장음표시 사용
411쪽
DE STUDIO MATHESEOS RECTE INSTIT
spicue, sed di d stincte proposuimus; ut iduam distinctam corum , quae fieri
debent, animo nullo negotio concipere detur. Nulli adeo dubitamus, quin studium pyrotechnicum per facile reddiderimus. Si quis praxi Operam
dare volucrit , is omnino ipso opere exequi lciactur, quae praescribuntur :quo facto ipsemet in se cxperietur, resolutiones problematum eodem modo csse datas,quo rcsolutioncsGeometriae practicae, veluti triangulorum constructioncm, linearum perpendicularium descriptionem, in Geometria Hementati cxhibuimus. Quod si quis ante singulorum, quae fieri iubentur,ideam distinctam tibi comparavit, quam ad ea facicnda se conferat; is non solum ad iid, quod faciendum, majorem attentionem conferct, sed & majore cum Voluptate artem manuariam addiscet. Qui in nuda cognitione historica acquiescere volunt, iis quidem susticere possunt, quae tradimus ; ubi tamen occasio offertur ipsis oculis usurpandi singula, quomodo parcntur, cam negligere mini ine debent; cum hoc pacto ideae efficiantur clariores , quat laus distincte explicatis insunt conlusepcr-cipienda. S. 3 i. Quibus secundus cognitionis gradus curae cordique cit, non modo addere debent perpaucas demonstrationes, quae hinc inde adjiciuntur ;verum etiam eorum, quae ex principiis geometricis demonstrari nequeunt, rationes passim indicatas perpendere teneatur, & ad ca applicare studeant, quae sine illarum allegatione proponuntur. Dantur equidem nonnulla in Pyrotechnia , quae Geometriae sublimioris & Analyseos recentioris gnarus legibus mathematicis adstringere potorat, cum nunc solo arbitrio regantur ; sta nobis minime vacat in talia inqui iere. Hanc igitur telam aliis pertexendam lubentissme relinqtiimus nobisque se ficit ea tradidisse,quae ante perspecta habere debent, quam ingenii sui viros periclitentur. g. 33 a. Pleraque, quae in Pyro- technia traduntur, sunt in crata, quae artificum tentaminibus debentur, ubi casus multas sibi partes vindicat. Qui ad tertium cognitionis gradum adipirant, N intellectum praesertim perficere intendunt, ut eodein extra Mathcsin prompte ac rite utantur, hoc etiam inventorum genus probe expendere tenentur: neque enim rerum cetcr rum, quemadmodum mathematicarum, tam exasciata prostat theoria, ut
suppetant principia, quorum vi a priori detegere licet omnia, quae quaeruntur. Empirica inveniendi methodus,
qua utuntur artifices expertcntiae qua
pollent omnem iacientes usuin qui a notionibus confulis expectari potest, in rebus utilissimis detegendis omne fert punctum, modo cadem rite uti
noris: id quod tibi promittcre poteris, si eundo per cxempla, qualia suppedi
nes distinctas. Qui vel ea legit, quae in
Proloeto in cnis de ii flerentia Logicae naturalis & artificiatis docuimus, non modo
412쪽
op. XI. DE STUD. PYROTECHNIAE & ARCHITECT. ot
modo dicta plene intelliget, verum etiam iisdem facilem habebit fidem.
inodii attentius resolutiones problematum pyrotechnicorum expendas, easque tanquam inveniendas tibi proponas; methodo empiricae inveniendi misceri rationalem, aut saltem misceri posse deprehendes : quemadmodum nemo hominum in actioni. bus suis totus empiricus est, ut non etiam rationi aliquae deferantur partes. Et si forsan objecerit quispiam, te in modum inquirentem , quo caedem fuerint repertae, haud raro, immo plerumque, incidere in alium ab eo, suo usi iunt inventores, prorsus diveta
una ; non tamen inde conficitur, te
nihil agere: susticit enim si ostendere possis quod eo, quem concipis, modo reperiri potuerit quod quaerebatur.
