장음표시 사용
151쪽
sulta, sed salsus est. Deisorum enim placitis inhaeserunt . Genim tamen consulta , seu potius deliramenta , non desuerunt qui amplexarentur in memorato anno Μ DLXVI. Augustus Poloniae ei, in Comitiis Lublinensibus legem severissimam in Anabaptistasin Tritheltas latam pro mulingari curavit, qua ii intra mensis spatium regni finibus excedere iussi sun
Hst non tantum ValentIη Λ Melae instauratam Tritheitarum insaniam propagaverunt, quantum eorumdem erroribus firmitatem auctoritatemque eoninciliare adnixi sunt sociniant, qui etsi minus Tritheismum profitentur, veteres tamen Ecclesiae Patres, qui primis quinque saeculis floruerunt, per maximam calumniam hujusmodi flagitii incusare non erubescunt , ut perpetuam de individua Trinitate traditionem funditus evertant ac destruant rquibus de more suo favet ubique Iob Clericus , prout rapse neικι vestigiis insistens,' reverenter illius placita exosculans . Quid enim habet quod socinianismum non redoleatra Sed in praesens tempus haec omittamus, opportuniore loco ad evidentiam confirmaturi mei ne, quum vario conatu falsis hominum perditissimorum criminationibus, validisque adgressionibus resistere Viri veritatis cultores solemne haberent , eorum urciis phias, de calumnias dimares ac physicas , quas se putant adducere , aistiones confutare certantes , d hoc ipsum, quod nos molimur , executi sunt ἔ- ratione insuper ipsa duce veritatem stabilientes volumina peris erudita composuerunt Sed genio ortassis humanae conjecturae nimis Indulgentes, Christianos in quasdam sectas disciderunt, ut vete dici possit quinque divinas Trinitates, juxta varia Doctorum placita, modosque ines. abile mysterium explicandi, in Europa hodiedum praedicari. X nrevem harumce controversiarum historiam contexere nostri uisnetis esse existimamus, in qua ut ordine, rectaque procedatur, paulo altius principia repetenda sunt , atque ad memoriam revocandum , magnum viis eum Ionas Petavium in hoc quidem eodem pulvere decertasse,' rem d ndis pereleganter, quae est hominis eruditio, expedivi me non quia sibi eos impetendos arbitraretur , qui vel impiet tres Dares in divina Trinitate substantias comminiscerenturi vel hanc suisse Nicaenorum Patrum credulitatem praefracte stolideque contenderent non enim id sibi potissimum g oposuerat et sed qui , quum rem Theologicam latea copioseque tractareuscepisset in hanc partem intactam indictamaue praeterire non potuit quin minus totius operis complementum & absolutio desideraretur . Qua ist Soeinianos Cremumque imprimis eonsulaturus reclam integramque a trum Nicaenorum is qui deinceps claruere , de individua De Trinita. to sententiam fuisse demonstrat, unitatemque numeralem eidem convenire , trivi perinnarum distinctioni minime obsistentem , ex eorum dictis
perspicu de iuculente eomprobat, quod quidem omne videre est Liba v. ἀναν nitar Sed ut erat sive id ei ex Q. GrotI Cressi addictissimi
familiaritate provenerat, ut quidam perhibent , sive ex alia causa praeiudiciis adversus primorum trium saeculorum Patres occupatus, eorumque
fidem, in eo, quod Trinitatem adtinet, salsam, erraticamque crediderat, ei cordi non suit, quod nos Deo adnuente perseelmus illam a calumniis, in quibus vel praevaricat ciet , vel etiam artifex ipse dc structor exstiterat pro virili portione vindicandi. Ipse ulterias, in Patrum sententiam inqui Tendo, ad saecula etiam nobis proximiora descendit, quod quidem Cresu
152쪽
usque tempora delaberemur et quandoquidem si primorum sex saeeulorum Patres rebellae divina Trinitate sensisse evicerimus , res tota consecta est, nec locus ambigendi relinquitur , quin eadem fides veluti per manus tradita ad nos inniue pervenerit quod nec Cler eas ipse, ut alibi animadvertimus , inficiari ausus est . Insuper nobis alius ordo est differendi , adversariorum propius iugulum petimusa cunctaque veluti in acie eoil
