장음표시 사용
351쪽
i Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo .gelistae, ii qui erat unus de septem, mansi-ay. Ego scio quoniam intrabunt post di- mus apud eum.
seessionem meam lupi rapaces in vos , non parcentes gregigo. Et cx vobis ipsas exurgent viii Ioquentes perversa, ut abducant discipulos post se.
quoniam per triennium nocte de die no cessavi, cum lacrymis monens unumquemque vestrum 32. Et nunc commendo vos Deo, dc ver.
bo gratiae ipsius, qui potens est aediseare, dedate haereditatem in sanctificatis omnibus. 33. Argentum , de aurum , aut vostem intillius concupivi, scut 4. ipsi scitis: ii quoniam ad ea, quae mi hi opus erant, di his qui mecum sum, inse ni straverunt manus ist: 33. Omnia ostendi vobis, quovi iam si e la-lborantes, oportet suscipere infirmos, ae me-lminisse verbi Domini Jesu, quoniam ipse di-lxit Beatius est magis dare, quam accipere . 6. Et elim hae dixisset , positis aenibus suis oravit cum omnibus illis. 37. Magnus autem se ius factus est omnium: de procumhentes super collum Pauli ,losculabantur eum,38. dolentes maximὰ in verbo , quod di-li erat, quoniam amplitis laciem eaus non e sent visuri. Et deducebant eum ad navem .
dus Iresiatim , paratas pra Christo etiam moriem stibiser eumque Ie salem perectisset , Jaobus ipsi suadet vit cum quinqua viris motum solearibtis sesanct fieri: qtiod edmnθυι, νυiιών ' Iudaeis, sed ex einum ma nibus eripitin a tribuno, a quo eatenis alti- guttis ducitur m eastrat impetral tamen ficiatriem loquenae ad populam.
remus abstracti ab eis , recto eursu venimus Gum , de sequenti die Rhodum bl& inde Pataram a. Et cum invenissemus navem transfretan tem in Phoenicem , ascendentes navigavimus. . Clim apparuissemus autem Cypro , relinquentes eam ad snistram , navigavimus
in Syriam , Ac venimus Tyrum : ibi enim
4. Inventis autem discipulis, mansimus ibi diebus septem: qui Paulo dicebant per Spiritum ne ascenderet Ierosolymam.
3. Et expletis diebus prosecti ibamus, de .lducentibus nos omnibus cum uxoribus , dc
filiis usque soras civitatem di de post is x nibus in littore , oravimus 6. Et e dira valesie issemus invicem , ascendimus navemi illi autem tedaerurat in sua. I. Nos vero navigatione expleta a Tyro descendimus Ptolemaidamt de salutatis Da tribus, mansimus die una apud illos. 3. Alia autem die prosecti , venimus Cae-lsaream'. Et intrantes domum Philippi evam 9. Huic autem erant quatuor stiae virgi-Jms prophetantes. o. Et cum moraremur per dies aliquot , supervenit quidam a Iudaea propheta , -- mine Agabus. II. is cum venisset ad nos, tulit Ionam
Paulit de alligans sibi pedes, de manus, dixit, Haee dicit spiritus sanctus: Virum, eu-jus in Yona hare, fac alligabunt in Ierusalem
Iudaei, Ze tradent in manus Gentium. Ιχ. Quod eum audissemus, rogabamus nos, de tui loel illius eram, ne ascenderet Ierosolyma I 3. Tunc respondit Paulus, de dixit: Quid sa- citis flentes,de amigentes cor meum rio enim non solium alligari, sed de mori in Ierusalem paratus sum propter nomen Domini Iesu. I 4. Et eii mei suadere non possemus, quievimus, dieentes: Domini voluntas sat .is. Post dies autem istos praeparati, ascendebamus in Ierusalem.
s. Venerunt autem S ex discipulis a ta sarea nobiseum , adducentes secum apud quem hospitaremus Mnas nem quemdam Cyprium, antiquum discipulum .i . Et tam venisi us Ierosolymam , libenter exceperunt nos fratres.
I 8Sequenti aute die introibat Paulus nobiseu ad Iacobum, omnesque collecti sunt seniores. I9. Quos cum salutaset, narrabat per sim
gula, quae Deus secisset in Gentibus per ministeri uin ipsius. ΣΟ. At illi eum audissent , magnificabant Deum, dixeruntque ei: Vides Dater, quot millia sunt in Iudaeis, qui crediderunt, fleomnes aemulatores sunt legis. 2I. Audierunt autem de te, quia distem nem doceas a Moyse eorum, qui per Gentes sunt, Iudaeorum 1 dicens non debere eos circumcidere filios suos , neque seeunddmconsuetuginem ingredi. aia Quid ergo est 3 utique oportet convenire multitudine mi audient enim te supervenisse
a I. Hoc ergo sic quod tibi dicimus 1 Sunt nobis viri quatuor, votum habentes super se. 24. His a sumptis, sanctificate eum illis r de impende ' in illis it ut radant capita r de scient omnes quia quae de te augierunt, salsa sunt, sed ambulas de ipse custodiens legem. 21. De his autem , qui crediderunt e Gentibus , ii nos seripsimus , audicantes ut abstineant se ab idolis , immolato , dc san guine de suffocato, fle fornicatione. i 16. Tune Paulus, assiamptis viris, postera die
purifieatus cum illis intravit in templu,annuntians expretionem dierum purificationis, donec offerretur pro unoquoque eorum oblatio. 27. Dum autem septem Aies consummarentur, hi, qui de Asia erant, Iuda , eum vidissent
eum in templo, concitaverunt omnem popu-llum, de iniecerunt ei manus, clamantes ra8 Viri Israelita , adjuvate di hic est homo, qui adversus popuJum , de legem , de locu in hunc, omnes ubique docens, insuper 3c Gentiles induxit in templum , dc viola, vit sanctum locum istum. as. Viderant enim Trophimum Ephesum
in civitate eum ipso , qu .ra aesti triaverum . i. de tuo l
352쪽
quoniam in templum introduxisset Paulus. 3o. Commotaque est civitas tota , & sa Ota est concurso populi. Et apprehendentes Paulum, trahebant eum extra templum: distatim elausae sunt januae. 3 a. Quaerentibus autem eum occidere , nuntiatum est tribuno cohortis: Quia tota
leoniunditur Ierusalem. 32. Qui statim assumptis militibus , dicenturionibus, decurrit ad illos . Qui es m. idissent tribunum, & milites. cestiverunt percutere paulum. 33. Tunc accedens tribunus ' apprehendit eum, de iussit eum alligari catenis duabus: Se interrogabat quis euet, & quid Deisset. 4. Alii autem aliud clamabant in turba. Et cdm non posset certum cognoscere prae tumultu, iussit duci eum in castra. II. Et cum venisset ad gradus, contigit ut portaretur a militibus Oropter vim populi. 36. Sequebatur enim multitudo populi , clamans: Tolle eum.
