장음표시 사용
71쪽
sla enἰm aIe in Enchirid e. I9.n.6. Ipse per se ipsum error, eat mundim in re magno , aut parvum in re parva, semper est malum. Σuis enim a nisi erram , malam neget, approbare fassa pro meris , Ge. Secundo, quod hinc etiam colligit orIgInale peccatum. Nam L 3.de lib. arb. c. I 8. n. 32. Iunt , inquit, revera omni animae, peccanti duo ista paenalis, ignorantis .ce di cultas, este. approbare fassa pro veris, tac. non est natura influuii hominii , sed perna damxati , & l .de peccat. mer.& rem,c.36.n.66. In illas igitur ignorantiae densi as tenebras, Ge. quate, aut guando a sui unde coatrusa est e si natura est
hominis sis incipere, cst non jam vitiosa est ista natura; cur non talis creatui sAdam pTereio,consequens Id esse putant ex eo, quod , ut dogma Fides , Grem in mu
de haer.Pelag.c. I 3.docet Iantinius a Conciliique Palaestini decreto, atque Hieronymi , & Augustini praecipuὶ testImonio a tribus veluti propugnaculis, ac ma-a entis, eontra Aristotelica argumenta a argutias tutatura per ignorantiam
scilicet, non quidem facti, vel iuris, sive a Deo, sive ab hominibus positi,hane enim excipit, sed iuris naturalis tantummodos hominem culpae non eximi , t icet ea vinci , ac depelli nullo modo potuerit.
ΕGo veris homIni, ut homo est, eorum quidem notἰtIam debetI concedo . quae prima sunt in naturali lege et cujusmodi est illud . Σασd tibi Mn eii ,
aueri ne feceris, Se alia ejusdem generis , quorum certa, atque evidens notio ab ipsa natura in animis nostris insignita est , N impressa . Quae autem ab his remo.tissima sunt, ac, non nisi post multas conclusiones, ex iis consequuntur; tenere probe omnias ac certo scire , Humani nec iuris, nec laboris puto, Deique donum plane gratuitum esse dico: atque illud ipsum, de quo Sapient. IX. q. de
Io. Da mibi sedium tuarum a ricem sapientiam, cec. Mitte issam de selis Somctis tuis, G a sede magnitudinis tuae , ut mecumsit ν ει mecum Iaboret aut sciam, quid aereptum M apud te , eri. Qui sane loquendi modus nobis non parum favet: illud vero magis , quod est Gen. III. I. Ies G serpens erat eritidior eunctis animantibus d P, quod Aquila ,& Theodotio πανουργον interpretati sunt, hoc est, nequam,& versipellem & I3. sy π respoηdit, Serpens decepit me Quod verbum cum puncto Iamin in litera π decipere significat: sic Septuagintan πατn ν με seduxit me, & Paraphrasis Chald. v vus , fefellit mea quod Ipsum habet Textus Ebraeo Samaritanus , Interpretatione ne Syriaca, N Ara bica. Porro in hunc Genesis locum Ita scripsit Ambrosius: hoc Oeniale Deo vi sum est , eo quod nosser,multas ad decipiendum eias esse serpentis, quia tran Dratur in Anterum Itieis , Est ministri ejus , sicut ministri justitiae sunt, falsa imponentes re
Bus singulis nomina, ut temeritatem dicant esse pirtut/m avaritiae nomen imponant σndustriae , Ge. Augustinus vero LXI.de Gen.ad lit.e.42. n. 38. An quia hoc erodere ipse non fet, propterea mulier addita es , quae paret inteIustis Uset , G adhue fortasse secundum 'nsum eurnis, non secundum spiritum meetis viveret, G hoe es , quod ei Apostolus ηοη tribuit imoginem Dei .... I. Cor. XI. 7. Fon quod mens s minae eandem imaginem capere non σι, eum in illa gratia nos dicat, nee masculum esse , nee fiminam i sed quod fortassis boe ilia nondum perceperata quod n n agnitione mi , , viro regente a oc distensante, ρoulatim fuerar perceptura. Deinde, quo sententiam hanc comprobet,affert illud Apostoli I. ad Timoth. I r.
72쪽
M. Adam nos est seductui: mulier autem seducta is praeparieatioue fuit , γυνη απαπΘεισα , Ge. Qu.d si ita res habuit, si daemon in ipso etiam inno.