eamus eum adgressoribus cominus pugnatur . Ille aliud velut agens haeetngerit . Quid quod pluria ad trutinam iterum revocantur , o planior luistelligentia, luxque eandidior iisdem quaeritur. Μulta quoque sunt noviter. producta, animadversa ἱ quaeque, saltem ad isthuc ipsum , quod nobis proposuimus, confirmandum , a ceteris scriptoribus non expenduntur . Et hae quidem e re nata dicta sint , ne quis lividus canino dente nos moris deat , quasi aliorum laboreis industria i tanquam suci ad aliena pabula immunes sedentes, ignavel frueremur. XUI. Sedis quis dicat idem argumentum a Petro Iuris pertractatum suisse , de quaedam ab Eduardo stilliuMetta in eadem arena desudata quar nos erambe repetitam obgerere, atque pro supervacanea dc inuti. li nostram operam habendam esse . Ueriam facile est hujusmodi erim in tioni obviam rea nacti tamen heinc occasionem quaedam praemittendi justam defensionem aliquantisper differimus. Igitur sciendum est, quum So-einiana pestis magis magisque in dies serperet, di ex recentiorum Photiis Dianarum colluvione non deessent , qui orthodoxam de Divina Trinitate sententiam variis ea villationibus & mphismatis labefactare conarentur . naturalis praecipue rationis ad sanum dogma amplectendum repugnantiam objieientes non defuisse pariter viros impens doctos cum e Catholicae Romanaeque Ecclesiae sinu , tum ex iis , ut ab ea seceruonem fecere qui veram atque orthodoxam doctrinam is scripturarum divinarum ora culis indictam, & majorum nostrorum consensu perpetuaque traditione sirismatam , strenu defenderent AE ab omnibus calumniis adsererent . Ita4rue, quum inclinat jam saeculo XUII. duo libelli ἐών - vitisaeam .ed ab aliquo certe socinianorum conscripti in lucem prodi utant , quorum unus inscribebatur, ut verba ex lingua Britannica in Latinam eonversa sonant , Nota breves md 33mbolum sanct Albanasi ἱ alteri vero erat tria tutus et Brevis seria mos riorum , qui typis eκeusus est Londin anno MDCLXXXVII. Ithe ἈλνDehis Theologus Londinensis , utrumquaopus refutandum suscepit , librumque eomposuit , ut titulum praefixit rinae clae dogmatum de Sanctis sa νInflato di misi ne laea atιν dc Londini anno, DCXC publici juris secit . Quum autem sociniam ille, sub explicationis praetextu , nonnisi contradictionum perpetuarum notam inurere voluisset symbolo, quod Λthanasianum vulgo dicitur, primariaque , quam objecerat contradictio in eo consisteret, quod tres Isiactae subsa riale personae subsistere dicantur In essentia numerie una , princeps perlasti argumentum adgressiis est 3beruchius, a qua ratione substantia aliquaxumeric una evadat, operosius disquisivit, ut objection ex naturali rati ne petitae naturalibus itidem ratiociniis occurreret is omnem viam in piae adsertionis tuendae adversario praecluderet. Respondit igitur substam tiam materiatam fieri unam per unionem suarum partium non item spiris talem , utpote quae partibus nullis praedita se . In Spiritibus creatis μnitia unitatem numericam hoc est, id, quo ipsi me subsistunt, ac bom
153쪽
ethus alii spiritibus separantur is distinguuntur in nihil aliud esse quam
Ammγνωσέων, notitiam tu ipsius suarumque cogitationum, ratiocinationum,
re adsectuum . Hae enim omnia dum hic vel ille spiritus solus novit eo ipse distinguitur ab aliis, qui suas cogitationes soli novere, adeoque
uteissim ab illo distinguuntur . Posito itaque exsistere tres Spiritus ereatos adeo unitos, ut quilibet alterius cogitationes tam probe nosset, quam sua sci personas illas tres spiritales numeri e unam ore Ibeνlockius statuit eo quod non innus inter te invicem unitae sint , a quaelibet in seipsanna est. Simili ratione Trinitatem in Unitate divina explicandam putat. Nimirum Deus sece infinita mens , non corpus infinite extensum unitatem adgnoscit, non partium, quas non habet, sed ἐαυ-γνωσια , adeon licet omnibus praesens sit , sibi tamen nunquam non intimus ac sui semper de ubivis conscius maneat. deoque tres personae divinae, si sibi invicem non minus sint familiares mutuoque consciae , a quaelibet uiis metipsius est conscia , revera' proprie unitatem numeralem habebunt Et hanc a veteribus πιειχ. ησιν adpellari opinatur ἔ id autem nominis