37. Et eum coepisset induci in eastra Pamlus, dicit tribuno 1 Si licti mihi loqui aliquid ad te; Qui dixit: Graece nosti 38. Nonne tu es AEgyptius ' , qui ante hos dies ' multum eo itasti, di eduxisti in desertum quatuor millia virorum scariorum s. Et dixit ad eum Daulus : Ego homo sum quidem Iudaeus a Tarso Ciliciae , non ignotae civitatis municeps. Rogo autem te, permitte mihi loqui ad populum.
dibus, annuit manu ad plebem, di magno silemtio iacto, allocutus est lingua Hebraea, dicens:
eonis oris Maenem , vociferantur Iudae; ipsum in tora tollandum , ea quod diceret .
civem Romanum esse. t. T iri fratres, di patres, audite quam V ad vos nune reddo rationem a. Cum audissent autem quia Hebraea lingua loqueretur ad illos, niagis praestiterunt silentium. 3. Et dieit Ego sum vir Iudaeus natus in Tarso Ciliciae, nutritus autem in ista civi. tate , secus pedes Gamaliel eruditus Iuxta veritatem paternae legis, aemulator legis, sciat ac vos omnes euis hodie. . li qui hanc viam persecutus sum usque ad mortem, alligans di tradens in custodias viros, ac mulieres, s. sicut princeps sacerdotum mihi testimo. nium reddit , & Omnes mantes natu , it a quibus & epistolas accipiens, ad fiat res Da. mascum pergebam, ut adducerem inde vinctos in Ierusalem ut punirentur. 6. Factu in est autem, eunte me, & appropinquante Damasco media die , subito delccelo circumfulsit me lux e piosa r . di decidens in terram, audivi vocem dicen-ltem mihi: Saule , Saule, quid me persequeris 8. Ego autem respondi: Quis es Domine
Dixitque ad me e Ego sum Iesus Nagareianus, quem tu persequeris. s. Et qui mecum erant , lumen quidem viderunt, vocem autem non audierunt elux, qui lcquebatur mecum.
ro. Et dixit Quid faciam, Domine; D
minus autem dixit ad ine r Surgens vade Damastum 1 es ibi tibi dicetur de omnibus, quae te oporteat facere. xi. Et cum non viderem prae claritate Iuminis illius , ad manum deductus a mini. ilibus, veni Damascum. II. Ananias autem quidam, vir seeundum legem testimonium habens ab omnibus --
I 3. veniens ad me , & astans dixit mihi Saule frater respice . Et ego eadem hora respexi in eum. i . At ille dixit r Deus patrum nostrorum praeordinavit te, ut cognosceres voluntatem ejus , di videres justum , dc audires
is. quia eris testis illius ad omnes homi nes eorum quae vidisti de audisti. is. Et nunc quid moraris δ Exurge , de baptigare , & ablue peccata tua , invocato nomine ipsus. Ir. I actum est autem revertenti mihi in Ierusalem ' , di oranti in templo, seri mei Ana. in in seu pote mentis, 8. de videre illum dicentem mihi, Festina, di exi vel iter ex Ierusalem: quoniaminon recipient testimonium tuum de ine.
I s. Et ego dixit Domine ips seiunt si quia lilium,3 3,
lego eram concludens in carcerem, S caedens per synagogas eos, qui credebant in te 2o. &elim sunderetur sanguis stephani testisiui, is ego astabam, di consentiebam, dicini si s .., stodiebam vestimenta interficientium illum. 21. Et dixit ad me : Vade quoniam ego in nationes ionge mittam te. 22. Audiebam autem eum usque ad hoc vethu,& levaverunt vocem suam dicentes: Tolle de terra humsmodii non enim sas in eum vivere. 23. UMiserantibus autem eis , de prori. cientibu a vestimenta sua , & pulverem ja- Elantibus in aerem, avi iussit tribunus ' induci eum in castra, l . t isti sagellis caedi, de torqueri eum, ut sciret
propter quam causam sic acclamarent ei. 23 Et cum astrinvisent eum lotis dicit astanti sol Centurioni Paulus: Si hominem Romanum & indemnatum Iicet vobis flagellare pa6. Quo audito, Centurio accessie ad tribunum, & nuntiavit ei, die si Quid acturus es γ hic enim homo, civis Romanus est.27. Accedens autem tribunus, dixit illi: Die mihi s tu Romanus es λ At ille dixit: Etiam. 28. Et respondit tribunus: Ego multa sumiama civilitatem hane consecutus sum. Et Pamlus alti Ego autem di natus sum. 29. Protinus ergo giscesserunt ab illo, qui leum torturi erant. Tribunus quoque timuit postquam rescivit, quia civis Romanus e iet, de quia alligasset eum.
qua ex causa accusaretur a Iudaeis, solvit eum,& jussit sacerdotes convenire, de omne concilium , & producens Paulum, statuit inter illos.
353쪽
pem sarir dolum qui ipsum iusserat in fariem p retiti, dieit parietem deare tum , sed eti- ρι se ζυιδ nestiget esse primi morer ritum deumqu/ ibidem dixisses se Psaris eum , O, d
resurita one mortuorum judicari, Gra es inter Pharisaeos est saddueaeos maena dissenso Dominus nocte Paulum eo ortas , praedFrans quod etsam Romae esset is ipso te femturtis r detecta multorum κου oecidenda muti eoriaratione, tribunias mittit eum Caesaream
militibtis sipatum ad FHiram raefidem, seriptis ad eum litteris quae his referantur. a. Ntendens autem in concilium Paulus ait: I Viri fratre ego omni eoscientia bona c. versarias sum ante Deum usque in hodiernu die. 2. Princeps autem sacerdotum Ananias praecipit astantibus sbi pere utere os ejus. . Tune Paulus dixit ad eum i Percutiet te Deus, paries dealbate. Et tu sedens judieas me secundu legem,& contra lege iubes me percuti λη. Et qui astabant dixerunt: summum sacerdotem Dei maledieis; s. Dixit autem Paululi Nesciebam fratres quia princeps est sacerdotum . Scriptum est enim: li Principem populi tui non maledices.
6. Sciens autem Paulus, quia una pars esset Sadducaeorum, & altera Phari eorum, exelamavit in concilior Viri fratres, rego Phari. sius sum, filius Pharisaeorum, de spe Ae r
surrectione mortuorum ego auditor.
