장음표시 사용
91쪽
το. servus domisum patrem vocare a se. Item serm. Tr. N 7 a. Euehet Ius senior in Epist. palae n. ad Valer. ab iis verbis, rerum do minus te in adutionem vocat scisse. Basilius Seleuc. orat. 6. in Noe m. Dei filius vocstus est Angelorum nullas, dic. Prosper Aquit. c. NF.conlisCollat. Nature , inquit, humana , cujus Creatores Deus, etiam post praevaricationem a manet I Uaaria, manet forma , manet eua , manet sensus, ει rorio , exteraque corporis, atque animi bona a quae etiam malis , vitiosisque non desunt: sed non in illis veri boni perceptio est : qua mortalem uitam honestare possunt , aeternam eonferre non possunt. In hanc eadem sententiam vide , di cap. 19. ab iis verbis , Naturae humanae in ilia universatis praevaricationis rui-πa , Aec. cap. 2 I. Si enim nec ad ista terrena ordιnanda rationalis animi vigeret ingenium , non uitiata e feta sed extiata naturas item carmine de Ingratis e. ΑΙ. - , licet, Ge. Non tamen ad veram possunt perducere vitam, μ. Pruterea in respon. ad 9. obieci. Gallorum , Neque haec dona, inquit, ita ex Deo esse opi xemur , ut, quia ipse naturae nostrae author es a per coaditionem jam Nee contulisse τι- deatur , ως. loquitur de iis virtutibus , quae ad Coelestem beatitudinem obtinendam conferunt . Nominatim autem Fidem eximit ab omni iurae naturae in respons. acl 3.prim. dub. Vicent.ab iis vel bis, Iut Fidem ad Dei munera nos ν- at pertinere, Ge. Charitatem c. 3 o. coni.Collat. ab iis verbis a quae in oreatumis arce virtutum , Ge. Denique de justitias temperantia, eontinentia , beae innatis, nos quae temporalem baberi de vana Iaude mereedem, sed quae ad illam beatarum virtutum per ιι uent seritatem ἰ lege caput 28 .Eosdem exprimit sensus author Iibrornm de Vocat. Gent. & Epist. ad Demetriadem, quae duo opera unums evn.demque authorem habere , certius est a quam quis ille sit: lege libri I .cap. a. ahῆIs verbἰs. Omni σπιms humanae , -- nec non cap. 3. 4, 7. & in Epist. Suae denesauris υσω, per Sancti Spiritus signas accepit, c. item , Hujus igitur boni proprietas, E c. Theodoretus de sanctitate , & jultitia in epist. I. ad Timoth. ad illa verba v. II. Tu autem, o Mino Dei , ε s. In Epist. ad Ephes. v. I 3. suguo G credentes signati est ii, Ge. lib.de curand. Graec. affect. serm. 3. de Ang. Nos ver3 Spiritum Sanctua , Ge. in Auehar. dialog. q. adversus Macedoniam Sed vires, majus s igitur Filio Spiritus Sanctus, E e. dialog.6.adv. Apollinarist. μυωuύρ- sanctoriam eatenus templum factus est a Ge. Quantum vero ad Ado- Pionem tu Pial m. I.v. o. N 7. Omnes quidem δomines natura Dei sunt sersi, εις. orat. Io.de Provid. eos in filios Ibos adoptavit, ρυι ae servire quidem, e e. in Epist. ad Ebrae-c. a. v. ii. Datiae babemus Patrem , EF nos, lin. in Epist. ad Galata c. v. 18. ad EpheLc. I. v. s. ad Rom. c. 8-v.Iq lib. de curand. Graecorum
affect. serm. II. de Fine ,&Iud Icio, & alibi passim alia aeque clara, &pet spi-Cua. Salonius dialog. In parab. Salom. stetit dissones gratiarum Angelis , e, bo minibus , caec. Leci Madn. ser m. r.de Nati v. Agnosce, o Christiane , E c. & ser. 7. Oresia dona excedit Me donum, Ge. Maximus Taurin. homil. habita in χωlemuit. S. Micha. Angeli usui sidentur esse , quod sancti sunt, eri. Claudianus Mamercus lib. I.de stat. anim. c. I eodem douo bonus es bomo , quo bonur es Angelus, Ge. Gelasius Cy ιicenus par. a. act. Conc-Nic. c. I 6. Io I. Fer ρυ- dictor res divinas, quas Deus in bomine reposuit, dicem a Faciamus, Ge. & c. 18.