obscuriusculum esse , atque non aeque commodum, quam similitudinem a tribus dii inclis animae facultatibus, memoria, intellectu, Qvoluntate ab AugustIn Lihi ontra sermonem Ar anorum Cap. XUI. desumtam . Nam verba hMIκχιι sunt memoria renemus , quidqui intelligimus di volumus intelligImus qu/dquid memor a tenemus, volumusci quidqxla enique volumus, a mne e Maressu mus e memoria tenemus mane ob rem resis Iae facultates unum hom/nem componunt parique -do si supponar tres InfnIta mentes , quarum quaelibet omnium , quae In reliquI sunt , aequὸ conisset ' , ut sui u , IIae poterunt esse ex numerice unus . Quum dein
multis Scripturae Sacrae locis evicisset , perfectam unIonem quoad cogni-rionem , voluntatem , amorem , atque opera tribus Trinitatis Sacrosan- me personis intercederes ulterius probat , ejusmodi an onem , quae iaereatis moralis tantum foret, in divinis essent alem esse, adeo ut per eam divinae personae si h lnvicem conjungantur' uniantur tam arcte . quam homo sibimet ipsi unitus est , non autem ea tantum ratione , qua alii Oomini extra se unitur . Provocat idcirco ad dictum Christi in Iohanne toties repetitum: Ego sum in Patre, ει Pater In me es Hoc enim aut proprie aut metaphorice accipiendum esse ait Λ non metaphoried omnis enim metaphora desumiturare naturali, aut reipsa existente, ob similitudinem quandam, quae utrique intercedit. Cuicumque vero nihil smile eκ- sistit in rerum natura , illud metaphora dici nequit . Nihil autem est a natura , quod ita si in alto , ut istud ei quoque insit . Quatenus namque inesset alteri, ae ab eo comprehenderetur , eatenus eo esset minus Ecquatenus Comprehenderet alterum , eatenus eo ipso esset majus id quod contradictionem involvit. Proprie itaque Servatoris effatum intelligendum venit . Iam unus tantam unionis id genus substantialis matuo com eben .ae modus superesse videtur Iheνω Iai, nempe mutua cognitio superius
descripta . D Filius, inquit, o elus est In semet se omnis litur, quod sPararis , Me Nu conscius Paterna , cuam propriae suae cognitioni , o
quod in Filio es conscius es, tune ratus Fuius sis Patre υ δεηιque spiritu sanctus eadem ratione consciua est sma um eorum, quae sunt in Patre
154쪽
4n Patre es Fliis, id mutuae eonse otiae, per quam retulae presonae minis em In modum nter se uniunturi, quemadmodum homo secum unitur , Foetinus est per αντον-ιαν --οηmentiam μυ 3. Hactunus s&ruchius usthan suam hypothes latius porro exponit dictis biblicisci phrassibusque Sanctorum Patrum ac Scholasticorum non adversam esse demonstrare ia
XUII. Eodem anno, quo isthaee sterioth us in lucem prodidit, lites inister duos Eeelesiae , ut vocant, Reformatae Scriptores excitantur , Petr. videlicet Iurium a nobis supra memoratum, WEI. saurinum , quod hic Latitudinariorum partibus favens aegret tulerit quasdam propositiones sum mam doctrinae, quam Latitudinariam vocant , continentes , opera etiam Petr. Iuri , cui jure non probabantur in Synhodo Resormatorum Anste- laedamens, anno Μ DCXC. mense septembri celebrata, rejectas, atro notatas suisse lapillo . eine inter eos Hasae-Comitum disceptationes
habentur is tandem insequenti anno DCXCL in ardens Concilio Fau Inus poscit ut Iuri libri eκamini subjiciantur , quem deinceps Vatis niano odio insectatua est. Annom DCXCII. Synhodus iri Ur , quae
mensemam eoacta est, sauνIn plurimum savit, licet adversus eum non ita fuerit disposita Synhodus Bredana eodem anno, mense septembri congregata , quae studio pacis utrique ulteriore scriptione interdixit . Hujus Conventus decreto auscultare detrectabat aurinus , quum tandem auctoritate Synhod Dordracenae anno, DCXCIII habitae , rationibusque aliis, isque gravissimis adductus eum Iurlom gratiam rediit, quam pacem di concordiam subsecuta Synhodus Neomagensis firmavit ulterius stabilivitque sed quum nihil amplius de rebus controversis o bere uterque ctus effet, idque pacis constituendae conditio exstitisset surius rupti foederis reus peractu est , quum duos libellos edidisset , in quibus haud o scuret sauν nam perstringebae , lites, quae jam consopitae