. Et eum haec dixisset,sacta est dissenso inter Pharissos,&Sadduc cis δε soluta est multitiasso. 8. ii Sadducri enim dicunt, non esse resurrectionem, neque Angelum, neque spiritum :Pharisaei autem utraque constentur. 9. Factus est autem clamor magnus. Et sudigentes quidam Pharisaeorum, pugnabant, dicentes Nihil mali invenimus in nomine isto quid si spiritu Ioeutus est ei, aut Angelus Io. Et clim magna dissenso facta esset, timens tribunus ne discerperetur Paulus ab ipsis, iussit milites descendere, & rapere eum de
medici eorum, ac deducere eum in ca sera. II. Sequenti autem nocte assistens et Do minus , ait, Constans est sicut enim testis eatus es de me in Ierusalem, sic te oportet & Itomae testificari. ra. Facta autem die collegerunt se quidam ex Judaeis, & devoverunt se dicentes neque manducatinos , neque bibituros, d nec occiderent Paulum. Erant autem plus quam quadraginta viri, qui hanc coniurationem secerant: t4.qui acresserunt ad principes sacerdotum,&seniores,di dixerunt1 Devotione devovimus nos nihil gustaturos, donee Oeeidamus Paulum. j I s. Nunc ergo vos notum facite tribuno cum concilio , ut producat illum ad vos , tanquam aliquid certius cognituri de eo . Nos vero prius quam appropiet, parati sumus interseere illum.
6. Quod elim audi uel filius sorori, Pauli
insidias, venit, & intravit in castra , nuntiavitque Paulo. ii . Vocans autem Paulus ad se unum ex Cenia turionibus, alti Adolescentem hune perdue ad
tribunum, habet enim aliquid indieare illi big. Et ille quidem assiimens eum duxit ad tribunum , & ait o Vinctus Paulus rogavit me hune adolescentem perducere ad te, habentem aliquid loqui tibi.
I9. Apprehendens autem tribunus manum
illius seeessit clim eo seorsum, & interrogavit illum: Quid est, quod habes indicare mihi λao. Ille autem dixit i Judaeis convenit rogare te, ut crastina die producas Paulum in conci-ltu, quasi aliquid certius inquisituri sint de illo, II. tu veri, ne credideris illis, insidiantum enim ei ex eis viri amplius quam quadraginta, qui se devoverunt non manducare, neque bibere, donec intersciant eum t &nune parati sunt, expcistantes promissum tuum. 11. Tribunus igitur dimisi adolescentem, praecipiens ne cui loqueretur quoniam haec nota sibi fecisset. 13. Et vocatis duobus Centurionibus, dixit illis Parate milites ducentos , ut eantusque Caesaream, de equites septuaginta , dilancearios ducentos, a tertia hora noctis ta . & jumenta praeparate, ut imponentes Paulum, salvum perducerent ad Felieem praesidem. a 1. Timuit enim ne sorte raperent eum Judaei, & oeciderent, di ipse postea calumniam sustineret , tanquam accepturus pecuniam J16. seribens epistolam continentem haec rChλυnios Lysias Optimo praesidi , Feli- ei, salutem. 17. Virum hunc comprehensum 3 I di ii, &incipientem interfici ab eis, superveniens cum exercitu eripui, cognito quia Romanus est 18. volensque scire. causam, quam objici bant illi, deduxi eum in concilium eorum. 29. Quem inveni aceti sari de quaestionibus legis i plorum, nihil vero dignum morte aut vinculis habentem criminis. o. Et eum milii perlatum esset de insidiis, quas paraverant illi, misi eum ad te, denuntians & a ceu satoribus ut dicam apud te. Vale M. Milites ergo secundum praeceptum sibi, assumentes Paulum, duxerunt per noctem in Antipatridem. a. Et postera die dimissis equitibus ut eum eo irent, reversi sunt ad eat ira.33. Qui cum venissent Caesaream , de tradidissent epistolam praesidi , statuerunt ante illum & Paulum. 34.Coen legisset autem,& interrogasset de qua provincia esset: & cognoscens quia de Cilicia,
3. Audiam te,inquit,cu accusat res tui venerint. Iussitq; in prςtorio Herodis custossiti eum.
i. D Ost quinque autem dies descendit prin.
v ceps saeerdotum, Ananias, cum si nimi ibus
354쪽
K ribus quibusdam, & Tertullo quodam orat e, qui adierunt praesidem adversus Paulum. a. Et citato Paulo coepit accusare Tertullus, vicensi Cum in multa pace agamus per te,&multa corrigantur per tuam providentiam ;3. semper de ubique suscipimus , optime Felix, cum omni gratiarum actione. . Ne diutius autem te protraham, oro , breviter audias nos pro tua clementia. s. Invenimus hunc hominem pestiferum . Se concitantem seditiones omnibus Iud is in universo orbe, de auctorem seditionis secta
Nisarenorum: 6. qui etiam templum violare conatus est, quem de apprehensum voluimus secundit milegem nostram iudicare. 7. Superveniens autem tribunus Lysias, cum vi magna eripuit eum de manibus nostris, 8. jubens accusatores eam ad te venirer a
quo poteris ipse judicans, de omnibus istisc
gnoscere, de quibus nos accusamus eum.
s. Adiecerunt autem de Iudaei , dieentes hae ita se habere. Io. Respondit autem Paulus , s annuente sibi Di side dicere: ) Ex multis annis ' te esse judicem genti huic sciens, bono animo
pro me satisfaciam. II. Potes enim cognoscere, quia non plus
sunt mihi, dies , quam duodecim , ex quo lascendi adorare a in Ierusalem r
eastitate, de de iudieici suturo, tremefactus Felix respondit: Quod nunc attinet, vadertempore autem opporIunci accersam ter
26. simul de sperans, quod pecunia ei da-ltetur a Paulo; propter quod de frequenter laccersens eum, loquebatur cum eo. 27. Biennio autem expleto , accepit sucisees brem Felix Pontium Festum. Volens autem gratiam praestate Iudaeis Felix, reliquit Paulum vinctum.
Fesum hon obsequiιur Iudaeis infidiose petraristis tit Patitas Ie o Ermam dueatur: sed Caesareae avd t Hut accusatorer Puuti res n. Anemr qua a Foro re uoistis an Desiet M L, Myeari Ierosi mis , appedat Caesarem e ει ι Pauti eatam regi Agrippae indicat, qui ipsum odire cupit , rectoque die Jubrate Fou a uetitiν eorum Aerippa Bernise . i. Estus ergo cum venissit in provin-T eiam, post triduu, ascendit Ieroso lymam a Caesarea. a. Audieruntque eum principes sacerdo-ltum, de primi Iudaeorum adversus Paulum: di rogabant eum,3. postulantes gratiam adversus eum , ut
ijuberet perduci eum in Ierusalem , insidias
Eod nilla. & neque in templo invenerunt me tendentes ut interficerent eum in vial cum aliquo disputantem, aut concursum sa- cientem turbae, neque in synagogis, 23. neque in civitate: neque probare possunt tibi de quibus nunc me accusant. I 4. Confiteor autem hoe tibi, quod secun-
'um sectam, quam dicunt haeresim, scdeservio Datri, de Deo meo, credens Omnibus , quae in Lege, de prophetis seripta sunt. a s. spem habens in Deum, quam Ee hi ipsi
xpeeiant, resurrectionem suturam justoruin, de iniquorum4. Fessus autem respondit servari Paulum in Caesareae se autem maturius profecturum .
