Hadrianus tit. Crisogoni S.R.E. card. Batonien. De sermone Latino, et modis Latiné loquendis . Nuper a mendis plerisque expurgatus, et in suum pristinum candorem restitutus

발행: 1561년

분량: 314페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

re, quod diuersis modis fiebri pactis, ii suris, uel promissis,

menstruis,aut annuis fructibus. Pecunia enim aut numerata seruabatur in arca, aut emptis agris, uel mercibus in nominabus collocabatur, ut infra politae autoritates melius declarabunt. Cicero. de natura deorum, Aut tu illum fructu saltas, aut per literas avertas aliquod nomen, aut per seruulum percutias pallidum. Idem Attico: Salaminios autem,lios. n. poteram coercere adduxi, ut totum nomen uellent Scaptio soluere. Idem pro L. Flacco, Hermippoque percontanti de nomine Fasiano. Paulus de pig.actio. l. Si conuenitur: ut nomen debitoris mei pignori tibi sit, tuenda est a praetore haec conuentio : ut &te in exigenda pecunia ,& debitor aduersus me si cum eo experiar tueatur: ergo si id nomen pecuniarium suerit,exactam pecuniam tecum compensabi S.

Vlpianus de doli mali exceptione, leg. Apud Celsum. Quod si is cui pecunia debebatur cum debitore decidit, & nomen eius uendidit Seio, cui debitor mandauerat, ut no

men emeret.

Scaevola de legatis , lege Nomen debitoris in hare uerba

legauit. Titio hoc amplius dari volo centum aureos, quos mihi hereditas C. Sei debet, aduersus quos ei actio nem mandari uolo, eiq; eorundem pignora tradi, quaero utrum haeredes tatum decem dare debeant, an omne debitum hoc es , an &usuras debeant mandare Respondi, uideri uniuersam eius nominis obligationem legatam. Hemu lenis de empl. l. Si plus Qui nomen quale fuit uendidit,dum taxat ut sit,non ut exigi aliquid possit, & dolum praestare cogitur. Cinna de Cat. Mirati sumus unicum magistrum , summum Gramaticum,optimum Poetam,omnes soluere poste quelliones, unum difficilem expedire nomen.

Cicero. de ossi .Hortos emit instructos, nomina facit; negocium conficit.

Idem Fabio Gallo,Tantum ex Apri nati ueneram , cum mihi O a te

212쪽

HADRIANVS CARDINALIS

a te literae redditae sunt, ab eodeq; accepi Aniani literas, in quibus hoc inerat liberalissimum nomina se iacturum cum uenisset, qua ego uellem die. Paulus de Peculio,lege Exsacto, Plane si ex re pupilli nomina secit, uel pecuniam in arca deposuit, datur ei uendic

tio nummorum.

Pomp.de Peculio. l. Peculium. Si uero nomina ita secerit dominus, ut quasi debitorem se seruo faceret, cum debitor

non esset,contra puto.

Scaevola de fidei comissiariis libertatib.lege Thais, Sticus A

earius probante domino nomina fecit,& rationes a domino scriptas exhibet, nec postea nomen ullum fecit.

Idem de legatis, lege Nomen debitoris. Multos nouos debitores amplarum pecuniarii secit,& subdit. Quaesitum est, an huic silio, eorum nominum quae ipse fecit, perceptio permittenda esset. Papinianus de usu,& usu fructu,lege Vxoris, Non idem seruabitur in nominibus ab haerede factis.

. . Exigere uomina.

Ci.in Verrem, Ut reperiretur pecunias sumpsisse mutuas, nomina sua exegisse. Paulus de vis. l. Caius, Exigi solent etiam si omnia nomina idonea sint. Nomina simpliciter. Cic. in Ver. Ille clamare cum raperetur, nihil se miserum s cisse, pecuniam sibi esse in nominibus,numeratam in presentia non habere. Item in Topicis, Non si uxori uir legauit argentum, omne quod suum esset, iccirco quae in nominibus fuere, legata sunt. Multum enim differt, in arca ne positum sit argentu, an in tabulis debeatur. Idem Attico: Nomina mea per deos expedi. Horatius in sermonibus, Nomina sectatur. Idem in epist. Cautos nomini b. certis expendere nummos. Vip. de re. eo. qui tu . l. puta, Quaerere ergo debet, an pecunia pupillus habeat uel in numerato, uel in nominib. qui conveniri possint, uel in fructibus conditis, uel etiam in redditum spe atque obuentionum.