n. I Io. In homine Deus ab initio ereatam sapientiam reposuit, ae e neeram sui coaritatem impressit , Ge. Gennadius ipse lib.de Eccl. dogm. cap. 38. Angeli, gustu ius, gua creati sunt, beatitudine perseMrasta neu satura rixam pos car, ρος- Gelasius a. Epist. s. ad omnes Epist. per Pieen. Angelus a disina, qua illustroba r, gratia, s participatione BDUus, eri. Procopius Garaeus in c. 2.Gen. Sa ni Πρώιt bomisis uatinam primὸ fuisse justιιis , e, virtute insigaem. . . verum com
92쪽
s Sanctum eriretire oporteret, quo homo respos deret dising gaturae tharacterilaris in rito ei isspirasit eine spiraculum . Sed iliud nihil aliud socaeerit, quam Spiritum Sanctum, per Filium rationali ereaturae infusum , Sanctificatus est itaque homo per illam inspirationem, verum eam amisit, &e. Alcimus Ecdicius epist. I. Htimanus Spiritus ereatione inchoatur a divinus autem benignitate eone itur , ct . Fulgentius de scientia ,& Fide Ep. a. ad Ferrand. c. 3. n.8. βιών non Diaritus divinus confugiat, tac. apud eundem ep. 16.quae est Petro dia c. e. 6.n-I 8.Mne hae uitur gratio potest quidem cogitare , G desiderare bomana , m. Fulgen tius ipse l.de Inc.3e Grai.c. Io. n.qo. Eodem spiritu , Ge. c.2I. n. 2. Nullas est qui naturaliter po credere , ε c. c. 22. n. 43. & qq. Cum autem dicimur, neminem
posse in Deum credere , nisi per gratiam Dei , Ge. Ita fit,ut homo fidem habere post,
sed eam, nisi ex Ono Dei habere non possit . Non enim consequens est, ut omnia a qGAE habere nos possumus , etiam a nobis habere possimus, Ge. De sanctitate autem s& justitia , de caritate salutari epist. 6. ad Theod Senat. c. f. n.8. Non hoc homini dat satura , sed gratia et eoa hoc ex qualitate eonditionis humanae habetur a tac. l. I de verit Pret d.& Grai. c. 2I.n. 44. Nuemadmodum de tontinentia seriptum est,quis nemo poto esse continens, nisi Deus det , Ge. Item n. 46. Nee autem revelatio a&c.& I. 2.c6. a. s. Suoniam igitur Deum tharitatem esse, Ge. Itb.vero de Fide ad Peta: .3.n.28. Indefessa a est in quantum ereaturae Angelicae gratis datum est , perofecta dilatione , Ge. Denique de divina adoptione l. 3. ad Moni m. c.8: Nos autem Quod dii a quὸdflii , quod genitissmus ,non naturas sed gratiis stimus τ ρηιο cum in nasura non haberemura ut hoc esse possiemus , gratis', Ge. lib.com. Arian. in res ad object. q. Noa ex gratia donationis possedit: quod enim uaseitur , eonexum est rancre , quod τerὸ adoptatur , IOIa prouebitur largitate, se. Itidem l . ad Tra sim. c.4. Etenim in Mii Dei , Ge. Ep. Ia .ad Fer. c.3.n. 9. Isti ergo dii eam gratiam acceperunt, Ge. Epist. 14. n. 26. In resp. ad 3. quaest. Sed De diemus de sanctii Angelis, atqui hominibus sanctis: quorum quilibet sic divinae odoptionis gratuito munere a tac. F p. I7.ad Petrum diae .c. 17. n. Is . Christi Filii Dei prima nativitas Ge. Denique lib.de Incarn. Filii Dei n. II. Faser , G Filius ad dilectorem suum, Ge. Primasjus in Ep. ad Rom. c. s.v. a. in sola Dei virtute est , ut homo in suo. rum Dei muntre, Gc. Iuni lius comment. in Gen. c. I .v. 16. Creatus est ergo Adamsat esset justus , sanctus , cst humiliter adhaerens gratia sui Conditeris, Iohannes Climacus Scholio 9.ad gradum m. Alia est charitas animae naturalis G alias quae ex Spiritu Sancto ini insinuatur , Ge. Item de aliis virtutibus schol. 3q. Mi chalae gradu 26. u. 3q. Anastasius Sinaita l. 6.anag. contempl. Sui Deum habens in se inbabitantem, del. Io. Adam lucidum , Dei formem , cstc. en gratia , caeca Gregorius Magn. de Fide, aliisque donis supernis , quibus ornata est primi ho
minis mens t. -in c. q. Iob. c. 3 q. l .6 I. Humana quippe anima primorum bomimmal.XI .in c. I 3ἀ.2q.n. 8.& c. 3. n. 9. Excissa mens a Iuce veritatis , l. 3cio, in c. 38. c. 3. n, IO. Supernae sapisntiae gratiam quis infundit, e . to m. a. lib. I. Dialog.c. I. Fostquam de paradisi gaudiis , Ge. tom. 3. par. a. in I. Psalm. poenit. si tamen eorucomment. est author, T. n. 74Humana natura ad imaginem primitur, etc. Item in Psal, poenit. 3. U. Io.& in Psal. poenit. s. v. ra. Idem de chalitate salutari
ritum, quasi hoc ipsum quod Creotura est, transisse, ae subegisse declaratur Ge. l. et q. in
c. 33. c. 7. n. II. ad illa verba ver. 26. Et reddet Maelm justitiam suam l. r.
ia Erech. hom. o. diuid estis hac potestate cujus caec. de Par. a. Regul. Pastoral .e. 3.