s. Qui ergo in vobis c ait J potentes sunt, descendentes simul, si quod est in viro cri
6. Uemoratus autem inter eos dies non amplius quam octo, aut decem , descendit Caesaream, de altera die sedit pro tribunali, de jussit Paulum adduci. r. Qui cum perductus esset, circumsteterunt eum , qui ab Ierosolyma descenderant I 6. ln hoe de ipse studeo sne offendiculo i Judaei, multas, de graves causas ob icientes, conscientiam habere ad Deum, & ad homi- . quas non poterant probare, nes semper. t 8. Paulo rationem reddente: Quoniam ne-37. Post annos autem plures eleemosynas que in legem Iudaeorum, neque in templum, lacturus in gentem meam , veni , de obla- neque in Caesarem quidquam peccavi. t tones, de vota. s. Festus autem volens gratiam praestare Iu-8. si in quibus invenerunt me purificatum in idaeis, respondens Paulo, dixit: Vis Ierosoly templo et non cum turba, neque cum tumultu. mam ascendere, de ibi de his judicari apud me 39. Quidam autem ex Asa Iudaei , quos Io. Dixit autem Paulust Ad tribunal Cae-llo portebat apud te praesto esse, de accusare si satis sto, ibi me oportet iudicari r Iudaeis quid haberent adversum mei non nocui, scut tu melius nosti. ao. aut hi ipii dicant si quid invenerunt ir. Si enim nocui , aut dignum morte in me iniquitatis, cum stem in conellio, aliquid seei, non recuso mori: si vero nihilar. nisi de una hae solummodo voce, qua est eorum, quae hi accusant me, nemo ρο- clamavi inter eos sans: li Quoniam de resut-4test me illis donare. Caesarem appello. rectione in i tuorum ego judicor hodie a vobis. Ia. Tune Festus eum concilio locutus, re a a. Distulit autem illos Felix , eertissime spondit Caeserem appellasti λ ad Caesarem ibis. sciens de via hae , dicens 1 Cum iribunus 1 νsas descenderit, audiam vos. λι. Iussitque Centurioni custodire eum , dc habere requiem, nec quemquain de suis prohibere ministi are ei. a 4. Post aliquot autem dies veniens F. lix cum Drusilla uxore sua , qua erat Iudaea, vocavit Paulum, de audivit ab co fi-
idem, quae est in Christum Iesum r
as. Dil putante autem uso de iustitia , deII. Et cum dies aliquot transacti essent Agrippa rex, & Bernice descenderunt Caesaream ad salutandum Festum. r4. Et cita dies plures ibi demorarentur Festus regi indicavit de Paulo, dicens: Vir quidam est derelictus a Felice vinctus,as. de quoesi messem Ierosolymis, adierunt me principes sacerdotum, de seniores Iudaeorum, postulantes adversus illum damnationem. I 6. Ad quo respondi: Quia non est Rci.
355쪽
manis consuetudo damnare aliquem hominem , prius quam is, qui accusatur , pra- sentes habeat accusatores, locumque defendendi aeeipiat ad abluenda crimina. 7. Cum ergo huc eonvenissent sine ulla
dilatione, sequenti die sedens pro tribunali , iussit adduei virum.
48. De quo, cum stetissent accusatores , cte ac die deservientes , sperant devenire in qua spe accusor a Iudaeis, rex.
g. Quist incredibile iudicatur apud vos, si
Deus mortuos suseitat s. Et ego quidem existimaveram , me adversus nomen Iesu Nararent debere multa
nullam causam deserebant , de quibus ego suspirabar malum r
tione habebant adversus eum, de de quodam Jesu defuncto, quem amrmabat Paulus vivere. ΣΟ. Hastans autem ego de hujusmodi quaestione , dicebam si vellet ire Ierosolymam, de ibi audieari de istis.
2I. Paulo autem appellante ut servareturtos sanctorum egci in carceribus inelusi , a principibus sacerdotum potestate acceptar de cum oeciderentur, detuli sententiam. II. Et per omnes synagogas frequenter puniens eos, compellebam blasphemare Samplius insaniens in eos, persequebar usque
ra. In quibus il dum irem Damascum eum p testate, de permissu principum sacerdotum, liad Augusti cognitionem, iussi servari eum, donec mittam eum ad Caesarem. 22. Agrippa autem dixit ad Festum: Volebam de ipse hominem audire.Cras,inquit, audies eu . 23. Altera autem die, cum venisset Agrippa , de Bernice cum multa ambitione , de introissent in auditorium cum tribunis , &viris principalibus civitatis, jubente Festo , adductus est Paulus. avi Et dicit Festust Agrippa rex, de ominnes, qui simul adestis nobiscum viii, videtis nune, de quo omnis multitudci Iudaeorum in. I . die media in via , vidi, rex, de Gelo supra splendorem solis eireumfulsiste me lumen, & eos, qui metum simul erant. I 4. Omnesque nos cum deeidissemus in te ram , audivi vocem loquentem mihi Hebraiea lingua; Saule, Saule , quid me persequeris durum est tibi contra stimulum calcitrare . I s. Ego autem dixi: is es Domine; minus autε ditiit Ego sum Ietus,quem tu persequeris.16. Sed exurge, es sa super pedes tuos rad hoc enim apparui tibi, ut constituam te ministrum, Ze testem eorum , quae vidisti , terpellavit me Ierosolymis, petentes&accla
mantes non oportere eum vivere amplius .
23. Ego vero competi nihil dignum morte eum admisse. Ipso autem hoc appellante ad Augustum, audicavi mittere. 26. De quo quid certum seribam domino , non habeo. Propter quod produxi eum ad vos, & maxime ad te rex Agrippa, ut inte rogatione facta habeam quid scribam. 27. Sine ratione enim mihi videtur mittere vinctum, de causas eius non signiscare . de eorum, quibus apparebo tibi, II eripiens te de populo , de gentibus ,
in quas nunc ego mitto te, I 8. aperire oculos eorum , ut convertan
tur a tenebris ad lucem, & de potestate satanae ad Deum , ut accipiant remissionem peccatorum, di sortem inter sanctos per sdem, quae est in me.
I9. Unde rex Agrippa, non sui incredulos coelesti visioni 2 o. ii sed his, qui sunt Damasci primum,
isses daeis ae Gentibus stis disina motristine praedisasse ostendens ; Fesoque ipsum ex Biamia seleηtia ias ire dierati νespondet, omAesque orat esse C sianos i A ippa d cit eum sortii se disisti, m s Caesarem appellasset. r. A Grippa uero ad Paulum ait: Permit. I, litur tibi loqui pro temetipso. Tunc de Ierosolymis, de in omnem regionem Judaeae, di Gentibus annuntiabam, ut poenitentiam agerent, de converterentur ad Deum , digna poenitentiae opera facientes. 2I. Hac ex causa me Iudaei, elim essem in templo, I comprehensum tentabant inter scele. aa. Auxilio autem ad utus Dei usiue in
hodiernum diem sto , testi scans minoti, atque majori, nihil extra dicens quam ea, quae Prophetae locuti sunt sutura esse, te Moyses ,
a a. si passibilis Chrisus, si primus ex re
surrectione mortuorum , lumen annuntiatu.