Papinianus

213쪽

DE MODIS LATINE LO. ros

Papinianus de administratione,& periculo, lege Tutor, Sive curator nomina quae Histe putat non esse idonea. Idem eod. ti.l.Tutores, Nominum paternorum periculum , quae post pubertatem adoloscentis idonea fuerant praestare cogendi non erunt.

Se uolade ad mi.& peri. l.Qui negociationem, Duo milia potuerint a substantia haereditatis separare,& in nomina collocare neglexerint. Idem de sun.instr. l. Liberto,Ex nominibus debitorum elegi eidonea nomina. Africanus ad SenatusconsVelleianum lege Tutor, Quod parum idonea nomina debitorum uiderentur. Modest. Si certu petatur. Periculum nominum ad eum, cuius culpa factum probari potest, pertinet. Scaeuo. de stat. liberis, lege Sticho, Argentarius coactar cum pene totam fortunam in nominibus haberet. Idem de sun. inst. l. Liberto, Ex nominibus debitorum elegi e/ idonea nomina. Ιde de don l. Ad eum, Pecultu tuu omne quicquid habes, ta in no ibus,quam in rebus mouetab. siue in numerato, me tibi cocedere hac epistola mea manu scripta,notu tibi lacio. Papinia. de admirer.l. Imperatores, item rescripserunt, nominum, quae deteriora facta sunt tempore curatoris, periculum ad ipsum pertinere.

QVi s neget esse modu loquendi,quo Latinitas tota contineatur Nam quis esset, qui operam ludere,dicere auderet, nisi prius patres illi Latinae eloquentiae sic dixissent. Cum . n. frustra aliquid fieri putabant, Operam ludimus dice. bant,quod imitatione dignum maxime est. Plau .in Pseu. In pertusum ingerimus dicta dolium , operam ludimus. Teren. in Phor. In illis fructus est, in illis opera luditur. Plautus in Casina, si me nunc suspendam,operam luserim,&praeter operam,restis sumptum secerim. O S.

OS, certo modo loquendi ab illis antiquis pro audacia, &temeritate, quandoque pro conspectu ponitur. O , Cie. I

214쪽

ΠADRIANVS CARDINALIS

Cic. in Orat. Quod tandem os eit illius 'patroni, qui ad eas causas sine ulla scientia iuris audet accedere Ide in Uer. Os hominis,insignemq; impud ctiam cognoscite In Phili p. s. Sed illud os, illam impuritatem. In phili p. it. A udi siet furentis introitum Dolo bellae,uocem: impuram, atq; os illud infame. Idem pro C. Rab. Post humo, auod habent os3 qua audacia pSali ult. in Iug. I ncedunt per ora uestra magnifice. Cicer.pro Cn. Planc. Quae cum ita sint, iam succumbam La-- terensis isti tuo ori nimio , in eo , in quo nihil potest esse

nimium, quoniam ita tu uis , nimium me gratum esse, concedam. O p E R AE.

OPERAa in plurali, quod nusquam ab aliis obseruatii repperi,id esse uidentur quod lectatores, assectae . clientes. que res quo facilius iudicari queat, ut coniueui, infra qui collegi, locavi. Cicer. Quinto fratri, Cum omnia maledicta, uersus etiam obscoenissimi in Clodium,& Clodiam dicerentur, ille furens,& exanguis interrogabat suos in clamore ipso , quis est et qui plebem famen ejcaret Respondebant opere, Pompeius,& subdit. Factus est a nostris impetus, fuga operarum,& subdit. Itaq;

se comprobat,homines ex agris accersit, opera autem l uas Clodius confirmat, manus Ad Quirinalia paratur. Eidem. Operae Godianae clamorem fultulerant. Idem At. Operae comparan rur. Eidem, Operae Clodianae pontes occuparunt. Eidem, Qui erant mecii, facile operas aditu prohibuerunt. Idem pro P. Sex. Erat enim mihi contentio,non cum victore exercitu. sed cum Operis conductis, Sc ad rapiendam urbem

concitatis.

Idem pro. P. Syl. Contra patrem tuum operas & manum

comparasse.

Idem in oratione qua senatui gratias agit post redditum suu Cum iisdem operis suffragmin serentibus.

obtinere,

215쪽

DE MODIS LATINE LO. io

OBTiNERE PRO FINCIAM.