videbantur , in scenam iterum prodire ubens . Anno igitur ΜDCXCIIII. Saurixus jam foederis lete, ut sibi videbatur , solutus , librum publici iuris secit , qui Examen Theolog ae m. Iuri inscribebatur. Hisce ab Iuνι cognitis librum annom DCXCVI. pariter emisit, eui titulium fecit Religio Latitudinini , cum asstu a pro sancta r nitate , in quo potius se a cur no provocatum ostendere conatur, quum primus ictum foedus violasset in bi vitio verti non posie ait, si toties Iacessitus tandem compareat, vim Inlatam Propu laturus . Non importunum neque injucundum suturum arbitratus sum haec omnia praemittere, ut tandem ad hune Iuri librum deveniremus , cujus re nostra est integram haberi notitiam, quam ut planius quis adsequa tu , adhue praesari lubet , Quid om ne alvu Iaar reum intelligatur Igitur nomen Latitudinariorum in Anglia ortum habuit, nec alii sere 'oenomine designantur , fi Iuri eredimus , Quam ipsi sopiniant, aut Ubi Unitarn vocantur. Λ latitudine ii nomen sortiti sunt, non quod ipsam uo orinam Christianam dilatent Ac extendant, quippe quam angustis Rumo dum limitibus erreum seribant isoarctent potius iamque credunt Lyeum, Providentiam, Paradisum, Insernum, atque id quidem ex illorum pinione, aeternam felicitatem consequendam ut scit sed ideo potia noes mine illi indigitantur , quod viam ad salutem latam sternant cape antis dum non tantum haereticis omnibus, sed Ethnicis Ipsis atque Iudaei adr
155쪽
Indleari non posse omni enim seret tempore homines eiusmodi pIaeitis Iu
huti vixere qui a sociη tamen uervet cam derivet , ille nemini sor, te latur a faciat . Saltem in eo cum Socinianis palam illi conveniunt quod rationem, quam rectam adpellitant, ubique ducem sequantur . ri ei pes sectae hujus Curceum , pqcomus , Hugo Grotius sunt , quorum nomina omnibus Latitudinavit perquam sunt venerabilia se Socinianis a. me QRemonstrantibus in eo differunt Latitudinarit , quod non palam quid sentiant, profiteantur, sed cuncta dissimulent, tegantque , idque o m.
ni ratione adnitantur, ut pro orthodoxis reputentur . Quum vero tria potissimum sibi obstare videant , qui hisce decretis inhaerent , auctoritatem Patrum' Ecclesiae veteris p certa vocabula, quibus communi consensi ne orthodoxi ad tuendam eo rectius veritatem in Haereticos e latebris suis protrahendos utuntur ἔ- denique rationis , quam itidem orthodox urgere solent , captivitatem : in eo omnes Latitudinari conspirant , ut hei ne se expediant is haec obstacula amoliantur . Nihil ergo illis Q. lemnius est, quam in Patrum auctoritatem protervet insurgere is magnois Tum eos aeculare errorum; voces itidem Personae , 'postoseo , nisiim νυ Dearnatisa s, em ut inepta sin obscuras rejicere orationi denique habenas eousque laxare , ut in rebus Theologicis quoque nihil , nisi quod clare e distincter perceptum si , admittere velint. Iuvit haec paulo pro lixius exsequi, ut qui opera Iob. Cisruι, adversus quem pro tuenda veritate hanc scrIptionem adgreua sumus , evolverit, ejus imaginem pieturam statim ob oculos habeat is quanti ejus judicium & religio facienda sit liqueat, quod quidem nos ostenturos superius receperamus. XVIII. Itaque Iur u , quum animadvertiiset saurinum in his ferme omnibus cum Latitudinariis consentires, eum ut talem traducitis exag tat Imprimisque ilIi objieit, ab eo adfirmatum suisse, omnes Patres, qui ante Concilium Nicaenum vixere, Arianos exstitisse; qui post illud, Tritheitas , sive tres adgnovisse Deos adeoque probare nititur sauνInum in Λnti- Trinitariorum militare castris , eosque qui Trinitatem admittunt, quo Tritheitis habere , qui Latitudinariorum Fabialium sectantium error est
Deinde quum demonstrasset, non tam adversum saurinum , quam contra
CH sophorum sandium is qui illi rigidam subfundunt , pisopium Curcellaeum , ipsumque ιοndis navium , quem uctor brevis historiae
