Philosophiae turonensis institutiones ad usum collegiorum atque seminariorum. Vol. 1. 3. ...G. Gley Historia philosophiae, logica et metaphysicae pars prima

501쪽

berioris certainement, et notis serons Ecrassis. Ilen semit de meme, si notis aulans ele memhres de

502쪽

De ii,dependentia, omnipotentia, intelligentia, sapientia, beatitudine, sanctitate, bonitate, justitia, veracitate, simplici tate, immensitate, lib3rtate et immuta

bilitate Dei.

De prioribus undecim perfectionibus illis vix aliquis unquam disputavit, qui Dcum existere fateatur. Dc libertate et immutabilitate, quod invicem opponi videantua , paucis, orbis disseramus. Res est indubitatae Deum non esse liberum in actibus interioribus; V. g. neque nOVas persectiones acquirere, neque persectionum iii sinitudinem amittere, neque SeiPsum Odio potest habere.

Quaeri lautummodo potest anne liber sit in

503쪽

actibus exterioribus; anne, V. g. mundum II bere Crea erit an non : qua de re, ut in Historia pliilosoplitae supra vidimus, singularis est Mallebratichii, Leibntigitque sententia.

PROPOSITIO Ia. Deus est liber in actibus externis. PR. i'. Ille prorsus est liber in actibus e ternis qui potuit pro arbitrio mundum creare vel non creare; atqui Deus Vel enim potuit Deus pro arbitrio creare, vel ad creandum fuit aliqua necessitate constrictus; atqui

nulla necessitate Undenam enim esset

orta necessitas illa λ An ab ipsa Dei natura pSed Deus, utpote supremum Ens, sibi persectilsusscit, et a seipso suam habet selicitatem atque persectionem. An ab alio P Quodnam esset illud, cum Deo nihil sit superius, nillil potentius, nihil quod ab ipso non acceperit

504쪽

ence. II est encore absurde de Suinosor Dieit determine Par ime cause distinguee de tu , Puisque t ut co qui existe n 'existe que par tui.

Deus est immutabilis. PR. Immutabilis est ille qui nec existentiae, neque consilii ratione mutationi subjicituri

atqui Deus I'. Cum necessario, vi Propriae naturae, existat, non potest existentiae ratione mutari. 2'. Neque persectiones novasaCquirere, neque persectiotium amplitudinem infinitam amittere potest; ergo sub persectionum ratione mutationi non subjicitur. 3'. Neque mutari potest consilii ratione, cum ab aeterno decrcta sua tulerit nec ea possit rescindere. Id enim aut admittendum, aut in Deo supponi posset animi suspensio quae vel ignorantia, vel impotentia, seu motu aut levitate duceret Originem; quae omnia ut absuI- dissima procul abjiciantur.

505쪽

orationis argumcnta.

Sub sorma syllogistica proponantur Confutenturque sequentes objectiones: Obj. I'. Deus, cum gloriam propriam ipsiusque manifestationem amet necessario, mundum hunc uecessario quoque Creavit. R. Deus clim in seipso sit infinite beatus, mundum liberrime creavit, facillime cavens ea gloria quam inde quaesivit, facile quoque carens his laudibus quas exhibent ipsi creaturae. Obj. 2'. Mundi creatio est persectio, cum sit actus omnipotentiae divitiae; ergo Deus mundum necessario creavit.

H. Mundi creatio non est persectio nova, sed solum exterior manifestatio persectionis, quae ut poto virtute propria iam infinita, nec incrementa, nec imminutionem accipere possit. Obj. 3'. Deus tenebatur mundum Creare persectissimum, optimum. R. N. I'. Asserit ratio persectiore mundo plus haud adjici persectionibus divinis quam orbe miniis perfecto. 2'. Si teneretur Deus eligere mundum perfectissimum, nullum unquhm creavisset; quantumcunque persectus enim supponatur orbis

creatus, concipi posset alius, qui novas haberet persectiones, et sic in infinitum. Obi. 4'. Deus, utpote sapientissimus, ad optimum tenetur.

R. N. Idea qua persectiones divinas concipimus

506쪽

haud exigil ut insuit a ratione manifestentur exle

rius.

