Augustini Mascardi Romanae dissertationes de affectibus, sive perturbationibus animi, earumque characteribus

241쪽

cula pomparum. Atque hoc illud tandem est, Athen Dei. Iunonium incedere, quod in Athenaei coenis obseruatum primis, aetatis nostrae viri sane literati sutibus explicarunt. Cum enim Iuno gemino Groris, & coniugis Iouis nomine superbilis efferretur,tantaeque capaces fortunae spiritus altius imbibisset, incessum etiam fato suo parem, mulier usque ad diuinitatis fastidium contumax, adoptauit: ut confidentissime deinde iactaret, Illa ego qua Diuum incedo Regina Ioui ue vi it.

Cisror, coniux. atqui Iunoni, mystae, rati se plurimum scilicet de

maiestate numinis relaturos,si suspensonutarent gradu, prouerbio locum, lenta, & desidiosa ferculorum vectatione fecerunt. hinc de Tigellio Venusinus apposite,

ape velut q*i . Currebat fugiens hoster ; perspe velut qui

Iunonis sacra ferret. quod ego adagium, oculatam viri doctissimi di- μαώligentiam effugisse, qui sacra adagialia propha-

nis literis illustrauit, vehementer mirarer; nisi egregium per se opus, posthumum tamen, nec adhuc extrema pumice expolitum , iacturae nos admoneret, quam bonarum artium studia in properata tanti viri morte fecerunt. sed redeo ad institutum. Tumorem ergo animi cunctabum

242쪽

dus incedentis gressus, tanquam Iunonia fercula, manifeste circumfert , nisi tamen, quod non Iaro contingit, a virtute, aut a vitae conditione regatur. Dabitis mihi hanc veniam, Auditores, ut asinum adhibeam disputationis meae in praesentia testem, cum in sacris olim literis alienae fuerit temeritatis accusator ; historice rem, hoc tu ιν - est paucis,attingam. Atrox apud Homerum inter Troianos, Graec6sque praelium exarserat;

Aiax magna prius edita hostium strage, ut Hectoris impetum declinet, terrore a superis iniecto pauidus, proripere sese c conspectri parat. Vertim in ipso discrimine, virtutis, ac dignitatis memor, sensim, & quemadmodum pliniusto-quitur, pedatim abscedit, recedentium leonum more. optime hactenus, & ex decori ratione generose. Leones siquidem, etiam Atistotelis

i. s. 3- testimonio, a venatoribus non celeriter fugiunt,

sed lente discedunt , & quidem aduersi. hinc illorum incessum in Physiognomicis strenuum Lycaei princeps appellauit. At Homerus Leonis

oblitus, ad asinum repente prouocat, ver nimque traiectione mirabili, eundem Aiacem cum asino comparat, ab agricolis per vim, sustibusque depulso. Aliquid hic odoror, Auditores, asini enim stoliditatem in Poetam magni Macedonis iudicio vae regium, Medaure vene

243쪽

ficu, trans alam arbitrare linis anta ij bestitoris

audaciam consiliotemperatam iiii Homeri Aia ce cognoscerem. Ad tarditatem ergo Rincipis si ficandam, ab hostium strage tera iube scedentis, animali delegit, suopte gemo ma is, quam ingenio desidios ac tardum quod prinpterea pompatice, seu Iunonium incedere, hodest ad Eleusinae sacra deferenda adhiberi solitum discimus , tum ab A Iogis Gabriae, tum ab

Aristophanis scholiaste: NosRQ, qui 'inies, ali

quando intemperati , per corporis caracteres ad animi sensa inani diuinatione pervadimus, non eandem esse quantumuis eadent videatur, regiam in leone cunctatiohetii maiestatis,adici de stupentem in asinosegnitia lantitydmemiu: ligimus: Namsi alarum in speciem hontemploεris, quam facile labaris necesse est 3 aures illi acui. to rege dignissimae, teretes, & supra an a alium

omnium t citatemargutae oculus grauis cin

tracto supercilio composivis: vox grandis, prinducta, numerosa, vel leonum armentis formi, danda: caput immensum serium; co tabundidum i an non haec omniaanimal si1mmis reipublicaenegotijs semper intentum, Ruritum, ocu latum, vocale, & quod caput.est, bene capita tum ostentant & tamen asinus est , cuius rest;ordatione nominis vel Lucius , dc i Apuleius

