장음표시 사용
101쪽
aeos aequiritur, profecto magno bono fraudatrar. Quae est Uya iustitia νTertio, eo quod est apud Coelestinum Ia ep.ad Episc. Gai .c.q. Ia praesaris sioue Adae omnes bomiser natGralam possibilitatem perdidisse s
ΕGo vero eontra omnes adversar Iorum impetus propugnaeulo utor firmis. mo a quodque ex defensione CatholicI dogmatis delici nunquam possit : edi nimirum , quod est in Epist. ad Rom. VI. 23. Gratia autem Dei a vita aeteras . Iaenim generaliter dictum , & adeo definiendum , & contrahendum non est unico statu lapse naturae , ut hInc etiam Theologis omnibus persuasissimum se, nullam
prorsus existere posse naturam , cui debeatur ejusmodi vita. me enim est vita aeterna, ut eognoscant te solam Deum verum I Ohan. xv II. I. videmus utim perspeculam in enigmate: tunc autem Deis ad faciem. Nunc eunosco m parte, tunc autem cognoscam , Muι ει cognitus sum x. ad Corinth. XI II. II. Scimus, quoniam scum apparuerit, iles ei erimus, quoniam ridebimus eum exti est Epist. Ioh. III. a. Nemo autem novit filium a nisi Pater a neque Fatrem novit euis nisi*ias, et cui vomiserit Deus rassare. Matth x r. 17. Rex enIm Deutoriam invisibilit I. ad TR in oth. I. I7. Lueem habitat inaeessibilem, quem utilius bominum vidit, sed Mevidere potest ib. v I. I 6. Fosuit renebras Iati Iam suum Psalm. XVII. 12. Quibus omnibus duo illa edocemur; primum, in eo sitam esse vitam aeter nλm, ut Deum videamus , saeis ad Deum . Muti est , sicut et comiti su mus ἰ alterum , Deum esse lapisibilam , utilis hominum visum usquam fuisse ἔν mo nec potuisse, quippe put laeem basitat inacessibilare . Atque haec, in speciem Contraria, ita mihi inter se conciliari posse videnturi si scilicet primum reseras ad
vires Gratiae , alterum vero ad vIres naturae. set tum est enim et nemo vovit M.
Ilum, ni 7Fater , Ge. sed de illud additur, to cui uoluerit Deus revelare . Qua de re optime Tertullianus Apologet c. I . Ins bilis est, etsi videatur zincompreheu Abius , etsi per gratiam repraesentetur . Eoque etiam spectare dico illud Psalm.
XX v. Io. Apud te es fons uitae, et is lumine tuo uidebimus tamen . Non in lumine nostro, sed In lumine tuo, non ope naturae , sed gratiae: ita enim hunc locum explanat orIgenei I. in Ioh. Suid enim , inquit , aliud lumen Dei dicendum cst a in quo quia videt tamen , as eirtus Dei, per quam quis illuminatur. Immo & Plotinus ipse Ena.3.lib. 3.c. . me serua est animae finiti lamen illud attingere sει per ipsum, ipsum intueri. Non esurias, inquam a Iumine tantaeri , sed per ipsummet, quod et sidet. Fer quod enim Hisminata est , id sum est a quod vide. re oportet . Neque eoim solam per alieNum tameu aspicimur a faec. Quin etiam . non alIter intelligendos puto plures veteres Patres , , qui negare visi sunt Deum
clarri & perspicue , at iue ut est in sese, conspici a beatis sive Angelis, sive hominibus ζ ea nempe utriusqueScripturae testimonia sequuti,quae proxIme citavimus . ScIo equidem a piis, doctisque Theologis tres plerunque tradi rationes eos excusandi, & ad verum , Sc catholicum sensum revocandi, quas L6.annot. Isaarefert SIxtus Senensis: prima quidem , ut de oculorum contuItu id ab Ipsis negatum Intelligamus: secunda s ut ad praesentis vitae statum eorum dicta referantur et tertia denIque, ut neminem contendant , neque hic, neque in vita 'latura, Deum tam perfecte posse cognoscere a quam se cognoscit ipse et qui fuit error Anomoeorum , quos eorum plerique insectabantur . Egomet vero sic exIstimo , si excipias Origenem I. I--αρχών , non hunc, ut modo extat de pravaru a Russino , sed ut olim erat a testimonio Hieronymi , D Epiphanii ; s rursu
102쪽
exeipias Titum Bostrensem l. I.t nt.Manich. Gen nadIum de Eeo l. dogm .c. r. Theodoretum dial. r. qui κτρε sis , Inscribitur ; Basilium Seleuc.orat. I. Ana stasium Sinait.I. I. In Hex.8e L qui inscribῖtur Οχοος , OEcumen Ium Com. in ep. I. Ioh. Theophi lactum , & Euthimium in Ioh. r. S. Authcires praeterea homil.de Sanct. Deipara , & Dialog.de S.Trinit quae Athanasii nomen priserunta& Athanasii non este,certo constat; si hos , inquam , excipias, quorum vel nul la est , vel certe admodum difficilis defensio ; reliquorum omnium , utcunquς possint tribus iis modis excusari , aliam esse debere aliquibus praecipue in loci interpretationem et ut nimirum , quod ipsi dicunt, homines , & Angelos non posse elare, atque ut est in se ipso, Deum videre ; aeeipIamus de potestate , & is cultate naturali , non vero de supernaturali fi In eorum numero , qui claru -aπperspicuum Dei contuitum negare visi sunt, primum aliqui recensent Dio nysium Areop. eX iis praecipue, quae scripsit c. I.de div.no m. sed ea nimirum de naturaly, propriisque opibus, & facuItatibus comparanda Dei notitia Intelli genda puto et idem enim in eodem cap.uentes ipsos AngeIicas, ait, confisinter, est
immobiliter ad illucesce tem sibi radium otiolu , O congruo permissarum sibi ili 'minsitionum amore, cum sacra quadam reverentia temperara, G Iancte quib domντο
Iut in altum, pennis subleτari. Tum sicubi de visione Dei loquitur φωτος, & ελ idini collustrationis. & illaminationis,quae creatis mentibus superue iI. labitur , passim meminit. Sic de beatis hominIbus in eodem cap. Ita scribit Ia ultigibilis sero ipsius iliuminationis in passiouis, se materiae experte mente partici