Cum enim non alio fine in modum inveniendi inquiras, quam ut eundem in casu simili imiteris ; eundem ex asse consecutus, si vel maxime de conon
cogitavit, qui quid invenit: id quod
de omni analys notandum,quam quasi divinando eruere studemus. Ceterum, si quae compositiones occurrunt, quarum nullam reddidimus rationem; in cam eo modo inquircndum , quo
rationem compositionis pulveris pyrii casu deleelar eruimus S. 17. seseqq. rotech. f. 333. Qiii Architecturae milita ris nonnisi cognitionem historicam desiderant, cx definitionibus terminos sibi perspectos reddere tenentur; nec inconsultum est , si ad manus fueritidea quaedam materialis munimenti,
sive ex ligno, sive ex charta, sive etiam ex argilla parata. Cum enim terminos non alio fine addiscant, quam ut munimenta videntes singula suis nominibus indicare valeant, di ut nominibus auditis respondontes iliacm ideae imaginationi praesentes sistantur; ideae hae facilius memoriae imprimuntur per conspectum ideae materialis, quam notionibus distinciis, quibus definitiones constant. Quod si tamen hae accedant, imprimentur tanto firmius, & jucundius , ut facilius cadem rctineantur, nec sine voluptate labo te hoc desun-garis. Deinde susticit munimenti unius vel alicrius Protographiam saltoni conficere, quae nonnisi ambitum totius munimenti & operum cX ternorum exhibet, ut hoc pacto idea munimenti intc3ri acquiratur, nec cjus deinde conspcctus adspicientem confundat. Idem tenendum est de operibus hostium campestribus, quorum in praxi offensiva & defensiva opus est. Neque Inconsultum est, ut, terminis intellectis, ichnographias munimentorum ad manus sumat, & per eos easdem explicate discat. Rudis haec Archiloctu rae militaris notitia usui est iter facientibus & loca munita invisentibus; tum etiam prodest ad intelligendas no-vcllas publicas, quando de obsidioniabus urbium munitarum loquuntur.
S. 33q. Qui cognitionem Architecturae militaris scientificam sibi a quirere student, Elcmenta integra, eo quo conscripta sunt ordine, perlusti aiare debent. Ex capite igitur primo,
principia sibi perspecta reddere tenen- E e e tur, Disiti so by Cooste
413쪽
461 DE STUDIO MATHESEOS RECTE INSTIT:
tur, ex quibus omne de diversis muniendi formis 3udicium pendet. Secundum haec principia examinare debet diversas muniendi formas, quae in capite secundo proponuntur. Neque parum sibi consulet, ubi deinceps ex ST URM i l Architectura militari hypothetica, simili examini alias adhuc muniendi formas subjiciat, vel ex aliis libris, quos de Architectura militari
recensuimus, alias petat. Ita nimirum
non modo principia ipsa sibi reddet
multo clariora, eaque magis familiaria ; verum etiam eorundem applicationem in suam magis rediget potestatem. Neque etiam contemnendus est
calculus trigonometticus: quod qui faciunt, ejus utilitatem minime prospiciunt. Nemo non novit in qualibet muniendi forma non omnia sumi
posse, principiis in capite primo expositis convenienter; sed per quadam
assumta determinari cetcra. Horum adeo quantitas ex iis, quae sumuntur, per calculum geometricum cruenda siquidem acculate de cadem constare debet. Nullum equidem dubium est, ex iisdem, constructione geometrica, easdem lineas , eosdemque angulos determinari,& illarum magnitudinem, ope scalae geometricae, horum vero quantitatem, ope instrumenti transportatorii, investigari posse : nemotamcn est qui nesciat methodum hanc,
non modo supponere constructionem accuratissimam , Verum etiam ne hac quidem supposita adco accurate investigantur, quemadmodum per calculum trigonometricum eruuntur quantitates linearum & angulorum. Quodsi excipias, in praxi acri biam trigonometricam observandam non este, immo nec lamper observari poste, si vel
