Augustini Mascardi Romanae dissertationes de affectibus, sive perturbationibus animi, earumque characteribus

211쪽

lum suum, ingeniose suspenderis. Iam vero lina collaria, vel multiplici contabulatione sollicantia, Quibus vix a reliquo corpore auulsum ca- put emineat velut e disco ue vel ita in humeros ieieci a lateque patentia , ut reticulati, densatique operis artificium Mineruas omnes exhausis e videatur, quid portendunt 3 quid thoracis globuli auro gemmisque compacti; quid vestis omnis vel textu pellucido discriminata, vel segmentis

intercisa, non raro talendarium exhauriens 3 tumidi vero cruralium fasciarum umbilici, crispis ex auro fimbrijs laciniosi, non alae videntur advolatum tibijs adnexae, aut amica Ventis vela,aut quo propius abest a vero , miserae cupituitatis indicia, stolidae mentis vincula, pretiosi abeum tis compedes seelicitatis 3 Quid de calceis dicam, peregrina ex aluta fenestratis, ac sectis 3 an ideo tam operose secantur, Ut per vulnera parsimoniae qualis qualis erumpat ambitioῖan quia integritas fastidio proxima est , &noua subinde vanitatis pabula,si cito terantur, Juxus quaerit ξ an quo facilius aquam hauriant,& sordes, ac lutum ad pedes inficiendos admittant 3 nam de rosis, quibus mendaciter inumbrantur, nihil attinet dicere. Delicati Veneris nepotes tam venuste, atque venerei gradiuntur, ut rosas singulis passibus circumferant, dc quidem sine ' binis innoxias ; dc

A a iij

212쪽

c. 7.

Cypr. de disciplina ac habitu vissin.

beatius non erit rosas facere, quam calcare illis ornari, quam laedi Z auro eas potius, quam sanguine colorare ὶ atque ita de foeticitate cum Venere sua merito non pugnabunt 3 Hos autem, quos hactenus utcumque descripsi, Catones existimabitis, Auditores, aut Xenocrates, aut ab Indorum solitudine Gymno sophistas, aut emascula Stoicorum secta philosophos, robustae sapientiae sectatores seueritatis amantes,an mobles potius Cupidinis mystas, emasculatos Bonae Deae Sacerdotes, Veneris sacrificulos, antistites Florae, impudentiae sacris operatos 3 Nimirum

Ambrosiij oraculum est, Mollioris cura vestis eminat,& nullius fere pretiosior cultus est, inquit, eloquentia, & martyrio inclytus Cypri

nus, quam cuius pudor vilis est; ornamentorum

squidem, s vestium insignia, s lenocinia fucorum, nonnisiprostitutis, s impudicis femi

nis congruunt. Haec Cyprianus. & negotium mihi facessitur, quod insanas vestium illecebras pudoris omnis interemptrices, libidinis nutrices, prostitutrices castimoniae, ad euincendam animorum mollitiem adhibuerim3 At sati iis fuisset a corporis ornatu ornatum animi, cultumque colligere. Apte siquidem alter alteri respondere pleri que solet. Falleris. Operosas AEgyptio rum moles mecum cogitatione metire ; inita,

213쪽

ges, Alexandrini Clementis auspicijs, quis, peruerse de hominum animis iudicaueris. Prodi- gloriam mater AEgyptus, dc in nouis quotidie

tum naturae, tum artis monstris pariendis, foecundior Nilo suo, vi pyramidum miraculis notissima fuerit, in templorum tamen substructionibus magnifice desudauit. Vestibulum vidisses superstantibus mutuo columnis, defatigato mari, atque fluminibus deportatis, immane. intercolumnia marmoreis tabulis, pro tectorio renidentia , reconditioris doctrinae symbolis , more gentis, instrulpta, ingentes porticus ue fornices auro non dicam tellitos, sed caelatos, aut opere musivo faberrime variegatos. Lucos arborum seniovenerabiles, & securibus adhuc intactos, quique ipsos selis radios nonnisi temperanter admittunt. iam vero ipsus parietes templi mira lapidum varietate ludentes, lapidicinas omnes Numidicas, Lesbias, Basalticas, Lunenses, Indicas , Cycladicas, Creticas exhauriunt. AEdesauro, argento, atque electra collucens, atque Ethiopum, Indonisque gemmas depopulata, coelo astra non inuidet; adyta vero peplis auro ex arte rigintibus, ac vario gemmarum colore macidosis inumbrantur. Quὁd si numen propitia- tutus in intimum templum religiose te penc tres, sacridos tibi praesti erit, ipsa vultus, atque inces