93쪽
vina λ l. I . in I .Reg. α 3. n. s. ad illa verba v. 2.Non est Ductus, ut est dominus Ote Isychius Praesb. Hier. l. a.in LevIt. c.8.v. Io. In quo de Ianctificatione Angelorum : item Georgvis Pisides in opere sex dierum. Isidorus Hispal. l. I. sent. c. I 2. Distat eouis ditio Angelica a conditisne hominis Ged. a. c. .conse nem hominis non e humana virtutis e c. l. 7.Origin .c. 3.Spiritus Sanctus proprie Garuarc c. Quod ide testatue de Angelis Sophronius Constant.Orat.in Christ.nata l. n.2.&orat.de Angelis n. I. .8. Maximus Ab. &Cons. Cent. I.c. 76. otius divinae gratiae proprium μ.in eandemque sententiam pergie. c.77:& 78. ac subinde 94. 9 . 96 97. Centuria a. cap. 8. Fidei est habitudo e fectrix supernaturalis Ge. c. 2o.Cum naturae, ει gratiae non fit eadem, M.que una ratio Gc.c. 26. Naturam donaid sibi; cientia vacuσm Ge. z. 27. Deus, cum naturam humanam conderet Ge.c. a. Disserentiam virtutum a natura manantium ,
εν earum, ρσα proficiscuntura spiritu, gsarum gratiam pro munere suscipimus se. Coritur. . cap. I 2. Nec divina gratia parit c/.c. II. Neque gratia sanct imi viri
so. Ide fonsus Tolet In serm .de perpetua Virgin .Item Iulianus ToIet. I. r. ρυTικ 'c ,με'νων in resp. ad Inter. I . In Naum Proph. n. II.& 48. Aldhe Imus Saxon de laud. Virgin It. c. s. Beda de Fide haec habet: in m. s. c. I. In Evang. IO, Pag- S27. Sancti non planitudinem Ge. tom. 6. eadem ferme multis in locis , sed praecipue iae p. ad Rom. c. I. pag. 28 I. ad Eph. c. I. pag. 786. in Evang. Luc. l. s. c. I 6. & in EvangJo.c. I .Quorum similia In Psalm. 3 o. pag-3Sa. a. pag. 7o8,79.pag. 86y II 6z pag. 98I, MI .pag-998. Izo.de charitate, aliisque virtutibus, quae rationalem ditane hominis appetitum tom. 2. lib.de rat. temp. c. i S. Sicut Iusa , E stellae Ge.tom q. l.I.expost in Iob c. 6. Ventum caliduis a Meridie Gc. tom. 3.in ep.Joh. c. 3.Γubi tandum non est Angelas GGlom. 6. In Ep.ad Rom. α 3. dicimus latere animae origi nem Ge. ad Galatc. q. Neque enim absurdes dicitur Ge. tom. 8.in quaest. super Gen. Omnes sancti per eandem gratiam e c. in templum Salomon. c. 18. uoniam omnia
urtutum dona e cdo: Damascenus l. a.de FIde ortho.c. I. Ter Verbum igitur An geIi omnes creati sunt, et a Sancto Spiritu per sanctificationem persem Ge. auunci , quam a sua natura sanctitauis babent , nimirum a Spiritu Sancto. Eadem de primo Homine c. D. Se Ιχ. Distinctius de Fide liisque, quae mentem perficiunt l. I.de Fid.c. I. Spiritus Sanctus perinde novit. Ge. tom. 2.in SacrIs Parallelistit. 9.lἰt. 6.Fostea quamvetur ntia Agar Ge. In Eclog. vero , seu in aliis Parallel. tit: q.lit. a. Ωuae ad voluntatem l. 2. de Fid.c.3o.sitium non es aliud Gc. l. c. I Naturales eirtutes sunt fri, in Sacris Paral. lit 3.tito. Homo,tum eοmsummatur caec. iit.q. lit.a Caritas erga mum e Adrianus Papa I.In Ep. ad Ep. Hisp. in qua de divina adoptione:& Paulinus A qnileiensis in sua pariter Epist. de eadem adoptione : adopti- .us dicitur, cui πιθιI a patre adoptante debetur , Iedgratis Ge. Fre culphus Lexovien. Cluon.t m. I. ap. 3. inter imaginem , εν similitudinem hoc distat Ge. Pasca sius Ratbertus l.I. In Matth.Similis autem, pes perfectus,non ex proprietate sui, sed ex gratia divinae, largitatis Ge. Christianus Druthmarus 4n Mati. c. I 2. Duobus modis est nobis pater Deus Ge. Angelo mus Luxo vIens. In l.3. Reg. c. 6. Rex noster pacificus G Angelas,atque animai Ge. Remigius Autisi odorensis in Psalm. q. v 7.
Signatum, idest, sigiliatum, G in ipsosi IIo Spiritur Sancti cste. Leo sapiens Imperat. orat. in domin. Relar. apud Combefisium 7. apud Gret serum 2- Cecidit e Caelo Lucifer. Ge item epist .ad Regem Sara c. apud Baron Iu in to m. Io. an. Christis II 6c prima earum 2 O. Orationum, quae in Biblioth.Vaticana adhuc M. S. asservantur, hoc titulo inscripta , In Spiritum Sanctum , quod propria authoritate edoptionem suorum Dei bominibus largitus est. Radulphus Flavia censis In prstat.I. I 6. in Levit. dc libro ipso I 6.c. q.l. I 2. I l. 2 o. 3. C do Clunia c. l. a. in Io I. n. f. Dei
94쪽
boebomo in Paradiso &c. l. 8. n. IT. Hominem Deus magnificat, &c- Anselmus lib.de cone .grat.& lib.arb c. 6. q. 3. Probat hominis voluntatem, non pose velie credere , ais aecepta rectitudiηe ex gratia, Id ipsum tradit de Charitate Medit. p. ger i. orat.66. Clarius vero in lib.de casu diab. c. I. I. I4.18. de Iustitia lib. de concis praese.& lib. arb.q. r.e.6. y litia uerὸ non est naturatis-lib.de pee. Orig. c. Io. Dedit siti Deus hane gratiam , ut, sicur tac. gratiam, quam de se propagandis seruare poterat perdidiI-Ge. Rupertus lib. I. Commet in Gen. c. I 2. l. 2. c.q.& 6.Bernardus l. 3. de Consid. c. s. n. D. Haec omnis contulit illis spiritibus ipse, qui condidit HIos, unus,atque idem summus spiritur,disidens singulis prout volati sc.pergitque enumerando ea bona . Idem praeclare ad rem praesente de imagine, & similitudine Dei, quae est in homine ser m. I. Annunc.n. 7. de lib. de grat,& lib.artac. p.