Paulus extenta manu coepit rationem reddere.
2. De omnibus, quibus accusor a Iudaeis, rex Agrippa, aestimo me beatum , apud tecum lim defensurus me hodie, 3. maxime te sciente omnia, de quae apud Jugaeos sunt consuetudines, & quaestiones :propter quod obseero patienter me audias . . Et quidem vitam meam a 3uventute , quae ab initio suit in gente mea in Jeros lymis, noverunt Omnes Iudaei r . praescientes me ab initio si velim testimonium perhibere) quoniam secundum certi sis imam sectam nostrae religionis vixi Pharisaus. 6. Et nune in spe, quae ad patres nostros repromissionis iacta est a Deo, stti judicio sub ectus r
. in quam duogeeim tribus nostrae , rim24. Haec loquente eo, Ac rationem reddente, pestus magna voce dixit: Insanis Paule multae te litterae ad insaniam convertunt.
Feste, sed veritatis, de sobrietatis verba loquor. 26. Scit enim de his rex, ad quem de tonstanter loquor: latere enim eum nihil ho tum arbitror. Neque enim in angulo quidquam horum gestum est.27. Credis rex Agrippa prophetis γ Seio quia credis .ag. Agrippa autem ad Paulum: In modico suades me Christianum fieri. as. Et Paulus . Opto apud Deum , & Inmodico, ae in magno, non tantum te, sed etiam omnes, qui audiunt, hodie fieri tales. quali
356쪽
qualis S ego sum, ex e eptis vinculis his. 3o. Et exurrexit rex, de praeses , Bernice , de qui assidebant eis. I. Et eum secessissent , loquebantur ad invicem, dicentes : Quia nihil molle , aut
vinculis dignum quid fecit homo isse. 32. Agrippa autem Festo dixit, Dimitti poterat homo hie, si non appellasset Caesarem.
Patilus a centurione Iulio ducituν Romism versus . tigans per maria loear adiersante autemi s .ento vix pervenιυκι isti quemdam in Creta Ioram: a qua hora praediceret Parius perieulosam esse navigationem , discedentes , pistis ηιών ingentem tempesalem: tandemque pes Patiti consolationem, qui narrans faciam si dis omnium salato ra1riationem , horta halar eos ad cibum sumodum r passi navifragium omnes evadiant ineolames.
i. T l T autem iudicatum est navigare eum
I in Italiam a Ze tradi paulum cum reliquis custodiis centurioni nomine Iulio em holtis Augustae, a. si a endentes navem Adrumetinam sincipientes navigare cirea Asae loca, sustulimus , perseverante nobiscum Aristareho MMedone Thessalonieensias. Cumque arrepta essit navis, de non posset conari in ventum , data nave satibus, serebamur. i 6. In insulam autem quamdam decurrentes, quae vocatur Cauda, potuimus vix ob tinere scapham. i . Qua sublata , adjutoriis utebamur , accingentes Davem, timentes ne in Syrtiin inciderent, summissis vase se serebantur. I 8. Valida autem nobis tempestate lactatis, 1 quenti die jactum sectiunt ras. & tertia die suis manibus armamenta
2o. Neque autem sole, neque sederibus apparentibus per plures dies , & tempe sate non exigua imminente, iam ablata erat spes omni salutis nostra. ai. Et mim multa jejunatio fuisset, tune stans Paulus in medio eorum, dixit di oportebat quidem, o viri, audito me, non tollere a Cre.
ia , tuerique sacere injuriam hanc, & jacturam.
aa. Et nune suadeo vobis bono animo ense, amissici enim nullius animae erit ex umbis, praeterquam navis.
a . Astitit enim mihi hac nocte Angelus Dei, cujus sum ego, de cui deservio, a 4. diceris r Ne timeas Paule , Caesari te oportet assisterer & eece donauit tibi Deus
13. Propter quod bono animo estote viri 3. Sequenti autem die devenimus sidonem .lcredo enim Deo, quia sic erit, queinadm l Humane autem tractans Iulius Paulum, per-lmist ad ami eos ire, & euram sui agere. l . Et inde cum susturinemus a subnaviga. vimus Cyprum, propterea quod essent venti contrarii.
s. Et pelagus Ciliciae de Pamphyliae navi,
gantes, venimus Lystram, qua est Meiae :6. 8d ibi inveniens centurio navem Alexandrinam navigantem in Italiam, transposuit nos in eam. . Et eum multis diebus tardὰ navigaremus, de vix devenissemus contra Gnidum , prohibente nos vento , ad navigavimus Creta, juxta Salmonem r8. de vix juxta navigantes , venimus in locum quemdam, qui vocatur Boniportus ,
cui juxta erat civitas Thalassa. s. Multo autem tempore peracto, di eum iam
non esset tuta navigatio, eo quod de je)unium iam praeteriisset, consolabatur eos Paulus,to. dicens eis: viri , video quoniam eum injuria, de multo damno non lotum oneris, de navis , sed etiam animarum nostrarumine ipit esse navigatio. ii. Centurio autem gubernatori de nauclero magis credebat, quam his, qua a Pauio dicebantur. Ιχ. Et cum aptus portus non esset ad hiemandum, plurimi statuerunt consilium navigare inde, s quomodo possent, devenientes Phoenicen, hiemare , portum Cretae respicientem ad Africum, de ad Corum. II. Aspirante autem Austro , aestimantes propositum se tenere , cum sustulistent de Arion , legebant Cretam. 4. Non post multum autem misi se contra ipsam ventus I hyphonicus, qui vocatur Euroaquilo.
M. In insulam autem quamdam oporteti
a . Sed posteaquam quartadeeima nox R. pervenit, navigantibus nobis in Adria eirea mediam noctem, suspicabantur nautae appa rete sibi aliquam regionem. 28. Qui du summittentes holidem, invene. runt pastiis viginti: 3e pusillum inde sepa. rati, invenerunt passsus quindecim. 29. Timentes autem ne in aspera loca in scideremus, de puppi mittentes anchoras quavi tuor, optabant diem fieri. 3o. Nautis vero quarentibus sugere de navi, leum misissent scapham in mare, sub obtentu quas in ei perent a prora anchoras extendere.
I. dixit Paulus Centurioni, Ae militibus Nisi hi in navi manserint,vos salvi fieri non potestis. 22. Tune absciderunt milites sines scapha, de pasti sunt eam excidere. 33. Et cum lux inei peret fieti, rogabat Paulus omnes sumere cibum, dicens: Quar. tadecima die hodie expectantes jejuni per. manetis, nihil accipientes. 34. Propter quod rogo vos aecipere cibum pro salute vestrae quia nullius vestrum capillus de capite peribit. s. Et eum hae dixisset, sumens panem , gratias egit Deo in conspectu omnium: &leum semisset, coepit manducare. Animaequiores autem facti omnes , Sipii sumpserunt cibum.