centiae statu, calliditate, & altu plurimum Valuit, quae sanh contra eos, in quos ignorant Ia non cadit, nihil proficere possunt ; si lamina reipsa deceptam , cum ipsa se diei t. tum Paulus de ipsa testatur; si Augustinus eo propendet, ut creis dat, eam fuisse parot intellectus , c, ambulasse adtac , hoc est, antequam esse e peccatum a secundum se0um carnis, non secundtim spiritum mentis; dubitandum non est , quin possibile fuerit, ipsius sententili, ita hominem condi ab initio: ut eorum aliquid ignoraret , quae ab auris naturae principiis longissime distant: quorum cognitio certa, & evideas ad vitam rectE , & laudabiliter transigendam non est necessaria, ignorantia autem , si vinci nequeat, ut procul ab omni culpa , sic et Iam procul ab omni cum tuo, tum aliorum periculo sit . Conciliorum, Romanaeque Ecclesiae sanctiones nullas quidem inven Io, quibus assertionem hanc meam peculiariter,directoque propugnem . Multae tamen sunt, quae id penitus infringant, quod ab advellariis objectum ultimo est . Illud Primo, quod sancitum ell Trident. sest. 6.can.6. Si quis dixerit non esse in hominis potestate pias fusti malas facere, anathema sit, Ge. Ian senius enim lib. 6. de grat. Chr. c. 36. fatetur,id dumtaxat esse in potestate,quod a Voluntate fit eum plana si vertentia rationis: quare non coactio tantummodo , i psius sententia , sed etiam ignorantia , qua penitus aliquid latet, impedit , quo minus illud in potestate sit. Ex quo ita concludo : Concilii Tridentini sanctione certum est, nullum esse sin hoc etiam praesenti statua proprium cujusque peccatum , quod in ejus non sit potestater cum igitur Ian senius concedat, ignorantiam invincibIlem , qua aliquid penitus nescitur, efficere, ne illud sit in potet a te ; faterI pariter debet, eam impedire, quo minus, quod quisque ejus malitiam plane ignorans comm Iitie, peccatum sit. Illud secundo adversarios ref ille, quod statutum est Concilii ejusdem sess. 6. cap. II. Deus impossibilia non jubet , et . qua de re vide Bartho-
Iomaeum Medinam , qui in I. a. q. 76.art. 2. docet Idcirco, unorantiam invinciis
bilem non imputari homini ad peccatum , quos nemo obligetur ad impossibile . Et prosecto , ut exemplo utar illo ipso , quod in hanc rem adhibetur a Stephano De champs I. a.d. s.c. I. finge puerum aliquem Christianis natum parentibus , & acro fonte tinctum , cum adhuc in cunis degie, rapi a Barbaris, & In remoti ses mas Ameri eae , solitudines abduci, ubi ferinam cum Illis vitam degens invinis cibiliter ignoret grave quidem aliquod legis naturae praeceptum , ex iis tamena quae prima non sunt, & homini ratione utenti omnino latere , possibile est. Finge eundem, non multo post adeptum rationis usum, emori, nullo alio contam, natum scelere , quam quod admisisse a Iansen Ianis dicitur, cum ejusmodi praeceptum, quod landitus ignorabat a non observavit. Si verum est, quod Adversarii nobis opponunt , luere hic poenas debet , & aeternis suppliciis adjud Icari . Ego vero contendo iniquum illud esse , N a Dei jultitia , quς impossibilia non jubet alientisimum . Quid enim huic homini obiici potest , quod ipse legitima defensione non diluat Mandatum aliqi Dd legis naturae non observavit λ at illud penitus ignorabat. Debuit nosse λ Non fuit in ejus potestate, siquidem ignorantia insuperabili laboravit. Vitio tuo in hane ignorantiam lapsus est Qui Istud dici potest, cum aliud nihil peccasse ponatur λ Saltem in originalis peccat; poenam hac est Illi inflicta ignorantia λ Verum id qnidem, at,cum baptismum
susceperit, originali caret macula, nec eX ea potest iam culps aliquid in ipsu re fudi . Quod etiam certius constat, ea thesi proscripta ab Alex. VIII. num. IJη uita staturae lapsae ad peccatum mortaIe, est demeritum fusit ilia libertas, qua solanta eium , ac libιrum fuit in ca asus a peccato originali, G voluntate Adami peeean tis
73쪽
is. NihIl est Igitur , quo peccat; atqui possit, nihil, quod violati post bil Is at i cir-us mandati reum faciat: damnari igitur ab Illo non potest, qui impossibilia non ubet. Adversarios tertio reiiciunt Romani illi Pontifices , quorum confixa de-: retis haec Baii pronunciata q6. Ad rationem,'definitionem Necati non perti ut voluntariuis a nee desinitionis qsaestio est , sed causae , ω originis , utrum omne,eeeatum debeat esse voluntarium. 67. Homo peccat etiam damnabiliter in eo, quod recessario facit. 68. Inficelitas pure negatisa in iis , quibus Christus non est praediatus, peccatum est . Quarto denique, & quidem apertisti me, & directe Alexanter VIII. a quo cum aliis 3 o. damnata thesis haec num. 2. Tametsi detur ignoranis inpineuius iuris naturae , haec in statu noturae lapsae operantem ex tua a non ex Hat a peccato formati. Verum ista diligentius conquirere, de suis quodque m mentis expendere,erit secundae Controversiae labor, in qua etiam quaestionem n stituemns, utrum ignorantia in vincibilis legis naturalis excuset a culpa . Nunc illud quaeritur , de quo , cum naturalis Ipsa ratio perspicuum faciat,quid sit seu :iendum , antiqui Ecclesiae Scriptores per pauca tradiderunt. Clemens Alexandr. i rom. lib. s. mi uos essentid , ω sita iinpertiit, dedit tiam Verbum , seu Rationem . Quid autem his vocibus significare velit, statim tXplicate Verbum enim, inquit, Patris uvnversorum non est hoc a quod profertur νζed sapientia, Ge. Oportet aurem mentem quoque habere sanare, ει quae nulla re. 'ardetur paenitentia a venatione boni: ad quod quidem maxim divina opus habemus ratia , rectaque doctrina , este. gratia autem eunitionis es ab ipsio per suum: d rus Salomon apertii Θ feret testimonium ita loquens: non est in me prudentia ρr
