장음표시 사용
151쪽
praesertim , quarto S septimo paribus , anastomoses inter se evidentes habentibus. Via pro- Vas huic parti proprium, Anatomicis ha-prium. ctenus incognitum fuit. Verum haud di ficulter in conspectum proferas , si praemonitus advertas illud , ortum ducere e crassiore, & posteriore hujus glandulae
parte, rectaque tendere mentum versias. Antequam vero ad anteriorem ejusdem partem pervenit, ramulos subinde novos
ab eadem excipit ; adeoque protenditur ad medium menti spacium , ubi immediate intra gingivas in papillam quandam utrinque terminatur, qua se facile exoneret , nihil vero ab ore refluum admittat. Pinguedine & musculis quibusdam hae glandulae magna ex parte teguntur, adeo ut primo aspectu minores multo appareant quam reipsa sunt, quemadmodum amotis illis musculis , videre.est. . . Substantia earum simillima est thymo vitulino, vel hominis pancreati ; videtur, nimirum, quasi ex seustulis plurimis apte inter se commissis & membranarum ac vasorum ope junctis coagmentari, sapore quoque dc colore thymum vituli & hominis pancreata remulatur, & apud nos in porcis &.vitulis sapidior est, cupideque expetitur.
Quo certius hujus glandulae genium &usum deprehenderem ipsemet, praesente Collega nostro celeberrimo D. Glisono,
aperui caput bovis, in quo sperabamus, j
152쪽
Ob animalis magnitudinem, omnia utaminpliora, ita conspicua magis sutura esse; summa autem diligentia quaerebamus vas
excretorium huic parti proprium, idque
Vas hoc radices suas capillares in Omnes hujus glandulae partes aequaliter spargit ;& in aliquibus geminum ramum, in aliis
plures ramulos emittit. Cum geminum; si glandulae capite, alter; alter e cauda prodit. Antorior ramus mox ab egressitCxtrorsum fertur versus glandulam quan dam minorem, sitam inter intimam maxil
lar partem, & hanc glandulam majorem ἔestque diversi generis , cineritii coloris , subitantiae compactioris, n inusque gra nutatae, & figurae ovalis, quae interno latere impressura levi & rotunda excavatur , e qua prodit, vas peculiare , quod recta fertur, & in glandulam hanc maxillarem distribuitur circa locum dictum. Poste rior ramus, spacio trium vel quatuor digitorum e glandula egreditur ; priusquam
cum anteriore caudice conjungitur. Simulac vero e glandulae substantia prodiit , fertur sub musculo maxillari tereti biventri , vel diga strico, qui eidem ramo quasi trochleae vicem praestat: Exinde reflecti- tui fere ad glandulae medium, ubi cum anteriore ramo descriptio & pluribus ramulis eidem quasi sociis , unitur; & inde
cavalis communis ex horum concursu aliquanto auctior redditur. Hinc canalis dictus
153쪽
ctus recta anterius tendit, & a linguae Iateribus, nimirum in inferiore ejus parte , cute & pinguedine glandulosa tectus, ductu tredecim pollices Iongo provehitur , S inter gingivas in maxillae extremitate sinter ipsam S papillas quasdam compressas S rigidas ei pertinaciter adhaere tes in os aperitur , eidemque quoties usus postulat humorem salivalem imperiit. In equo , circa mediam linguae lonsitudinem utrinque aliae glandulae conspacua' inductum salivalem sese exoneranteS occumrunt. de quibus sorsan uberius dicetur posthac , cum earum varietates in caeteris animalibus examinatae fuerint.
Tab. I. 2. Glandulae maxillaris.
A. Potierior para eiusdema a a. radices posteriores ductus salivalis B. senterior pars glandulae. bb. radices anteriores ductus eiusdem. C. Trumuae ponerior ductus ejusdem, ten dinem musuli biventris eonscendens. D. Reditus ejusdem O unis eum ductu an
E. Trumuae remoumis ductus salivalis. FG. musculus bimenter. H. Progressus trunci dicti versus dentes a teriores maxillae inferioris.1. Apertio ductus salisalis sub apice linguae prope dentos incisores maxillae dicta. N. Glandula rotunda maxillari arfidens.