per facti τ nec non conjunctionis ejus., quae mentem excedit, in splendidissimorum radi rum ignotis , ac beatis immissionibus, arque in diviniore quadam imitatione superca Iestium mentium, Ge. Secundus,eiusdem culpae reus postulatur Irenaeus, qui quo sensu sit accipiendus, ea satis dec Iarant, quae scrIpsi ter m. I. de Fide in illud Exod. xxx III. 26. Nemo videbit faciem meam eiret. Secundum magηitudinem ejus , inquit, E, mirabilem gloriam ii nemo videsit Deum , ει viset. Incapa. Bilis enim pater . Secundum autem dilectionem , cs humasitatem, ει ρυὸd omnia
possit, etiam hoe concedit his, qui se diIuunt, ides , videre Deum. Suod ει prophe rabant prophetae . Suoniam, quae impossibilia sunt apud homines , possibilia apud
Deum. Homo etenim a Ie non videt Deum. Iue guum volans videtur ab hominibus,
a quibus vult, ει quando pult, os quemadmodum vult et potens est enim in omnibus Deut . . Tertius citatur Cyrillus Hiero. propter ea , quae scripse Cathech. 6. In illa verba. Io: Deum ηemo fidis uagustin I sed commode , atque e re nostra , de-landitur , ex iis, quae statim subiungit: prolato enim Math. testimonio , Ne que patrem quis nosti, a filior, ει cui soluerit Deus revelare; moniam , inquit, Deitatis paternae est particeps filius , taxquam inigenitus - . . Angelis a secundum propriam fututem, eum ignorantibus , revelar per Spiritum Sanctum. Quartus iueandem suspicionem aliquibus venit Baslius magn. propter aliqua , quae identidem jacie In libris coni. Eunom. praec ue vero in I .sed immerito sanet ibi enim haec habet: ssiua ex re si etiam terrae saturam, quam calioni, quaenam fit, nescien
res, in tuam Dei uniuersiorum substantiam senes m ixtulisse sibi arrogant, Ge. eo
quidem , quae promissionibus nobis praeparata sunt omnem regnitionem ex tedunt humanam . Et lib. de Sp.Sanct.c. I 6. Forro, ait, qui masteria visionis eira desideri rum jussus erat annuntiare , cnde uallus erat sapientiam a ut posset docere arcana, uisi per Spiritum S. eum patefactio rasteriorum peculiariter ad Spiritum S. pertineat, iuxta id , quod scriptum est I. Cor. a. Io. Nobis reteIatit Deus per Spiritum Throni τtro , G Dominationes, Trincipatur, G Fotestates, gMModo beatam iIIam
103쪽
teaducerem sitam, a semper viderent ovum Foreis a qui is Caelii est Μιοι Ma est absque Spiritu . Quintus in crimen vocatur Gregorius Nariana.quod omis
seripsit Ipse, & illum in hac sententia revera fuisse, diserte testantur ipsius Interia
pretes Nicetas Serronius, ta Elias Cretensis. Sed illum ab hujus suspicionis nota penitus eximunt cum ea, quae scripsit orat. Io. de Cisario fratr.pag. I7o. quae. que orat. ao.de S.Bafilio pag. 373 aliaque plura, eum,quq habet planhin rem no stram orat. 3 . mid laadem , inquit a Ucm naturis siud , G essentia sita nee stominuisquisquam usquam laserit, nec i vcsire porcs s naturae viribus J As sero auo quando fit insenturus, quςrat hoc 3 qui volat, sic perscrutetur. Mea quidemstates iid , tum demum boo inveniet, eum informc hoc, atque Divinare, idest, mens nostr ει ratio eum natura eucata conjuncta fucrit, cae iningo ad exemplar iliad suum, e
jur fune desiderio tauitura ascenderit . . - nempe nos aliquando tantum cognitum .
quantum euniti Iureus. At in hac morioli sita. a. si quis Deum cogaoscita amnscriptura teste, tornouisse dieitur , eatenur cognovisse ccnsendus est, quatenus uberioris splendori Partieeps fuerit, quam qui minus luminiis Divinitus, hoc est a supra naturam , aeeepit. Sextus accusatur Gregorius Nysen. propter illa etiam , quae scripsit in Ennar.vitae Μosis : quae quidem interpretatione nostra ad Ca tholicum sensum traduci debent. Sic enim scribis a diuare a inquit, nos poteris eidere fa ciem meam , nee enim videbit homo faciem meam , c, vivet: non quia causa mortitvidentibus fit illa facies: nam quomodo vitae faciti causa appropinquantibat mortis esse poterit Verisis, etsi pis eat Deus naturos propriam tamen suum est a ut om nere cognitionem excedat: id circo, qui eorum , quc cognoscuntur, Deum esse opina tur , quasi deuiasset ab eo, qui est, ad id, quod esse putatur; sitam non habet . Eua re si haec pipificans natura cognitionem omnem excedit Ge. Idem i.de beatitud. c. I. Verum, ne oratio arostra frustra laboret in rebus coptum nostrum superantibus, δε-
pernorum quidem bonorum naturam inquirere desinam I . . . Suanto autem cogni
tiose nostra altius Giud esse naturd bonum credimur, tanto magis luctum in nobis in readamus , quod tale , ae tantum fit bonum a s quo disjuncti sumus, at ne cognitionem quidem ejus eapere posmus. Veruntamen bri 1 bollia quodsuperat omnem sim comprehendendi a nos homines olim parti cipes eramur: sic tantum erat in xsura bonum HIM,
quod superat omnem eunitionem , cae intellectum; ut suerum Glad Fumanum bonum esse videretur , exquisitissima , planismaque ossimiIotionὸ, atque istitatione ad imaginem primarii , cae originalis exemplaris formatum. Nam, quae nune de claper conjecturas speculamur , ω iinaginamur a bso οππio circa hominem quoque erant: incorruptibilitas simul, Ost beatitudo , Ge. Dcuum tum opertu simul, ae purd men.