& Io. praeelaiare etiam de Caritate ep.x I. ad Guic. n. dc tra 2. de dilig. Deo c. I a. n. 3I. Petrus Cellensis lib. mys .exp. Rupto Ieriare societoris Angelica in alium se tendens senattroiiae in se rupit P . . Theologi de Schola a nobῖs sunt plane omne S,ut adversarii ipsi fatentur . Im .mo vero eorum non pauci, hominem , non ubi primum conditus est , sed post alἰquanto saninitatem, iustitiam , & alia Gratiae dona accepisse dῖcunt: de quo vide Suallum lib. 3.de opere sex dierum c. I a n. . qui eos omnes recenset, ae pro iis etiam affert Augustini testimonium ex l. a. de Gen. e Ont. Manich.c. 8. n. Io. animalam nempe adhue Dibse hominem, quando Deus ineum ias gavit spiraculum τι- tae , factum autem spiritalem, cum in Foradisoa hoc est,in beata vita consitums praeis reptum persectionis accepit. Quo quidem testimonio usus non sum, quod illi non multum tribuerem , cum S .ipsemet Doctor Apostoli mentem eo in loe o non se assequutum fateatur I. Retract.c. Iom. 3.&, ut assertionem meam sustinerem, necesse non esset, sanctitatem , alpaquaisperna bona primo homini collata ,a creationis , & naturae bono etiam tempore distinguere ς alia autem mihi multa suppeterent tum apud Augustinum,tum apud omnes Saeros scriptores, quibus i ,
his bonis rationem inesse beneficii specialis, ac verae , & Theologicae Gratiae linculentissime ostenderem .
ITaque ad prῖmum respondeo , eum Augustinum , tum Anselmum , pro ει-plici naturae statu , quem iis in locis spectasse potuerunt, dupliciter quoque
esse accipiendos : ut vitium quidem sit naturae rationalis in utroque statu Deo non adhaerere per Charitatem p ita tamen ut a si ad finem supernaturalem olim evecta sit; vitium ipsius sit, ea charitate carere , quae illius est ordinis , ad eum. que finem conducit; sin vero eo locis ac dignJtatis evecta non sit; vit Io Ipsi vertatur , si Charitatem nota habeat s quae naturalis est ordinis , ac beatitudini iti. 'dem naturali promerendae non impar. Porro sic esse explicandos hos Patres .aut, utcunqiue explicare libuerit , Ita certe intelligendos , ut dubῖum non sit , qui a Samnitatem, Se Charitatem, quibus ditatus est Adam , supra propriam , natura Iemque hominῖς conditionem extulerint, manifeste illa probant, quae supra ex ipsis citavimus: quibus ex Anselmo,quonia quod Mono log .cap. 6 nobis obiectum alicui fortasse plusculum negotii facessere possit; hae etiam adiicimus, quae scripta sunt de concord .praesciscum lib. arb.q. g. . Iarisverbis : Sequitur isque , quiantilla Creatura rectitudimem habet, quσm dixi voluntatis, nisi per gratiamin f σutem moluntas per liberum arbitrium,servando quod accepit, meretur aut avumentum se eoio justitia, aut cliom potestatem pro bona voIuntates aut praemium aliquod; haeς omnia
95쪽
omnis fructus fuat strimae tranae,s gratis pro tratis: ει ideo totum imputendum smati equis neque volentis est,quod vult ε, c.Omnibus enim, excepto Iola Deo, dicitur: quid habes, quod n3 accepisti Si autem accepisti Estc. Horum simili ima leges c. q.& I. Ad secundum responaeo Augustinum ita loquiuum ex praesentis providentiae legibus , quibus natura hominis , quae rationis est particeps , factaque ad imaginem Dei ad finem supernaturalem evocatur, ipsique divinae Sanctitatis s atque Adoptionis bonum ea conditione promittitur a atque OblIgatur; ut ne quo teneatur x vel proprio, vel alieno peccato: propterea frequens est apud Augustinum illa sententia QPereata sola separant inter homines, EU Deum. Immo ve Io in his Ipsis locis nobis obiectis , non alias affert rationes, quam, quod ambobur eadem sessia communis: quod eum impedimentum potestatis divinaeaxon referatur ad meritum soluatatis bumanae, eerte sulii eorum dicere potest , volat cae nolaisti : quod non ιρη-demnat Deus,ns Istretur, ει in pressus eum pretum non invenies, nisi eos intentaris Adam: quod hoe beneficium a se non prohibet volantos contraria parvularum: quae non rerum ipsarum natura , sed Dei decretis nituntur. Quod si velis Augustinum res ipsas, non decreta sequutum a & hominis ut homo est , seclusis his etiam divinae providentiae legibus , debitam putasse sanctitatem , di adoptionem a jam acerrimum illum divinae Gratiae propugnatorem , ac vindicem, quem omnis Ecclesia, quem vos ipsi tantopere praedicatis, Pelagio ipso nequiorem facias: quippe qui gratiam multo vilius , atque abiectius, quam Palagius a habeat: conitae vero de natura longe altius , de magnificentius sentiat. Nec vero naturae humanae jura,supra propriam dumtaxat hominis condirione extollae; sed eo perducat, ubi id homini debeat ut, quod Augustini ipsius s atque adeo Patrum omisnium clariffimis testimoniis , ne Angelis quidem ipsis, aut ulli multo perfectio. xi , atque excellentiori naturae , quae condi unquam possit, debitum est . Pugnat igitur ibi Augustinus non ex natura ipsa rei, sed ex praesentibus divinae providemtiae decretis a nec nobis ullo pacto adversatur et
I Idem de Char Italis praesertIm , di Iustitiae donli , nec solum permanentibus,
sed etiam transeuntibus, atque avolantibus, ita disputant: Homini, ut homo est, inquiunt, ista debentur, quia sine his opibus, ac praesidi Is Deum authorem suum diligere non potest et immo nec quicquam recte , & Iaudabiliter agere: quod alterum probant. Primo,quia omnis actio, quae ex Charitate non est, pravaan honesta,turpis est Secundo , quia homo, sine Charitate, cupiditatibus suis resistere nequit .