ORTINERE prouuaciam,modus dicendi, quo signiscatur

habere prouinciam ad tempus ad regendam, ut proco alui, aut praetor, uel ut quaestor, aut pro alio magistratu. Cic. in Ver. Iam antea in sella sedens praetor, cum prouincia Siciliam obtineret. In eun&Sic.Obtinui quaesturam in prouincia, ut omni voculos in me unum coniectos arbitrarer .

Idem pro L. Fla. Cum Asiam prouinciam consulari imperio

ob tmeres.

Idem pro Q. Lig. Interim P. Accius Varus,qui prqtor Asiam iobtinuerat, Vticam uenit.

Idem in Vatiniit testem: Cu quaestor Macedonia obtinebat. Idem pro M. Cael. Africam tum praetor ille obtinebat. Lentulus Cic. Et mihi dent negocium ut Asiam obtineam. T. L. ab urb.con. Galliam prouinciam obtinere.

Obtingere autem prouinciam est,cum sortito prouincia regenda alicuι commitrabatur.

Cic. in Uer. Quaestor ex senatusconsulto prouinciam sortiatus es,obtigit tibi consularis. Idem Att. Aliam mainto su au i stimo fratri obtigisse audisti. O B .E Velli ex intimis latebris, modo coniunctionis, modo praepositionis particulae. Ob candidissimili sensum: non . n. uulgatum illum, aut palam positu na, quod propter significae , uerum id quod circum, uel ante, aut contra ostendati, atq; ta ante, ut sermoni interponatur, uelut obex quidam, & .nteriaceata ut obsidere urbem, id est, circunsedere. Plaut in Mili. Nunc demum experior Ob oculos caliginem prius mihi obtigisse. Ibi. Nam ille qui lanam ob oculum habebat, nauta no erata Idem in Truc. Irata est, quia scortum ob oculos adduxerita Cicer. pro P.Sex. Aut ego illas res tantas, in tanta improborum multitudine cum gerebam,non mihi morS, non eXIlium ob oculos uersabantur Idem de fi . bono. & ma. Cuius incola Sophocles ob oculosu ersabatur. T. L.ab urb.con. Foeda mors ob oculos erati

216쪽

Ιbid. Vt mors ob oculos omnium esset. Vergi. Cum tus ob Italiam,terrarum clauditur orbis. Plaut.in Aulul. Dum it dormitum sollem obstringit ob gula. Inde obire prouinciam, obire Iundos, obire sacra dicitur. Cie. in Uer. Ego Sicilia totam quinquaginta diebus sic obij. Idem de Orat. Iudicia priuata magnarum rerum obire. Ibid. Cui nostrum uon licet fundos nostros obire. Verg. Ducunt exortem Aeneam, quem fulva leonis Pellis

obit totum.

Cicer in Uer. Nam aestate summa, quo tempore caeteri Praetores obire prouinciam,& concursare consueuerunt. Ibide. Cum uero aestas summa esse iam coeperat, quod tem

pus omnes.

Iam semper Siciliae praetores tu itineribus consumere consueueruut,propterea quod tum putant obeundam esse maxime prouinciam,cum in areis frumenta sunt. Idem pro lege Mani. Cum ita clausa erant nobis omnia maria, ut neq; priuatam rem maritimam, neq; publicam iam obire possemus.

Τit. Livius ab urbe condita. Quanquam ipse plurima sacra

obibat. Ibid. Munus uigilarum obibant. bid. Quia duo consules obire tot simul bella nequirent. Ibid. Ne ad omnia simul adire,& obire unus non possit. Ibi d. Haud grauate munia bcundo. Cic. de amicitia. Qui diligentissime semper illum diem, illudque munus solitum es obire. Idem pro . l. Agrar. Qui rerum priuatarum causa legationes liberas obeunt. Ibid. Haereditatum obeundarum causa. Verg. Magna, obeuntia terras.Tot maria intraui.

Caesar in Co. Omnia per se obire,& quid quoq; loco faciendum esset prouidere uon poster. De particula ob pro contra. Plau. in Sti. Tranquillam uiam concinna, rex obstabit, res e perueriri O ipsum. οIbi. Si tibi nulla aegritudo est animo obuiam. Offendere.

217쪽

DE MODIS LATINE LO.

OFFENDERE.