te , omni velamento detracto , bonum contuendi . Septimus Ambrosius r sed is etiam
immeritor sic enim Ioquutus in Luc. I. O si testor ara est sidenia, est gratia proinerendi, ut videre possimus. Multa enim sunt impossibilitatum disserestiae , aieidem i. q.de Fide c.3. humanae hoc impsi ila naturi, scdpcr Dei gratiam fit, in idem c. I. Lucae . Ia potestate nostra non est cum sidero a sed is potestate illius est apparere. Octavus Epiphanius, qui quidem), Haeres. 7o. Deum αοειπιον, αά - ἡον ἐminium, G ineo risensibilem esse dicur sed eundem rutissus pose quidquid velit fatere . Natura igitur 'inrisibilis est, inquit, est ejus eomprehendi non potest glaria et verum, eum producto a se homini apparere uolaerit, nouejus solastati refragatur. Deum quidem videri, praesertim aδ humana natura noupuse fatemur: neque quod aspectabile est ,.id quod sideri omsino non po est, intueri fas putamus. Sed idem tamen lapisibilii Deus 1 prosus Fumositate, ee pretηtia, imbM
104쪽
ς ιιιιam aetere ita sIr Meseus eorroborare dignotur, ut, quod videri otioqui uos potest, a pietat. Forro eum invisibile iliud , cst infinitum aspicit, non, quatenus infuitum est,iliud intuetur L idest , non persecte x ac Por καταλη ψιν I sed quaatum ejus squod imbecillum est ν ratura eapere potest , ejusmodῖ τι , ae uirtute corrobora o , ut adporantis illiuι solutam pertingerens . Addi autem his potest, quod Epiphanius idem statim subiicit num. g. uemadmodum , inquis, F quia talum per angustum
Dromca troyspiciσι, se Caelam victre se dieat; non utique inentiatur z videt enim re νιro Cσlum ; ρυὸd si quis prudenter ei dicur non uides Caelum; ne ιι euidem mentis me . Nemora inquam, mentitur, neque qui uidisse se dicit , nequc qui nUM . Non enim extensionem Caelis ae latitudinem ospexit , se. concludit autem ad rem n
stram Pom , F in Creaturis ita j se rei habet; quanto magis in gratuito illa benefi-eios quod iacus prophetis, apostolisque eoaees Ergo illi Deum existentem reτι μηtuioi sunt, ει simul son sunt eoatuitit uiderunt quidem a quotcnus ipsorum notu ro sustinebat: idque , non naturali vi , M saeuitata , sed uirtutis illius besemio sqxo prootest ille Deus, pro singulari suo erga hominem amore s illum umere Poetiuit. Nonus Chrysostomus: quem qui aeeusant , producant ex eius homil. 14. In Io.ea squibus interpretatur quod est I. Io, I. IS. Deum nemo vidit unquom ἔ-igonitus Filius, esse. Tum veto deinde quae homil.eadem de eo scribit a quod est I Tim. III. Io. Matth. xvi xx. to. Matth.v. 8. & a I. Triumphant tandem in eo , quod habet hom.I.de Incomprehensibili Dei natura, sive orat. 3. coat. A nomoe . quae extat tom. 6.pag.qo3. Ibi enim, ne Angelos quidem Dei naturam videre posse, dicies aut emicantem ax ipfius solio ferre splendorem: D-umque
lim. Contra Vero,qui Chrysostomum defendunt,cum haec fatis commode expli- Cane a tum ea pro se afferunt, quae ab adversariis pari felicitate: eXplicata non video . Ejusmodi sunt homiliae omnes de Incomprehensibili Dei nat . praecipue ad illud I .ad Cor: I 3.ex parte cognoscimus GD & ego me non arbitror comprehesdisse Phili P. III. I 3, Caput. T. paraen. I. ad Theodorum lapLad Illud Mat. 17. Bonum essust sic esse es, Exposit. Psal. I. ad ea verba , Suando ueniam , ta apparebo cri. Psalm. Is s. ad ea verba , Domus Israel benedieite domino eri. HOmil.3q in I ep.ad
Cor.Xt II. Iz. Nunc cognosco ex parte, tune Ge. Hom. Io. in a. ad Cor. Homil.