37. Eramus vero universe animae in navi ducentae septuaginta sex. 8. Et satiati ei bo alleviabant navem, iactantes triticum in mare. 39. Cilm autem dies factos esset , terram' non agnoscebanti sinum vero quemdam l
357쪽
consulerabant habentem littus, in quem eO- Ir. Post menses autem tres navigavimus gitabant, si possent, ejicere navem. in navi Alexandrina, quae in insula hiema l ... o. Et cum anchoras sustulissent, commit- verat, cui erat ins ne Castrorum tebant se mari, si nul laxantes june utas ρυ- Ia. Et ciim venissemus Syracusam , man-bernaculorum : Ac levato artemone secun-lsimus ibi triduo. dum auiae flatum tendebant ad littus. II. Inde circumlegentes devenimus Rhea
r. Et eum ineidissemus in locum ditha igium: & post unum diem sante Austro, se
lassum, impegerunt navem: prora quidem cunda die venimus 1 nteolos; sxa manebat immobilis , puppis veto solve- I . ubi inventis fratribus rogati sumus manerebatur a vi maris. apud eos dies septem: Ac sic venimus Romam. 4 a. Militum autem eonsilium fuit ut eusto- Is. Et inde cum audissent fratres, Oeeur dias occiderent nequh cum enatasset,effugeret. rerunt nobis usque ad Appii forum, ae tres
43. Centurio autem volens servare Pau-lTabernas, quos cilin vidisset Paulus , gratum, prohibuit serit jussitque eos, qui pos-4tias agens ino, accepit sduciam. Liat natare, emittere se primos, & evade- 16. olim autem veni siemus Romam ', re, & ad terram exiret permissum est Paulo manere sibimet eumsης ni γη . & ceteros alios in tabulis serebant: quoDeustodiente se milite. dam super ea, quae de navi erant. Et sic factum r7. Post tertium autem diem convocavit est, ut omnes animae evaderent ad terram. primos Juflatorum . Cumque convenissent , dicebat eis: Ego, viri fratres, nihil adver-C A P U T XXVIII. Sus plebem faciens, aut morem paternum , vinctus ab Ierosolymis traditus 1um in ma- multis reterique testis e tres humanὸ a Ruν-Inus Romanorum rbaris excipiuntur in inVoti Mesta, in qua I s. qui ctim interrogationem de me ha- percussus a vipera Polus nihil mali pati-lbuissent, voluerunt me dimittere, eo quod tur, patremque Publii principis insulae sani- nulla esset eausa mortis in meitati resistiis, ae atios multos evirate ab rς. contradicentibus autem Iudaeis , coare Ara navigantes tandem Romam pem - ictus sum appellare Caesarem, non quasi gen-munt, tibi Paulus convocatis primis Iudae item meam habens aliquid accusare. rum causam exponis eur Caesarem appetuom 2o. Propter hane igitur causam rogavi rite dieque ab imis consituro praelibeat de vos videte, de alloquit propter spein enim Chriσα , ius verbis multi non eradant blIsrael catena hac circumdatus sum:
qtiod Patilus Uradit ab Isaia mae ctum es 1 t. At illi dixerunt ad eum , Nos neque Je . , per hiranium de fido in CMi Militteras accepimus de te a Iudaea, neque ad-
praed cat omnibus ad ipsum aeredeas u . veniens aliquis fratrum nuntiavit, aut locu
tu, est quid de te malum. r. l . T ctim evasissemus, tune eognovimus χχ. Rogamus autem a te augire quae sen-IL quia Melita insula uocabatur. Baib ltis, nam de secta hae notum est nobis quiari vero praestabant non modicam humanita- ubique ei contradicitur. tem nobis. 13. Clim constituissent autem illi giem , a. Accensa enim pyra, reficiebant nos m-lvenerunt ad eum in hospitium plurimi, qui-nes,propter imbrem qui imminebat , ct frigus .ibus exponebat testificans regnum Dei, sua-3. Cum congregasset autem Paulus sa idensque ei, de Iesu ex Lege Moysi 8e Pr mentorum aliquantam multitudinem, & im-lphetis, a mane usque ad vesperam. posuiset super ignem, vipera a calore cum 24. Et quidam credebant his, quae dice- p Messisset, invasit manum eius. bantur 1 quidam vero non credebant. . Ut vero viderunt Barbari pendentem 23. Climque invicem non essent consen-
bestiam de manu e)us, ad invicem dieebant itientes , discedebant , dicente Paulo unum Utique homicida est homo hie, qui eum et a Jverbum: Quia bene Spiritus sanetus locutus
serit de mari, ultio non sitit eum vi Vete .dest per Isaiam prophetam ad patres nostros, . ,
s. Et ille quidem exeutiens hesiam in 16. dicens Vade ad populum istum, &- 4- ignem, nihil mali passus est. die eo 1 Aure audietis, de non intelligetis:
6. At illi existimabant eum in tumorem de videntes videbitis, Ac non perspicietis. ις convertendum, & subito easurum, deniori. 27. Incrassatum est enim eor populi huJus, Vs Diu autem illis ex chantibus, de videntibit, auribus graviter audierunt , & oculos suos nihil mali in eo seri, convertentes se, di scompresserunt: ne sorte videant oculis , dicebant eum esse Deum. auribus audiant , de eorde intelligant , dc . In locis autem illis erant ptadia plin- convertantur, de sanem eos.cipis insulae, nomine Publii, qui nos susci. 18. Notum ergo sit vobis, quoniam Gen-piens, triduo benigne exhibtiit. tibus missum est hoc salutate Dei , de ipsi 8. Contigit autem, patrem Publii febribus ,laudient. de dysenteria vexatum iacere. Ad quem M. Et elim haec dixisset, exierunt ab eo Iu- Paulus intravit : de cum oris i , de impo- dxi, multam habentes inter se quaestionum .suisset ei manus, salvavit eum. 3o. Mansi autem biennici toto in suo con--t 3
9. Quo facto, omnes, qui in insula habebam ducto Ge suseipiebat omnes , qui ingre- μ' 'i'
infirmitates, accedebant, de curabantur: diebantur ad eum, Io. qui etiam multis honoribus nos hono. t. praedicans regnum Dei, de doceos quarraverunt, de navigantibus imposuerunt quaisunt de Domino Jesu Christo cum omni fi necessaria erant. dueia, sne prohibitione.