Pria hominis , sed Deus sapientia ine donast: scio autem sancta , Ge. Basilius Mag- n Psalm. KLVII. Is . Insus sit in faciem , hoe es partem aliquam propriae gra tiae apposuit homini, ut per bane sibi impressam similitudinem , eum, cui similis est a
Unoseret, Lyc. mrarius seniuom. 29.Scientiam autem intellectum diperso modo tute limi, tam fee tam granam , ω donum eaeleste Diritua, qtidm secundum naturalam progre sis ιν eιιeseus a discreτι ovis , aut e Ieripturis disinis sumptae erudi.tionis . Intelligentiae omnis , ac scientiae naturalis sunt certi quidam veluti gradus , atque progressus: nulla , si naturaliter acquiritur, in suis est perfecta primordiis. Chrysostomus h m. Iῖ. in c. I. Iohan. Neque solum . quod facti Iureuam nibila, Ied quod facti , cst facieada , ει τistanda didicerimus, G borum natura- em legem acceperimus, ta consuentis iudicium incorruptum nobis ab Opifice Deo tributum sit; boe, inquam , maxima fuit gratiae; postquamatio sequuta est, ut eorruptam hanc legem, per laxem scriptam recuperaremus, Ge. Divinorum beneficiorum seriem recenset in hac homilia et & illud in primis docet a quemadmodum Deus nullo debito a aut necessitate compulsus hominem e nihilo condidit 3 sic & conditi hominis mentem , superno lumine , omnino liberaliter , coitu. strage, ut ma Ium a bono, incorrupto iudicio,diudicaret, atque distingueret. Et id quidem ait fui si e maximae gratiae : ut gratiae pariter , ac misericordiae deinde assignat, quod, hujusmodi judicio per peccatum corrupto, lex homini dare
tur , quae ipsum regeret, & gubernaret. Hieronymus in Prolog.adv. Pelag. eos, rametsi naturam innocentem putarenis acriter tamen de hoc praesertim objurgata atque Insectatur , quod bumanam sirtutems ta mentiam eo peruenire posse sererent, tibi ne ignorantia ραι dem peecaret . Lege praeterea, quae scripsit cap. 8οῦ& 9. comment. In Ecelesiastem lib. I. cap. Φ ia Zachar. lib.a, cap.3. in Epist. ad Ephesin Augustinus alia nobis suppeditat, nee minoris sanδ firmitatis , ac roboris , q. R id piscipuε convellant, quod ejus authoritate statuere laborat Ian senius Ilib I de st .pu.nat. cap. II. necessarium videlicet esse eum creatura rotionali ,
74쪽
62ἰanoeenti renereari dona supernaturalia, quibus trahatur extra terminos purae naisturae : nom Inatim autem , quoniam de hoc in praesens agimus , perfectam rerum omnium faciendarum , vitandarumque notitiam . Nam profecto S. Doctor l. Io. de Gen.ad Ile.c. I . n. 24.de ignorantia , qua premuntur animae s Cum corpoributhominum nouae sigillatim dantur a ita scribit: iauae si esset qsodammodo indigesibiis
Iis, Creatori tribueretur : dum gerὸ paulatim ab hujus obliviosis torpore anima resipiscens possit conferri ad Deum suum s 6Qque misericordiam, G veritatem prι-ειὸ ipsa pietate eonpersionis, deinde servandi praecepti ejus perseverantida promereri , quid ei obes ilio stitit somno paululum immergi , unde paulatim epigilans in laeem intelligentiae , propterquam rationalis anima facta est a potest per voluntatem bonam, Censet igitur Augustinus differri posse, utique ad aliquot annos,dona it Iaia, quibus caeteroquin indigna non sit, ullo prorsus peccato , rationalis natura . Et Illud quidem vaIde notandum est,quod dicit,tribu edam fore Creatori hanc, norantiam , si esset indigestibilis: hoc enim manifeste ostendit,ipsum loqui de ignorantia a quae non oriatur ex peccato et quia si Inde ortum haberet, non Creatori
utique tribueretur , sed homini Ipsi peccanti. Id ipsum statuit l.3.de lib.atb.e.
22.n. 64. ubi in pueris, etiamsi nullam peccati maculam a primo parente train hant , docet tamen, Ignorantiam usque eo posse permittis dum ad aetatem perve
niant idoneam discIplinet r quam si tunc anima propria pomntate negligat, iusὸ in astorem a ρ- tuac poenalis est ignorantiam, dismuuotemque praeeipitatur. Inisterea vero subjungit num. 6 s. non propterea malam creasit Deus, quia nondum.
tanta est, quaata , ut proficiendo esse possius accepit et cum cui exordio perfectiones omnes eorporum Iouὸ inferiores finis quos tamen is suo genere laudabilar esse judicat ,
quisquis de rebus Dactissimὰ iudicat . diuod ergo ignorat, quid sibi ozendum H, ex
εο est , qu)d nondum aecepit: sed hoc quoque accipiet, Ge. Si enim arboris uoselium, is ruci virguisum utilio modo recte sterile dicimus, quamvir aliquot aetates fine fruissibus traiiciat, donee opportuno tempore expromσι feracita cm suam; eur non author animae debita pietase Iaudetur, si ei tale tribuit exordium, ut studeados ae pro leniada ad frugem sapientiae, justitiaeque perveniat. Hic etiam docet in rationali naiatura esse posse ignorantiam a quae poenalis non sit: seclusoque etiam sive natuqetali, sive supernaturali sapientiae dono , vel in Ipis nuda natura satis bonitatis , Invenit, quamobrem a bono principio esse potuerie. Etenim , ut idem tradit l.