3 in Ep.ad Philip. Denique orat.de S. Philogono . Porio meum non est Theologis hisce Inter se dIgladiatibus medIum intervenire , & μώσι ν seu sequestrem agere: illud hic pugno,aliqua loca,quae contra Chrysost.afferuntur interpre atione nostra ad Catholicum sensum perduci, quam commodissime . sic homilia 14. percelebri in cap. IJo.Scriptum est a quomodocunque hominibus , & an e-ii' Deus sese videndum praebuit,Id Indulgentiae cujusdam, & ανκδ βιασέως
eo descensas fuisse r caeterum saturam, si modo creata es , quamvis Innocens sit, VIIo ratione eam, quae errata nos est, intueri posse. 3c ora 3.de Incomp.Dei natari Mistaquit, tam hie, quom ibi Dei es essensum p Attamen Virtutes ipsae suis etiam νςφηis sepe operiuntur,ut pote quae facie detecta nequιgat coalueri,quamquam sopie - issimae , ω ad cognostendum apti ina . . . diuemodinosiis Angelorum pian nat ra minentiam referunt; se in bis, quoque , de quibur agitur, nihil pinuae significo
u da quam vires sublimes, atque exeelsas naturae . Ait his pennis vires adumbrar sublimes , atque excelsas naturae: ut, cum deinde notata eos his pennis ita obvela is ut ne ipso quidem Dei Gadoacti aphi te fruantur; intelligas eos ad eam Dii visionem , quaecunque illa fit, noti viribu naturae subvectos, quantum vis excell
105쪽
exeelsis , atque sublimἰbus , sed auxit Io , & dono Gratia. Clarius homil. ia Se raph. Hot enim gloria est, honor , εν securitas omnis, ut in eircuitu throni Huus -- pareant . Hoe b in Angelo eernere licet: nam cae inos esse magnos volens Christus Ueudere ; non eos Angelos esse dixit, Cy raeuit: sed quia Angen eorum semper uident faciem Fatris mei. Nam,quemadmodum iliis Aueueo dignitate majus est faciem Patris sidere ;=e s dignitate Seraniae majus est in cireuisti stare urori Ge. Decimus erroris ejusdem arguitur Hyero ymus: ses eum egregi, defendit S. Augustinus
Hieronymi ἰa Isa. r.san bad rem nostram , Homo igitur Pia Deum videre non potest. Angeli autem etiam minimorum is Messa semper uident faciem Dei . Et nune in Deesis sidemus, G is esuinater tune autem facie, ad foeteis, quando de homini res Angelas profecerimus, utique supra naturam nostram , eae potuerimus eum πιο stola dicere: nos autem omnes revelata facie gloriam Dei spreulanus is eandem imagi-sem traassormamur a gloria is gloriam, quasi a domisi spiritu . Undecimiis Cyrillus Alex.in eoque culpatur, quod scripsit Thesaur. l. Ia .c. Iq. atque ita Latine redditum est a vulgato Interprete: Non potes certὸ rationalium ereaturarem me diuinam essentiam apprehendere z omnem enim mentem excessit pulchritudo Dbstantiae dirime Ge. Seche vanescit dissicultas, si locus fidelius reddatur: sic enim legimus
σεο s τροπον τινα τῆς Η οχη : non potest rerum creataromistelligestia divinam substantiam ono modo Greumplecti . Probabilem vero is cit nostram etiam Interpretationem , primo, quod estThes. ejusdem i. q. c. I Suomodo non aperti cum veritate, εν eum omnibus scripturis Deris uos pugxatiliqvii dicere auatis,am videri Patrem a Filio λ eum ipse clamet,neminem sidere Fa re nisi eum, qui cπ Uco est λ . . quomodo Filius Fapram coa sider, eum etiam Aucti scribantur faciem Fatris videre λ Deinde, gnod l. Io. in in t .c. I. ManifestuDὸ quidem tunc is uobis musterium reses itur , quanto ad similitudinem ejus t Verum ane omnibur simpliciter tale inunus eantistere possὸ eredamus, ostendit non aliis hos gratiam esse reporcam, nisi iis se. Uelicias autem Diritaliter intelligimus lusitionem μι perfectam , ω exquisitam musteriorum mi revelationem : non is speculas caeaenigmates ut modo, sed apert8, εν persem , εν , ut ita dieam totaliter et eoacuabitureaim quod ex parte est fFe. non improbis Iuturam perfectae cognitionis trotiam seu dere vellet cm. Praeterea quod H hoc eodem cap. Iis επὸ , qui iasinitus diligo
tur a sustentissima praeae , ε, fustentissimam coronam ponieetur. Manifestabo a ime is , me ipsum ei. Mundis certe uisio baee δε-mum praemium est, is quibus Cissu eer spiritum fulgebit, fiagula illaminans, fae ineffabilisplendore mentem eorum od
gnitionem erigens suam. Tum cap. 2.praecipue vero cap..9. Illuminat igitur Finum a maximZeum sit ipse Iax illa sera, ereatura autem participatione cum lace ius minatur a 3 idei eo lax dicitur , ω est, ad res supernaturalis evecta glorificantii migrotis, eae variis ipsam honoribus eoronastis Ge. Facit enim profecto misericordio mmi Πι, qui rer parvas, atque Musas, s sasurae cujusqne ratio spectetur, insig'um asitque mirabiIes esit sua erga ipsas bonitata . Duodecimus Eucherius Lug'dun,quem quidem satis vindieat quod ab eo scriptum est adSalonium in I. Quaest ver. Test.ab iis verbIs: Iuomodo Iacob.ditu vidi Dominum facie, ad faciem e ς' Addo ad rem nostram,S.Doctorem lib.de form.Spirit. intel. ita Dei faciem later pretari; Facies Dei, cognitio est Diuisitatis eius ad omnes: de qua canitione in Ποι mii scriptum est: Uexde nobis faeiere tuain, G Disi eriinus: hoe est, dona nobis co initionem tuam , quam cognitioaeis per Miam hominis isminibus senotuit: ino dices