SEntentῖς nostrae, quae quatuor sunt praecipuae rationes, brevIter Ita perstrinisgo. Primo, homo natura sua Dei servus est ,& valde quidem humilis, Mabjectus, ac prorsus infimae sortis: potest igitur Rex , ac Dominus, sine ulla injustitiae nota , eum non adoptare pro filio . Secundos possibile est , Deum homini etiam innocenti conferre bonum aliquod , quod ipsi non debeatur, quoque illum, supra propriam ipsius conditionem,evehat: at, si quid hujusmodi pos.s bile est , id certe est , ut sapiens quisque concedet, quod est Psalm. LXXXI. 3. Ego dixi , dii estis , et Alii Exces, etc. Id igitur homini, nec innocenti, debetur , eoque supra propriam hominis conditionem adsurgit. Tertio, si supra homInem a ut homo est, ista non essent, nihil vere, di proprie doni supernaturalis, La ac Dj0itigoo by Corale
96쪽
tur Id a communi Cat nolicorum sensu abhorreat , & Scripturis, Conciliis , &Patribus contrarium sit , ut alibi liquido constabit , consequens est, ea plane supra hominem esse. Quarto, e Sanctitatis, atque Adoptionis dono nexa est Coeli stis beatitudo, uam fi Mia haeredest cum Igitur persecta illa felicitas verest gratia, & donum supra naturam, non hominum modo, sed etiam Angelorum, di, si quid condi potest Angelis ipsis praeitantius a ut artic. seq. Ostenditur; de Sanctitate , & Adoptione, id ipsum dici necesse est : immo de iis etiam divinae Gratiae auxiliis, quae nuper adversarii videbantur attingere, caeterisque adjumentis omnibus a quibus primo homini promptum , atque expeditum erat justitiam , ac Deum ipsum diligere e eumque Fides Spe , Charitate falutariter Co Iere . Si enim homini non debetur Dei visio, neque id debetur , quo tradito sin ejus potestate si illa visio: nam finis , & ea , quibus mediis , finis obtinetur , quantum ad hoc , sunt in eodem ordine: ac,si non essent ex ipsa rei natura ; es.sent tamen adversariorum concessione: quippe apiad ipsos meriti , ac praemii naturae integrae est ratio eadem : & utrunque fundamentum habet in ipsa natura reui ideo negari posse nolunt eas opes, & facultates , quae ad visionem hanc ob tinendam sunt nec est artae; quia ejusmodi esse naturae ipsius conditionem putant Iut ei finis ille sit necessario propositus , neque ab illo , nisi culpa sua, excide
Id vero ita et Iam constabilio , & confirmo et cereum est en Im , & ab Ecclesia jampridem statutum, coatia Pelagium, hominibus in praesentI statu naturae lapsqDei gratia opus esse a non ideo tantum , utiquod pertinet ad salutem, agere Pos sint facilius , sed ut plane possint. Constat autem ex hacteans dictis,homini, e primo peccato , laborem quidem additum, di dissicultatem , non vero agendi virtutem , & facultatem -demptam , quae propria quidem sit hominis z ergo, si modo non ex se ipsa , sed ex Ieiu Christi gratia habet non solum , quo vincat hujusmodi difficultatem , sed quo planε posse salutariter operarI; Co i sequens est, id ipsum ex sese plane non potuisse ab initio , atque Ita salutarium actionum virtutem , facultatemque Gratiae donum esse, non naturae proprietatem.