a.de Gen. ad lit.c. I s. go. Si aliquid mus imperfectum fecisse diceretur, quod dein de ipse per Peret; quid reprehensionis baberet ista sententia λ jure autem displiceret, si id , quod ab illa ineobatum esset, ab alio diceretur esse perfectum . Ex quo manifeste liquet, ne illam ipsam quidem perfectionem , quq propria est naturae cujuspiam , totam ipsi statim ab initio necessario tribuendam . Quid si ejus naturae perfectio illa propria non sit eaque longe superet, ut in altera disputatione magis perspicuum fiet λ His adjungi potest, quod legitur l. I.de lib. arb. c. 24.n. 7r. Si sapiens factus est primus homo, cur seductur est si autem stultui factus es, quoreodo seste. Quibus ita respondet: Suasi seris natura humana , praeter sultitiam, est D. pietitiam nullam mediam recipiat Ucctionem, quae necfluuitias nee sapientia dici possis, Ge. En , primum ipsum hominem, medium quemdam inter sapientiam, di stultitiam naturae statum tenere, possibile fuit, Augustini sententia et hoc enim
tertium qiudpiam constituita in quo possis ab ejus dilemmatis utroque cornu tu intus consistere. Nec vero telum hoc hebetat, quod adversarii no his obite Iuni exl. I. Retract. Spoetasse nimirum parvulos , cum haec scripsit, S. Doctorem . Spe. stavit utique parvuIos, sed non eos tantum : neque enim solos parvulos medios
esse voluit inter sapientes, di stultos et in ipsis quidem ejus rei exemplum posuἰt:
75쪽
sed quo eoli Igeret, absurdum non fore , etIam si quisquam adultus tali affectioue aximatus esset , qualem babent idi , qui per negligentiam sapientia earent: quem ne - ωo stultum rectὸ diceret, quomam non vitio , sed natura talem videret. His accedit, quod in omnibus Augustini codicibus, etiam nou Issiime editis, solis exceptis Linvaniensibus , reperitur particula etiam lib. cIt. Retract. c. I . n. q. atque ita legi tur et Intuebar quine etiam parvulos , quos licti eonfiteamur trabere originali peceatum, tames nec sapientel , vecflustos, es . Quo loco probatur , Augustinum re Dpexisse quidem parvulos, sed non solos . Verum age , respexerit parvulos solos e ipsis vel solis adversarios oppugnamus e se enim scriptum reliquIt S. Doctor l.6.de Gen.ad lit,c. I .n. 26. Suod homines producantur a vel parvuli in ma tris utero a vel in statu juvenilis tum id esse,non in eonditione ereaturae, sed in pla 'cito Creatoris a cujus voluntas rerum nece tas est . Quibus si addantur ea omnia quae supra attulimus a qua ratione tueri , aut expedire se possint , non video Verum illud eos plane conficie, & causam vel solum obtinet, quod ,' quoniam in superiore articulo non indiligenter expendimus , hie dumtaxat repetere,fatis puto et nimirum , IDOrantia, G Di suas etiam si essent Faminis primrdiae natu'ralia , nec sie culpandus Deus, sed laudandus eset. Super haec omnia , alia quam plurima ex Augustiuo excerpsi , ad id repellendum, quod de Ignorantia in via. cibili, contra nos ultimo adversarii movebant. His vero, quoniam , ut ante monui, huius nec quaestionis a nec controversiae suae, in praesentia parcen
- Ab Augustino non dissentit illius etiatI suppar Isidorus Pelus. euius Illa sunt tib .
2.Epist. 27 adStrateg. Monach. Iuonam pacto , siboe a natura insitum baberent , ωt mala uossent, diseret Froprita , cum didiceritis mala λ Animalis homo non pere, pit, quae sunt Diritus, εν percipere poterit, faeci Lege, quae his adtexit una cu Epist. 2I8.ad Hermog.Episc.Cyrillus Alex. l. I.in.Dh.c.9. Homo, sicut son natu
ed , βιd gratid id equitur, ut sit filius Dei; sie assequitur, ut sopiens fit, s prv.
desset Deo naturae bus communionem Deiente, cae insabilis splandoris Di , quast IMeidos vapores eo modo , quem bolas novit, in mentem Bomnis immittexte. Ae pro pterea Adamus,en dato sibi divinitur Juminea non tempore , stsemadmodum ποιs pru destiare didicit, sed statim . Perlege integrum caput: sed & cap. 8.ab iis verbis snon ignoramus , unde gratiam , Iargitionemque laminis, E e. Item c.24.1.2.in Isa.
ab iis verbis , Peum quidem uniseclorum dicimus ab initis hominem eoηdidisse , caematurriem ei Iegem impre isse , quae ad notitiam mali , ac boni pedagogis quadam per duceret , cyc. Valerianus Cemelenensis Homil. II. Omnem profectὸ modum sacri Iegae superstitionis extem, qui in laboribus iustis partem Deosubtrahit , a quo sapieu ria spiritum accepimus, Ge. De hoc vide Theolog. disquis. Theoph. Rayn audi . Prosper Aquit. In responLad object. Gallorum , Neque haec dona ita ex Deo σ- se opinemur , ut, quia ipse naturae nostrae aut hor em per conditionem, jam hae eonis ι4se videatur, εις. de sursum est Iapientis, faec. non suas sedIverna sapientia illa- strati Iunt: quouiam Dominus dapsapientiam , cyc. Idem docet c.2 I .cont.Collat. ab iis verbis : Mientiam boni tune Adam habebat, Ge. Quid possit mens hominis viribus propriis, tradit ab iis verbis et qui aIieni a gratia Christiana , Ge. Se In Carm. de Ingrat.c.qI . ab eo versiculo : si evid enim de nixeipiis felleibui ilii , Lyc. Theodoretus in Psalm. I 8.ab iis verbis , Her species opinarum Iemis , cyc. l. . haeret.fabul.c. I 7. Dum facimus, quae pati uolamsrs se. In Ep. ad Rom. I. I 8. Natura nos utrumque docuit, Ge. in I .Epist.ad Chor. I.3I. Duas dicit Apostolus Sapientias Dei, Ge. Gelasius Cyr cenus p. 2.act.cone. Nicaen .c. I 8.n. I Io. In ho- Miso Deus ab initio ereatam sapientiam reposerit, aes sceram sui Charitatem im prosi a cri. Procopius Gazaeus in c. I.Gen. Nam impo biIι est , ut intessellu/
76쪽
noster gestet ἰmaginem mi , si non fuerit illuminatus Spirisu Sanno, Ne, purit'
me naturae quasi radium emittens in Adae vultum, eri. Fulgentius de Incarn. MGrat.c. 2I.n. q. Lex, quam Deus scribit in cordibus eorum omnium a non per conditionem naturae , sed per largitatem gratiae, Ge. legendum caput integrum immo , & cap. 26. a. n. O. Haec autem scientia, μ. & C. 27.a n. q. Gregorius Ma gnus l. . in C.q. I hocis3 q. n. 6 I. ab iis verbis, Humana quippe anima primorum hominum pitio a paradisigaudiis expiabo lucem invisibilium perdidit, Ge. l. xI.in c. II. eap. 4 I. n. 38.& Sy. Exclusa mens a lace veritatis stac. Item l .3oo. in c. 38. cap. 3.n.