maxime velis ; utrumque largior: non tamen hinc recte intertur, quod inutile sit nolle angulorum ac linearum magnitudinem quam accuratissime. Eic nim hinc non modo certus es,
te in ea delinienda nullum admissilec rorem , qui facile irrepere poterat Calaa mechanice investigando; sed &hinc attentior cilicitur animus, ne in praxi a rigore magis recedaS, quam par erat. Taceo. quod ad scientificam Architecturae militaris cognitionem etiam requiratur, ut constet quomodo
ex iis, quae principiis in parte prima
expositis convenienter sumuntur, investigentur cetera, quae per ea determinantur. Ut vero tanto minus in
dubium revocari pol si utilitas calculit: igonometrici in Architectura militari ; hoc unum adhuc probe perpendi
velim. Subinde per ea, quae in metho. do muniendi sumuntur, vi principiorum generalium, molesta est constructio geometrica, si quidem accurata desideretur. Quod si vero lineae aliae supputentur, ex iis tanquam cognitis jam multo simplicior evadit & accuratior. Exemplum habemus in methodo muniendi Blonde rana S. I s I. Arch. mil. , cujus constructio, per calculum trigonometricum , ad Pagant anam revocatur. Immo , ope huius calculi, con structio, ex latere interno assumto, potest revocari ad alteram, quae CX ex
414쪽
subinde ustii csse potest . praesertim in
munitionibus irregularibus. Munimenta irregularia expendimus capite tertio, & quaenam hic sint observanda, exponimus. Enimvero in methodo muniendi irregulari inpriinis opus est, ut principia generalia constanter ob oculos versentur, ne quid contra caadmittatur: id quod facile accidit, niti per ca eXaminentur, quae in delin andis munimentis irregularibus facis. Hic sane haud raro coecutiunt, qui canon latis perspecta habent, vel in corum applicatione haesitant. Unde apparet, quam necestaria sit scientifica Architecturae militaris cognitio, cum irregularia munimenta sint frequentiora regularibus ; ut adeo is demum Artis muniendi peritus sit dicendus, qui in delineandis munimentis irregularibus non haeret, nec cespitat. Denique qui rationes quoque Opcrum campestrium, quae capite ultimo describimus, pcrspicere voluerit, is duo scholia, quae in fine adjicimus, attente perlegat, ut procossis obsidionis ideam animo concipiat, & quaenam obsessi defcnsionis giatia faciunt, intelligat. Hinc enim multo clarius intelliguntur,
quae de illis praecipiuntur. S. 33s. Quod si quis praxi Architecturae militaris operam dare decreverit, ei scientificam ejus cognitionem
rientia domestica deinde magis illustrandam , ac confirmandam. Ab eo
autem cum CX pectetur, ut accuratas
& nitidas munimentorum delineationes dare possit ; in iis quoque delineandis multum Operae consumere tenetur, donec tandem multiplici exemcitio eum consequatur habitum, quosse commendare possit. Vulgo peritiam Architecturae militaris ex munimentorum delineationibus aestimare
solent, fallaci admodum judicio. Etli autem in Arte muniendi excellere possit, qui in iis delineandis parum excellet ; cum tamen qui eidem totum sese dat, nec ea negligere debeat, quae Artem ornant, nitidas quoque delineationes ab co jure exigimus; tanto quidem magis , quo certit s est, haud raro, immo plerumquc contemni Artem ornatu isto destitutam. Qui vero praxi operam dare, ipsamque Artem exercere non decrevit, etsi castra sequatur; et vix suademus, ut in habitu isto comparando tempus fallat, quod longe utilius in aliis addiscendis consumere poterit. S. 336. Quibus tertius cognitionis gradus curae cordique est, in Architectura quoque reperient militari, quae attentionem ipsius merentur, sive in sola Matheli versari voluerint, sive intellectum perficere studuerint, ut
eodem prompte ac rite etiam extra candem utantur. Cum Architectura