106쪽
Ge. & num. 38. Osteadere rititur Deus faelem suare, eum respιlis gratiae suae quihursuit, scilicet electis suis Ge. Tertius decimus Primastus: sed id ipsum , quod in
crimen vocatur, eum defendit: se enim habet In Scholiis cap. I 3. I. Corinth. Tum cognoscam Iretii est cognitus sum M. Cognoscam tuae Deum, est quae sunt Dei: tamen in quastum potest de Deo ment humava cognoscere . Nam quia potest Deum , uν est , seire Z Profecto extra omnem erroris invidiam est Iste locus: sic enim scribem re debuit , ne quis , ob Apostoli verba illa a persuaderet sibi , tam perfectam Dei notitiam adepturos homines , quam habet hominum Deus ipse . Addo hic pariter ad rem nostram quod de Caelesti beatitudine tradit in ep. ad Rom. V. a. quod adeo magnum est, u o muliis pro ipsa magatudine incredibila eideatur ἔ eo quod speramus gloriam florum Dei nos consequaturos. Et in ep ad Eph. III. S. Di sitias futura haereditatis intestigabiles per se humano sensui , non revelotio seisime.Quattus decimus tandem Isidorus Hispal. qui potius in eo peccare Fide tur,quod Ipsi animae Christi tribuat Divinitatis κρατα,1ψιν: aquo errore non longe abesse videntur Fulgentius, Albinus Flaeeus,Ηugo Victorinus, Magister ipso sententiarum,ae de inque Eusebius ille,qui de morte Hieronymi fabulosum coin mentarium scripsit ad Damasum Papam,quod extat tom.q. Operum S. Hierom col. Io p. di cui plus justo deseruntScholast ei.Sed de hoc alibi ad rem praesente scribit Isidorus l. I. sent. e.7. ab iis verbist Facies Dei in Seripturis sanctis non co ro , sed divisa cognitio intelligitur , Ge. & infra r Vestitia Dei sunt , quibυι ηυης per specuIum agnoscitur: ad perfectum verδ Omnipotens reperitur , dum in futuro facie , ad faciem a GG M c,Iz. Gratid dicimur non natur d esse incommutabiles An gelas ; nam , si natura incommutabiles escης, diabolas non utique cecidisset . Muta bilitatem itaque naturae suffragatur in illis contemplatio Creatoris. Vide item quod habet post aliquanto, & subinde medio ferme Ipso capite. Venio jam ad alia Scripturae loca a quae Coelestem beatituesnem supra servilem hominis con ditionem attollunt. Math. xxv. 2I. Ait illi Dominus ejus, euge serpe bone , G mdelis: quiasuper pauco fuistifidelis, supra muIta te eonstituam, intro in gaudium domini sui. Et Lucae v II. 7. &c. Euis autem vestrum habens sereum arantem sam pascenum a qui regresso de agro dicat ilii a satim transi , recumber ει nos dicatci, para quod eaenem, G praecinge te s est ministra mibi, donee mandusem, ta bibam, Ge. Nunquidgratiam habet Iervo sius quia fecit, quae ei imperauerat Θ Noa p to . Sic ει τοι, eum feceritis omnis , quae praecepta sunt vobis, dicite: sersi inuti Ies stumus: quod debuimusfacere fecimus. Natura omnis creata rationis particeps Dei serva est , ipsique arctiori servitutis nexu devincta, quam ullus unquam homini homo. Quodcunque igitur praemii ei Deus, pro Ipsius Innocentia , acreeth factIs rependae, Id omne liberal hall, ac beneficentiae est assignandum i ita autem in hunc .locum scripsit Ambrosius: Hoe Ideo, ut nemo in operibus glarie tur , quia jure domino debemui obsequIum. Nam , si tu non dieis servo arantis aut oves pascenti : transi s recumbe . . . Sed exigit ab eo aliud ministerium , G gratiar cinon agis; ita nec in te patitur dominus unius esse usum operis, aut laboris , quia dum vivimus a debemus semper operari . Ergo agnosce te esse fersum plarimis obsequiis de Isneratum. Non te praeferas a quia suus Dei diceris: agnoscenda est gratia ,sed nos
ignoranda natura: quaea quantun vis innocens, serva est tamen : neque ipsi Inno
centia ius affert ullum , quo debeatur ipsi divina adoptio , ae subinde ampla illasti magnifica haereditas, quae filiorum est propria tantummodo. In eandem sen tentiam id ipsum exponit Cyrillus apud Divum Thomam in cat. Docet autem dominuis inquit, quod jus potestatis dominitae, quasi debitam subjectionem requirit σ
107쪽
apud uos domineatur allos referant gratiar, eum oliμι subditorum statuta fibi prosequuntur obsequia : sed ex benevolentia saepius suorum provocantes Uectum a majorem eis appetitum serviendi aggerant. Sic ,ει Deus petu quidem a nobis Dinaistum jure Iervitutis: verum, quia elemens, εν boaul est, honores laborantibus poliuditur , ω Iupereminet sudoribus subjectorum beaepotentiae magnitudo . Tum deinde
apud Corderium Marcus Archiep. quem illum esse censeo , cujus meminῖt. Niis Cephorus I. a. c. 3 . & l. 3. c. 23. Magis autem , Inquit , Dominus ostendere e Ieas , omne praeceptum essedebitum quoddama adoptationem verὸ nostram proprio iuuasanguiae factam, hominibus esse donatam; sit, cum fueritis omnia , Ge. Duam Brem regnum Criorum non est merces operum id Catholico sensu accipiendum, sed gratia Dei me Iibus uersis praeparata . Neque servus Petit libertatem, tanquam mercedem, sed tanquais debitor bene operatur , ilia vera ex eratis conceditur . Egre' gie autem Theophylactus. Seruo xecessitas incumbit, ut faciat maudata domini,neque ut bonum opor sibi illud astrabere debet: quippe , fi non operabitur dilaus erit multis pIagis: cum autem operatus fuerit, eontentur sit, quod plagas lugerit. Fro isde non oportet de boc pretium, vel bonorem nee e fariὸ quaerere . Liberalitatis,enim