Io. SDpernae sapientiae gratiam quis infudit λ ωc. Denique Tom. 3.p.a in I. Plaupoenit. quisquis ille est hujus comment.author. v. 7. n. 7. mia postea bonum a m
Io discernere nouit, volans postmotam a quid bisequcndum, quidve fugiendum, feci Cujus per simi Ie quod in Psalm. s. v. Ia. Isidorus Hispal. in 3. Gen. Ipsam versetatem eontemplabiliter intuendo, operatur justitiam, ut ipsam intelii ν, ω sequa- eur, factus es tanquam lux homo in Faractyos oec. Naximus Centur. I.c. 7s. ab iis verbis et solius disinae gratiae proprium , cste. Vide & Cent. 3. c.28. super illud Esdrae III. . Benedictus Deus, qui dedisti mihi sopientiam , este. Beda tom. - Η mil.DOm. in Quinq. Caecus istea per asiegoriama genus humanum significat, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum a charitatem supernae lucis ignorent, GedΤom. 8.dialog.super Gen. ex August. Cum aeterna ilia, G incommutabilis a quaeon est facto, sed genita sapientia in spiritalam, atquae rationalem ereaturam Diransfert, in Psalm,29.pag. 372. Suando Adam praevaricapit,lacem gratiae Iuae coeo Dominus abstulit, se Damascenus tom. a. in Parallel. tit. 9. lit. 6. ex Didymo. Fosteaquam, νεIut ex in ris AEgor a oncilla Sorae, euae libera est, Nilus mei sapientia, Ge. Vide & tie.4. lit. a. locum ex Philone in Exod. x IX. I 2ωλnselmus i .de volunt. Dei c. a.hanc homini insitam naturae legem agnoscit, quae traditur Ioh. Iv. I S. Suod ab alio oderis fieri tibi , vides ne tu aliquando siseri faineias. Bernardus serm. 3.de ver.Trinit.n. a. Rotioniι quoque triplex est easus. Siriquidem ejus erat discernere inter bonum 3 G molam a verum,ω falsum a commodum ata ineommodum: in quibus discemendis tanto modo caligine caecatur , . Nun quam serὸ in his salieretur, se nunquam lamines a quo creata est, privaretur, Ge. Ex Seholasti eis Magister Dist. 13. Hanc autem scientiam homo peccando non per didit, sicut nee illam, qua earnis necessaria provident ra Ge. sed de scientia animae, quam neeando amisist ... est ab exordio DAE conditionis diminuus pereeperat. Vide di quod dicit dist.2I. de Eva.S. Thomas tota quaest. Io I. I, p. quae duobus articulis continetur, nobis militatis Scotus similiter quaest. unica dili. 22. l.2. Denique Bonaventura super eundem magistri locum; caeterique omnes, qui in hunc sent. lib. scripserunt: ut hac de re nefas sit dubitate .