244쪽

erubescant.hinc latilis. &sempta conciectorum curiositas redarguitur, quae quoniam ster tamenta, si Deo placet, tussim, oscitationes ad experimitum opinoi altis, inter praesidia quibus ad ammi perturbationeS eunt, mera uit, nos quid deibis stamendumsit in posterum

la De 'coniectur . ex flem tam o , ιμμ,

Lucian. in

7 T eorum plerumque est inconsulta temo Vi tuas pii nimium in alienis viti, oculati, in proprii sponte caecutiunt, ira mirum nemini videri debet; tam peruerse a Momo de Vulcani Hermon statua pronunciatum olim, cum fenestras in lib-minum pectore, praeposterus alienae imperitiae obiurgator designauit. Approbauerit, per me licet, Socrati commentum suum , quod frequentibus hodieque vulgi sermonibus usurpatur in aquam tamen efficiet, ut per huiusmodi carnificinam, retrusas animorum perturbationes libeat intueri. Nimirum cruenta haec Momi curiositas, quae cordis, ac viscerum penetralia denudat, noniam ingenijs ad missitioneinlen

245쪽

c;nantusi quam vultures prouocat ad rapinam uelut quae peculiaris quondam fuerat Tith pisa,

communis iam futura sit humani generis em ciatus. O te praeclarum Mome sectorem coiporum Anatomicum pene cum medicis appella

ui in qui perinde quasi ad Silenorum speciem

unusquisque mortalium fictus esset, qualem Alcibiadem putauit Socrates, ostiolum pro in- eonvivigenio in pectore nobis explicas, ad animorum arcana, &veluti abdita naturae mysteria mo-scenda. An eos nesciebas, quos sensiis corporis populariter dicimus, vias quasdam esse, ut loquitur Tullius, ad oculos, ad nares, a sede animi disp. perforatas, ac nullum proinde fenestrae tuae locum in homine superesse ὶ sed video quid agas,hiculentum , ac pingue intelligentiae tuae acu , men ,clim per angusta sensuum receptacula se ad animum penetrare non potuisset, pectius ipsum alte defodit, ut Durateus quondam equus tTroianis portis maior, per murorum ruinas in urbem exitium intulit. Age igitur, & quoniam descriptas in fronte, in oculis, toto denique in vultu notas animorum, a nobisin loco declar, 'tas, tanquam obuolutos apices, ac fugientes intueri, prae lippitudine non potest Momus, gramdiores illi non paulo caraeteres,atque adeo apud Persas plane regios obtrudamus; ut dum animi

246쪽

perturbationes curiosic riuratur. de pestorii vulnnere in posterum non laboret; sed hirpingat in nasum. quae pata in humano corpore tanta est, ut illi etiam cognomenti maiestatem acceptam ex parite reserat Alexander. Nimirum de stetitu tamento primum mox etiam de tussi, ac deoscitatione demum disserendum est, quorum 'ti . fatidico strςpitu, nisi tandem expergiscitur Mo-mus, aeternum iam dormiat, aeternum stertat.

stertit enim, non loquitur, quicumque calumniandi libidine in alienos mores inuehitur. Aiunt ergo acutuli, ut ipsi autumant,interprotes animorum,ut ego arbitror,captatores inani 'rum, ab hominis sternutamenxo de affectionibus animi elici coniecturam. Nova prorsus Opinio, & ad percellendos animos effica quae plus

tel lib. . tamen admirRU I sit obitura, quam Iadei. Et l. eii.& sane sternutamentum,Vt hinc potissimum exorsea io q. diar,ex Aristotςlis sanctione nihil est aliud quis densioris,& maxime conferti spiritus exitus : si-iae: ibere. ue enim cerebro incalescente humorem capitis iis ' paulatim c lor extenuet,& in spiritum,flatumve commutet, quod Hyppocrates arbitratur; sive aliunde flatus in caput ingruerit, quod Galenus, hac super reΗyppocratis scholiastes,pluribus explicat, illum ut veluti superuacaneum, nullique id eum rei natura expellat e capite , Occulta

247쪽

quadam vi cerebrum concutit, ut valido sensiimmotu spiritus confertus exiliat, & tandem non sine strepitu erumpat e naribus; quo quid excogitari potest,ad prodendas animorum perturbationes ineptius 3 Atqui si prodigiosa haec capitis

exoneratio verax, & Sacrosancta fatorum index 'semper est habita cur quod in homunculi nescio cuius pectore delitescit, aperte non prodat ξ audio. neque enim in prophanis priscae superstitionis sacris tam hospes sum, aut in monumentis veterum tam peregrinus, ut si non omnia, pleraque saltem sternutamenti omina , male prorsus ominata non videritia. Noui Penelopes risum Oa1rLir. apud Homerum, in Telemachi sternutatione procis interitum portendente et i amores apud Theocritum Simichidae sternuentes audiui: Xenophontis concionem sternutamento militis exceptam, reliquis omnibus futurae, ipsi vero ster- nuenti pr sentissimae talicitatis omen fuisse non ignoro: Themistocli pueros immolandos sternutantis indicio designatos Plutarchus est autor : Plutarehi Apollinem victoriam stemutatione pollicen. 'tem Nonnus eleganter expressit :.quid multa non ridicula modo natio Poetarum, sed summa

etiam philosophorum capita, Aristoteles, Plinius, Albertus, sacram, dijsque proximam diui ' ' 'nationem sternutamentis adscripsere. Atque

248쪽

mon. ad Gentes.