domini fuerit dare si , immo largiri quidpiam . Igitur, ει qui serpit Ueo, etiam
fi mandata perficiat , non debet extolli ... Beneficia enim sunt per misericordiam Dei illi concessis, non quod debeat ei aIiquid dominus: immo Iersus debet Domino suo, ιις faciat omnia ejus mandata . Denique Bernardus sermon. I. de Annunc. Non sunt codignae passisnes hujus temporis ad futuram noriam, nec si unus omnes D. piseat. Neque enim talia sunt homouis merita , ut propterea vita cierna debeaturm jure a aut Deus injuriam aliquam faceret, nisi eam donares . Nam , ut isiccam , od merita omnia dona Dei sunt, etiam Ia statu innocentiae , ει ita homo magis propter ipsa debitor est, quam Deus bomini τ quid rum merita omnis ad tantam so riam P.Sapientissime igitur Tridentiai Patres bene operantibus usque in sinem, cie in Deo sperantibus proponeadam ese statuerunt vitam uernain, G tanquam gratiam
finis Dei per cirisum Iesum misericorditer promissam , G tauquam mercedem eni us Uei promi one bouis ipsorum operibus fideliter reddendam . Seclusa enim gra tuita, ac liberali domini promissione,non ea est servi conditio aut merito bonorum operum praemium aliquod a domino sibi certo promittere, & jure quodam repetere, atque exigere posse. Et sane , ut promi illo fere semper in Sacris literis vita aeterna proponitur . Sic ad Eph. I. Iq. Signari estis Spiritu promi onii Da. so , qui est pignus haereditatis nostrae . Ad Tit. I. a. Iu spem vitae aeterna a quam promi', qua non incutitur, ante tempora secularia: voci promisit Gretce te ondet εχ γωλατο , idest gratuita sua liberalitate, sua sponte, gratiss& ultro promisit. Ad Ebrae. πω ar, Teneamus Dei nostra cosse issem inRelina-Bilam , fidelis enim est , qui repromisit. Iacob. I. I a. Beatur vir, qui susteri tentastionem : quoniam, eum probatus fuerit accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus διIigentibus se . & ΙI. s. Haeredes regni, quod repromisit mus diligentibus se . Quod autem hae divinae restificationes ita contrahi, & arctara non possint, uehaec gratuita, liberalis, atque antecedens promisso solum intelligatur pro statu naturae lapis p primum probat ratῖο ῖpsa: homo enim, quantumvis innocens, Dei servus est , ipsique arctissime obstrictus ἰ deinde Patrum interpretatio, qui omneSs cum aeternam , ac perbeatam vitam in Dei munifieentiam, ae liberalissimam ipsius promi sionem reserunta universaliter, ac pro omni statu loquuntur. Basilius in Psalm. cxxv. 7. Consertere anima mea ἐn requiem tuam , quia Uomi nur benesceit tibi e iam, Inquie, quando planum vitae sius obvade ex si cursum a reliquum est , tit in regniem tuam eonvertaris , quoniam Dominus be
sescis ubi a Manet autem requies sem verna illos, qui in hae τita legitimὸ
108쪽
96 eertauerint, non tanquam debitum operibus reddituma sed ob munificenti mi Dei epa.
tiam , in quam speraverum, mibita . Universalius autem Ambrosus, seu verius Hilarius Diaconus, qui comment in c. a. ad Rom. Deum esse homini debitorem,
originem ducere ait, ex ipsius Dei promissione: nam ita scribit: ideo autem jπι- eio Dei dicta est , quae τidetur esse misericordia, quia de promotone originem habet rεν eum premisum Dei redditur a justitio Dei dicitur. Quid Chrysostomus, qui do. tium supernae beatitudinis beneficentiam sequi dicIe eius, qui promiat, non vero ejus, qui recipit , conditiovem λ Irs qui laboravit necessario coronas, εν praemio consequitur t nam spes non pudefacu a quis Dei es promisto et ει Gaa premisso sequuntur ejus naturam a qui promisit. Augustinus etiam Enarrat in Psalm.8 3. n. 16. vade inquie, debitor Peus Accepit aliquid λ Coi debet aliquid μαλ Eue ei reus, gaia tenet om debitorem Faulas; eonsequutus est misericordiam , exigens veritatem:
r uet mihi , inquit, Dominui in illo die. 2sid tibi reddet , nisi quod tibi debet - δε ριbs debes &uid ei dedisti Suis prior dedit illi,c, retribuetur eri Deritorem mismi ι ipse se fecit a non accipiendo a sed promi uodo: non ei dicitur redde, quod Meest sti: sed redde, quod promisisti. Idem serm. II 8 de verb.Apost. Rom. v ID. o.M 3Iω eap.2.num.1. In hirs quae jam sabemus, laudemus mam largitorem, in hh a quae nondum habemus a tenemus debitorem. Debitor enim factus est, non aliquid a nobis a eipiendo , sed quod ei placuit, promittendo. Aliter enim dicimus hoinini, debes miri aquae dedi tibi δ ει aliter dicimus, debes mihi, quia promisisti inibi . Ωuando dicit, debes mihi, quia dedi tibi , a te procest beneficium , sed mutuatuma nos donatum. Iaan. δε autem duis, debes inibi , quia promisisti inibi, tu nisil dedisti, G tamen exigis .