ΙTaque ad primum respondeo , primo quidem , August Inum de omni errore
id affrmasse: nec tamen errorem omnem , cujusquemodi sit, facti quoque seel juris humat, aut disini, ut ipsi etiam adversarii fatentur a poenalem continuo habendum . Secundo, malum id quidem semper aliquod esse, ut ait Augu stinus, , sed malum physicum a & quamdam naturae nostrae quasi rubiginem squae ferro ipsi , ex quo conflatus est gladius, rebusque, quae illum circumstants non vero artificis est imputanda: ut late disputatum est art. superiora g. III. ubi quae dicta sunt de humanis cupiditatibus, huc omnia revocari volo, de ad errorem, quoad utramque partem aptari; quod sane mali genus est multo levius, & magis innocuum ν nec hominum ab honesto avocat, ut prava cupidi is
77쪽
. sis .eas : qua de causa eum vel a solo ipso Deo Inieli, atque InserI In hominum mentibus posse,plures , iique non sane ignobiles Theologi docent. Id vero ego non
dico , Deumque non erroris a sed naturae a in quam cadit error, authorem facior quem errorem si gratuito sapientiae dono ab ipsa non arceat ἔ ejusque mentems . supra ipsius conditionem non dite is non errorem Ipsum a sed ea bona sibi proponat , quae sient e morbis, e cruciatibus a quaeque cum peccato majorem necessis
tudinem habent a e pravis affectionibus f propensionibusque , atque adeo ex ipso peccato; ita etiam ex errore possunt ab eo,qui Omnipotens , & sapientissimus est a quam plurima extundi . Ad secundum respondeo, hoc item argumento , probari non legis naturalis dumtaxat, sed aliarum etiam rerum homini s ut homo est a persectam notitiam deberi: quoniam Augustinus ex omni prorsus errore, nullo habito tali discrimine, colligit originale peccatum . Quapropter a quod dictum est saepe, hie etIam
repetendum est, praesenti rerum statua atque ordine niti S. Doctoris ratiocinationem : neque id modo,quod affertur ex lib. I. de pec. mer.& rem .sed id etiam ,
quod est ex 3.de lib.arb.in quo Ieeundum hunc etiam sessum Maaichais 1 e rolitisse
testatur in lib.de dono Perseu. I. I 2. n. 29. Ad tertium, quoniam de hoc ago ex profess. In secunda controversia , hic,pro re,paucis respondeo. Et primo quidem s etiamsi detur, quae contra naturale ius, per insuperabilem hanc ignorantiam a committimus a non omni culpa vacare ;ex hoc tamen homini, ut homo est , perfectam juris ejusdem notitiam deberi , consequens esse nego. Ipsa enim adversariorum ratio alivd ab alio disiungit. Siquidem Ian senius a & ab eo qui sunt , ideo a per hanc ignorantiam, non posse docent rationem culpae penitus omnem tolli , & abstergi, quia ex illo peccato manavit, quod In primo parente voluntarium omnibus fuit a quae ratio suo loco
valide a nobis refelletur: verum , etiamsi homini, ut homo est , non deberetur legIs naturalis perfecta notitia , eamque primus homo perceperit ex dono , non ex debito ς nihilominus tamen verum est , ignorantiam a qua modo obruimur, ea
ex culpa fluxisse, qua obstricti singuli nascimur: quare a quod ignorantia hujusmodi nunquam nos satis e Xcuset, ut sentit Ian senius a cum eo nexum non est,
quod homini ,ue homo est, deberetur tam perfecta notitia. Sed esto nexum sit rjam Antecedens hoc ipsum aggredior:& adversariis statim oppono D. Thomam, Scotum , D. Bonaventuram, aliosque omnes Theologos a qui cum Magistro , ex veterum Patrum sentensa , summo studio , summoque consensu, ut alibi planufacio, contra hanc opinionem conspirarunt a quaes ut Fidei dogaea, resque in melisis emboliea ex tra omnem contraperfiam , ab Ian senio defenditur . Sed nimirum Fidei dogma est, non Catholicae , sed Iansentanae : ac tres pricipue , quod quidem Ipli concedo , propugnatores habet, ac vindices: non eos tamen , quos hic nobis obiicit ; sed quos revera , cum in hac, tum in aliis omni bas doctrinae suae partibus sequutus est magistros , ac duces. Primus est Lutherus , cujus illa sunt tam . G. in cap. I 2. Gen. fol. Is I. edit.Vvittemb.an. t 6o. Fassa estissa celabris Seholasticorum sententia de ignorantia invincibili ex eWante Ge.&uisquis in via. eibilam ignorantiam excusationem isereri statuit, evertit Scripturam Sacram, γροIlit e medio Christuω,justitiae solam Ge.Scholastici inpincibilem ignorantiam dixerunt ex eugabile in Ge. tanta est caecitas in Tapae scholis, G Ecclesiis. Alter est Calvinus , qui in c. I 2. Lucae Catholicis ita illudit: rigus .erὸ ad repelieadum Dei ju-duitiis su elat ignorantis ci eus. Instit . autem l .a. c. a- n.as. ita concludit: qua .re, ut supra meritὸ reprehensus est Ficto , quod omnia peccata ignoranriae imputarit; ita eorum est repudianda opinio , qui consultam malitiam, ει promitatem is omnibus peccatis intercedere tradunt. Nimium cnim Evcrimar a quoties labareum cum bosa 1 nou
78쪽