Unitariorum supra a nobis memoratae , Arianis vel sociniani adcenset :sed immerito , Patres , qui ante Nicaenam Synhodum floruere 'rianorum neutiquam dominae savi mea ad Concilia & Doctores , qui post laudatam Synhodum vixere descendi , eosque Tritheismi crimine liberat quod illis aurinus adfinxerat . Id autem exsequitur primum luculento Athanasi testimonio . Deinde tredeei rationibus idem conficit . Nec tamen hele subsistit , sed argumentis etiam respondet . quibus Patrum Tritheismus argu videbatur ἔ- illud quoque , quod tuis rationibus poterat opponi, diluit. Post haec ad ea , quae Christi inearnationem respiciunt progreditur . Tandem multa contra Saurinum c Latitudinaris exponit o in non alium judicem adgnoscendo , quam rectam , ut vocant , rationem , cum Socinianis eos adprimet conspirare , instituta collatione docet Hanc libenter libri a Iur consecti emgiem teumque expressamus, ut liquido constet, quantum inter illius scopumis viam rationemque disserendi, di nostrum propositum , totiusque operis contextionem intersit . Nos δε enim
156쪽
enim non tantiam emam Intendimus ad Tritheismum a Patribu NIeaevia
amoliendum, quantum ad rectam orthodoxamque de numerata Dei unitate fidem tribus primis Ecclesiae saeculi adserendam raeternam item initia
ne ullo prinei pio Verbi divini generationem ab iisdem a Patribus crediatam intimatamque suisse adversus Iob. Clarici aliorumque alumnias lueuis enter ostendimus . Insuperin eius habenda ratio est , quod decuit Μajoiam nostrorum defensionem a Catholico homine quoque suseipi , ne , qu eximii & praecellentes Veritatis ultores sunt, ab iis , qui , si minus i. Trinitatis mysterio , in pluribus aliis ceri dogmatis ab ea desciscunt, in
eodem stadio superentur . Λdde quod diversis e multiiugibus adversario rum adgressioni huc machinamentis , varia itidem & multiplicia propugnacula munimentaque opponenda sunt,in sine intermissione resistendum ne per summum netas veritatis , quamquam renitentis de invitae , posse iasionem bi vindicasse videantur . Tandem licuit semper licebitque eadem iterum seribendo tractare, modo noviter alioque ordine id fiat , luxque re-hus major , de perspicuitas addatur . Quam in rem lubet ei verba I centissima , o numeroser sonantia suavissimi oratoris Is eratis subdere rΠροι δἐ in isti inquit in Panegyrico Iasi Ἀκουδα κώ - . διον ia Φολοιῶ ἰ αυ- αναξα , μὴ in μιαι δέα , H -- - βαν , ι
argument a doneι confirmare, e verpiscinis raro , prudentiam lominum ρς- satiar munus es . Hactenus ille XV Illi Dum hae controversiae inter uris de aurInum servent , inlueem prodit liber Gallico idiomate conseri plus titulum praeseserens v jusmodici ueratis Thaoluimis dogmatum ex ArsMetis pbuas i pr votos . e Falsae IehotasMorumcideae In omnibus RestionIs momenti Tractam a Tris late. Hic liber, qui anno DCXC D. III. Non Augu sit editus est . incerto auctore cireumfertur . Qui eumque tamen ille sit , in Praefatione se recipit, praeter hanc de Sancta Trinitate lucubrationem similia quoque de reliquis omnibus Christianae Sapientiae decretis com mentaturum, eae deprehensurum omnes , ut sibi bunditur , recentiorum Theologorum errores . Hoc igitur volumine de divina Trinitate tantum
S it, atque illud qui in lici lectione dispertitur nil aliud autem in se
157쪽
olus deeu su demonstrare contendit atque adlaborat , quam scholasticoruma. Augustissima Trinitate systema ab antiquorum Patrum, qui eius, quod eredendum esse , traditionem ab ipsis Apostoli acceperunt , sensibus,doetimentis quamplurimum abhorrere . In alio enim non videtur nil eon sistere , quam in Entibu metapse scis et logicis , elationibus, νομIetat bus elativis modis modificationibus , oneretis , Personantat bu , MIa ut lectus a voluntatis , adtributi , actibus notionalibus , I stactionibust
rae nominibus , quae Apostoli , eorumque distipui , quique ab iis divinae Trinsitatis notitiam acceperant , prorsu ignorarunt . Immo subdit non tantum oce scholasticorum systema veteribus nostrae philosophiae nististitibus inerentium fuisse , verum etiam eorum placitis & traditioni adoversari vehementer. In id igitur totus incumbit ut isthue ipsum in propatulo collocetuis quum formas er entitate reale unius personae proprias e non alterius haud unquam Apostolis QPatribus excogitatas suisse, lo. eis saerorum Bibliorum re cristorum veterum in medium adductis, pr hare conatus esset frustra itidem distingui inter formas metaprificas , νέον eas , eris Ueas, subsantiale , ac nequicquam induci distinctionem
