장음표시 사용
231쪽
Poeticus statuarum artifex Pindarus imitatione probauit, ut immobilia se fingere simulachra di serte negauerit in Nemeis. Atque inde intelligi, opinor, datur cur tam actia a Numinum signa, hostili fortassis euocatione ab urbibus discessura, ad securitatem atque tutelam non ineptissimi populorum religiosis vinculis obligarint. Mirati autem iure non possumus, incessum a Daedalo lapidibus inditum,qui volatum hominibus indidisset. Statuam nos etiam, hoc est absolutam virtutis idaeam, iamdudum oratione designamus, dum abditas animorum aegritudines,
atque retrusas accurate rimamur, ut morborum
causis patefactis, atque conuulsis, suus constet simulachro decor , & sanitatis in vultu color. 'Non temere autem statuarum pulchritudinem adhiberi, ad exactam bene constituti hominis imaginem exprimendam,praeter Alexandrinum, Clementem, Nari Zenum , Nyssenumque Clem. Gregorios, luculenter ostendit pridem Ioannes, aureum illud os, omni Graecorum opulentia' Η pretiosius; ut turpis interea elegantiae Arbitrum es ,cia. omittamus, purissimae impuritatis autorem,qui foeminam omnibus simulachris emendatiorem prostituit, dum describit, velificatus formae, de famae naufragio securus potius , quam tutus. Quoniam vero de humani primum corporis
232쪽
constitutione uniuersim egimus; mox dec vitis, vultusque notis cum Physiognomo disseruimus; inde chiromantes consulere libuit; ne mortuum, ac plane Promethaeum simulachrum sit, quod effingimus, Daedali tandem ope,Mercurij trunco pedes ex arte subijcimus, & incessum statuae contemplamur. Quaero igitur utrum' ab incessu de propensionibus animi coniectitra elici quoquomodo possit. Et haec sane ratio coniecitandi,ut ludicraaliquibus videri possit, ac fallax , tam constanter tamen usurpabatur a priscis, ut cum doctissimi Poetarum famito, ac ioculari numini, quod sibi cudebant ipsi, aures, oculos, linguam, humana denique omnia, ne flagiatijs quidem omissis, appingerent, Uno tantum incessu Dem mortalibus innotescere voluerunt. λl.is locus est apud Homerum luculentus, in re de qua disputo. Neptunus Calcantis speciem induit , geminiuesque Aiaces ad integrandum eum Troianis pranium, non tam verbis adhortatur, quam subiectis animo lacibus inflammat. re autem e sententia gesta , discedentem senior Aiax sedulb contemplatus, ab incessu praesentiam numinis deprehendit, personamque Cabcantis Neptuno detrahit.
233쪽
Venim retropedum, atque tibiarum Facile cognoui abeuntis, quod praeclarus ex imitatore pene victor Homeri Virgilius , ad Itidem transtulit, quae in Retheiam Beroen Deae facie, vesteque deposita, commigrauit, ut Troianas foeminas, longa exiiij defatigatione fatiscentes, ad naves inflammandas impelleret, ait Pyrgo .
Non Beroe vobis, non hacRetheia matres auesia
MDovcli coniux, diuini a decoris e dente ue notate oculos, qui spirituι illi,
cui vultu vota sonus,vestresin euntis. Nec de literatorum plebe gregarius nescio quis, Iridem non uno tantum gressu, verum oculis, spiritu, vocissique sono cognitam suspicetur; nam Venus etiam apud eundem diuinae Meseos artificem, sub venatricis inuolucro filium consolatur ue quae licet nec mortali videretur vultu, nec hominem illius senaret vox, ab AEnea tamen, quantumuis filio, cognosci , nisi gressu denique
prodente, non potuit: Dixit,Wauertens rosea ceruice resulsit, Li. Geid Ambrosiaque coma diuinum vertice odorem
Spirauere , pedes vestis desurit ad imos, Et vera incessu patuit Dea. Viderit autem Heliodori Calasiris, utrum sub- Lib. i. Haesultorius appellandus sit culiaris hic Deorum
234쪽
incessus,dum eos mutuo compositis pedibus auras findere Cnemoni narrat: nam quarto demum passu a Samothracia ad agas Neptunum Homerus peruenisse testatur: atqui si coactis in unum pedibus passum explicat, quarto ad agas saltu, diuinosam, ac plusquam jgantaeo, delatus est. Verum isthaec curiosius indagare aliorum sit labor fortasse non poenitendus , nobis ad alia properaridum est. Si ergo ad rem propius accedamus, ab incessu recte propensiones animi deprehendi, cum viris, dentium, singressivi hominis enuntiant dei lo, Siracidem legimus. Aristotele vero, palmare illud ingenium, in Physiognomicis ,s lidissimis rationis momentis Siracidis decreto calculum adijcit. Vt praeteream interim quod a Gregorio Theologiae laude inclyto, de Iuliano desertore , a Romanae historiae Principe de Catilina memoratur, quorum modo citus, modo
tardus incessus furorem hominum, atque de- . mentiam designabat. Cum enim de singulis animi perturbationibus peculiaris disputatio instituerula sit, de singularibus ab incessu signis, earumque causis a natura petitis tunc quemadmodum opportunius,ita etiam uberitis inquiremus.