obnoxia & Lq.de lib.arb.non procul ab init. docet, hominem in eo peccare, quod epitari non potest, cur quioaquod faciendum est, eaecitate non videt, aut infirmitate non imput. Tertius denique est Hieronymus Zanchius, mostrum ex utroque conflatum , qui Theolog.tractat. l. I. c. I a. thesi I. docet, Ignorantiam in vincibilem laeti, vel iuris aut a Deo, aut ab hominibus lati,excusare quidem a peccato; ignorantiam vero in vincibilem juris naturalis non ite . Utque ab Ipso Ian senium non solum doctrinam accepisse , sed voces paene ipsas, & loquendi morem penitus combibisse videas; postquam h sc Augustini aut horitate satIs probasse sibi visus est Zanchlus , illud adjecit; est igitur Augustinus Patrum omnium nomine 'Pa. tronus noster in hae causa . Quod quidem,ut Ian senio est perfamiliare , ita etiam frequenter est usurpatum a Calvino, Luthero, Iohanne Hus, Uvicleiis , alii seque super Iorum aetatum haereticis , iam inde usque a Praedestinatis, qui omnium
primi erroribus suis tanti Doctoris authoritatem praetendere conati sunt; ut notae Prosper In Chronico , &Baronius ad an .Christ. 49o. num. II. Tres igitur Ian senium causae suae patronos habere non nego: sed quos ipse non nominat: nam quorum patrocinio gloriatur , iis ut ostendam suo loco a & ipsi nusquam favent,
di plurImis in locῖs aperte adversantur . Rei hujus specimen hic aliquod sit in Augustino: quoniam is unus Ian senio instar est omnium. Primo , non favet ipsi Augustinus, quia, quod ex illo citat contra ignorantiam juris naturalis, ad igno rantiam iacti solius, vel legis a Deo impositae pertinet. Illud affert, ac sibi pretcaeteris lavete existimat, quod est Lyaee lib.arb.c. I S. n. II. Etiam per ignoran-riam facto quaedam improbantur, est corrigenda judicantur : ea vero,quae sequuntur, callide reticet: ait enim ApostoIMI, misericordiam consequutussum, quia ignorans Dei is Apostolus quippe , cum Christumpersequeretur, & in ejus discipuis os acerbe saeviret , non ex juris naturalis ignorantia s sed lacti tantum, aut legis positae peccabat. Ad haec igitur respondere Ian senius debet I quodque in nos telum intorsit,in ipsum redit. Secundo,non favet ipsi Augultinus,qura ad ignoran intiam in vincibilem transfert, quod de vincibili S. Doctor assit mat. Liquet id cum ex loco proxime allato , tum ex eo. quod pro se citat Iansienius ex lib.de gratia , & lib.arb. in quo c. 3. n. . id legitur: sed G illa ignorantis, quae non est eorum , qui seire notant, sed eorum , qui tanquam simpliciter nesciunt, newinem Aeexcusat, ni sempiterno igne non ardeat; fi propterea no credidit, quia non audiavit , omniso ou d crederet; sed fortas aut myti 1 ardeat: non enim fine eaWa diistium est; unde iram tuam in gente , quae te non noveruxis c e. Trabit hoc ipse ad juris naturalis insuperabilem ignorantiam, reclamantibus omnibus Th oin
log Is , qui ex hoc ipso loco superabilis illius ignorantiae, quam lmptice in vocant, definitionem , nomenque ducunt. Nam sic Magister in a.diit .aa. M autem ignorantis triplex eorum scilicet a qui seire notanta eum possint . quae non
exeusat, quis, G ipsis peecatum est . Et eor-ν qui volanx, sied non possunt: quae exincusat, G est paena pereati, non peccatum. Et eorum , qui quasi pliciter ne1ciunt, non renuentes a peI proponentes scire; gus neminem plane excusat f. Sed fle fortosse ,
ut minus puniatur. unde Augustinus ad Valaminum lib.degrat. Gc. Nec veto de- fune rationes, quae hanc Theologorum interpretationem comprobent. Nam
primo, non ait S. Doctor Ignorantiam illam esse eorum , qui simpliciter uesiunt , sed , qui tanquam simpliciter nestiunt. Porro patieula illa , tanquam, satis indicat sermonem non esse de ignorantia prorsus in vincibili . Deinde ita tuit, hanc ignorantiam neminem sic exeusare, ut siempiterno igne non ardeat, sed forassis, ut mitius ardeat. Profecto, si de ignorantia planδ insuperabili hoc intelligi volui sisset, non adjecisset particulam illam fortabis. Nihil enim certius, vel de Iansenti
79쪽
n II ipsius sententia , quam illum mi e Ius saltem punIendum a quI ex unorantia plane in vincibili lapsus est . Sed idcirco voculam Illam apposuit , ut significa. ret id ipsum , quod ex eodem loco Theologi docent de ignorantia simplici, seu
neglecta : quodque .Egidius in a. dist. 22. q. 2.a. q. hIs verbis e Xpressit. Haec igzorontio potest aliquando plus aggravare, quam excusare: aliquando e conferso . diuis
potest ibi esse tanta negligentia , qu)d ignorantia sic neglecta plus curavet a quam excuset . AIiquando etiam negligentia pots esse tam modica a quῖd, si conrius ex illa aliquid mala agere , poterit actus ille ex hoc plus excusari , quam aggravari. Id demum probat exemplum illud servi nescientis voluntatem domini sui, quod adhibet ibi Augustinus his verbis: Dominus in Esangelio ait: Sersus, qui nescit voluntatem domini sui , ω facit digna plagis a vapulabit paucis . Servus autem a qui scit voluntatem domini sui, ει facit digna plagis , vapulabit multis . Ecce ubi
ostendit a gravius peccare hominem scientem a quam nescientem. Nee tamen ideo con fugiendum es ad ignorantiae tenebras , ust in eis quisque aequirat excusationem . A quod est enim nescire , aliud scire noluisse . Voluntas quippe in eo arguitur, de quo di citur a uoluit intelligere , ut bene ageret . Non punitur servus , quod domini vo Iuntatem non impleverit , nisi cum eam ignorat negligentia sua: quod Iansentu Ipse fatetur: & ante notarat Theodoretus, cujus verba exhibet D. Thomas iacap. I 2. Lucae. Meritὸ punitur, qui sciens solantatem domini sui non persequitur.