In Hier. aede orae. Hom. s. in Hexam. de Cia. Dei. a. De diui-

ieiunus omnino antiquitatis pervestigator, nihil hocde arguinem alibi degustarina,venustissimus tamen ab erudita suburra Pistor, placenta omni eruditionis melle condita, vel latrantem ingenij famem sedare potuisset. Verum quid inde conficitur 3 iamdiu nimis est, clim ludicra isthaec de

sternutametis opinionum portenta, tum exactae prudentiae soliditas, tum verae, hoc est Romanae

religionis an latas eliminauit, disiecit,oppressit,

obsolevit illa iamdudum male feriatorum capitum intemperies, per ingeniorum lasciuiam plerasque olim regiones, sed Graeciam praesertim turpiter foede que depasta. Prophanus ille vetustatis error, non Origenis modo, aut Clementis

Alexandrini, Theodoreti, Basili j, Augustini autoritate iugulatus, sed ipsius etiam comici Philemonis, atque adeo M. Tulli j doctrina confossus

emarcuit: facessant hinc igitur auguralia superstitionis deliramenta, ne ad veritatis pervestigationem viam nobis mendacio sternere videamur.Et reperta sunt tamen,e veteris philosophiae sectatoribus capita quodammodo consularia, quae sternutamenti inδcio, ac veluti face,ad obscuram animorum notitiam se peruenisse confiderent. Res est tum luculento Diogenis Laer ij testimonio comprobata, tum Dionis cogno

mento Chrysostomi diserti a oratione discri-

249쪽

pta. aduertite quaesb animum diligenter.Clean- tesmaiorum gentium Stoicus dinonis auditor, . qui non miniis laboriose sapietiam hausit, quam pertinaciter tradidit ue cum diuinandi artem ex humani corporis caracteribus profiteretur, tripodem ad oracula nescio qua in urbe reddendas collocauit. ibi autem clim satis seeliciter lubricae disciplinae specimen edidisset miros in vulgus de se sermones excitauit. Versim quia insatiabilis est mortalium curiositas,experimento praesertim irritata, & in veritatis, mendacijque confinio

es laborans, hominem Cleanti sistunt, in quo aut artis leuitate detecta populi mentes sitaui morbo

liberaret , aut ad veritatis scopum recte collianeans diuinationem diuinitate cumularet. ΗΟ- minem seu potius portentum hominis,rusticana de gleba Stoicus contemplatur, praedurum, hirsutum, hispidu , cuius frons nullo superciliorum

fine discreta, oculi tomum, ac truculentum in-

tuentes, labrusta omni vultus acerbior ue syrma , barbiiij plane tragicum;os colore quidem plumbeum , duritia ferreum , manus obducto callo lapidos uno verbo vivum laboris simulachrum aut spirantem feritatis imaginem videre se cae teri praedicabant. Hic enimuero Cleantes haeret: & arguties illa diuinatrix, in setosum humanae bestiae corium impingens, inopinato retunditur.

250쪽

Concionem tandem diuturna expectatione d fatigatam dimittit, praefatus ingenue hoc uno in homine Physiognomorum artem turpiter de- fecisse. Abibat ille victor,omnemque populi ad mirationem auerterat a philosopho, atque in sese transtulerataeum subito sternuit.Tunc Cleam tes mollem exclamat, impudicum, obscaenum; id vidclicet sternutamento patuisse. Ita ne Vero Stoicorum sapientissime 3 ludere adhuc in re seria homo tam grauis, atque illudere mortalium cupiditati pergis 3 tam abiecte de posteritate, atque humiliter sentis, ut digna tibi, cui ioculariter imponas videatur 3 tam bardi tibi sumus, ac plumbei, quicumque naturae iure, in tempora a tuis aliena transcribimur, v i ineptire tecum, per speciem docti inae reconditioris,debeamusὶ ergo quicumque frigore,flatiique concepto laborantem cerebrum sternutatione liberabios Venetis in laqueos sese induet, aut potius mancipium sel Veneris sternutamento testabitur 3 hoc autem quibus arguinetis euincis3via est acumen tuum3

qua dialecticae vi conficis impudicum esse qui stemuat 3 Adolescentem ego praecocis, & -- maturae libidinis apud Apuleium legi, in alienos

torosimiolantem,& sternutamento detectum Lib. F. M a fullone. Gnitoni apud omnis nequitiae Arbbinam,plena ac maturae impuritatis ephaebo, ster-