Omnipotentia divina, quae se per creationem ine Diabili modo manifestavit, orbes alios piae ter existe lites producere potuit; existentes poterat . aliter disponere, poterat animalia creare quae se absque . alimen: orum ope sustentarent. Mundus qualis existit enarrat gloriam Dei; sed exterior illa gloria non est ipsi necessaria; concipitur ordo rerum pos ibilis, in quo visibilius ol quo juxta cogitationes hominum insigniori modo manifestaretur haec externa gloria. Obj. 5'. Concipimus in aeternitate punctum esse temporis, in quo Deus nondum statuerat hunc orbem aspectabilem e nihilo creare; se so cum offerrent ipsi tot orbes alii possibilos, hunc elegit ipsum quem creavit et non alium; vidit igitur in hoc orbe praesenti persectiones, quae deessent aliis orbibus,

et ipsius electionem efficaci pondere moVerent. R. Ex hac argumentandi ratione nulla daretur omnino causa cur Deus hunc orbem unquam olegisset aut creavisset. Sese mundus persectior alius

ipsius oculo semper objecisset, nec intelligimus ubi Deus cogitatione sistere potuisset. Mundum hunc igitur elegit, non quod esset persecti simus, sed id coquod ipsius voluntati divinae sic placuit. Obj. 6'. Dei libertas cum ipsius immutabili tale conciliari non potest. R. N. Homo cujus sapientia tam arcto limite circumscribitur, consilia saepius immutat ideo quod

. eveniant

507쪽

eveniant ea quae nullatenus praeviderat. Atenim, clini Deus omnia videat atque Praevideat, ab aeternitate nihil accidere potuit, quod eum ad immutanda consilia moveret. Deus est immutabilis utpote qui neque persectiones antiquas amittere, neque novas acquirere possit. Persecte liber est, cum exterioribus omnipotentiae manifestalionibus, quas ante secula aeterna statuit, neque Perfectior, neque miniis perfectus esiiciatur.

S. 5. De scientia Dei.

PROPOSITIO. Praevidit ab ceternitates Deus actiones hominum liberasa PR. Deus vel ab aeternitate praevidit hominum actiones liberas, vel eam cognitionem acquirit in tempore; atqui postremum dici noupotest. Si enim ejusmodi cognitiones acquireret in tempore, mutaretur, acquirendo id quod ante non haberet; atqui Deus est immutabilis, nec in tempore potest acquirere quod ante non habebat. Morationis argumenta.

Obj. Si Deus a seculis aeternis actiones homunum praevidisset, non essemus liberi; fierent enim

508쪽

actiones omnes humanae absoluta necessitate, cum

Dei praescientia salii non possit.

R. I'. Certissime sumus liberi; eertissime Deus cognitiones in tempore non potest acquirere. Etiamsi veritatem unam cum alia conciliare non possemus, quid aliud inde sequeretur quam intellectum humanum arcto limite circumscribi, nec ipsius ocu-' Iis omnia esse pervia, quod experientia profecto luculentissime nos edocet 2 2'. Praescientia Dei est nuda cognitio rerum, quae liberam hominis determinationem exigit quin ipsi necessitatem imponat. Iriaevidit ab aeterno Deus me hac hora scripturum quae chariae revera committo. Nonne potuissem alia consilia suscipere et exequi, V. g. in horto ambu Iare , legere, meditari, et eas actiones ortas e propria mei determinatione nonne praevidisset Deus ab aeterno

S. 4.

De providentia Dei.

PROPOSITIO. Dei providentia sese ad res Omnes cy eatas cxtendit. PR. I'. Debet ab homine sano admitti dogma, quod ab omni aevo solemniter expressit atque professum est genus humanum; atqui dogma providentiae divinae ; bomines enim antiquissimi, primi terricolae, patriar-

509쪽

Cliae, et ipsorum exemplo nationes omnes in supremi Numinis honorem araS CTEXerunt, aedificavere tompla, sacra secerunt, ii Olocausta, libamina dedicaverunt, ad ipsum manus attollentes, ipsumque deprecantes. Cur autem id egissent, si fidem in Dei providen-liam non habuissent, si certo non crediderint quod ipsa videat hominum actiones, ipsisque Praesit 32'. Debet admitti dogma quod ex ipsa Dei hominumque natura fluit; atqui dogma providentiae di inae Deus enim est Ens . necessar um a quo pendent alia quaecunque, quoad existentiam; nos vero fragiles homines Outia sumus contingentia quae Dei voluntate solum existimus; nos ergo debet Dei providentia conservare quolibet instanti temporis,

cum existentia nostra praesens cum existentia praeterita connexionem necessariam non habeat. 3'. Ille solus creatis rebus convenienter providere potest, qui solus novit quo fine res creaverit; atqui Deus solus Ergo solus ipsis convenienter providere, solus ipsas ut exigit earum destinatio dirigere potest ; id autem Deus, utpote omniscius et omnipotens,

Pro sua sapientia lacillime potest esscere, his- .

510쪽

que omnibus abunde sussicit ejus provide

menes, dans Porine de PuniMcra, soni comstrans et uniformes, quoique contingens, it est

ime ωοlonte libre, to conseris de m e , sans y etro astreint par aucune necessies. Le mou ment circulatro des corps celestess' cecute en vertu de deux forces contraires