bonitas enim ejura qui promisit, dabit. Item serm.1 alias de Temp. Is l .c. .n 6. Laudemus eres a Fereres Nominum , quia ejus metia promissa retimemus , nondum Meepisur . 'Farum putatis, quia promissorem tenemor, υν jam debitorem exigamus pTromusor Deus debitor factus est bonitate sua a non praerogatisd nostra . Augustinῆvestigiis Insistunt Author libraee vocis Gent. l. I. Noa labori pretium solaeas, sed dieitios bonustis suae in eos, quor fine operibus eserit , effundens: ut etiam bi , psi in multo labore sudarunt, nee amplius a guam nosi mi acceperunt; intelligant donum sotratiae a non operum accepi mercedem. Fulgentius in praef.lib.ad MonIm. IIIo --
thor est debiti, εω auctor est doni . Nam G se ipsium Ius largitate dignatur est Desere debitorem: non quia indigens ab aliquo aecepit; sed quoniam abundans largius imbuitis Gregorius hom37.In Ev. m, cui ipse debitor fuerast, ex promi ione eaepit habere desistorem . Locum hunc totum concludo illustri testimonιci Bernardi ex
lib.de Grat.& lib.am- Suo pacto , inquit: eam , quam Abi repostam praejuinis, coronam vocat mulas justitiae quoniam jum jam s es dusto requiritur , quodevinque x ves gratis promittitur Denique ait, scio cui credidi , ω certus sum a quia potens est depositum meum seriare. Uri promisium, suum appellaι depositum: ει quia eredidit promittesti , fidenter promissum repetit: promissum quidem misericordia sfed jam exIustitia persolvende m ., wrgo , quam Favisi expectata corona justitiae , sed justitiae iaci a massae. Postum quippe est . ut reddat,quod debet: deba autem quod pollicitur s. Ut in hoc praecipue articulo cum antiquis haereticis adversarii consentiunt; ita contra ipsos , aliquot Conciliorum sanctionibus , Catholicum dogma, hac
maxime ex partes tutamur . Viennense Concilium, quod, inter ΟEcum enica , decimum quintum numerari solet, a Clemente V. Rom.Pont.convocatum est acum aliis trihns de causis , tum etiam ob errores Petri Ioannis, Fraticellorum a Dulcinistarum, Beguardorum, ac Beguinarum ; inter hos autem errores a qui omnes recensen- cap. 4 nostrumcie Haereticisus est num. quintus,ab eodemqua
109쪽
εν eo beate fruendum . Profecto veritas a Concilio asserta , & sancita non staret, si anima hominis , quod adversarii docent, sine speciali gratia Dei., & a creatio. nis dono distincta , apta esset ex sese , atque ex suamet conditione ad visionem Dei consequendam: posset enim in is viribus, & facultatibus assequi ea omnia .
quae ad videndum Deum sunt necessaria: atqne ita supra vires suas eletari,atque evehi non indigeret. Praeterea hic Illud Iterum animadverti volo a quod art. . I. a. notavi: Pelagium a in hominis natura labem , ac vitium nullum penitus agis novisse e damnatum tamen ab Ecclesia fuisse a non ideo tantum s quia naturam
adhuc integram docuit, G originariae labis expertem; sed et Iam,quia naturam, quam plane incolumem putabat, posse dixIt ad Caelestem beatItudinem ex sese oatque ex suis naturalibus facultatibus perven Ire ἶ habitosque esse duos errores planὲ diverius , naturam di quod Integram faceret a di quod eamdem vellae ad Coelestia suis possa opibus niti . Iansenium igitur damnant a Se plane eon fodiunt, Concilia omnia, quae habita olim sunt contra Pelagium: Inprimis
vero Arauxicanum I. In quos can. I9. ita decretum; Natura humana, etiamst is iIIa interritate , qua es eondita permaneret , nulla modo se ipsam, erem rore suo non adiuvante a servaret. Unde, eum e gratio Oei salutem non posmeustodire ν quom accepit, quomodo se gratia poterat reparore quod perdidit Auxilia igitur ad salutem necessaria , vel in statu ipso innocentiae gratuita , & quod consequens est , non debita erante nam si ex debito, iam non eX gratia: alioquin gratia , non est gratia. Affero tandem etiam Concilium Valentinianum tertium an . 8s s. sub Lothario imperatore , in quo, c.3.id statuitur: Fideliter tenemus, ω placet reneri, Deum bonos praescisse omnino per potiam Dam bonor futuros: praescivit autem etiam Angelos hono4 futuros. oaturae igitur vel Angelicae datum
gratis, quo salutariter ageret .
Id ipsum probant decreta Rom. PontIfieum, quibus condemnatae BaII theses Nee An tu , nee primi hominis adhue integri merita recte vocantur gratia. 3. ωFonis Angelis , G primo homini, si in flatu permansiferas usque Multimum .itae , flieitas esset merces, ta non gratia . q. ita aeterna homini integros G Angelo proinmissio suir intuitu bonorum operum, G Bona opera e e lege naturae ad illam consequemdain perse Jofluat. 7. Frimi hominis integri merita fueruas primae creationis mane. ra , Dd juxta modum loquendi Ieripturae saerae, non recte vocantur gratia; quo fit astrantum meritas cae non gratia debeant nuneupari . Item Io.& aliae: quae ideo sui. minatae sunt ab Eccles a , quod homIni innocenti debitas faciunt eas opes, atque auxilia , quibus aeterna apud superos paratur talicitas. Ex Patribus jam multa dedimus , quae Scripturae locis supra positis lucem asserrent: hic aliqua tantum perstringimus , ac de more sola ferme inItia nota reus. Dionysus c. I. de Eccl. Ηier. f. 3.& q. Haec salar iis a qui saltantur, nonus jam de eotis potest contingere ..Est autem haec deficatio Dei quaedam a quoad se ri potest,asimilatio , unisqtie ' . . Saerae eeritatis vi os scientiaque simplicis perse. Eionis ejus, qui summe iam ex es,divino υν tuitatus stritio intuitionis, quae omnem sui contemplatonem spiritali modo reficit, deificatque. Dicimur itaque Dei prin-eipalem beatitudinem, quae eatura Beuar es , G principium deificationis a ex quori, qui deificandionis deiferatur, disina bonitates eri. Irenaeus l.q. c. 37. Forans in erenittis Deus videbitur an regno Crioriam poternaliter a Spiritu stuidem νς. parante hominem in Mium Dei: filio editem adducente cd patrem , patre autem in
corruptelam donante in aeteream vitam , quae cuicunque evenit ex eo , quὸd pictae Seum . memadmodum enim videntes Iumen , intra lumen sunt, cae claritatem essurporci νον ι σι ει qui mi ext Dium, intra Deum suu percipiester ebur caritatem.