214쪽

, ii nisus maiestat sacrosanctus ; qui totiis ad pieta-- tem, modestiamque compositus, optiorum lingua paeana rite canens, velum tantisper contrahat, & abdita diuinitatis penetralia, religionso horrore circumsepta timide patefaciat. Sido hic inuenies expectatione tua fessus, dc pene religionis pertaesus 3 an manubias intorquentem Iouem 3 an virginem cum aegide Palladent, anguibus suis saeuiorem 3 monstra hominum monst rosa regione dignissima ι Felem, crocodilum , indigenam serpentem, aut aliquam huius modi belluam inuenies purpurea: stragulae veri turpiter incubantem. Ita nimirum plerumque contingit, ait Clemens Alexandrinus, Ut exaggeratus vestium cultus, belluinum, atque ab ornatu suo degenerem animam. patefacta . Quid enim tibi virile, ac magnum ab homine pollicearis, qui totus vestium luxu dissiuat, at que lasciviat Z an prudentiam 3 at ipsa ornatus te uitas mentis indicat leuitatem. an consstantiam', sed tanta colorum atque artiscij varietas .ludibundum ostendit ingenium. , an sortitudinudi t

Hieron. at nemo mollibus roboratur,atque uti iami Io

ad Heliodorum, corpus assuetum tui lati, loricae onus pati non potest. ap composit*, taeque mentis opinionem 3 at nulla unqu/imina

gi mens futilibus occupatui j Vbii ψigo ibi almediocritatem

215쪽

ROMANAE DissERTATIONES. I symediocritatem vestium curiositas inuenitur , ibi ingenium a capite migrauit in vestes, nec alibi quaerendum est. Laborat hodie in annalibus veterum, hac luxus infamia nobile oratorum par

Hortensius, atque Demosthenes. at Graecus Orator,quamquam acriter accusatus ab AE2Line ,.quod laenas elegantes, ac molles tunicas ferre solitus esset, patronos tamen inuenit, qui ab eius nomine calumniam remouerent. Nam

Sarisberiensis in eo libro in quo Curialium nu-

gas luculenter exagitat, ait, Demostnenem qui e. . propedem, ut nomen sibi in Ioro compararet, Vultum

paulo nitidiorem accepisse, verum postquam eloquentiaefamam adeptus est, quasi hoc adiumento opus in posterum non haberet, simplici usum toga. at de Hortensio quid dicemus, si Macrobio teste, Vestitu fuit Madmundisi curioso. ut quondam cum incederet elaboratiuad seriem, rellera de iniuriis diem dixerit, Pomanu quod sibi in angustys obuiε , o nyu fortuito structuram toga destruxerat ; ρο capitale puta Λ ''' uit, qu)d in humero suo locum ruga mutauit pan hunc de componenda Republica valde sollicitum fuisse existimatis, qui tam anxie togae rugas componebat in humero 3 an non omnes potius Reipublicae ordines, quam rugarum in toga seriem turbatos voluisset 3 cur & mitellani, dc

216쪽

i' AVO. MAs CARDrstrophium, & crocotam non gerebat Hortensi ita i- sius 3 cur Dionysiam saltatesculam professione non aemulabatur, si cultu eam, & vestium luxu superabat, ut ei L. Torquatus obiecit 3 Sapienter ergo apud Suetonium Augustus, qui veste non alia, quam domestica usus est, ab uxore, sorore, filia , neptibusque confecta : frugiliter Epaminondas , qui unica veste contentus, si quando vetustate collapsam resarcire opus esset, domi clausum se tenebat : temperanter apud

si,artia..in Spartianum Seuerus, tam exiguis vestibus' usus

est, ut vix tunica eius aliquid purpurae haberet, clim hirta clamyde humeros velaret. Est enim I ia i quaedam iustitia corporis excolendi, ut loquiturmis e. s. Tertullianus, quae ornatum admittit, qualem in x dibu ,. Lucilio suo Seneca, in sapientibus Epite mis, requirebat, in Nepotiano Hieronymus fuisse t M . 4. i. statur; Cult- Nepotiani prouincia morem se quem , nec mundisjs nec sordibus notabitas. Praeclare igitur ad Demonicum Regem elegantissimi sermonis architectus Isocrates Cura vim mostium ratione cultus atque honestin sis, non

autem immodici ornatin studio ου : honesti enim est magnificentia, lasciuia autem se ornantis supersultas , s redundantia ; quo s

oculos suos Trossuli nostri, cogitationemque conuerterint, impetumillum, quosciuntur ad

217쪽

gloriam, ad animi ornamenta derivabunt , id oraculum secuti, quod a doctissimo quondamantistite Naziameno prolatum est,

Verum decorem mentis ornatum puta. De eodem mestium argumento. DissERTATIO DECIMA IN TA.