militaris in numero disciplinarum practicarum sit, ratio ultima corum, quae in cadem traduntur, finis est, qui percam intenditur. Quamobrem hic probe perpendendum venit, quomodo ex fine, qui in definitione indicatur, deducantur principia, quae in capite primo proposuimus applicata vero deinde ad cadcin Geometria, cetera
415쪽
46 DE STUDIO MATHESEOS RECTE INSTIT
hiric deriventur, sine quibus forma muniendi concipi nequit, multo minus munimenta actu excitare licet. Hinc cnim non soluin addiscere datur, qilae ad cognitionem Artis mathc-maticam venandam usui sunt; verum
etiam quomodo in disciplinis practicis versandum , ut satis adaequatas nanciscaris ideas, quae praxi suificiunt. Satis autem adaeqitata est, si in ca singula , quae fieri debent, determincntur I quemadmodum ex tractatione Architecturae militaris abunde elucescit, modo attentionem tuam in ea
desiderari minime patiaris. Diversae dantur in aniendi formae ; sed, ubi eas juxta principia in capite primo proposita examines, non omnes cum iis deque consentiunt. Undc aliae aliis tanquam meliores praeferuntur. Docet autem progressus Architecturae mi. litaris, quod primo inventae muniendi formae defectibus fuerint obnoxiae, quos experientia detexit, primum ab inventoribus non animadversas, iis au-tcna mederi studuerint, qui recentiores excogitarunt. Etsi in nium Artis inveniendi non inutile foret, eo fine expendere omnes muniendi formas,
quae hactenus publici juris factae, &quidem eo ordine, quo luci publicae
expositae fuerunt; nostri tamen instituti ratio minime ferebat, ut in tantas ambages descenderemus. Ne tamen hac in re prorsus deessemus Lectori ad tertium cognitionis gradum adspiranti, ea tradidimus, quae ad ideam quandam hujus tacti animo concipiendam susticiunt, profuturam iis, qui in aliis disciplinis practicis Architectos mdiata res non infeliciter imitari voluerint. Non alia sane de causa exposuimus methodum muniendi Belgicam ; litui propter dcfectus, quibus laborat, hodie antiquatam, ut nullius usus esse vidcatur, nisi quatenus adhuc extent munimenta bene multa hac methodo constructa, Je iisdem subjunximus meis thodos muniendi Gallorum. Constat enim formam muniendi Belgicam, tanquam Omnium optimam, celebratam fuisse ; ejus autem naevis animadversis, Gallos primum publicasse so mas alias, quibus hisce mederi tent runt. Ceterum applicatio Trigonometriae ad Architecturam militarem, in usum tertii cognitionis gradus,
etiam aliquam attentionem meretur x
non modo quod hoc ipso confirmetur , quod in Arte inveniendi locum
mercatur verum etiam ut ejus amplissimus usus in majore luce constru
S. 337. Architecturae civilis cocgnitionem historicam acquisiturus legat definitiones, & problemata ; ex ceptis iis, quae ad delineationes Ordianum architectonicorum ἱ di eorum
usum in ordinandis januis, atque s nestris spectant, di quae de Ichnographia & Orthographia aedium agunta Quod si desit occasio aedificia juxta rogulas architectonicas constructa contemplandi ; Ichnographias & Orth graphias externas aedificiorum aeri incisas perlustret, ut ideam aedificii i tegri , juxta regulas architectonicas constructi, animo imprimat. Inprimis
416쪽
cip. XL DE STUD. PYROTECHNIAE & ARCHITECT 4os
autem terminos , & construistionem ordinum architectonicorum sibi fami. liares reddat ne in ornatu, qui inde petitur, cincutiat. Hoc pacto obtinebit, ut non solum libros de Architectura civili consci iptos sine haesitatione legere, sed quae usui suo esse possunt,
ctiam addiscere, ac data occasione ad cunilcm transscrrc, queat. Historica igitur cognitio non ob solam curiositatem, sed & ob utilitatem , quam unicuique praestat, acquiritur. 1ane qui peregrinantur , quemadmodum Germani facere solciat studiis academicis absolutis , cognitione ista animum imbutum habere debent; ne in aedificiis, aliisque operibus architectonicis, spectandis ignorent, quid videant, laudaturi aliis, quod cur laudent, nullam afferre Valent rationem.