virtualem in rationis ratiscinanti inter relationes, & essentiam divinam confirmasset perseverat tandem Patres e contra docuisse relationes nihil
aliud esse , quam respectus quosdam originura processionis , qui nihil e
lis , ut aiunt ,- ηtνιUec in personis constituunt , ut in hominibus d mini e servi conditio . Id autem stabilire nititur auctoritate functus MeusIn , aliorumque Eeclesiae Patrum testimoniis quod QB-rventu odi ιebardo a sancto Victore multum adrisisse notat . Adstruit itaque juου-ta veterem, ut ipse ait Ecclesiae doctrinam, nullam aliam differentiam inter unam' alteram divinarum personarum intercedere , nisi quod una est generantia alia genitari duae producunt , tertia producta est procedens ab illis. inod Veterum , ut ipse opinatur , decretum ut explicet atque inlustret , ita commodo exemplo & similitudine usus , dissertat
Exemplum , inquit 'fibue ipsum manifestu exbIbebit . Pherecydes sνua
omnium HImas juxta Ciceronem Libro I. Tusci almum esse Immortalam Geu ab is axe doctrioam Thales , Pythagoras 'naxagoras , Socrates , Plato , et poetae Epicharnus , Pindarus , Virgilius acceperunt . II probabillius ensem stud de almae araeνatrare confiatum prιmitus ab Aegν ri 33baδ ει ue re vatum , . - ιιι ad mu das Gallorum , Indorum
B tebmo as nnosophisa , Thracasque traductum fuisse . Herodoti DNil IV Dionysi Halicar Lib.VDI Antiq. Rom. Seneci Epist. CXUILLaert. Lib. I. Caesar Lib. I. de Bello Gallico , Euseb. Lib. XI. Praep. Euangel. Inlitati Augustus in Caesar Theodoret Serm. v. contra Graecos, a tu en quo ut Neo Thomasinus Meth. Philosoph. in D. Clemens Ale- Nandrinu Stroma V. adfirmant ustus sentent ae originem a Iudaei defluxiose, ει α Μαμ uas eam fuisse edoctosa quamquam Iulius sticanus apud Eusebium , D. Ioh. Chry stomus is D. Hieronymus adfirmat uegeat ul-δum bui, sentenriae vestigium is eanonicis areae seripturae libris merar .
158쪽
. . Hegesi p. apud Euseb. Lib. II. Histor Eccles Cap. XXIII. AHq.Uquis
ile fuerI pr mur aucto , qu bane doctr/namonvexerit , exploratuo tamene eompertum est adeam, vae hisce verbis regeritur 'nima est immort Iis omnos homine cum tuis corporibus resurgent, eandem esse nisu, Mab alia IIIam erepit , ae citis, ii primus edaea tri nullamque aliis d/is
nae Invento ac parens . t Inventorem vix comρMat ad eos aut IIIam deis
seos didicerunt in dubium enim revocar non potes , quin hae dom nanon fit humasae laventionis , sed a Deo originem trahat , qu eam homInibus man/festavit . Deus enim illis manifestavit. Rom. I. Io. scient a Phereey dis se entiam Platonis produxit quemadmodum videre ora Phaedone Goristia, Menone, Phraedio , Lib. X Rei Verum in utraqua dea, cuintia mmortantatIs an morum eadem erat sormaliter , numerice individualiter ne qu/dquam a Dus erat hae super re Platonis ogma, quam Phere-eydis rota ut si hae doctrina objectum aDquod ex en , di ιη reum fulsese , vere etiam adfirmaretur ex duobus nonnisi unum e Rar et magi νι Ue pulique scient a Gogitatum originalem e Cogitatum communicatum vo futurum nisi eandem naturam , eandemque subsantiam ; duasque ιιIdem χρ ase , duasque substantias uulares . Her par te adseveraretur hane scientiam , quae procederet ει generaretur ab aua scientia , exuentem futuram . Scientia de Scient Ia in Sapientia de Sapientia , ut sequitur . A rustinus Lib. XU. de Trinit. Cap. XX. I buc ipsum de Deo feendum est Iuid est verbum, inusque De aeternu dea exsistens . Et doctrina ΦIvens . Ipsa apuarta secundum esseηtiam scient a rapta doctrina Filius est , ait D. Augustinus Lib. VII de Trinit. Cap.III. At ae doctrina communicata es, e scientia ab Ita, quae origo est e fons, genita. Scientia de Scientia, Sapientia de Sapientia , repetit sexeentis Deis D. Λugustinus . Lib. XV. de Trinit. Cap. XIIII in v. QTraαXXIX. in Iohan.