ΙTaque adversariis respondeo, non posse quIdem homInem sol Is naturae opsebus Deum , Iustitiamque diligere , sicut oportet, ut perfectam a & superna turalem beatitudine assequatvryosse tamen ita dilIgere, uti oporteret In alio rerustatu, atque ordines ut beatItudinem aliam acquireret naturalem, atque imperfectam . Hnjus autem secundi generis amorem in Deum , hunc honestatis , di ju. stitiae cultum hominis, ut homo est, proprium esse, Sc in ejus potestate situm, nee
supernaturalibus auxiliis indigere , ita bret iter ostendo: Homo , ut homo est sex se a m et naturali conditione , liber est , se que iuris a& potestatis . Id ei qui adimit , illud adimit, quo maxime distat a brutis r animum consilii, rationisque participem, naturamque ipsam eripit: atque ex homine hominem tollit. Quod est adeo verum ; ut quod est in Sacris literis, hominem factum esse ad imaginem Dei, quod ad naturam reserri diximus are. I. g. a. in eo positum velint antiqui Patres, quod GreeIαοTεpo-γον, nos liberum arbitrium nominare consuevimus. Porro libertas Ista hominis,non ius est, & potestas id eligendi dumta Nar, quod pravum sit: neque enim Dei imago recth dicatur, si malo tantum,ac re hus turpibus vis ejus omnis circumscripta, determinat aqua st. Atque id ipsume insunt rationes aliae, quibus olim usi sunt Patres contra Valentinum rΜ ni
97쪽
ehaeum, eo que omnes, qui hominum genus non uniusmodI, sed longe dissim ristis naturae , di conditionis esse dicebant et & al Ios per sese, ac substantia bonos ,& electos , alios contra malos ,& repmbos . Quos omnes ita refellebant , ut dicerent,eum natura liberum esse, qui is est natura, ut legibus teneri possit, in eumque recte cadant laudes, vituperationes, praemia , supplicia . Nam pro mcto , sicut injustum , stultumque foret homini quicquam Praecipere a poena sve , aut praemia constituere , si in eo rei plane nullius se optio libera ς sia etiam iniustitiae, ae stultitiae sit, ei honesta praescribere, cujus electio, deliberatioque illigata sit malo , certoque , ac definito impetu rapiatur ad inhonesta. Quare solutum est homini natura sua , quod hooestam est amare, & a mplest te cumque lex naturalis, inqua certe injustitia , & stultitia non est, Dei, & justitiaeam rem hominibus imperaret, in statu etiam purae naturae, quandoquidem ex sola natura, vel si nihil aliud nobis donetur, amandi Deum ausiorem, servandaeque iustitiae, debitum, atque obligatio consurgit; consequens est. In nostra potestatern fore, null o etiam superaddito supernaturalis gratiae dono , Deum, justitiamque diligere . Brevius id etiam ostendo ex ipsa hominis definitione: id enim est homo : animal rationis particeps: non ideo tantum rationis particeps , quia quae recta sum potest cognoscere ; sed ideo et ram, quia potest appetere . Nun quid enim ad io solum homini sit data ratio a natura , ut agnoscat semper se ma- Ie agere Solam ne cogallionem rationis suus appetitus naturaliter sequi non potest ξ Aut hominis Voluntas appetitus rationalis ideo tantum dicitur, quia rationi ex se Q usque repugnat, ipsiusque leges, ac praescriptiones proculcat FSane , quemadmodum est absurdum, naturam cognitionis expertem appetitu In nato , & naturali non ferti in bonum sibi conveniens; naturam vero , quae cognoscit per sensus, non ea prosequi appetita animali, quae sensibus ipsis congr unt, & animanti naturae ; sic etiam absurdum, ac praeter modum a Monum sit , si natura, quae ratione utitur ν& mentes atque intellige a praedita est , appetiturationali eo moveri naturaliter nequeat, bonum ubi elucet naturae rationali Con
venientiis mum , cujusmodi est Deus ipse ν& Iustitia λ sed vide , quam plane
abhorreas a communi hominum sensu . Naturam intelligentem, quae bonum quidem sibi consentaneum agnoscere possit , amare autem , ac velle non possit spolii bilem negat Theologi, ac Philosophi omnes. Tu contra a naturam rationis participem possibiem aegas, quae bonum sibi consentaneum , ut potest cognoscere , sic etiam possit amare, appetere, de Prosequi quoquomodo . Atque ita hominis naturae non solum aufers s de exculpis divinam imaginem , queque caniusvis naturae rationis participis propria sunt, eripis; sed eam rerum omnium aboiectissimam, turpissimam , deterrimam , miserrimam facis . Reliquae enim crea-gae naturae omnes, pro suo quaque modulos aliquid cortari, atque agere ponsunt, quod aut ipfis, aut uaturae universae conveniat. Homo vero sua pidi natura nihil posset, nisi, tantum, quod & in ipsius perniciem cederet, naturamque uni lversam ex se turbaret , atque perverteret . Neque enim alia re ulla universitatis hujus pulchritudini, utilitatique servi reis quam illa ipsa a cujus capaces non .sunt naturae ration L expertes, nempe Peccato is Quo fiae , ut reliquae res omnes Deo ipsarum authori, quod videat valde bonas, complaceant: hominis vero natura ex se ipsa Deo, & Honestati aversa vehementer displiceat: sitque hominis , ut homo est , sors , Ec conditio omnium postrema , vilissima , infelicis fima. Verum haec latius disputabimus quq st. seq. art. I. M a.&authoritate sancte mus cunγ Patrum omnium a tum etiam Romanorum Pontificum , per quos con fixae Baiitheses 34. 36.38. quibus amor Dei naturalis negatur et item 27. Liberum
Orbtirium, Me gratia Dei adjutorio, n nisi ad pectastam salit et itemque a S
98쪽