Male adeo sibi consulunt, qui studium architectonicum , quod ea fini intra paucas hcbdomades absolvi poterat, in Academiis prorsus negligunt, non alia de causa, quam quod architedii fieri nolint. Perfacile autem hoc studium est, praesertim si ultra cognitionem historicam progredi nolueris. Quodsi otium suppctat, rudi ter saltem delineare ordinem aliquem architectonicum, voluti Toscanum, qui delineatu omnium facillimus, juvat; non modo ut idea Ordinis sed etiam membrorum memoriae firmius infigatur :id quod tanto magis suadendum, cum norim plerosque fieri desertorcs studii architectonici, quod taediosum videatur terminorum notitiam sibi comparare.
g. 3 38. Scientificam Architecturae cognitionem desiderans Elementa integra, eo quo conscripta limi ordine, perlegat, & eam attentionem asserat, i quae ad singula rite percipienda suiscit. Qui vel in Elementis Geomctriari versatus fuerit, ei attentio huc afierent da nulla fere videbitur: Mathematum l . Vero protius ignarus non majorem hic requiri cxperictur, quam qua in logendo libro alio quocunque utendum; immo minorcin , cum omnia distincte explicentur, quod vulgo fieri non solet ; nec occurrant verba , quorum
dubius est sentias ; praetor doctrinamucro de Ordinibus architectonicis nihil occurrat, cujus non habeat Lectorideam vulgari experientia acquisitam. Nemo autem hic expectet demonstral tiones, quales in Geometria dedimus; sussicit enim addisci corum, quae praecipiuntur , rationes, ut intelligatur, cur hoc potius modo fieri debeant, quam aliter. Inprimis etiam probe perpendat in Ordinibus archite nicis multa esse arbitraria; quorum etsi dentur, atque a nobis datae sint rationes , absit tamen, ut quis rationes istiusmodi deiideret, quales sunt ceterorum, quae necessarias habent. Sane in Arithmetica , quae rigidas demonstrationes admittit, cum veritatev numerorum non minus neccssariae sint,
quam linearum & figurarum in Geometria. corum, quae arbitraria sunt, veluti legis numerandi & notarum numc-ricarum, non dari possunt rationes, quae veritatibus nece Isariis conveniunt. Qui praxi architectonicae sele E e e 3 dc ut,