OFFENDERE, interdum idem est quod incurrere, Unde offensiones pedum, quas Augustus Caesar ut dirum, S mali ominis abhoreba r. Plau. in Curculione . Ne quem in curti capite aut cubito,aut pectore offendam, aut genu. Cic. M. Varroni, Quis est tam lynceus, qui tantis tenebiis nihil offendat, nusquam incurrat Idem Lentulo, Si cecidisset ut uolumus,& optamus, omneste sapienter,& fortiter: sin aliquid estet ostensum, eosdem illos,& cupide, Sc temere fecisse dicturos. Idem in Uer. Si tantulum offensum,titubatum m sit. Ouid. in epistola, Cu soribus uelles ad Troia exire paternis. Pes tuus Offenius limine signa dedit. Idem de pastis, Creditur ostenso procubuisse pede.Τibullus, te canit agricola e magna cum uenerit urbe, Seruus inoffensum retuleritq; pedem. Idem, offensum in porta signa dedisse pedem. Viri ru. Si ad asciam Offenderint calculi, non erit calx tem

perata.

Plau. in penulo, Quemq; visco offenderant. T. L. ab ur .con. Miles ostenso scuto praebuit sonit uni. Cic. pro Clu. Qui bis apud eos iudices ostendisset.

OP a s a bonis illis autorinus positas non solum pro diauit ijs, uerumentiam pro potentia, quae constat ex amiciscite telis, propinquis, populari fauore, infra plane colliges. C.de ossi Exillusi; in re p. pleritq; largitores et factiosi,ut opes quam maximas conte quantur,& sint potius superiores ui, quam iustitia pares. Idem de amic. Diuitiae ut utare, opes ut colare, honores ut laudere. Ibid. Sic multorum opes praepotentium excludunt amicitias fideles. Idem pro Clu. Sylla maximis opibus, cognatis,assinibus. Idem Attico: Tamen firma munitur quaedam nobis ad retinendas opes nostras, tuta ut spero uia.

Idem pro Pub. Quin. Vt P.Qui utius,cui tenues opes , nullae O facultate ν,

218쪽

HADRIANVS CARDINAL Is

sacultates,exiguae amicorum copiae sunt, cum aduersario gratiosissimo contendat. Idem ad equites Romanos . Et singulorum opes saepe sunt

tenues.

Idem pro L. Murena, Ut eius opes, atque ingenium praesidio , multis etiam e lienissimis , uix cuiquam inimicus esse deberet.

OPrrΜus, maximus, non solum de deo dicitur,sed de sun .do, agro,domo,& aliis. αCelsus de contrahenda emptione , Cum uenderes landum non dixisti ut optimus', maximusq; est. Hemule.de emptioni b. l. Quo ad seruitutes: Nisi ut optimus, maximusq; esset traditus fuerit fundus. Paulus delegatis lege Si mihi: Uti optimi, maximiq; sunt. Idem de fundo instructo.l. Fundo legato, Ut optimus, maximusque est.

PERPETU V S.

OVAM multi innote perpetuum,&uerbo perpetuo errauerunt, proprietatem quae in dicendi bonorum autorii moclo consistit, ignorantes Est. n. perpetuum, inter caetera, quod lolidum da on conciliam in frustra, sed continuatum, non interruptum, aut temporis spatio intermissum. Et eodem lentu perpetuare dicitur. i. sine intermissione continuare,uti infra lath ostendetur. Plau. in Rud. lactate ex eptis plurimis misererpetua nocte ,

Idem in Mer. Si quidem isti dicto solida & perpetua est fides. Tereia. in Hecyra, Cum milite Corinthum hinc sum profecta inhumanissimo, biennium ibi perpetuum misera illum pertuli. Ibid. O fortuna, ut nunquam es perpetuo bona. Cic. in Verrem , Vira lata via perpetua. Ide ad Atticum, Clodium praesentem fregi in senatu, cu oratione perpetua plenissima grauitatis, tum altercatione. Cato in re rust. Ultro, ci troq; sulcos perpetuos ducito. Caesar in co. Erant perpetuae paludes. Ibid. Trabes perpetuae collocantur. Ibid. Palus perpetua intercedebat

Ibidems

219쪽

DE MODIS LATINE LO. tost

Ibidem Perpetuae fota quinos altae pedes ducebantur. Ibidem,Pro ii etere,ac perpetuam me fide. Cicer. pro lege Manil. Quod ut illi proprium , ac perpest Idem pro Cn.Pla. Ego uero si cum illorum inpiorum serro,& manu concidissem,in perpetuum respu.ciuile,praesidium salutis suae perdidisset. . Idem in Catil. Ignem vestae perpetuum,ac sempiternum.