156쪽
M. Lingua extra sedem propulsa, ut vasis
O. Auriculae foramen. Notatu dignum est, hanc glandulam , prout variatur in junioribus & senioribus animalibus, diversam servare sibimet ipsi proportionem: diversam inquam, & quo dammodo contrariam illi, quam thymus in iisdem animalium aetatibus obtinet. Nam quo junius est animal; eo minor haec glandula, major thymus: & contra , quo aetate grandius, nisi in extrema senectute, eo major haec glandula & minor thymus. Maxillaris foetus vaccini 3 ij pendebat, thymus ejusdem 3I . Maxillaris
vituli bimestris 3 j. thymus ejusdem L ix. Maxillaris bovis I ix si . thymus ejusdem 3 iiij. Maxillaris foetus ovini 3 j. thymus ejusdem J j. sy. Maxillaris agni semestris 3 ij. thymus ejusdem Jj. g. maxillaris ovis 5 v. thymus ejusdem sere 5 vi. ponde
Vsus harum glandularum scriptores hactenus latuit, ut & ipsae glandulae. Utcunque certum videtur, esse partes eX-cretorias , munereque publico fungi. Etenim ubicunque vas excretorium peculiare reperitur , non putandum est , frustra ι conditum fuisse sed speciali cuidam excretioni destinari. Cumque excretio. F qua
157쪽
quaelibet determinati excrementi, humo-riim residuorum depurationi instrviat , quod in emolumentum totius cedit: sequitur hoc ipsum esse ossicii publici. Restat autem adhuc inquiramus, quem peculiarem humorem haec glandula secernat& excernat, unde eundem excipiat, S quis sit ejusdem post ex cretionem u-
Certissimum est , humorem huncsal mam esse ; at per salivam non intelligo crassiim illum viscidumque humorem , qui e tonsillis screatu aut tussi sputum dicimus exprimitur: sed illum tenuem &aquosum, quem , Graeci σίαλον &-λον vocant ; de quo sic Gorraeus, σίαλον saliva videtur esse similaris, mediocriter fluida S aquosa, est enim ei naturalis aquae intalitas, quae ἄποιος est. Hujusmodi vero humorem ex hac glandula per situm vas in os exspui oculari experientia testari possumus. Enimvero in partis hujus canali , tam in homine quam in bove, humorem salivalem manifeste deprehendimus , neque quicquam praeterea inerat. Quare cum vas hoc adhuc nomine careat, licebit appellare canalem sive ductum salivalem ; siquidem tenuem illum humorem , quem proprie salivam dicimus , quique ad masticationem necessarius est, sub anteriore inserioreque linguae parte in os eialandit.
Proximo loco inquirendum est, equi-
158쪽
maxillaribus. 323busnam partibus & per cpias vias hic humor in glandulas salivales derivetur. Credibile eit, enervoso genere profundi. si siquidem corpora tum humidiora , tum
sicciora modo hypochondriaca salivam
copiosius exspuunt : illa , quod eorum nervi quoque superflua humiditate madescant ; haec , per consensum nauseantis ventriculi. Etenim nervus sexti paris, cujus magna pars in ventriculum disseminatur, origine haud longe distat a nervis ad has glandulas delatis: unde nervi maxillares facile per consensum cum inordina to motu ejusdem sexti paris , excitantur ad consimilem motum moliendum'; &copiosas humiditates in maxillares glandulas exprimunt. Idem quoque consensus ex eo promovetur 4 quod interior ventriculi tunica continuetur illi , quae faucium & palati cavitatem occupat : hinc irritato gutture irritatur quoque ventriculus ;&vice versa irritato ventriculo, fibrae tunicae Oris una vellicantur; ut cernere est in vomiturientibus quibus copiose saliva ex ore profluit. Etenim membrana illa inter linguam & maxillam glandulae maxillari accumbit, adeoque mota, ex solo suo contactu excretionem ejusdem promovet. Cujus rei testimonium ulterius exhibent masticatoria omnia me dicamenta, item acria quaevis & pungentia in ore retenta ; salivam quippe copiose proliciunt.
159쪽
Porro in magnis salivationibus, quales . Mercurii opera cientur , nervi multum exsiccantur & a superflua humid itate libe- tantur. Quod vix contingeret, si nervi adsialismum nihil plane conferrent. Praeterea haud facile dictu est , in quem alium usum tanta nervorum copia in has glandulas deseratur. Certe motui nihil plane conducunt, nec multum sensui, quoniam ab objectis *nsibilibus longe absunt. Qua re aliquid vel apportant vel auferunt. Α ferre autem , non auferre aliquid , ex eo constat , quod hae glandulae sint excretoriar. Denique, major est quantitas materiae salivalis per has glandulas excretae , quam facile credas ab exiguis illis arteriis& venis quae ad has partes distribuuntur, adferri posse. Non negamus tamen , quin forte arteriar quoque aliquid ad hanc humoris illius accumulationem conferant. Tertio loco, restat despiciendum quis situsius salivae in os excretae. occasionem
hujus disquisitionis ministrat, quod sali--Va excrementum quoddam videatur, &in os partem nobilem per quam alimenta omnia ingeramus , piner rationem
excerneretur , nisi insignis aliquis hie foret ejusdem usus. Dicimus igitur salivam non esse excrementum omnino imutile nec indignam esse , quae in os ipsem deponatur. Etenim primo quasi lympha peculiaris ad masticationem solidorum
S praesertim aridorum ciborsim idonea
160쪽
expetitur. Absque eo enim , animalia quae fano, avena , aliisve siccis alimentis vescuntur, vix commode ea masticare possent aut deglutire. Secundo , requiritur idem humor ad gustum , quod e siccis , tinctura sapida sine aliqua humidi- tatis perfusione vix educi queat. Tertio , idem conducit ad coctionem ventriculi promovendam , quippe sermenti cuju1dam vicem in ventriculo subit. Ultimo, sitim alias perpetuo molestaturam exstinguit, linguae motum lubricat , ardoremoris , squaloremque sua humiditate temperat.
C A P. XXII. De Tonsillis. Landulis hisce succedunt illae Rau-
M eium, quae variis nominibus donantur. Aliis improprie σ3ολογοι, quod salivam fundere putentur. Aliis α,2άδεο ab ἀνῖκῶαἀληλοις, quod e regione sibi invicem opponantur. Item παροd μια ,
γαρ si σω I as, quod in isthmo vel faucium angustiis lint. Barbaris &vulgo Am Malae dicuntur, quod a lateribus faucium amygdalarum specie nonnihil protuberent. Serenus tolles vocat &tollia, cujus diminutivum Tonsillae, quod nomen vulgo hodie recipitur. Hae glandulae quanquam geminae creduntur , re Vera tamen inter se continuae