417쪽
66 DE STUDIO MATHESEOS RECTE INSTIT.
dedunt, iis inprimis opus est scientifica
Architecturae cognitione : Archit ctus enim in promptu habere debetratones, quas reddat quaerentibus, cur hoc vel illud ita fecerit g. 3. Arch. civ. . Obtinebit praeterea, ne cCecast aliorum imitatio ; quam haud raro esse fallacem, ne opus probetur intelligentium judicio, experientia loquitur. Non desunt exempla, quibus quod dictum est, confirmari potcrat; sed nostrum jam non est perstringere ea, quae ab aliis minus recte facta sunt, cum jam docere id unice intendamus, quomodo tractandum sit studium architectonicum , ut recte fiant omnia. Industriam praeterea suam exercere debent in delineationibus architectonicis quicunque Artem exercere decreverunt, & quae paulo ante de delineationibus munimentorum annota
Vimus S. 333 , ea quoque hic notanda veniunt. Ex elegantia d lineationum vulgo judicium fortur de pcritia Architecti ; etsi male, ac subinde non sine damno fundatoris. Quamobrem cum dandum non
modo sit aliquid opinioni, sed & qui
in Arte quadam excellit, ea gligere non debeat, quae ad ornatum faciunt; nemo erit, qui ab Architecto elegantiam in delincandis aedificiis, aliisque
operibus architectonicis, jure non desideret; quamvis non probemuS con
temni propterea Artem in eo, qui ea dem excellit, quia elegantiam in delineando non possidet. Qui enim hoc faciunt, suo, & aliorum, quibus a con-
Mς esse debebant,hoc faciunt damno. Immo si quis desideret delineationes
elegantes; aliorum op raeaedem perfici poterunt; modo , qui in Arte cxcellit, ea suppeditet, quae ad eas perficiendas iacccs Iaria sunt. S. 3 39. Qui denique ad tertium cognitionis gradum adspirant , eos quoque juvabit Architectura civilis. In Architcctura civili, regulae omnes deducuntur cx fine , quem loquitur definitio ejusdem. Finis hic in eo consistit, quod ideam aedificii animo concipere , & juxta eam ipsum cxtruere debeamus, ita ut scopo fundatoris ex asse satisfaciat. Quamobrem huc potissimum animum advertere tenetur,
qui tertium cognitionis gradum intendit, quomodo ex hoc fine deriventur
regulae omnes, ita ut rationes earundem tandem in hanc rationem ultimam resolvantur. Monuit jam V IT R U vl Us, & nos in Elcmontis nos tris a priori ex ipso fine Architecturae, ostendimus, regulas Architecturae ominnes redire ad firmitatem, utilitatem seu commoditatem, & venustatem at que ornatum aedificii, vel alterius oporis architectonici cujusquinque. Quamobrem regulae omnes rationem sufficientem, vel in firmitate, vel in utilit te, vel in venustate atque ornatu, Vclhisce binis, aut omnibus simul sumis
agno Suffcit itaque inquit re,
quomodo ex hiscessintibus, vel immoediate, vel mediate fuerint deductae. Cum paucissimae sint, quae Geo nutriae
auxilium postulant ; haec disquisitio plurimum proderit ei, qui disciplinas practicas a Mathesi sejunctas accurata
418쪽
Co. XI. DE STUD. PYROTECHNIAE & ARCHITECT. o
methodo pertractare voluerit. No- . erubescimus studium Architecturae citandum praetcrea, si qu's idcam aedia lficii animo concipit, dato fundatoris l
scopo. cum in entorem agere, ac re- l
gulis Archite turae civilis uti, tanquam lprincipiis in ratiocinando. Q'am- lobrem qui ad modum, quo hoc facit, lanimum attendit i is hinc addiscere lValet, quomodo theoria ad traetanda lnegotia, quae lexi brachio tractari mi ni me possunt. dcxtro ac rite applicentur. Suademus ergo ut aedificiormam supposito fundatoris scopo, in cn a-tur constructio etiam ab iis, qui Artem exercere non intcndunt: quod ut facilius succedat, ante in cxaminandis aedificiis juxta regulas architectoni incas non inutiliter versabitur, quam ad telam illam pertexendam se accingit.