Verg. Pascunt perpetuo tergo bouis. Idem, Perpetuis soliti patres considere mentis. Idem,Sola ne perpetua moerens carpere iuuenta: Ouid. in ibin. Dij tibi dent, nudosq; lares,inopemqhsenecta, Et longas livem es,perpetuamque sitim, Idem de Ponto, Sic mea perpetuis liquet cunt pectora curis. Catullus, iucundum mea uita mihi proponis amorem, Hunc nostrum inter nos,perpetuumq; fore. . Vitruvius, Dum in crassitudine perpetuae taleae oleaginae ustulatae quam creberrime initruantur. Ide,Quaerantur solum si sit perpetuo lolidum. Idem, Sin autem ualles erunt perpetuae, in declinato loco

cursus dirigentur. . . Τ.L. ab urbe con Saltus perpetuis montibus inter te uincti.

Ibid. Modo sit perpetuus huius qua uiuimus paciS amor. Idem de bello Mac. Perpetuis orationibus die alium pio. Patii. de ser. rust. prae. l. Si uia, s lacus porpetuus in tuo fundo est, nauigandi quoque seruitus,ut peruemantur ad fundum uicinum imponi pote it - . Idem Quod cuiusq; uniuersitatis nomine, lege item eorum, N is lex municipis uel perpetua consuetudo prohibeat. Vlp. soluto matrimonio sege si cum dotem; Et liquide uiteruallum furor habeat,uel perpetuus quidam morbus eii.

Perpretiare.

Plau in Pseu. Non est iustus amator, nisi qui perpetuat data . Cic.de oratore, Ut si cui si infinitus spiritus datus,tamen euperpetuare uerba nolimu S.

Idem pro P. Sylla, semper Caecilius in calamitate fratris tui iudi cum ptatem perpetuandam, lesis acerbitatem miri-

220쪽

HADRIAVNS CARDINALIS

CVM legissem uariis in locis in Cic. apud iurisconsultos,

& autores alios, penes quos uidetur quod amodo latinae linguae proprietas resedis e, prae stare culpa, dolum, vim, casum, uitium,& alia huiusnaodi, & qua si caecutientibus oculis, quid eo modo dicendi significaretur, hallucinarer,contulissemq; simul plura loca ex iis, quo id melius internoscerem uisum est mihi id est e praestare culpa, uitiu, & caetera id genus, quod ad culpam teneri, Et ut signis cantius dica, id mihi uidetur culpa praestare, quod stare pro culpa, uti

clarius ex iis, quas lubieci autoritatibus,demonstratur. Cic. in epistola, C.I orquato. Simus igitur ea mente, qua ratio,& ueritas praescribit ut nihil in uita a nobis praestandii praeter culpam putemuS. Idem de orator Perge uero Crasse,inquit Mutius, istam. n. . culpam, quam uereris, ego praestabo.

Ibi. Defendebamus quicquid fuisset in comodi in mancipio, id si uenditor scisset, neq; declarasset, praestare debere. Ibidem, Demonstrare grauissilius uerbis,multos sepe impetus populi non rullos es e, quos praestare nemo possit. Ide Papyrio Peto, Sic uideo philosophis placuisse iis, uigo loli uidetur uim virtutis tenere, nihil esse sapientis praestare, nisi culpa qua mihi uideor dupliciter carere. Idem in Top. Omnibus est ius pariete directum ad parietem comunem adiungere soliduna, uel fornicatu . At si quis in pariete comum damni insecti pronuserit, non debebit oraestare quod fornix viiij secerit. Idem pro P. Sextio, Ea conditione gessera, ut meum factum temper omnes praestare, itieri'; deberent. Idem ad Quin. fratrem. Quos ueto aut ex domesticis coniunctionibus , aut ex nece stariis apparitionibus tecum eia

Ie uoluisti, qui quasi ex cohorte praetoris appellari solet, horum non modo facta, sed etiam dicta omnia praestauda

nobis sim t.

Idem de ossi. Si autem dictit non omne praestandii est, quod

dictum non est,id praestandum putas pCaesar m cona. Neq; periculu praestare eorum, sed tota rem ad Pompeium reiicere. Cic.

SEARCH

MENU NAVIGATION