Nunc autem quoniam tum sacri Cossicis tum
235쪽
prophanae literaturae fundamentis innitimus;age& duplici hoc argumenti genere futurae commentationi serio proludamus. Apud Apuleium Venus, in Paridis iudicium A=ules M. de pulchritudine descensura, nihil omisit, quoi Tt 'regi j iuuenis voluntatem pelliceret in amorem sui. Verum ut proprijs quodammodo pedibus se in illius animum insinuaret, incessum fingit ex arte, & Lenoniam passii petulanter exercet. Illam procacitatis omnis explicato choragio, ita Medaurens penicillo descriptam accipite. δε- mu placide commoueri, cunctantque lente vestigio, s leuiter per fluctuantes pinnulas, sensim annutante capite capit incedere e mollί-que tibiarum sono delicatis restondere inbiu,
s nunc mite conniventibI , nunc acre comminantibus gestire pupulis nonnumquam saltare solis oculis. Grauis hic primum ut videtis,&cun abunda, curiosos extorquet intuitus: mox omni motacilla mobilior tam fracte, molliterque se commouet, ut ad tibiarum sonum capite annuere, gressusque modis attemperare videatur; delicate, ac prorsus ad Venerem: oculos deinde circumagit praedatores, argutos, lubricos, ludibundos. mentiar, Auditores, nisi virgines Solimaeas eodem prorsus impudentiae cunctere expressas voluitIsaim. Conferte mecum, Es
236쪽
114 AVO. MAs CARDIsi placet , utriusque autoris hypotyposes, me non omnino desipere, ut arbitror, iudicabitis. vara sunt filia Syon, ambulauerunt extento collo,'nutibus oculorum ibant, splau
debant , ambulabant pedib* suis, s composito
adu incedebant oui iamdudum quid docta, dc multiplex interpretum diligentia , ad huius
enarrationem loci, in commune contulerit, eoque rem trahi video, ut eorum plerique ad proteruam mollissimae saltationis artem quae maxima solet esse impuritatis illecebra vatis verbatas e u detorqueant , quam licet Alexandrinus Clemens, in Paedagogo, iniurijs facunde, & quidem iure proscindat ue ad hoc tamen, quo de agimus, non nisi incommode arbitror usurpari: Opportunius ergo, mea quidem sententia, & vatis verbis accommodatius loquuntur ij, qui compositum virginum gradum, tremulum , enervem, ut ita dixerim, elumbem, qualis esse lasciuientium puerorum solet, ex Hebraeorum lite-aim. . i. iis interpretantur misi si Basilium potius audiant, diu et qui grauissimas vatis minas ita declarat, ut cor-:tti l . ruptas Onis adolescentulas numerose, & adron iis, 'modulos . hoc est per summam laseiviam non
saltare, sed incedere conqueratur. Neque enim ad quotidianam libidinantis iuuenculae petulantiam prodendam , aut Bacchi celebranda sunt
237쪽
orgia, aut Bonae Deae mysteria indicenda. Argumenta siquidem morum , atque aegritudinum, ex minimis etiam quandoque petuntur. Impudicum, sincessim Senecae porticu Epist m.