ap. 37. 6s. M al Iae plures in eandem sententiam: pro qua , quoniam duet rat Iones ab adversat iis nobis objectae sunt ;Ad primam respondeo , primo in statu purae naturae posse hominum actiones ex charitate naturali proficisci,per eamque in Deu referri. Secundo falsum esse, id omne in peccatis habendum , quod est a charitate seiunctum a nec refertur ad Deum. Certum est enim, ibi plures esse virtutes, ubi plures sunt ii respectus, atque rationes , quas motiva vulgo dicimus, & formalia objecta virtutum , Ex iis quippe sua species , & sorma actionibus hominum : ut si diversa sunt ista, necesse propterea sit, eas quoque differre interis . Id sane est perspicuum et ae si negetur, nec ipsae illae actiones, quas edimus, opitulante Gratia , ad diversas virtutes referri jam positate virtutumque ipsarum supernaturalium distinctio, dilaretioque iam nulla sit , justitiae a & misericordis , temperantiae , & fortitu dinis , obedientiae, ac religionis. Quod sane est absurdum : peccata enim . ea Certe , quae cum his virtutibus per se , directoque pugnant, & specie ipsa inter se distinguntur ; N In Sacramento poenitentiae eorum propterea debet esse c a fessio distincta : quae integra non sit, s , qu Icujuspiam thorum violariis is inat pudicitiam tantum suam, non etiam injustitiam aperiatis Stabilita distinctione Virutum, pro earum rationum distinctiones quas quaeque respiciunt 3 iam facile
ostenda , Plures esse honestates ereatas, quas sua quaeque peculiaris virtu spe ctare , ac sequi valeat, a divina bonitates quae charitatem movet , aliaque omni Dei perfectione , ae praestantia distinctas. Cui enim, quantum v Is barbaros ac Ludi non sit persuasum, honestum esse, & omnino ad vIrtutem peit Inere s miseris Cpem ferre, ac benigne facere indigentibus f ea suadente , ac movente Tatione ἰquod id nempe hominum consociatio petat, & vinculum illud rationalis naturae quo invicem colligamur: quod consentaneum sit legi naturali, di divinae piavis eum no a putet recte facere,qui debitum solvit,ea causa adductus,quod naturalis id aequitas postulet,quae omnium vult iura servarῖ, &, quod suum eta cutisque tribui Quis eum peccare , qui aut legi obtemperat, quia superiori pote stati ea obedientia debetur ; aut Deum colit, quia Is cultus accomodatus est excellentiae div Inae Actus hi omnes causas habent oppido honestas et atque iis moventur , quae a recti norma nihil aberranis aut a prudentiae regulis , praescriptio nibusque naturae; sed homine , ut est rationis particeps , quae v Inculum est societatis humanae, quaque homicis virtutes a officitimque omne estitur ; sunt procul dubio dignissima: qualia certe non sunt, quae movent actus vitiosos, de talione stos. Atqui ista omnia , a Deo , ejusquebonitate distincta sane; convenientia enim Illa , & proportIo eum natura rasonali , cum iure , cum potestate, domἰ-vioque alicujus, cum Ipsam et excellentia Des, posita est in Ipsis actionibus, sicut in ipsis pariter foret defectio,curvitas, distortio ; in rebus igitur a Deo, eluseque bonitate distinctis varia is ac multiplex est honestas, qua duci, ac permove xi rectum sit, laudabile, M in virtute ponendum. Rem totam distinctius propci nos & ad Scholae normam paulo exactius. Actus ille, cui neque vitium est ab objecto materiali, neque in objecto sciet mali,neque ex modo ipso quo in alterum, propter alterum tendi usi praeterea nulla lege vetitus sit Filiu plane no habet , sed est, adversariorum etiam sententia,undique honestus: esse aute hujusmodi potest. atque ita se habere actus aliquis, tunc etiam , cum Deum non respicimus , nec eum super omnia diligimus; virtutes igitur aliquae sunt, actionesque proobae ,& honestae a Chasitate seiunct . Exemplum sit ejus actus in homine , qui stipem alicui porrigit, ut eius inopiam sublevet, ac rem faciat naturae rationali maxime congruamis Vitium hic non est ullum ex objecto materiali : siquide in erogatio illa pecunia , vel panis ex se mala noci est: neque ex objecto for
99쪽
nibus communione naturae, & vitae societate conjunctum e decentia autem ista , di convenientia cum rationali natura , ut est per se notum , vitio caret: di h minis actiones adeo vitiare non potest ; ut hinc potius se probent , rectique , εἶ honesti ratIonem exinde trahant . Sed neque in actu Ipso , eiusque modo pravitas est ulla et in eo enim ponimus mediocritatem illam, qua sapientes volunt m deratam esse virtutem . At enim vitium est , inquiunt, in actu illo , quia ita respicit bonum creatum , eoque ducitur; ut finem ult Imum In ipso constituat τre fruatur , qua solum uti deberet . Id veris liquido nego . At honestatem creatam diligi e propter se Z Quid tum p diligἰe: sed non ultimor neque in ρη- s uea junt , meis o , sic , ut amor ille in Deum referri , imperarique a Charitat , non possie. Immo eiusmodi est amor ille creatae honestatis, ut & facillime pose sit cum Dei amore componἰ, & in hunc ipsum amorem naturi suli plurimum
conferae: Recerte ad amandum super omnia Deum plurimum confert .rationis