Iesus Christus ait, mea doctrina non est mea . Ioh.VII. 6. Hoc , aquis D. Augustinus , idem esse eontrarium mea is non mea . Quomodo mea suomodo non mea ' Verum idem est ac si dixisset Ego , qui ctrina sum vivensis animata ; ego , qui sum scientia , ct sapientia plasubsistens , ex me is per me haudquaquam sum . nam ex alio procedo . Sum scientia , . doctrina derivata meommunicata ' ille ex quo procedo scientia fontalis est originalis . Eam mihi dedit producendo generando , a nemine productus aut genitvs e Hoe videtur mihi dixisse , squit Augustinus , Ego non sum a meipso , sed ab illo qui me mi ur Tract.XXIX. in Cap. VII. Ioh. Fecer ub idem Muleatis Quum dicitur, dedit Filio doctrinam, bene intelligitur genuit Filium , qui est doctrina Λug. Lib. II de Trin. Cap.lL Ecce iuxta magnum hune Theologum omne αι-scrimen, quod Deum Patrem e Deum Filium snterest. Uterque est scieηria ipsa Ivens is exsistens, e perseaal sis sed Deus Pater. est odiri na Originalis, fontatio et mimordia D Deus Filius , est diar na σφ'
159쪽
XX. Hae quidem ex memorato libro protulimus , ut Trinitatis syst rea, quod auctor ille incertus primaevae Ecclesiae esse a litat, In eo prciis positum adgnosceremus. Porro illud aliis deinde non dissimilibus κemplis planum elarumque facere stadet , multosque congerit Patrum locos , ut eVincat , Patrem & Filium in divina Trinitate duas res , duas naturas duas essentias ab eis esse intellectos, quod saepe utrumque rem, Wnat ram , dc essentiam indiscriminatim adpellitaverint . Non cessat insuper
eoncidere atque insectari Scholaiticos, eos cum Sahellianis sacere dictitans, quum nullam differentiam intercedere dicat inter eam sententiam , quae In divina natura tres tantum τροπαι παλξεως - tres modos exsistendi
considerat; cillam, quae Trinitatem esse censet Divinam naturam tria solummodo nomina , tria diversa munera habentem. Nunc ver6 quaerendum venit , an Scriptor ita de divina Trinitate sentiens in Tritheit rum album mittendus sic Certet probet diuque illius opinione perpens ubique eam Tritheismum spirare is a Catholica veritate quam longe reeeindere existimavi. Nam Winter alia Sectione I. g. XXIV. haec , quae s quuntur , habet e Ira par te nunquam reperIre est veterum orthodoxorum ser/ptorum aliquem , qui ister substantiam divisam generantem , et substantiam divinam genitam unitarem numeralim m. o , quo eam scholasiel
Intelligunt onsituam sed tantum eas praevieant esse Maum Amia, quemam 1mdum ejusdem specie naturae omnes sunt unum simia r prout damus is Abelus , Leo e Leo unum sunt modo excipIas In ereatur naturam esse υν-mIηIs oreeitam, et partIebla abre , quum n Deo natura ιη ita fit. Ipse tamen onatur hujusmodi haereseos suspieionem & notam a se amoliri fateturque in Deo esse numeralem unitatem , sed alio modo ac ratione quam apud recentiores et schola Theologos moris sit, explieandam. Omnis natura in Ita , inquit, est necessarIo una verItare fluuiar , numerati , forinmati, DBωνι , ad vidua e pluralitatem exeludem ut super u toties viximus in omnino u tu meessa Ium est Ivinam naturam, aut ut rectius Dis
quar, divinitatem, quum feeuadum essent/amonfinita sit , seundum essentiam itidem esse unam . Opsu est autem , quod eius quidem infinitatis coaseae νιum es,GIIa fi eadem individualiter, formaliter , numeri cel solitarie, alithmetice Gn Patre Θ IIIo , ω υIν tu sancto . Hae est admirabitis o
Ivia Novat lani Misereat Q. . . . Summum autem quida uid est, ita dein
mum summum esse oportet , dum extra omparem est , cc ideo solum de unum sit necesse est , ut conferri nihil potest , dum parem non habet . Quoniam nec duo infinita eme possunt , ut rerum dictat ipsa natura . Lib. de Trinit. Atque ita quidem ille , qui Z in operis praefatione protestatur se , et D Thomam ce SchoIasticos impugnat, non id facere, quod minime eos orthodoxos in eo , quod interiorem doctrinae recessum adtinet arbitretur sed sibi viam rationemque Christianae Relἰglonis dogmata tradendiis edisserendi, quam ineunt, tantummodo displicere confirmat . Sed quid de hoe libro, hujus Auctoris doctrina dijudicandum se ali uiderint nobis lassicit in nostrae Dissertationis decursu ejus passim argumentain rationes vel eonsutasse prorsus , vel ita elavasses, ut nullum negotium nobis facessere posse videantur. XXI. Illi tamen haereseos notam inuri sorid non passus esset Edna d. stillivsetria Ecclesiae Voreestriensis Praesul , cui satis orthodoxet de Sanis