110쪽
Vis uat autem eos elaritas a Ge. Clemens Alex. l. .l rom. Moses quoque Eleis castende mihi te ipsum esidenti IF 8, taciti inauens Ueum, sola, eaqua ab ipso proficiscι. tur p4se potestate euassci. Iulius Maternus Firmicus c. 26.de error prophan. relig. Is per Fς minam deeeptus, diaboli persuasioηibus, promise sibi soriae perdidit digni.
tatem a se. & Insea r lituum erat in Faracsso a quo promissorum a Deo praemio. rum perdidit iratiam , Ge. Macarius seno hora.I2. A sae stransgressus mandatam duobus modis pertur priore quidem modo , s c. fuero modo, quoniam imaginem uis iam amisit, per quσm promiPionem σωeρσσι totius haereditatis raelem a , Ole.Gregorius Nyssenus de beat.e.s. Et bis igitur aIiarum alias exeipientiam hestitavisum altitudo emit, ut si Deo appropisquetur , qui vere beatus, ει 'per omnem M titudinem constitutus, ει firmatur est: prorsus autemst sapienti pιr sapientiam, taper poritatem puro πρropinquemus; ita beato quoque per uiam beatitudinum ranconamur. Dei enim resera pro fria besti do est . Ambrosius in Isa. aeuia huma. na natura sine dioina ope imbeciIIa est ad meres in s Deum auxili ararem requirit. Idem i. r.de Spir. I.c.7. Intelligendum est, quia creatura quidem superior Azge. Drum sit , quae plar recipit gratia spiritualis: πηdem tamen , est erga not ν' Ioisi munus Astboris fit. 2santa autem gratia, quae praemiis Angelorum, etiam in seriorem eresturam humana conditionιr exagus Siem dominus ipse promisit diereseeritis, sicut Aurii incoxis. Idem litamed.orat. 7. Creatura tua , mi est aliud τι vere,aliud beatὸ visere,oisse quod visitis gaod beatὸ visit,n iabest nisi grauae tuae. Item tu ep.ad Timoth.c.6.Deum solam beature,e, immortalam, ω potensem, Grinrem regum, EN Dominum pronuntiat.Solus est ealis ipse,qui propriam , G a nuIIo Ba Ber acceptam beatitudinem, atqtie potestiam, dom inarum. Ge. Hieronymus ad CD prian. Homo a principis eunditionis sua Deo utitur Mistore et eum uiatis fit m t ae , quod erectus est, Uliasque misericordis a quod subsistit , ω risit, HHI His operis agere poteβ , absque ais eo , qui ita conressit liberum arbitrism , si suam pelsingula opera gratiam non negaret, sc. vel in iratu ipso innocentiae necessaria risisse ad salutem Gratiae dona testatur hic Hieronymus a Be li. in Erech. GIGAugustinus vero epist. I 86. ad Paulin. c. XI. n. 37. Mura humauo etiam si
is ijιa laterritare, is qua eradita est permonerus xviis modo δε insae s Creatore suo non adjGuante, fersaret, eam ui ur, Degrota salutem non pστ custodire , quam accepit, e p. is est canias.Concilii Araurac. a. supra cit. Augustinus idem l. XI. de Gen.ad litin. na. Cum primus homos G is naturo posse. ει in potestate haberet unis non eo extire suadeati , adjuvante rarem uis, qui 'perbis resistit
Ge. Item Enchirid.de Fid.&e.e. Io6.n. I 8. IIIam immortalitatem catura Ea-no perdidit per liberum arbitrium a bane est accepturo per gratism , quam Iserat . δε η peccosset, aereptura per inerituret qzamulo fine gratia aes tunc ullam me itumor potuisset. Irua, etsi pereatum in Ais libero grbitrio erat constitutum a mu tamen Uι retinenda sumiebat liberum arritrium, nisi participamae ineommusamus boui divin- ad tortua praeberetur . . . Sed past iliam ruisam in or est inVerum
dio Dei, quando G ipsum ubertim arbitrium uberandum es a sero Ie. Oeatis ris , nisi gratis est, motis non est. Iasenum m est litar etiam tua Bomisit --
o meritas esse μι munera, quibus eum vim inurus redduar,
x otia redditur Sis ergo factus est homo rectus, ut eae reaura ιa ea resatavine n s os sine adjutorio diuino ; ει sua fra pervergus arbitrio . . IA. M Civitν c 27. Primus homo sie erat institutis, up fi de adjutorio Dei sidera bonas homo σοι minoium vineeret: si autem creatorem, argue ad torem Deum siverbὸηθι, piscen se desereret, viseeretur: meritum bonam habem in alata diriaitur uoismate r-s