Sed cur punitur ignorans λ Iuia eum ipse scirepotuisset, nolait , Ied pigritani ipse fuit ignorantiς suae causa. Sed omittendum non est , quod animad vertit hic Baia
nes 2.2 q. IO. a. I. Ripa Ida I. I.d. Io.seist. 6. n. 64. aliique plurimi , Augustinum loqui de ignorantia Evangelii et quod manifeste probant ea verba , neminem sic ς c fore, M sempiterno igne non ardeat, F propterea non eradidit , quia non curi. Nit omnino, quod crederet . Locus hic igitur, si de ignorantia , quae vinci neqnita est sermo a maxime ferit Ian senium , qui l. 6. de st. nat-lap. c. s. dum contendit ignorantiam juris divini in vincibilem a peccato immunes homines reddere sexemplum statuit in Infidelibus Christi Evangelium in vincibiliter ignorantibus, atque aiis non audisse Eeangelium Christi, si otis esse,ut excussationem habeant desua is elitate gentius: Quare suo ipsemet gladio conficitur. Tertio non favet ipsi Augustinus, quia in aliis pluribus, quae ex illo deprompta a nulla certa ratio. ne s atque ordine coacervae, vel ignorantiam confundit, cum eo,quod ex ignorantia committitur ;& iam , eum ejusmodi ignorantia , ut idem ipse docet I. a. des. nat. lap. c. 6. propriὰ peccatum non sit, in eum se induit laqueum , quo nos im plicare tantopere studuit; vel arbitratur veram, & propriam peccati rationem
habere quicquid ab Augustino dicitur, peccatum simul, & poena peccati;
cumque , ut evidentibus Augustini testimoni Is suo loco constabit; ita nunc u Pentur a S. Doctore plura , quae Iansenti Ipsius sententia, peccatum vere , NProprie non sunt; adhaerescit incauto fax illa, quam in alios coniicere parabat. Nunc a quod alterum affirmavi, ut Ipsi S. Doctor aperte adversetur, pauca ista documento: sine lib. 3.de lib. atb.c. I S. n. o. ita scribit; Suaecurque est iso causa voluntatis , si non ei pus resisti , sine pereato ei ceditur . Si autem potes , non es cc datur , c, non peccabitur. An forte fallit incautum p Ergo eoueat, ne fallatur γη tanto fallacia es, ut eateri omnino stan possit λ M ita es, nulla peccata sunt Sui
eηimpcccar ja eo , quod stilio modo caveri potes Eodem lib.de l.arb. c. 22.n-οq Non enim sinqui, quod naturaliter nescit, G saturaliter eos potest , Me anima δε putotur in reatum et sed quod scire non studuit , ω qu)d dignam facilitati comparan da , ad recte faciendum , operam non dedit . Loqui enim non nosse , atque non posse in fanti naturale est: quae ignorantia, difficiatosque sermonis, non modo iaculpobilis 3
sed etiam a Ge. Luculentissimum vero illud est: , quod scripsit c. I9. n. I. & q.
80쪽
eonfirmavitque iam senex in libro de Nat. & Grai.c. 67.n.S. D Iib. I.Retract. e s. n. s. sic autem loquitur loco cit. ut hominum querelas compescat , qui de ignorantia , quam eX Adamo haereditariam accepimus, expostulant: Non tibi deputatur ad culpam, quὸd lavitus ignoras, sed quὸd negligis quaerere quod ignoras , csse. Ista tua propria pectora sunt, Ge. Nam iliud, quod ignoram quisque non rect8 1aeir, ει quod recte voIens facere non potest, ideo dicuntur peccata, quιa de peccato sconberae poluxtatis originem ducunt. IIIud enim praecedens meruit ista Jequent ισ. Nam, sicut Iinguam dicimus non Ioluis membrum,quod movemus in ore , dum loquimur , sed etiam illud , quod hujus membri motum consequitur , idest a formam, tenoremque perinhorum : secundum quem moduin alia dicitur lingua Graeca , olia Latina ; ste non Io Iam peccatum illud dicimus , quod propriὸ vocatur peccatum, libera enim voluntate, Ga stieate committitur, sed etiam illuriquod jam de b ut supplicio e3yequatur necesse
est. Exemplum hoc linguae, quo S. D Octor utitur, rem plane conficit: nam Omni no persuadet, sermonem hic esse de eo tantum, quod peccatum vere, & proprie non est.ouare l. I.de nupt.& concup .c. 23. n. as eadem similitudine ostendit,conincupiscentiam Ia renatis non esse propriὲ peccatum . Vocatur peccatum a P a pee gato facta est, eum Iara in regeneraris non fit ipsa peccatum : sicut vocatur lingua D suuris , quam feciι lingua. Itaque, sicut ex hoc posterioli loco manifeste refellitur Calvinus, qui 3.inst.c. 3.f. Io. doceri concup scentiam in renatis esse vere peccatum, licet minus propriὲ, quam primum Adae peccatum , Nos illud apum pro peceato babemus, quo aliqua omnιso cupiritate contra legem Dei homo tιtillaturisc ex superiori aperte colutatur Ian senius,qui loc. et quicquid ex ignorantia in vinctiali juris naz talis perperam committitur 3 esse Vere peccatum contendie,
quamvis minus propriE , quam primum Ad Pecc/tum ς pectata pollulantia mi orantia inuincibiIi juris naturalis sunt sero pcccato a G p-s bominia obn sos constituunt .
AD versariorum ratisnes omnino tres sun et duas se petere dissitant ex Theologia: atque ita primo argutantur:Christns Dominus naturam puram,idest, cum sui dumtaxat natural Ibus iacultatibus assumere potuit: horret autem an romus cogitare, potuisse ipsum aut rebellionem carnis ris naturalis ignorantiam assumere; ergo de ratione, & modo purae naturae a uo' Seeund IgnorantIa iuris naturalIs supplIcInm est primi peccati, is cus vero
ignorantia juris pofitivi: non igitur homini, ut homo est , auris positi vi absolubra , di perfecta cognitio , sed iuris natur/lis deb*xur . - ei. Tertiam desumunt ex Eth Ica: Natura, inquiunt, ratrums particeps s ex tua. et conditione petit, ea posse amplecti, quae ultimo fini sunt consentanea , declinare autem contrariar at neutrum prestare potest, si quid amplectendum,aut
declinandum sit nesciat; Id vero si sciat, perfectam iam b/bςt ivxi 'ri ζψ
itiam, quod nihil est aliud, quam recta quaedam faciendorum, ac fu g endorum omnium ratio; ergo natura rationis particeps persectam ex se petit IuI, turalis notitiam a