dum responsum, oe relatus ad caput digitus,
flexus oculorum. Inter omnia tamen, quae in oculos vel nolentis incurrunt, perfluus ille incessus, ac nutabundus, quique modulos quosdam,
ut Ambrosius ossici j magister admonuit, seruare videatur, hominis est omnino di luti,&ab
honesti, rectique ratione, non sine aliorum stomacho feriantis. O te inlaelicem Maecenas, qui vide seri cingenium vel Stoicorum testimonio grande,ac a. i. :
virile, per inertiam discinxisti ; fiactissique in mu-''y liebrem lasciuiam gressibus, visus es non magis tunicam soluisse, quis mores t Laborat hodie- . que ingentibus obnoxia benefici js, tibique saepius redempta natio Poetarum, ut quae moribus tuis maculae caninis philosophantum obiurgationibus adhaesere , canoris ipsa, si possit, Parnassi fontibus eluat. Sed quisnam te malus genius ita transuersum egit,ut perinde quas in ipis
Pleiadum exortu natus esses,incessu virum dedisceres, foeminam mentireris 3 an pretium operae fortuna non fecerat, si te corrupisset tantum, non etiam eiurasseti an nesciebas enerues, ac
238쪽
fluxos pedes caput ipsum in disclimen adduc re 3 nullsimque repertum uspiam, qui sponte pedibus laboraret, cuius pariter caput, nimia vinluptate motum, viri sapientissimi non putarint 3& hic tamen non solutus in choreis, sed implicatus in gressibus Voluptae nepotulus ferebatur;
ut mirari mihi iamdudum in mentem venerit, quamobrem ad unum omnes Venusini vatis interpretes Ionicos virginum motus ad choreas, non ad incessum , admirabili consensione traducant.
At Iones Asiaticum genus delicijs infractum,dcchoreis addictissimum ex Plauto, ex Athenaeo,& Maximo Tyrio scimus. esto. Verum tu interim imprudens causae praeuaricaris. ego etiam delicatissimos ex veterum monumentis Iones intelligo, luxu marcidos, voluptatibus diffluentes , uno verbo longe quam tu ipse fateris, mobliores. Vertim ideo praecipue motus illos, quibus virgunculae incestis amoribus praeludebant, in improbam saltandi artem reiiciendos esse non concoquo. Quid enim 3 an nouum adeo cuiquam videri potest, puellas annis in virum gestientibus iam maturas, inter saltandum minus Verecunde moueri, ut ad exaggeratam Ionum intemperantiam
239쪽
intemperantiam verbis amplificandam, Ionici motus tam magnifice aduocandi sint 3 an Gaditanas Iuvenalis, & Martialis sceminas obscaenis choreis infames oblitus es, ut nisi in Asiae saltatriculas offendas, extra chorum saltare,& -- pudentiae spectacula declinare tibi videaris 3 utinam declinaresi Vertim communis Ionicarum virginum ingressus tam numerosus est, atque lasciuiens, ut etiamsi nullas cogites choreas, a chorearum tamen procacitate, illis ambulantibus , abesse non possis. Hinc morosa, multisque
nominibus detestata Catullo foemina, ex iunioris Scaligeri coniectura dicitur, Turpe incedere , rithmice , ac mole hinc Aquitanicus Augustinus indecoras illas
motiones, ad flexuosas chorearum vertigines accedentes ita describit, mi undante lapsab- di corporis motu , vagis laterum flexibus quodammodo suctuantes animorum dissolutionem, vesti se sinuosa mobilitate nutantibus
produnt. Verum ego dum aliud agerem, choragus utinam non infaustus, chorum produxi, & incerto vagdque errantium magis, quam ambulantium passu, strophe iam, atque antistrophe complicatis, hominem tandem vobis ino , disten tum, anhelantem, lecticarium, Mathonis con-
Pros'. R. de viis co . temptat.
240쪽
xi 8 A v c. M A s C A R D Itubernalem, qui non tam moueri, quis stare videatur, ut epodon absoluat. Non longe abierimus : sacris prophanisque coloribus monstrum hominis, quod initio me facturum receperam, pingo. Calamitatem viris principibus in superbiam elatis denuntiat Amos, vaticinio nobilis, Va qui opulenti estis in Sion , ' confiditis in monte Samaria, optimates, capita populorum, ingredientespompatice domum Israel. Magnifice stimul, & seuere. Dum apud me, quid sibi M Hieron. tandem vellet Urael pompatice in e-
di, accurata meditatione perquirerem, illud veniebat in mentem,quod in Ciceronis ossicijsle-cie.i.Offe. geram aliquando. Cauendum est ne tarditatibus utamur ingressu mollioribu es pomparum ferculis similes se videamur ; eamque philosophi simul , oratorissique sententiam ad vatis oraculum satis accommodate transtillisse me, tacitus gloriabar ue ciun in Hieronymum ilicidi, non miniis eloquentia Tullianum, quam sanctimonia suum. Is ergo verba vatis enarrans, ipsisssima haec commentarij loco adhibet, ut videtur a Cicerone desumpta, Ut tumorem , inquit,
animi corpus ostendat, eae pomparum ferculis Ambros i similes esse videantur. Nec alio deflectit Ambrosius Aunt, ait, qui sensim ambulando imi