Non adeo levem, nec contemnendae
utilitatis deprehendet demonstrati nem, qui aedificium, dato fundatoris scopo , construendum sibi tanquam problema proponit, veluti construere in data area, GIoque loco, adi scium , quod huic fundatoris scopo ex asse sati facit ; deinde quomodo extruendum sit eodem modo exponat, quo resolutiones problematism per universam Mathetin exhibuimus, & tandem demonstret pro datis circumstantiis scopo fundatoris ex asse satisfieri, siquidem hoc modo exstruatur. Etenim qui in cxpediendis negotiis , tam pri aris, quam publicis, eam cortitudinem consequi volucrit, quam consequi datur; plurimum hinc lucis foenerabitur, quam aliunde vix ac ne vire quidem adeo commode eApotet. Non igitur vilis , hoc modo instituendum, commendare iis, qui ad negotia publica
gerenda sese praeparant; ut corum rite tractandorum ideam quandam eXemplarem animo insinuent. Plura
addero possem, quomodo prudentia Architecti prodesse possit in gerendis negotiis; nili principiis, quae in Philosophia praetica tradimus, imbutus per se hoc videre possit, ubi ea, quae
hic commendamus, cxercitia non neglexerit. 3 o. Atque ita tandem nos satis docuisse confidimus, quomodo studium mathematicum tractandum sit ut omnem consequamur usum, qui ab eo expectari potest. Non loquor nili experta ac ingenue profiteor, me nunquam ea, quae hactenus in Philosophia conscripsi, N in posterum, si Deo ita visum fuerit, additurus sum, daturum fuisse, nisi adminiculis istis adjutus fuissem. padem experientia fretus doccre quoque poteram, quo modo Mathesi uti possimus ad distinctas, & foecundas, in Philosophia prima, notiones venandas; & quomodo studio mathematico perfici possietiam appetitus : sed cum hoc a praesenti instituto alienum sit, quae hic dici poterant, alii occasioni reservamus. Ne tamen dixisse videamur, quae absona sunt, unum saltem alterumque exemplum in medium afferre luber. Poteramus hic tantummodo provocare ad ea, quae alibi jam tradidimus, veluti quod notio generum, & specierum
nos. S. 7a, 73 LE ) atque individui,
419쪽
6g DE STUDIO MATHESEOS RECTE INSTIT. &e.
ex formulis algebraicis derivari possit not. S. 7 LV.); & ipse modus, quo
Deus universalia, eorundemque nexum, in singularibus intuetur, cx iiDdem formulis cliciatur not. S. 277part. I. Theol. nat.) ; sed ne lectorem ablegemus ad alibi qualenda, nec hic repetamus alibi dicta, consultius visum fuit, cxempli loco , alia quaedam proferre. Inter notiones dii ficiles referri solet notio determinati & indeterminati. Enimvero nos candem derivavimus cx cxemplis mathematicis: qua etiam de causa, singula quae, in Ontologia, de determinato Jc indetem minato docuimus, exemplis mathematicis illustramus. Neque enim dantur alia hisce clariora, Ac notionem in
Philosophia longe utilissimam felicius
illustrantia. In formula algebraica quacunque, veluti si dicatur numerus major, summa existente a , &differentia b; numeri a de b dicuntur indeterminati ; quia tam a , quam bexplicari potest per numeros infinitos; consequenter de a affirmari potest, tum quod sit 6, tum quod sit i et, tum quod sit iv, dc ita porro in infinitum. & de b alfirmari potest,tum quod sit a , tum quod sit , tum quod sit s& ita porro in infinitum. Indeterminata igitur dicitur summa, quatenus consideratur ut id , de quo alfirmari
potest numerus, 6, Ir, Is &c. nullus tamen adhuc de cadem affirmaturr
quae est ipsa notio indeterminati s g. io 1 Oniol. . Ast si summa dicatur 6, determinata dicitur ; quia jam constat, quinam numerus de ca sit ais mandus : quae est ipsa notio determinati g. ii et Ontol.). Idem patet dedisserentia b. Ordinis quoque notio distincta inter cas rcfertur, q uae dissiciles sunt: sed ex seriebus infinitis, quarum termini ordine dicuntur progredi, haud dissiculter eruitur. EX. gr.
C tertium denotat; terminus sequens determinatur CX praecedente eodem modo, ac ideo ordo in progressu te minorum adesse dicitur. Ex identitate determinationis nascitur similitudo S. 217 Ontol. . ordo igitur hic est similitudo obvia in modo, quo termini se invicem consequuntur ἔ quem admodum vult definitio nostra ordinis g. 47 et Oniol. . Sed pauca haec suificiant. Enis Commentationis de Studio ADtheseos recte insituendo.