a Trinitate opinatus esse videtur UIU Iberischius, qui licet Cartesianas a
160쪽
ut voeant , Trinitatem defenderet, numeralem tamen 'itatem ut eumquestruabat, quod ab anonymo praedi a libelli Λuctore fieri jam vidimus. De. fendi stillius retrus Scheriscirium adversus adgressione Robert siniis Aristotelea , ut ita loquar, Trinitatis adsertoris acerrimi Cartesianam Aristoteleam Trinitatem nominavi, ut paucis diversas hujus mysterii explicandi rationes indicarem , quibus di tres aliae adduntur , ut exinde ansam adripiant Sociniani nobis insultandi , in quo tamen omnino frustra sunt Nam etsi quidam , qui nomine Christianorum censentur , ieeronianam quamdam δε avarem inserunt , per tres personas exemplo Ciceronis tres tantum diversas relationes intelligentesci aliis vero Cartesiana ad ridet , qua tres infinitae mentes vel Spiritus unum Deum constituere dicuntur i alii Puta nisam amplectuntur . in qua tres divinasin aeternas personas , Igniistate , potentia,' reliquis adtributis suis sibi invicem subordinatas adgnoia seunt i alii νMiseleae inhaerent , in qua unum esse statuunt Deum , qu niam tres divinae personae unam eandemque numero substantiam constituane r alii denique Trinitatem vast inducunt , dum pigri d laboris Impatientes breviter dicunt , mysterium esse Trinitatem , nec eos magis , qui explicare, quam qui oppugnare illud substinent, culpa vacare arbitrantur
tamen nunquam inter Catholicos Roman c. apud auos solos integrae atisque inlibatae fidei depositum adservatur , hujusmodi metamenta obtinere quis evineat. Sed ut ad shrelachium , unde divertimus , redeamui , quum his, ut diximus, annom DCXC suas vindicias dogmatum de Sanctissima Ttinitate,' Filii Dei inearnatione edidisset,' divinae Trinitatis Sacramentum iuxta Cartes placita , ut ajunt, exponere sibi ommodum e op. portunum existimasset, visus est quam plurimis prope oritheismum invehere is haereticorum fallaciis , Christianorum puram veramque de tantomysterio fidem temerare . Per hae Igitur tempora decretum ab Arademia Oxoniensi conditum est , quo variae propositiones Tritheismum spirantes rejectae ac damnatae fuerunt . Robertus autem Durbus sterlochi do trinam aeriter impugnavit, eumque Tritheismi reum egit cum quo Socin Iani in eum traducendo suam operam collocarunt , ita ut ab eis passim Tritheita audiret . Id quidem aegre serens laudatus stillIn rettus illius defenso. nem laseepit, & libro anno MDCXCVII. Λnglice edito, ut titulum se.
citra indiciae pro doctrina de sanctEma Trivitate , una cum objectionum num a Sol n ano ex scriptura, antiquitate e sana ratIone deductarum Maritione r necnon praefatione viversa dominam de Trim tire proponenae modos e finem , ad quem socinianismus cottineat, concernente ἰ ita eum a criminationibus vindicat , ut tamen servore disputationis abreptum limites ab Eeclesia, quae tres personas in unain individua essentia consessa semper fuit. antea observatos transgressum esse non dissimulet, dum unam quamvis Trinitatis personam peculiarem, propriam sibi substantiam habere , sesque adeo dari in Triestate distinctasmentes statuit . titheismi tamen reum non esse sere ostendit loca ex eius scriptis producens, in quibus unitatem divinam essent alem est reabilem diserte laeseruiit quamvis tres distinctas in Divinitate entes adgnoseae distinctaea in substantiali personae distinctamin propriam substantiam tribuendam esse eenseat non tres tamen Deos, sed unam Deitatem, quae tota , indivisibilis , T inseparabilis in tribus distinctis entibus sive Personis exsistat, fateatur eandem' ue unicam divinam naturam totam ab aeterno Patre cum aeterno Filio, a Pa-