praescripta sequi , honestatique assuescere. At hic actus haeret , insistit s aequi est Iela honestate ex se nihil ultra progreditur Iea plane: sed neque resistit ex se. D, si quis eum vel It in Deutn referre r ut certh resistunt affectus quique vitiosi rqui propterea a Charitate imperari, referrique in Deum nec exta insecus queunt a At unico bono creato ex se terminatur Concedo. Idest ejus. finis intrinse-Cus, & immediatus p prorsus isto modo : ae non finis ultimus . Vide Porro, quam nulla in eo pravItas sit: si actum illum Imperet Chat eas , in Deumque extrinse Cus dirigae, iam , tuo quoque judic Io, actuu ille sit planε bonus, ac nulla parte itiosus: per externum autem istud Charitatis imperium , novamque relatici nem , atque ordinem , actus hic , de quo est sermo , naturam certδ non mutae a sed eodem prorsus modo finem suum immediatum , atque Eminie cum respicie . nulla igitur In actu Ipso , ejusque natura, ra modo , intimaquct creata: h nesta tis respectu vitiositas est , nulla turpitudo . Superest, ue videamus . an lege a linqua prohibeatur, eamque ob rem illicitus, di in vitio sit. Μetu omni nos st tim liberant adversarii: lex , inquiunt, nulla est a quae nos honestatem prosequa et ei: est tamen , quae hos ipsos assectus honestos in Deum referre nos jubeae is
Bene est: honesti sunt igitur affectus hujusmodi: neque ex se Ipsis intrinsecus mali: atque ubi Charitas desse , quae illos, ut dictum est, apte es atqu. ordinet; defectu quidem at quo Iaborabunt, sed dumta Xat extris secus . Siquidem intrin secus mali qui sunt, & suapte natura vitissi, ii ne colae a & componi quidem possunt cum Chalitate, nedum ab ea taperat , Deoque ipsi adjungi, & transcri-hI - Carteium segem nego esse ullam , quae hom Ini tale quidpiam praecipiatω Deum quidem iubemur dii gere, at non singulis quibusque actibus , nec singulis
plane momentis. Tales quidem actiones , affectusque nostri esse usque debent, ut in Deu poisnt referri, no vero elam praecipitur, ut re ipsa Ita se per reserantur. Aliud hujusce rei argumentum petI posset ex eo Dei amores qui concupiscentiet amor dIcitur tametsi praemium spectet, atque utillia te moveatur, laudatur rameas eumque suadent frequentissime Scripturae , Concillas & Patres : in quam sententiam est illud Psalm- cxvr i I. Ita. Inclinari cor meum ad faciendar justificati aes tuas in aeteremo, propter retribuIiovem, & illud Tridentini ses. 6.can. II. Si quir dixerit justificatum peccare , dum, intuitu aeterna mercedis sene operatur ἰanathema fit: item sue cap. xi.& xv I. tum deinde ex Timore servili, quem tametsi nou Dei bonitas. , aut alius similis respectus p sed ipsius ira , & vindicta ,s suppliciorumque acerbitas facit; si tamen hominis animum a peccato vere aver. tat, atque sejungat; laudabilis est , & honestus, eumque pariter Sacrae literae's
Concilia, & Patres magnopere commendane et ac de illo scriptum est in Eol. xx.
100쪽
go. Ut froboret eos,eenis Dessa γ M terror imus esset in zobis, G non peccaretis. Sancitumque a Trid. seL6.can. 8. Si quis dixeri3 gehennae metum , Ge. itidemque se LIq.cap.4.3e can verum duo haec quaest. seq.late tractabimus ζ nec ratio primo nobis objecta pluribus iudiget . . Ad secundam vero quod attinex s id ab adversariis animadverti velim a quoata statu etiam lapsae naturae omnibus hominibus contingιer nisi forte ipsi de se aliud exuclantur : scilicet , appetitum sentientem non semper furere , ac tumulet tuari, seseque adversus rationem vel non semper, vel non aeque superbe , atque insolenter efferre . Quid enim p ipsis ne dies , ac noctes eaedem inardelcunt Iibi diuum laces stimulIs iisdem usque fodiuntur ista, .malum i Concupiscen . tia est furiosa, contumax , inexplebilis p sane , ut appetitus ex sensibus , lenius autem aptisiunctique sint omnes e quadam quasi impulsione extrinsecus oblata a supra descrIpsimus are. Iv. .v.Sicut igitur nou eadem semper est externarum cerum vis , N impressio 3 sic motus in appetitu non idem semper existit. eitqueant impulsus, sic etiam concitatios atque impetus varius e modo quidem vene' mens, modo vero remissus , Quare potis, esto , non sit pars anima excelsior lunapte via atque nutu appetitum regere vehementius ancitatum , & Inl-qw.,dam serocitate exultantem : at Id poterie, cum appetitus, placidἡ , Nisaucmovetur: cum nulla est quasi in conspectu iucundioras honi species,nec P aci ulli prope positae adhinnit . Esto nullum iustitiae, aut temperantiae propositum a
nullum continentiae studium , desiderium nullum honestum esse in homine natu iraliter possit, cum pars aciἔmi Inferior turbulentius s atque commotius fit Et, cum leniter tantum crispatur; immo, cum omnis plaia resedit, ac Crancidit irarum , aut libidinum status; non video, cur in ea tranqualitate Iocus virtut aliquis esse non possietr aue,cur audiri ratio nequeat, & cum ne leviter quidem aut metus , aur cupiditas insusurrae. QDd si haec in statu etiam naturae lapiae a
quid in stata natum purae de buc recole ea praecipue, quae dicta sunt art. Iv.9.FIaad tertium AE
Utrum eidem debeatur persecta beatitudo , scu
N Os hὶe adversarII tribus potissimum oppugnant: eo prImum , quod
apud Augustinum in lib.de cor.& gra. c.x I. n. 32. quae futura erat, G hst misi, sicur facta est Angelis sanctis, merces meriti: nune autem,per peecatum perdi to bono merito , is bis a qui liberantur, factum est donum gratu, quae meroes meriti futura erat . Inquam sententiam loquutus Augustinus cum toto eo num . tum lib. de Praed.Sanct.c. II. n. 3I. humana Me merita eontirescant, quae perierum pςr
Adam , Ge. & alibi saepe . Secundo , eo,quod est apud eundem serm.2ρq. de baptIs. Parvul. contra Pela gianos , qui eos peccato originali carere affirmabant, & tamen , sine baptisma morientes,regnum Coelorum ingredi negabant: se autem ibi S. Doctor c. 6.n eis mare patrimoniam regni coriorem abripis inaeotenti A quo regnum Coelorum