358쪽
INotos Ratinis PaulS 'solis dignitatis potius eorum ad quos scripta stiat, quum
rempoνum habita ratio est . mne prima Ioeata es quae ad Romanos ob regna reis timbis miseipulis Melesiae amphtud nem . Deinde quae ad alias Ereti s . Postremo quae ad fietvos. suantae mero se utilitaris cerium eaνam tempus nos recta observat Barinitis ad an-- n m. 18. --. 42. Sed his , inquis , is inua breviter necessario moneniam putamus is letiorem , nonniatis accidisse ut remporum ignoratione in maximos errores incidunt . ria suamobrem serupuis a quae videtur in bifaria temporum indagaris , quantum eo eratis ad veram atque germanam divinae script rae interpretationem quisque facio Iussi bit . A IIaee sentiens Ioannes cir Uomui is, ipse quibus loris, quand e Parii Epistolae Doricitis scriptae pereesistans , haec ait , Proinde hunc laborem nemo extra rem , neve is hanc indignationem supervacaneae curiositatis esse putet; confert enim nobis non pa-A tum ad quaestiones explicandas ipsum Epistolarum tempus . Hactenus Baronius , cuiusti etiam rei hanc rarionem affert ossalomus , quod aliquando Paulus iisdem de rebus is non eodem modo loqui videatur, nee hujus differentiae alia causa subst, quam ipsumis Epistolarum tempus , quod initio indulgendum esset , postea vero non item . Nos ergo Chus omi a Mitriem is Barinii exemplum potius quam vestigia secuti in hae ριο-que imi suatione operam at quam navabimus , sendemusque earum alias esse solptas mitia quam Romam captivias dueeretur Pisiatis r ahas in priMibus illis Unciais in qtissu, ianitis multis ostiane ered tas , per biennium Romae mansit r alias postquam es soluttis , 5berrari redintus r atias Gaique eum iterum Romae vinctus esset , is patito antequam murorso vitam miseer Ex ereris eo Minis , characteris sive non improbandis , quoad Hus feri poterit, etivusque πιδα temptis assignarura , ae de earum etiam araetimerio non risu adsitrientes. Et ad tempus quidaem quia spectas , qua uoriarim mali Disolarum his a do assignari putes, Anno
g. Ad Philemonem. s. Ad Colossenses. s. Ad Galatas. Σ3ro. Ad Ephesos. 4. Ad Corinthios prima .
Σεti. Ad Hebraeos. s. Ad eosdem secunda. 6. Ad Romanos.
ia. Ad Timotheum prima.is. Ad Titum.
2914. Ad Timotheum secunda, paulo antequam linse Apostolus subiret martyrium. --Σ, .l Epi voL S VERO AD ROMANOs argumentum bremiter peνφλωit Iagus us, ocim 'it , quaestionem in ea versari operum legis S gratiae . orta riti dem contensione inter, tum Iudaeos , tiam Gentiles qui Romae degebant, G J δ ιisne, eam utrique suis gr)- ' meritis Evangelii gratiam arrogorent; hine controve ae disceptator Potitur interveniens, ea , inqtist idem Doctor, moderatione utitur , ut nec Iudaeos superbire permittat , tanquam de meritis operum legis ; nec Gentes merito fidei adversus Iudaeos inflati , quod ip ireceperint Chrissum quem illi erucifixerunt. Osendit itaque omBes prius quam vocarentur ad Grisi fiam fuisse pereatis sabduas a vera JUitia alienos ; atque aia gratuisum Dea donum esse Jὐι arronem, eam is non ex lege aut ex mesitis operum , sed ex fide Christ
scriptam icto oriatia fuisse hanc Epistolum Huribus probat origeras r ut , quod missa fueriι per morbo Diaeonissam Eeelera quae erat Cenchris portu Corinthiorum, quod Caium L Grinthi morabatuν r. Umb. I o hospitem suam voret a quod in salutata ibus quaentur cap. 26. eostum memisit qui eum apso iter Ierosolrmitarium iures sunt , quique Atior. 2o. distiniuν Corintho eum Paulo esse profecti. Data es itaque anas Abae tutaris 37. pos chrisi passonem 24. ut supra notavimus ,
359쪽
Θι eit chγέ omtis posteriorem esse utraque ad Corinthios, cum an secvnri s cap. a. o. .
e. ad hane pectiniam erogandam hortetur. Ponitur tamen haec omnium D stolarum pνima,
tum quod gratiam fidei maxime commendat, de inculcat , quae caput est de initium Christiani sinit tam ab praestantiam, ut dix/, Romam re urbis is Eccle=e, cui potissimiim Beatu Apostolii, ge gratia Christi multa de multipliciter est locutus, in diis Atij dliati, ut inde se praedicatio e)us velut a capite Orbis toto orbe diffundet et
Putilus commendulo suo munere Eda eliso , ob magnum prae Pandi Evangehi zelum , optabat Romisaeos inlibere; ostendens EthnLeos , qui ex ereaturis Deum cognoscentes , iatias cultum a se abjecerant, colendo creaturarum ima ines, meriso a Deo desertos , paenum in us in abominanda , qua
Me Neensentur, ineia se scelera. ΑυLυ, i, servus Iesu Chiisti, vocatus Apostolus, it segregatus in EvangeliumDei, quod ante promiserat per prophetas suos in Scripturis sancti, 3. de Filio suo , qui factus est ei ex semine David secundium carnem, . qui praedestinatus est Filius Dei in vir. tute secundum spiritum sanctis cationis ex resurrectione mortuorum Iesu Christi m. mini nostri: s. per quem accepimus gratiam, Se Apostolatum ad obediendum fidei in omnibus Gentibus pro nomine ejus, ε. in quibus est is & vos voeati Iesu Christit 7. Omnibus qui sunt Romae, dilectis Dei, vocatis sanctis. Gratia vobis, Se pax a Deo Patre nostro, & Domino Jesu Christo. 8. I iniim quidem gratias ago Deo meo per Jesum Christum pro omnibus vobis: quia fides vestra annuntiatur in universe mundo.
