, amplius adhuc in locum indebituiti' geret,qua humor Crystallinu ,contra experietias praealtatas, ut vel in resumpto ad num.auchemat clam evadit. quo linea primu incidens AB, in Cornea restim gitur secundum BC,&hq in Crystallino secum dum CD,quet tandem in vitreo, utpote in rario posito,refringitur sequndii linea DE;quet proinde foras emissa, punctum visibile A, a loco sinistro, transfert in partem dextram adlocum puncti ri
129쪽
quod est contra exploratam experientiam ternam, parte t. si
. sic plar aeque experientiae, contra radium visorium in Crytillino ponendum allatae, milliant etiam contra eum, qui in vis reo humore figitur, si is rarior ponatur quam Crystallinus. An autem rario vel densior, aut aeque denssius fit, infallibilia erexploratum nondum est,propterea quod hoc exploratu valdeifficile existat, ob utriusque tam Crystallini, quam vitrei inst
ilitatem: moxenam ut exempti ab oculo fuerint, non tantum Guram natiuam,& iquorem attactu quocunque facillime exuunt.
exibiles & tenacitate escasperabiles in omnem partem ue verum tiam consistentiam & colorem, adeoque transparentiam in diuerisi mutant: ut fusius ostendetur Dicendo sequenti,& ostensumst in antecedentibus. Sunt tamen indicia & rationes non contemnendae,uibus suadeatur Vitreus humor esse rarior, humore Clystallino. Est eodem fi axibilior, ut constat oculum aperienti. vitreus humor minus terminat visum quam Clystallinus stagis transmittit species eodem: ut constat in oculo per medium Eho,&c. Etenim si quis oculum integrum per axem &neruum ptieum diuidat tunicasque ita sectas & humore Vitreo repletasi sui exponat, decipietur is, & cauitatem Retinae plane vacuam
atabit: id quod tam mihi quam alijs haud raro usu venit. Vnde ac, nisi a purissima humoris Vitrei perspicuitate 3 Accedit Refiactio ab exper entia, & ratio ab utrisque do
Nam si obiectum aliquod album, lucidum,aut alias lucu- αConstanto colore praeditum aspicias, quale est Sol, Luna,lux in parte. PMm allapsa portio distincta albi parietis,fax vel lampas accese,&c. si 'crum ignitum, quod duplo vel triplo ampliatur alpectui, quam non ignitum existat: Semper admota inter oculum &rem viari opaca lamina,fiet res visibilis minor,sed distinctior ex illa pati eri qua lamina intrauit. Et quanto plus abscondit ingressu suonella, tanto amplius ex illa parte fugit, & in contrariam sese co-Ratres visa integra nihilominus permanens , quousque lamelladii multum
130쪽
multum initiani partem subintroeatim. Harius retratio videtura la refractione,quae sit in humore vitreo a perpendiculari linea, petidebere. Quod ut ostendam, suppono radios perpendiculares esse fortiores obliquis,speciesq; vivaciores deferre. Deinde C .stallini anteriorem convexitatem, tunicae Corneae esse concen
Sit ergo obiectum lucidum A B,oculo directe oppositum; quia igitur tam punctum A quam B, tota radiationis pyramide, unicum radium AC, de BC, perpendicae iem in Corneam DE, & Crystallinum F G,
mittit,reliquos omnes obliquos; is solus efficacia sua alijs oblitstratis, potentiam sentiendi in Vitreo residentem, ex hypothesi,ad s se alliciet; eum autem experientia doceat,
totum visibile ΑΒ plus aequo ampliari, quod
patefit ex eo, quiaconfuse & maius videtur, quam alia non lucida, eidem tamen aequalia,& quia interueniente lamella HI, sensim pro ipsius in pyramidem ABC, promoti ne illud contrahitur, & sese in alteram partum vetiti; A recipit : quae fieri non possent; nisi radij, perpedicularis BC, illique deinceps proximi, fuissent in Vitreo humore ad incidentiae punctum C, aperpendiculari K L, refracti,in parte sinistram, secundum Rest, ctionis lineam C M, quae proinde extrorsum profecta, punctum B collocet in N; similiterq; in opposita parte, punctum A exparietur sinistrorsus in P usque, refractionis interuentu. Quare humorem Vitreum Crystallino rariorem, satis ex istis videtur colligi. - Respondeo haec argumenta satis speciosa esse,& datis,quae assumpta fuerunt, necessario consequeretur, Vitreum humorem crystallino esse ratiorem: sed quia pleraque in ambiguo haerent, idcirco Ad a. patebit dicendo sequenti. nequeenim tam fluxilis est hic humor atque astruitur,neque si liquidior Crustallino sit. ex eo continuo sequitur, ipso ratiorem vel magia