PRO IMus, ac pene imminens diuini Seruatoris aduentus, aegre mortalitatis non tam

votis expetitus, quam calamitatibus flagitatus, ad tanti beneficij causas pervestigandas studio, me religionis impelleret, nisi locus prophanae sapientiae consecratus, de perturbationibus animi dissertationes reuocaret. Ne pietatem tamen omnino doctrinae posthabeam facit constituta apud me semel, atque animo alte insidens per, suasio,qua nunquam minusaberrare mortalium studia censeo, quam cum ad Sacrosanctae philosophiae semitam, a vulgari bonarum artium via, stelici prorsus errore exorbitant, atque declinant. Nullus ergo vestrum, pro sua prudentia, Opportunam hanc nouae pervestigationis importunitatem detunnare temeritatis instituet; qua quid sibi aeternum Dei verbum voluerit anquiro,cum in hanc mortalitatis aleam transcribi,

218쪽

pro imperio voluit, Deo parenti,suo sanguine staturum. Non abibo tamen longius, quis par est, nec sacras Theologorum exedras inani curiositate turbabo. Ignem quidem alicubi se iblaturum venisse testatur, alibi autem gladium missurum, non pacem ue vitam alibi suo aduentu abundantius propinaturum dixit. Vere omnia, atque diuine. Sed nescio quid tamen ad doctrinae nouitatem admirabilius, in AEgyptiorum Euangelio apud Clementem Alexandrinum dixisse legitur Dominus, quod ut a vobis animaduertatur peto, ut humanitas vestra solet accurate , ut rei magnitudo postulat etiam reue-

i: renter. Linquit, ad dissoluendum operas mina. ita ne vero 3 sapientia illa immortalis, ac sancta, humani genetis artifex, mundi opifex, quae sceminam sibi e mortalium numero segregauit, in cuius utero omnium maximum diuinitatis opus moliretur, ea inquam sapientia ,hu--nitatis in hicris non tam abiecta, quis abdita, e coelo venit ad di luendum opera forminae 3 nimirum aliquid adhuc latet reconditum,

incomprehensum, & sanctioris, quis, pro iei

s. 'T,A tenuitate , sententiae. Elegantissi- Iudaeorum philosephus, Platone certe non in- minor, Philo, eas animi perturbationes steminas

α appellatuit, quae a virili virtute degeneres, nihiI

219쪽

solidum , masculum nihil sibi reseruant , sed emollitae cupiditatis illecebris, in fluxas abeu nivoluptates. At vero eximius Angelorum aemulator Thomas Aquinas, ubi allegorice luetia sum primorum parentum casum interpretatur, in Adamo quidem imperantem animo voluntatem , in foemina veris cupiditatem voluptatibus obnoxiam,in angue tandem res obiectas describi putat. Cum primum ergo blandientes caducarum rerum imagines sensibus haustae cupiditatem vellicant, tunc foeminae animam dicitur serpens adoriri, quae si minus hostis dolos animaduertens decipi sponte se sinit, voluntatem etiam, hoc est maritum, in societatem scelaris tacito lenocinio trahit. Haec autem omnia, licet intelligentiaesuae acumine, quo beatis mentibus vix concedebat, comminisci potuerit Thomas, hauserat tamen fortasse ab eo, quem paulis ante laudaui Clemente Alexandrino; qui vim in hominum animis concupiscendi, foeminae nomine , in stromatis designauit. Venit igitur Dei filius ad dissoluendum opera sceminae, quia ad

cupiditates exemplo virtutis, doctrinaeque praeceptis edomandas venit. Qiod si sapientum virorum autoritate, vel aegritudinum fons c id,

tas concupiscentiam nostrates appellant) vel infelis illius soboles antini perturbatio, Vol

220쪽

w8 i i ,A V iM A ME A R P , ptatum incendijsi ardescens, foeminae nomine conseri potest, an fallax erit eorum coniectiva, qui virum muliebriter vestitam , mulierosos etiam affectus, ac mores induisse suspicabum tur atque hoc erat hodiernae dissertationis argumentum. Quaesitum enim hactenus de vestibus est, si meministis,& non miniis earum serrides , quam exquisitam cultus munditiem in animorum coniecturam Heliciter, nisi fallor, adhibuimus. aliquid iamdς foemineo vestitu supςresse, docet nos crebra sapientum exprobratio,&diuini etiam codicis maledictum , in eos seuere iactatum, qui foeminei cultus insolentia turpinter a virilitate desciscunt.

Et me sane veterum monumenta volutantem

trictas perculit cogitatio, qui fieri unquam potueris , ut sexum homines, ornatu corporis mentirentur 3 & quasi puderet viros esse, mutatis etiam vestibus foeminas fingerent. Vsque adeo ne vires omnes virtutis eliserant, ut ne indicium quidem illius, in vestibus seperesse paterentur Vsque adeo non in voluptatem luXus quaereba-

tui,sia placebat in gloriam 3 poterat autem moribus virum exprimeri, qui taminam vestibus praesciebat; aut in abditosortis esse, qui palam, ac publice mollis videri cupiebat Fatebor imgen ., Audita G, quaeab cloquentissimo Mas-