V. Testis enim mihi est Deus, cui servi in spiritu meo in Evangelio siti eaus, quod
sine 1ntermissione memoriam vestri sacio ero. semper in orationibus meis obsecrans, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos. II. De sdero enim videre vos r ut aliquid impertiar vobis gratiae spiritualis ad confirmandos vos ria. id est , simul eonsolari in vobit peream, quae invicem est , fidem vestram, at
3. Nolo autem vos ignorare fratres rquia saepe proposui venire ad vos , de prinhibitus sum usque adhue ) ut aliquem fructum habeam de in vobis, sicut de in ceteris gentibus.14. Graecis, ae Barbaris, sapientibus Ze insipientibus debitor sum: a1. ita quod in me, promptum est de vobis, qui Romae estis, evangelietate. I 6. Non enim erubesco Evangelium. Uirtus enim Dei est in salutem omni credenti, Judeto primiim, de Graeco. 1 . Justitia enim Dei in eo revelatur ex
s de in s dem: sicut scriptum est i ii Justus
autem ex fide vivit. 18. Revelatur enim ira Dei de coelo super Omnem impietatem, de injustitiam hominum eo rum, qui veritatem Dei in injustitia detinent: 19. quia quod notum est Dei, manifestum est in illis. Deus enim illis manifestavit 1 o. invisibilia enim ipsius, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta , conspiciuntur : sempiterna quoque ejus virtus , de divinitas; ita ut sint inexcusabilesar. li Quia cum cognovissent Deum , non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt 1 sed evanuerunt in cragitationibus suis, de obscuratum est insipiens cor eorum ra a. dicentes enim se esse sapientes , stulti facti sunt. 23. ι Et mutaverunt gloriam incorruptibbili, Dei in similitLdinem imaginis corrupti, bilis hominis , de volucrum , de quadrupedum, & serpentium. 24. Propter quod tradidit illos Deus in
desideria cordis eorum, it in immunditiam ut contumeliis assiciant corpora sua in seia 6 L I. 3 metipsis: Σy. qui commutaverunt veritatem Dei in C t .s crmendacium : S coluerunt, re servierunt crea- ω N
360쪽
turae potius quam Creatori, qui est benedi- Ia. Quicumque enim sine lege peetave' eius in saecula. Amen. . runt, sine lege peribunt di de quicumque in a.Pamtia. 26. Propterea tradidit illos Deus in passio-llege peccaverunt, per legem iudicabuntur .l: tit; nes ignominiat . Nam seminae eorum im I 3. Non enim auditores legis iusti sunt mi. ιι mutaverunt naturalem usum, in eum usum, apud Deum, sed factores legis justi scabuntur. 'Io ...i. qui est contra naturam. 14. Cum enim Gentes, quae legem non ha-lia . similiter autem de masculi, relicto na-lbent, naturaliter ea, quae legis sunt, siciunt, turali usu seminae , exarserunt in desderiis eiusmodi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex lii Mai. . suis in invicem, mastuli in masculos turpi- a T. qui ostendunt opus legis scriptum in cot-tudinem operantes, de mercedem , quam dibus suis,testimonium reddente illis conscien- , Lopolluit, erroris sui in semetipsis recipientes .itia ipsorum, & inter se in icem emitationibus 28. Et sicut non probaverunt Deum habe-laccusantibus, aut etiam defendentibus, re in notitia 1 tradidit illos Deus in reprobum I 6. in die, cum judicabit Deus occulta sensum: ut laciant ea, quae non conveniunt, hominum , secundum Evangelium meum 29. repletos omni iniquitate, malitia, sor-lper Jesum Christum. nicatione, avaritia, nequitia, plenos invi- IT. li Si autem tu Iudaeus cognominaris , dia, homicidio, eontentione, dolo , mali-lde requiescis in lege, Be gloriaris in Deo,ill m. i. gnitate, susurrones, r8. dc nosti voluntatem ejus , it 8e probas 3 o. detractores, Deo odibiles, contumelio-lutiliora, instructus per legem,sos, superbos, elatos, inventores malorum, I9. confidis teipsum esse ducem caecorum, parentibus non obedientes, lumen eorum, qui in tenebris sunt, lumen eorum, qui in tenebris sunt,3 I. inspientes, incompositos, sne assectio. ao. eruditorem insipientium , magistrumne, absque scedere, fine misericordia. insantium, habentem formam scientiae , de a. Qui eum justitiam Dei cognovissent ,lveritatis in lege. non intellexerunt, quoniam qui talia agunt, a I. Qui ergo alium doces, teipsum non d digni sunt morte: & non solum qui ea sa-Ices: qui praedicas non iurandum , suraris retunt, sed etiam qui consentiunt facientibus. 21. qui dicis non moechandum, moecharis: qui abominaris idola, saerilegium saetitCAPUT II. as. qui in lege gloriaris, per praevaricationem legis Deum inhonoras. Iudaeos redarguis, qui ex dura si sege Gentes 24. li Nomen enim Dei per vos blasphe- condemnabant , eadem ipsi patrantes , mimatur inter Gentes, scut scriptum est. 9 si fias Deus unicuique redditurus si Juxta ipsius ope- 21. Circumcisio quidem prodest, s legeini. M. iis. ra ; adeo ut etiam Gentes, ea quae legisItint,observes t si autem praevaricator legis sis ,l na rati Iumine praestantes , pro eis meos circumciso tua praeputium facta est. habendae sint, eosque δεδ ιι , qtia ex sola 26. Si igitur praeputium iustitias legis eu-
his cognit Me in carnis circume οὐ gl istodiati nonne praeputium illius in circum-riamur, contraria legi operantes. cisionem reputabitur
a . si de iudicabit id , quod ex natura est . tuis . i. ii ,...,ι II Ropter quod inexcusabilis es o homo praeputium , regem consummans , te , qui j. x omnis, qui audicas . si in quo enim 'per litteram, de circumcisionem praevarica-judicas alterum, teipsum condemnasi eadem itor legis es lenim agis quae judicas. 28. ii Non enim qui in manifesto, Iudaeus a. Scimus enim quoniam iudicium Dei est se-lest: neque quae in manifesto, in carne, estillis
cundum veritatem in eos, qui talia agunt. circumcisio:
3. Existimas autem hoe o nomo , qui ju- a . sed qui in abscondito, Iudaeus est: dc dicas eos, qui talia agunt, de facis ea, qui aleircumeiso cordis in spiritu,non littera: cujus tu effugies ludicium Dei laus non ex hominibus, sed ex Deo est. 4. An divitias bonitatis eius, Ee patient iae, de iu- .llonganimitatis contemnis γ ll ignora, quoniam CAPUT III. Gωιν. . t benignitas Dei ad poenitentiam te adducit λ . Secundum autem duritiam tuam , det uodam modo praeeri ηt Iudaei propter factasilmis s. lim enitens cor, ii thesaurietas tibi iram in illis is Deo pronti sones, quae complebuntur, a viis, muriationis justi Judicii Dei , quomquam nonnulti eortiis fuerint incred- . . ,α tui reddet unicuique secundum ope Ii, o nes autem is Iudaei ori Gemiles pura ejus: . eata sunι Mnoxiae a quo nis I breu lex , sed T. iis quidem , qui secundum patientiam Mes in Christim propitiatorem , ut non fit boni operis, gloriam, de honorem , de in- euietiam de legis operabus gloriandiam.
cotruptionem quaerunt, vitam aeternam:
g. iis autem, qui sunt ex contentione , i. Uid ergo amplius Judaeo est aut quae de qui non acquiescunt veritati, credunt au- E utilitas circumcisionis tem iniquitati, ira, Ec indignatio. a. Multum per omnem modum . Primum
tem iniquitati, ira, Ec indignatio. I. Multum per omnem modum . Primum s. Tribulatio, de angustia in omnem antia quidem quia si eredita sunt illis eloquia Dei. inam hominis operantis malum, Iudaei pii- 3. Quid enim si quidam illorum non cremum, & Graeci: diderunt Numquid incredulitas illorum Io. gloria autem, de honor, Ee pax omniffidem Dei evacuabit Absit. 7 a. i. operanti bonum, Iudaeo primum,&Gra li Est autem Deus verax: li Omms autem Mimia.... si non enim est acceptio personarumlhomo mendati,scut seriptum est: li Ut justifice-